Mark Twain: Tiểu Sử Toàn Tập

Lượt đọc: 1834 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Ccxci. Những Bức Thư Từ Bermuda

❊ ❊ ❊

Stormfield trở nên vắng lặng và quạnh quẽ khi vắng bóng Mark Twain; nhưng ông vẫn viết thư theo mỗi chuyến tàu hơi nước, ban đầu bằng chính tay mình, và trong tuần cuối cùng thì nhờ đến bàn tay của một trong những thư ký riêng—thường là một thành viên của nhà Allen, chủ yếu là Helen. Những bức thư của ông đầy tươi sáng và vui vẻ—luôn bận tâm ít nhiều đến các công việc kinh doanh, mặc dù ông không còn bị chúng quấy rầy nữa, bởi Bermuda quá yên bình và cách xa, hơn nữa, ông cũng tin tưởng vào khả năng của Công ty Mark Twain trong việc quán xuyến mọi việc của mình. Tôi tin rằng, sẽ chẳng gì tốt hơn việc chia sẻ một vài đoạn trong những bức thư này tại đây.

Ông đến Bermuda vào ngày 7 tháng 1 năm 1910, và vào ngày 12 ông viết: Một lần nữa tôi lại đang sống cuộc đời lý tưởng. Chẳng có gì làm vấy bẩn nó ngoại trừ tên cướp máu lạnh Arthur,—[Một người bạn chơi nhỏ của Helen mà Clemens giả vờ ghen tị dữ dội. Có lần ông viết một ghi chú gửi Helen: “Hãy để Arthur đọc cuốn sách này. Trong đó có một trang đã bị tẩm độc.”]—kẻ vẫn luôn chạy đôn chạy đáo vì Helen. Chẳng bao lâu nữa hắn sẽ bị chết đuối thôi. Claude đến Bay House ngày hai lần để xem tôi có cần phục vụ gì không. Cậu ấy quả là vô giá. Tối qua có một buổi giảng quân sự tại khu vực Officers' Mess Prospect; vì diễn giả đã ưu ái gửi cho tôi một lời mời đặc biệt khẩn cấp và nói rằng ông ta muốn giảng bài cho riêng tôi, nên tôi dĩ nhiên đã đưa Helen và mẹ cô bé lên xe riêng cùng đi.

Ngay khi chúng tôi đặt chân đến cửa cùng đám đông, Thống đốc đã đến bên tôi và rất ân cần. Tôi đã “gặp gỡ” vị Đại tá Chapman quyến rũ đó [chúng tôi đã biết ông trong chuyến thăm trước] cùng những sĩ quan khác của trung đoàn và đã có một khoảng thời gian tuyệt vời.

Vài ngày sau, ông viết: Cảm ơn thư của anh và những tin tức thỏa lòng về tình hình tại cái đất nước xa xôi, ngoại bang và mơ hồ mà anh cùng Loomis và Lark và những người bạn yêu quý khác đang ở đó.

Sáng nay tôi nhận được thư từ Clara. Con bé rất lo lắng và muốn tôi được chăm sóc chu đáo, cẩn thận. Chà chà, con bé mà thấy Helen cùng cha mẹ cô bé và Claude thực hiện việc trông nom đó thì sao nhỉ. Nó cũng nói: “Con hy vọng sớm nhận được tin từ cha hoặc ông Paine.”

Tôi đang viết thư hồi âm cho nó và tôi biết anh sẽ thực hiện phần việc của mình trong lời cầu nguyện của con bé. Nó khá cô độc sau khi Jean được giải thoát—sự tử tế duy nhất mà Chúa từng dành cho đứa trẻ đáng thương, vô tội đó trong suốt cuộc đời gian nan của nó.

Hãy gửi cho Clara một bản sao bức thư tuyệt vời của Howells.

“Bức thư tuyệt vời” được nhắc đến chính là lời đánh giá cho bài báo gần đây của ông trên tờ Bazar, “Bước ngoặt trong đời tôi,” và đây là nội dung: 18 tháng 1, 1910. GỬI CLEMENS thân mến,—Trong khi những lời tuyệt vời của ông vẫn còn ấm nóng trong tâm trí tôi, tôi muốn nói với ông điều mà chính ông đã biết: rằng chưa bao giờ ông viết điều gì vĩ đại hơn, tinh tế hơn bài viết về bước ngoặt đó của ông.

Tôi sẽ cảm thấy vinh dự đủ đầy nếu họ khắc lên bia mộ tôi rằng: “Ông ấy sinh cùng thế kỷ và cùng khu vực miền Trung Tây với Tiến sĩ S. L. Clemens, Oxon., và đã nhận bằng cấp ba năm trước ông ấy nhờ một sự nhầm lẫn của trường Đại học.”

Tôi hy vọng tình trạng của ông tồi tệ hơn. Ông sẽ chẳng bao giờ chín muồi hơn cho một cuộc đời thuần túy trí tuệ, và thật đáng tiếc khi phải để ông cứ lết đi với một cơ thể vật chất rệu rã đè nặng lên tâm hồn mình. Luôn là của ông, W. D. HOWELLS.

Trên lề bức thư này, Clemens viết: Tôi cho rằng lời bộc phát tự nhiên từ nhà phê bình hàng đầu thời nay là thứ đáng giữ lại, phải không Paine?

Ngày 24 tháng 1, ông viết tiếp về sự mãn nguyện của mình: Cuộc sống ở đây vẫn diễn ra như thường lệ. Chẳng có gì phải chê trách cả—những khoảng thời gian tươi đẹp, một mái ấm tốt lành, sự mãn nguyện tĩnh tại suốt cả ngày và mỗi ngày mà không hề bị gián đoạn. Tôi quen biết khá nhiều người rất dễ chịu và thường xuyên gặp họ: ông Hamilton, gia đình Sloane, ông bà Fells, cô Waterman, v.v. Tôi chẳng biết làm cách nào để cải thiện tình hình của mình hơn nữa.

Vào ngày 5 tháng 2, ông viết rằng khí hậu và tình trạng sức khỏe có thể khiến ông phải ở lại Bermuda khá lâu, nhưng ông muốn Stormfield vẫn được mở cửa để ông có thể đến đó bất cứ lúc nào. Và ông nói thêm: Hôm qua ông Allen đã đưa chúng tôi đi dạo bằng thuyền máy lớn của ông Hamilton. Có mặt: bà Allen, vợ chồng và cô Sloane, Helen, Mildred Howells, Claude và tôi. Vài giờ lướt nhanh trên những vùng biển xanh mê hồn, dưới nắng chói chang; cũng có vài giờ dã ngoại và thư giãn dưới những gốc cây tuyết tùng ở một nơi kín đáo.

Tàu Orotava đang cập bến với 260 hành khách—chắc chắn tôi sẽ nhận được thư qua chuyến này. Tái bút—Vui lòng gửi cho tôi cuốn Standard Unabridged để trên bàn trong phòng ngủ của tôi. Ở đây tôi không có từ điển.

Không có dòng nào trong những bức thư này nhắc đến nỗi đau khổ của ông; nhưng thỉnh thoảng ông vẫn bị những cơn đau hành hạ, dù trong bầu không khí ôn hòa đó, chúng dường như thưa thớt hơn, và có rất ít thứ làm phiền lòng ông, thay vào đó là nhiều điều góp phần vào sự bình yên của ông. Một trong những vị khách ghé thăm Bay House là Woodrow Wilson, và cả hai đã có những giờ phút vui vẻ chơi gôn mini, “gạt bóng” trên bãi cỏ nhà Allen. Tất nhiên, thảm họa thỉnh thoảng vẫn xảy ra—những thứ như vậy không phải lúc nào cũng tránh được. Trong một bức thư vào cuối tháng 2, ông viết: Bây giờ là 2 giờ 30 sáng và tôi đang viết vì không thể ngủ được. Tôi không thể ngủ vì một nghệ sĩ dương cầm chuyên nghiệp sẽ đến vào chiều mai để chơi nhạc cho tôi nghe. Chúa ơi! Tôi sẽ không đời nào cho phép Paderewski hay Gabrilowitsch làm điều đó. Tôi thà bị cưa chân còn hơn. Tôi biết hắn sẽ đến, nhưng tôi chưa bao giờ mơ rằng hắn đến để chơi nhạc cho riêng tôi. Khi nghe tin khủng khiếp đó 4 giờ trước, chết tiệt thật, suýt nữa thì tôi hét lên. Tôi định lẻn ra ngoài để vắng mặt, nhưng giờ thì không thể. Đừng cầu nguyện cho tôi. Mọi chuyện đã tệ hết mức có thể rồi.

Tình yêu âm nhạc của Clemens không bao gồm piano, trừ những giai điệu thật dịu dàng, và có lẽ ông đã không lường trước những điều này từ một nghệ sĩ chuyên nghiệp. Ông không kể lại kết quả của sự việc; nhưng có lẽ trí tưởng tượng của ông đã lường trước những màn tra tấn ấy. Đôi khi những bức thư của ông chỉ là những trò đùa vô nghĩa. Có lần ông gửi một tờ giấy, một mặt viết: BAY HOUSE, Ngày 5 tháng 3, 1910. Đã nhận từ S. L. C. Hai Đô la và Bốn mươi xu để đổi lấy lời hứa của tôi rằng sẽ tin mọi điều ông ấy nói kể từ bây giờ. HELEN S. ALLEN.

và mặt sau: CẦN BÁN Chủ nhân của lời Hứa được đề cập ở trên muốn chia tay nó vì lý do sức khỏe yếu và bắt buộc phải đi xa nơi nào đó để nó có thể được hồi đáp, và sẽ chấp nhận bất kỳ số tiền hợp lý nào trên mức 2 phần trăm so với mệnh giá vì các bên có kinh nghiệm cho rằng nó sẽ không giữ được lâu trong kiểu thời tiết này và là một loại tài sản chẳng thèm quan tâm đến việc bảo quản lạnh làm gì.

Rõ ràng, dù Mark Twain có coi trọng tình trạng thể chất của mình đến đâu, ông cũng không để nó làm mình ủ rũ. Ông viết rằng mọi việc diễn ra khắp nơi đều khiến ông hài lòng; rằng Clara đang hạnh phúc; rằng công việc gia đình và kinh doanh không còn làm ông bận tâm; rằng môi trường xung quanh cá nhân của ông là loại dễ chịu nhất. Đôi khi ông viết về những gì mình đang đọc, và một lần đặc biệt nhắc đến cuốn *Literary Essays* của Giáo sư William Lyon Phelps, cuốn sách mà ông nói rằng không thể đặt xuống cho đến khi đọc xong.—[Với chính Phelps, ông viết: “Tôi cảm ơn ông rất nhiều về cuốn sách, tôi thấy nó rất quyến rũ—thực sự quyến rũ đến mức tôi đã đọc hết trong một đêm, và không hề hối tiếc vì mất một đêm ngủ. Tôi rất vui nếu mình xứng đáng với những gì ông đã viết về tôi; và ngay cả khi không, tôi vẫn tự hào và mãn nguyện, vì ông nghĩ rằng tôi xứng đáng.”]

Vậy nên những ngày tháng của ông dường như tràn ngập sự an ủi. Nhưng vào tháng 3, tôi nhận thấy ông thường đọc cho thư ký chép lại những bức thư, và một lần khi gửi vài bức ảnh nhỏ, tôi nghĩ trông ông gầy đi và già hơn. Dù vậy, ông vẫn giữ được sự vui vẻ. Trong một bức thư, ông nói: Trong khi còn nhớ đến việc này, tôi xin lưu ý rằng nếu anh còn gửi cho tôi một bức thư nào khác mà không đánh số trang ở phía trên, tôi sẽ viết thư cho anh bằng chính tay mình, để tôi có thể sử dụng một cách hoàn toàn tự do và không chút bối rối những từ ngữ duy nhất có thể mô tả một kẻ tội phạm như vậy, đó là - - - -; anh sẽ phải tự điền những dấu gạch ngang đó vào, vì sự lịch thiệp sẽ không cho phép tôi tự làm điều đó khi thư ký của tôi đang ở đây. Anh được tha thứ, nhưng đừng để chuyện này tái diễn.

Ông vẫn chưa hề nhắc đến bệnh tình của mình; nhưng vào ngày 25 tháng 3, ông viết đôi điều về kế hoạch trở về nhà. Ông nói mình đã đặt vé trên tàu Bermudian cho ngày 23 tháng 4; và thêm rằng: Nhưng đừng nói với ai nhé. Tôi không muốn bị lộ. Tôi có thể phải đi sớm hơn nếu cơn đau ở ngực không dịu đi đáng kể. Tôi không muốn chết ở đây, vì đây là một nơi không mấy tử tế cho một người trong tình trạng đó. Tôi sẽ phải nằm trong hầm nhà xác cho đến khi con tàu đưa tôi đi, và dưới đó tối tăm, thật không dễ chịu chút nào.

Gia đình Collier sẽ đón tôi ở bến tàu, và tôi có thể ở lại với họ một hoặc hai tuần trước khi về nhà. Tất cả đều phụ thuộc vào cơn đau ngực. Tôi không muốn chết ở đó. Tôi ngày càng khắt khe hơn về nơi chốn.

Nhưng trong cùng bức thư đó, ông nói về các kế hoạch cho mùa hè, gợi ý rằng chúng ta phải xem xét các khả năng về đèn ma thuật, để có thể tổ chức các buổi giải trí trong thư viện tại Stormfield. Tôi thú thực rằng bức thư này, bất chấp giọng điệu nhẹ nhàng của nó, đã khiến tôi lo lắng, và tôi đã bị cám dỗ muốn ra khơi tới Bermuda để đưa ông về nhà. Ba ngày sau ông lại viết:

Tôi đã có một khoảng thời gian vô cùng khó chịu trong bốn ngày qua với cơn đau ngực đó, hóa ra nó lại là một bệnh về tim, đúng như tôi đã nghi ngờ ban đầu. Tin tức từ New York cho biết thời tiết không còn gây viêm phế quản nữa; vì vậy, nếu tôi có thể đưa tình trạng ngực mình vào trạng thái di chuyển được, tôi có thể lên tàu về nhà sớm hơn một hoặc hai tuần so với dự kiến.

Chuyến thư mang đến tin này cũng kèm theo một lá thư từ ông Allen, người đã thẳng thắn tuyên bố rằng mọi chuyện thực sự đã trở nên rất nghiêm trọng. Ông Clemens đã có vài cơn đau nguy hiểm, và các bác sĩ coi tình trạng của ông là nguy kịch.

Những lá thư này đến vào ngày 1 tháng 4. Tôi lập tức đến New York và khởi hành vào sáng hôm sau. Trước khi lên tàu, tôi đã tham khảo ý kiến bác sĩ Quintard, người đã cung cấp cho tôi một số loại thuốc giảm đau và hướng dẫn tôi cách sử dụng kim tiêm dưới da. Ông cũng cùng tôi gửi một bức điện tín cho nhà Gabrilowitsch, lúc đó đang ở Ý, khuyên họ nên lên tàu không chậm trễ.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 22 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.