Mark Twain: Tiểu Sử Toàn Tập

Lượt đọc: 1939 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Cclvi. Vinh Danh Từ Oxford

❊ ❊ ❊

Clemens thực hiện một chuyến đi ngắn tới Bermuda vào mùa đông, ông đi cùng Twichell; đây là lần đầu tiên họ trở lại hòn đảo này kể từ chuyến đi mà họ đã từng hứa sẽ sớm quay lại - gần ba mươi năm trước. Khi ấy họ còn tương đối trẻ. Giờ họ đã già, nhưng họ thấy hòn đảo xanh vẫn tươi mới và đầy hoa trái như thuở nào. Họ không tìm thấy bà chủ nhà cũ; thoạt đầu họ thậm chí không nhớ nổi tên bà, rồi Twichell sực nhớ ra cái tên đó giống với tên tác giả của mấy cuốn sách giáo khoa thời ông còn trẻ, và Clemens đáp ngay, "Ngữ pháp của Kirkham."

Đúng là tên Kirkham thật, họ đi tìm bà; nhưng bà đã mất, và cô con gái, vốn là một cô gái trẻ vào cái thời trước đó, giờ đã thay mẹ quản lý và tiếp đón những vị khách nối tiếp thế hệ khách của mẹ mình. Họ đi dạo và lái xe quanh đảo, cảm giác như thể lại cầm trên tay một cuốn sách đã gấp lại từ lâu và đọc tiếp một chương khác của cùng câu chuyện đó. Điều này mang lại cho Mark Twain một niềm hứng khởi mới mẻ với Bermuda, một niềm hứng khởi mà ông không để nó vụt tắt lần nữa.

Cuối năm đó (tháng 3 năm 1907), tôi cũng thực hiện một chuyến đi; chúng tôi đã thống nhất rằng tôi nên đi một chuyến đến Mississippi và bờ biển Thái Bình Dương để thăm những người bạn cũ của Mark Twain, những người đang dần rời xa thế giới này. John Briggs vẫn còn sống, cùng các bạn học thời ở Hannibal; cả Joe Goodman, Steve Gillis và vài người tiên phong đời đầu khác—tất cả đều rất đáng để gặp gỡ đối với công việc tôi đang đảm nhận. Những ván bi-a sẽ phải gián đoạn; nhưng bất cứ sự miễn cưỡng nào đối với kế hoạch này vì lý do đó đều được gạt sang một bên vì những lợi ích tiềm năng. Thực tế, Clemens dường như tìm thấy niềm vui từ ý nghĩ rằng ông đang cử một sứ giả cá nhân đến thăm những người bạn cũ của mình, và ông đã cung cấp cho tôi một bức thư ủy nhiệm.

Đó là một chuyến đi dài, thành công, và nó được thực hiện không hề sớm chút nào. John Briggs, một người đàn ông có trái tim đôn hậu, đã bắt đầu bước vào thung lũng của bóng tối khi ông trò chuyện với tôi bên lò sưởi vào một buổi chiều đáng nhớ, ôn lại những trò tinh nghịch của những ngày tháng ấy dọc theo con sông, trong hang động và trên đồi Holliday. Tôi nghĩ khoảng sáu tuần sau đó ông qua đời; và còn những người khác trong đám rước thưa thớt đó đã không qua khỏi cuối năm. Joe Goodman, vẫn còn tràn đầy sức sống (năm 1912), đã cùng tôi hành trình đến những nơi hoang vắng xanh tươi và mộng mơ của Jackass Hill để thăm Steve và Jim Gillis, và đó là một ngày Chủ nhật khó quên khi Steve Gillis, dù là một người bệnh, nhưng với ánh lửa vẫn còn rực cháy trong đôi mắt và giọng nói, đã ngồi dậy trên chiếc ghế dài trong căn chòi nhỏ giữa khung cảnh thanh bình như chốn Arcadian ấy và kể những câu chuyện xưa cùng các cuộc phiêu lưu. Khi tôi rời đi, ông nói:

"Hãy nhắn với Sam rằng tôi sắp chết rồi, nhưng tôi yêu quý cậu ấy; rằng tôi đã yêu quý cậu ấy cả đời này, và tôi sẽ yêu quý cậu ấy cho đến lúc chết. Đây là lời cuối cùng tôi gửi cho cậu ấy." Jim Gillis, ở dưới Sonora, lúc đó đã nằm trên giường bệnh chờ chết, nên chuyến thăm đối với ông là quá muộn, dù ông vẫn có thể nhận một thông điệp từ người bạn đồng hành khai thác mỏ xưa cũ của mình, và gửi lại một lời từ biệt.

Tôi trở về qua ngả New Orleans và sông Mississippi, vì tôi muốn đi dọc theo con đường thủy đã bị bỏ hoang ấy, và ghé thăm vị thiên tài cai quản nó, Horace Bixby,—[Ông qua đời ngày 2 tháng 8 năm 1912, ở tuổi 86]—vẫn còn sống và đang làm việc với tư cách là hoa tiêu của con tàu gỡ chướng ngại vật của chính phủ, trụ sở làm việc của ông đặt tại St. Louis.

Khi đi ngược dòng sông trên một trong những chiếc tàu hơi nước chở khách cũ vẫn còn tồn tại, tôi thấy trên một tờ báo mang lên tàu rằng Mark Twain sắp nhận bằng tiến sĩ văn chương từ Đại học Oxford. Không hề có một lời gợi ý nào về điều này khi tôi rời đi, và nó có vẻ quá đột ngột và quá tốt để trở thành sự thật. Rằng cậu bé chăn bò chân đất từng chơi đùa dọc bờ sông ở Hannibal, và chỉ nhận được sự giáo dục nghèo nàn—người từng có tham vọng cao nhất là được lái một con tàu như thế này—lại sắp được vinh danh bởi học viện giáo dục vĩ đại nhất thế giới, được nhận sự công nhận cao nhất cho những thành tựu trong thế giới văn chương, đó là một điều khó có thể xảy ra ngoài những câu chuyện cổ tích.

Trở về New York, tôi chạy ra Tuxedo, nơi ông đã thuê một ngôi nhà cho mùa hè (vì khi đó đã là tháng Năm), và khi đi dọc theo những con đường rợp bóng mát của công viên ngoại ô xinh đẹp đó, ông kể cho tôi những gì ông biết về chuyện ở Oxford.

Moberly Bell, của tờ London Times, đã đến đây vào tháng Tư, và ngay sau khi ông trở về Anh, đã có tin tức về danh dự được đề xuất này. Clemens, một cách riêng tư và công khai (với Bell), đã cho rằng phần lớn là nhờ ảnh hưởng của Bell. Ông viết cho Bell:

THƯA ÔNG BELL,—Ông đã góp tay vào việc này và tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất. Mặc dù tôi sẽ không đời nào vượt đại dương lần nữa dù có được đền bù bằng cả con tàu đã chở tôi, nhưng vì bằng cấp của Oxford, tôi sẵn lòng làm điều đó. Tôi sẽ lên kế hoạch khởi hành đến Anh vào khoảng trước giữa tháng Sáu, để tôi có thể ở lại London vài ngày trước ngày 26.

Một hoặc hai ngày sau, khi thời gian khởi hành đã được sắp xếp, ông gửi tiếp một bức điện tín:

Tôi nhận ra bàn tay của ông trong việc này. Xin gửi ông lời cảm ơn chân thành nhất. Sẽ khởi hành trên tàu Minneapolis ngày 8 tháng Sáu. Dự kiến đến Southampton mười ngày sau đó.

Clemens nói rằng tin tức đầu tiên ông nhận được về vấn đề này là một bức điện tín của báo chí, và ông đã nghi ngờ cho đến khi một bức điện tín gửi trực tiếp cho ông xác nhận điều đó.

"Tôi chưa bao giờ nghĩ mình sẽ lại vượt biển lần nữa," ông nói; "nhưng tôi sẵn lòng đi tới tận sao Hỏa vì tấm bằng Oxford đó."

Sau đó ông gác chuyện này sang một bên, và chuyển sang nói về Jim Gillis cùng những người khác mà tôi đã đến thăm, đặc biệt nhấn mạnh vào khả năng kinh ngạc của Gillis trong việc ứng tác những câu chuyện lãng mạn, nhớ lại cách ông ấy đứng tựa lưng vào lò sưởi, dệt nên những câu chuyện dài bất tận, quái đản, mà chẳng cần hướng dẫn nào khác ngoài trí tưởng tượng của mình. Chúng tôi đã có một chuyến đi dạo dài và hạnh phúc, mặc dù có chút buồn man mác trong những ký ức; và dường như ngày hôm đó, theo một nghĩa nào đó, ông đã khép lại cánh cổng của những cảnh tượng thời xưa sau lưng mình, vì hiếm khi ông nhắc lại chúng sau này.

Chẳng bao lâu sau, ông đã trở lại số 21 Đại lộ số 5, chuẩn bị cho chuyến đi của mình. Trong lúc đó, những lời mời qua điện tín đủ mọi loại cứ tới tấp đổ về, từ hội nhóm này đến hiệp hội nọ, từ các nhân vật chức sắc; những lời mời dự tiệc tối, các nghi lễ, và đủ thứ chuyện; và rõ ràng là chuyến lưu trú tại Anh của ông sẽ rất bận rộn. Ông đã hy vọng tránh được điều này, và bắt đầu bằng việc từ chối tất cả chỉ trừ hai lời mời—một bữa tiệc tối do Đại sứ Whitelaw Reid tổ chức và một bữa trưa do nhóm "Pilgrims" đề xuất. Nhưng rõ ràng điều đó là không thể. Nước Anh sẽ không trao danh hiệu học thuật cao quý nhất của mình mà không được phép bày tỏ sự tôn kính rộng rãi và phổ biến hơn.

Clemens thuê một thư ký đặc biệt cho chuyến đi—ông Ralph W. Ashcroft, một người Anh trẻ tuổi am hiểu cuộc sống ở London. Họ khởi hành vào ngày 8 tháng Sáu, một sự trùng hợp kỳ lạ là đúng tròn bốn mươi năm kể từ ngày ông khởi hành trên con tàu Quaker City để giành lấy danh tiếng lẫy lừng của mình. Tôi tiễn ông ra tàu. Sự phấn khích ban đầu của ông đã qua đi vào lúc này, và ông có vẻ hơi buồn, tôi nghĩ, vì nhớ tới người vợ, người lẽ ra đã được tận hưởng vinh dự này cùng ông nhưng giờ đây không còn có thể sẻ chia nữa.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 22 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.