TẠI BỮA TIỆC CHIÊU ĐÃI VINH DANH ĐẠI SỨ JOSEPH H. CHOATE TẠI CÂU LẠC BỘ LOTOS, NGÀY 24 THÁNG 11 NĂM 1902

Trong số các diễn giả có Thượng nghị sĩ Depew, William Henry White, Chủ tịch Hạ viện Thomas Reed và ngài Choate. Ông Clemens đã phát biểu, một phần như sau:

Sự vĩ đại của đất nước này dựa trên hai giai thoại. Giai thoại thứ nhất là câu chuyện về Washington và chiếc rìu của ông, tượng trưng cho nền tảng của sự chân thực, vốn là nét đặc trưng của dân tộc chúng ta. Giai thoại thứ hai là một câu chuyện cũ, và tôi đã chờ đợi để được nghe nó tối nay; nhưng vì chưa ai kể, nên tôi sẽ là người kể lại.

Quý vị hẳn đã từng nghe qua, và sẽ còn nghe đi nghe lại nhiều lần nữa. Đó là giai thoại về vị khách quý của chúng ta, kể về quãng thời gian khi ông còn là một thanh niên, hợp tác cùng một người Do Thái lịch thiệp trong công việc "vặt lông" khách hàng. Phần chính của công việc đó là thu phí dịch vụ cho việc... vặt lông. "Dịch vụ" là thuật ngữ mà nghề đó dùng để chỉ những thao tác kiểu như vậy—vốn mang bản chất ngoại giao.

Người cộng sự của Choate đã lập một hóa đơn 500 đô la cho cái gọi là "dịch vụ" của mình. Nhưng Choate bảo ông ta cứ để việc đó cho mình lo, và hôm sau, ông đã thu được tiền, rồi trao cho người Do Thái kia 5.000 đô la và nói: "Đấy là một nửa phần của anh trong món chiến lợi phẩm này," khiến người kia thốt lên câu đáp để đời: "Ngài gần như đã thuyết phục được tôi cải đạo sang Thiên Chúa giáo rồi đấy."

Những bộ óc lỗi lạc đã không chỉ bật cười khi chuyện đó xảy ra. Họ dừng lại suy ngẫm và nói: "Đó là một người có tiền đồ. Anh ta phải được giải thoát khỏi ngành luật và dành cho sự nghiệp ngoại giao. Những lợi ích thương mại của một quốc gia vĩ đại nằm trong tay con người ấy. Chúng ta không còn cần một người chăm lo cho đạo đức của chúng ta trước thế giới nữa. Washington và giai thoại của ông đã làm việc đó rồi. Chúng ta cần một người chăm lo cho sự thịnh vượng thương mại của chúng ta."

Ngài Choate vẫn giữ nguyên phẩm chất đó, và như ngài Carnegie đã nói, ông đã làm việc âm thầm như một chú chuột chũi dưới lòng đất.

Chúng ta thấy được kết quả khi sắt đường ray của Mỹ được bán rẻ tới mức ngay cả gia đình nghèo nhất ở Anh cũng có thể mua được. Ông đã mê hoặc Nội các Anh đến nhường ấy.

Ông đã mở rộng thương mại cho quốc gia này, đồng thời kìm hãm thương mại của Anh theo tỷ lệ tương ứng. Đó chính là nguyên tắc ẩn sau giai thoại kia, và những người khôn ngoan đã nhìn ra điều đó; nguyên tắc cho và nhận—cho một và nhận lại mười—nguyên tắc của ngành ngoại giao.