Sau những bài phát biểu trang trọng, Seth Low đã giới thiệu ông Clemens tại Ngôi nhà Định cư vào ngày 2 tháng 2 năm 1901.

Chúng ta càng lớn tuổi, nỗi ngạc nhiên càng lớn hơn về việc một người có thể chứa đựng bao nhiêu sự vô tri mà không làm rách cả quần áo. Mười ngày trước, tôi chẳng biết gì về Khu định cư Đại học ngoại trừ những gì tôi đọc được trong các tài liệu gửi cho tôi. Giờ đây, sau khi có mặt ở đây và lắng nghe bà Hewitt cùng bà Thomas, tôi có cảm giác như mình chưa từng biết đến bất kỳ nơi nào tương tự thế này. Đó là một hoạt động từ thiện không mang theo chút mặc cảm nào. Thật kỳ diệu khi nghĩ đến những ngôi trường mà ở đó bạn không phải lùa trẻ em vào mà là lùa chúng ra. Thời của tôi không được như vậy.

Dưới lầu lúc nãy, tôi thấy một lớp học nhảy đang diễn ra. Bạn phải trả một xu cho một bài học. Bạn không thể lấy nó miễn phí. Đó là lý do tại sao tôi chưa từng học khiêu vũ.

Nhưng chính hiệu cầm đồ mà quý vị có ở đây mới là điều thu hút tôi mạnh mẽ. Trong đời tôi, tôi cũng từng biết đôi chút về các hiệu cầm đồ, nhưng ở đây quý vị lại có một kế hoạch tuyệt vời. Tiệm cầm đồ thông thường tính lãi suất ba mươi sáu phần trăm một năm cho một khoản vay, và bản thân tôi cũng từng phải trả mức cao hơn thế, nhưng ở đây một người đàn ông hay phụ nữ gặp khó khăn có thể vay tiền với mức lãi suất chỉ một phần trăm một tháng! Thật là tuyệt diệu!

Tôi rất hứng thú với tất cả những gì mình được nghe hôm nay, đặc biệt là những câu chuyện lãng mạn do bà Thomas kể lại, điều đó làm tôi nhớ rằng tôi cũng có một câu chuyện lãng mạn của riêng mình trong cuốn tự truyện mà tôi đang xây dựng để giáo dục thế giới.

Ở San Francisco, nhiều năm về trước, khi tôi còn là một phóng viên báo chí (có lẽ tôi nên nói rằng mình từng là thế và sẵn sàng làm thế), một tiệm cầm đồ đang giữ hộ những tài sản ít ỏi của tôi. Khi đó tôi có một người bạn, một nhà thơ, đang thất nghiệp, và anh ta cũng đang phải trải qua một khoảng thời gian vô cùng khốn khó. Câu chuyện có một tình tiết trong đó, nhưng tôi đoán mình phải giữ lại nó cho cuốn tự truyện.

Chà, người bạn nhà thơ của tôi cho rằng cuộc đời anh ta là một thất bại, và tôi bảo anh ta rằng tôi cũng nghĩ thế, rồi anh ta nói anh ta nghĩ mình nên tự tử, và tôi đáp “được thôi”, đó là một lời khuyên vô tư lự dành cho một người bạn đang gặp hoạn nạn; nhưng cũng giống như mọi lời khuyên kiểu đó, ẩn đằng sau nó là một chút ít vụ lợi cá nhân, bởi vì nếu tôi có thể giật được một “tin độc quyền” vượt qua các tờ báo khác thì tôi có thể kiếm được một công việc.

Gã nhà thơ đó thì có thể hy sinh được, và thế là, phần lớn vì lợi ích của chính anh ta và một phần vì lợi ích của tôi, tôi cứ giữ ý định đó trong đầu anh ta, điều này là cần thiết, vì những kẻ có ý định tự tử thường rất hay thay đổi và khó giữ vững lập trường cho mục đích của mình. Anh ta thích dùng súng lục hơn, đó là một sự xa hoa, vì tài sản giữa hai chúng tôi lúc đó còn chẳng đủ để thuê một khẩu súng lục. Dùng một chiếc nĩa có lẽ sẽ dễ dàng hơn.

Và thế là anh ta quyết định nhảy xuống nước tự vẫn, còn tôi bảo đó là một ý tưởng xuất sắc — rắc rối duy nhất là anh ta lại bơi quá giỏi. Thế là chúng tôi kéo nhau ra bãi biển. Tôi đi theo để đảm bảo mọi chuyện được tiến hành suôn sẻ. Rồi một điều vô cùng lãng mạn đã xảy ra. Từ ngoài khơi trôi dạt vào một thứ đã lênh đênh trên biển suốt ba năm trời. Nó cuộn sóng vượt qua Thái Bình Dương bao la mang theo một thông điệp đầy ý nghĩa đối với người thợ thơ tội nghiệp ấy và nằm ngả dưới chân anh ta. Đó là một chiếc phao cứu sinh! Đây là một rắc rối phát sinh. Và rồi tôi chợt nảy ra một ý tưởng — bản thân anh ta chưa bao giờ có ý tưởng nào cả, nhất là khi anh ta định làm thơ; tôi đề nghị chúng ta đem cầm chiếc phao cứu sinh đó để lấy tiền mua một khẩu súng lục.

Tiệm cầm đồ đã đưa cho chúng tôi một khẩu súng ngắn cổ derringer với viên đạn to bằng quả hạch hickory. Khi nghe tin rằng người sắp tự tử chỉ là một nhà thơ, chủ tiệm chẳng hề kỳ kèo gì. Chà, cuối cùng chúng tôi đã thành công trong việc bắn thẳng một viên đạn xuyên qua đầu anh ta. Đó là một khoảnh khắc khủng khiếp khi anh ta tỳ khẩu súng đó lên trán và đứng lặng đi trong giây lát. Tôi liền nói, “Ồ, bóp cò đi!” và anh ta đã làm thế, thổi bay toàn bộ chất xám trong bộ não của mình. Phát súng đó đã cuốn phăng đi khả năng thơ ca, và giờ đây anh ta đã trở thành một thành viên hữu ích cho xã hội.

Do đó, giờ đây tôi nhận ra rằng chẳng có tổ chức nào mang lại nhiều phúc lợi hơn cái quỹ gom tiền xu này của quý vị, và tôi muốn tất cả các nhà thơ đều biết điều này. Tôi đã từng nghĩ đến việc viết cho quý vị một tấm séc, nhưng giờ thì tôi nghĩ mình sẽ gửi tặng quý vị một vài bản sao của thứ mà một trong những thành viên nhỏ tuổi của quý vị gọi là ‘Strawberry Finn’.