Vào mùa hè, họ chuyển đến Kaltenleutgeben, ngay bên ngoài Vienna, nơi họ thuê biệt thự Paulhof. Chính trong thời gian lưu trú tại đó, vào ngày 10 tháng 9 năm 1898, Hoàng hậu Elizabeth của nước Áo đã bị một gã lang thang người Ý ám sát tại Geneva. Động cơ của kẻ thủ ác dường như chỉ là để được nổi tiếng. Một buổi tối nọ, ngay vào giờ ăn tối, Nữ bá tước Wydenbouck-Esterhazy đã mang tin dữ đó đến cho họ.
Clemens viết thư cho Twichell:
Người phụ nữ nhân hậu và vô tội ấy, Hoàng hậu, đã bị một kẻ điên cuồng sát hại, và tôi lại một lần nữa sống giữa dòng lịch sử thế giới. Lễ kỷ niệm của Nữ hoàng năm ngoái, vụ cảnh sát ập vào Reichsrath, và giờ là vụ ám sát này, điều mà người ta sẽ còn bàn tán, mô tả và khắc họa trong cả ngàn năm nữa. Một người bạn thân của bậc mẫu nghi thiên hạ đột ngột xông vào cổng lúc chiều tà, nghẹn ngào trong nước mắt mà thốt lên rằng: "Lạy Chúa tôi! Hoàng hậu bị ám sát rồi," rồi vội vã lao về nhà trước khi chúng tôi kịp đặt bất kỳ câu hỏi nào—chao ôi, điều đó khiến sự kiện chấn động này trở nên thật gần gũi, khiến ta cảm thấy mình là một phần trong đó và có liên đới trực tiếp; cứ như thể người hàng xóm Antony của bạn bỗng chạy tới và bảo: "Caesar bị sát hại rồi—người đứng đầu thế giới đã ngã xuống!"
Dĩ nhiên, không còn câu chuyện nào khác ngoài chuyện này. Nỗi đau thương lan tỏa khắp nơi một cách chân thành, và sự bàng hoàng thật khó tả. Đế quốc Áo đang khoác lên mình tấm khăn tang. Vienna sẽ là một khung cảnh đáng chiêm ngưỡng vào thứ Bảy tới, khi đoàn tang lễ diễu hành.
Clemens cùng những người khác đã vào Vienna để dự tang lễ và chứng kiến từ cửa sổ của khách sạn Krantz mới xây, khách sạn nằm đối diện với nhà thờ Capuchin, nơi an nghỉ của các bậc hoàng tộc. Đó là một dịp lễ vô cùng trang nghiêm, một cuộc diễu hành của quân phục từ các quốc gia liên minh cấu thành nên Đế quốc Áo. Clemens đã viết một bài tường thuật khá dài về sự kiện này và gửi cho ông Rogers để chào hàng cho các tạp chí. Tuy nhiên, sau đó ông lại rút bài về, chẳng rõ vì lý do gì. Trong một đoạn, ông viết:
Đã hai lần Hoàng hậu tiến vào Vienna trong nghi lễ trọng thể; lần đầu tiên là vào năm 1854, khi bà là cô dâu mười bảy tuổi, khi bà diễu hành trong sự xa hoa tột bậc qua một thế giới tràn ngập cờ hoa rực rỡ dọc những con phố, nơi hai bên đường ken đặc những thần dân đang reo hò chào đón; và lần thứ hai là vào thứ Tư tuần trước, khi bà tiến vào thành phố trong cỗ quan tài, di chuyển dọc theo chính những con phố ấy vào giữa đêm khuya dưới những lá cờ đen bay phấp phới, một lần nữa giữa những bức tường người, nhưng giờ đây ở đâu cũng bao trùm một sự tĩnh lặng sâu sắc—một sự tĩnh lặng được nhấn mạnh thay vì bị phá vỡ bởi tiếng móng ngựa nện trầm đục của đoàn hộ tống dài dằng dặc trên những mặt đường rải cát, và tiếng nấc nghẹn của những người đàn bà tóc bạc, những người từng chứng kiến lần xuất hiện đầu tiên của bà bốn mươi bốn năm về trước, khi bà và họ đều còn trẻ và chưa hề hay biết... Bà thật vô tội—Hoàng hậu; và thật xinh đẹp trong tâm hồn và trái tim, trong dáng vẻ và tinh thần; và dù là khi đội vương miện trên đầu, hay khi không có nó và chẳng còn danh tính, bà vẫn là một vẻ đẹp của nhân loại, gần như là minh chứng cho sự tồn tại của loài người; quả thực sẽ là như vậy, nếu không vì con thú dữ đã sát hại bà lại dấy lên mối hoài nghi ấy.
Họ đã trải qua một mùa hè yên tĩnh tại Kaltenleutgeben. Clemens viết vài bài báo, dịch một số vở kịch tiếng Đức, và tiếp tục công trình "Phúc âm" của mình, một sự mở rộng từ bài luận cũ về việc làm thỏa mãn tâm hồn thông qua sự ích kỷ, sau này được xuất bản với tựa đề "What is Man?". A. C. Dunham và Mục sư Tiến sĩ Parker, đến từ Hartford, đã ghé thăm Vienna. Clemens tìm thấy họ, đưa họ đến Kaltenleutgeben và đọc cho họ nghe những chương trong học thuyết của mình—những chương mà ông nói rằng bà Clemens không cho phép ông in ấn. Tiến sĩ Parker và Dunham trở về Hartford và thuật lại rằng Mark Twain ngày càng ra dáng một triết gia hơn bao giờ hết; hơn nữa, ông còn là "trung tâm của sự danh giá và ngôi nhà của ông tựa như một triều đình."