Mark Twain: Tiểu Sử Toàn Tập

Lượt đọc: 1834 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Ccxxviii. Những Vinh Dự Được Ngỏ Ý

❊ ❊ ❊

Mark Twain đã ở nhà được ngót nghét ba năm, nhưng sự nổi tiếng của ông chẳng hề có dấu hiệu suy giảm. Trái lại, nó không hề phai nhạt mà còn dâng cao hơn bao giờ hết. Cuộc vận động của ông chống lại những lạm dụng trong đời sống công và tư đã lay động độc giả, khiến họ phải suy ngẫm; tin tức về cơn ốm đau trong gia đình ông; rồi lời đồn ông đang cân nhắc việc chuyển ra nước ngoài sinh sống một lần nữa—tất cả những điều này đã chạm sâu vào trái tim công chúng. Một làn sóng thư từ đổ về, đủ mọi thể loại—thư cảm thông, thư yêu mến, hay những lời tán đồng nồng nhiệt, bất kể quan điểm cải cách của ông là gì.

Khi một cây bút trên tờ báo ở New York gợi ý: "Lần tới, hãy vượt ra khỏi phạm vi của chính trị thực dụng khi chọn ứng viên cho chức Tổng thống," và đặt câu hỏi: "Ai là công dân tư nhân xuất chúng và nổi bật nhất của chúng ta?", một cây bút xã luận khác là Joseph Hollister đã đáp lại rằng Mark Twain chính là "con người vĩ đại nhất trong đời sống tư nhân thời bấy giờ, và xứng đáng nhận được sự công nhận ở mức độ cao nhất."

Nhưng Clemens không hề có tham vọng chính trị. Ông quá hiểu cái cách vận hành của những việc như thế. Khi Hollister gửi cho ông bài xã luận đó, ông chỉ hồi âm bằng một lời cảm ơn và không hề, dù là nói đùa, khơi dậy mầm mống nhỏ nhoi của một cơn sốt tranh cử Tổng thống. Người ta hẳn sẽ muốn công bố nhiều bức thư tuyệt đẹp mà ông nhận được trong thời kỳ này, bởi đa phần chúng đều rất đẹp, dù cho hình thức có thể vụng về, dù độ dài có thể gây nản lòng—vẻ đẹp ấy nằm ở chỗ chúng tràn đầy sự chân thành và lòng biết ơn của người viết.

Rất nhiều bức thư đến từ trẻ nhỏ, thường là chẳng mong chờ hồi âm, một số chỉ ký bằng tên viết tắt để người viết không bị nghi ngờ là đang tìm cách xin chữ ký của ông. Hơn cả bất kỳ phần thưởng nào khác, Mark Twain trân trọng tình yêu này của trẻ thơ.

Một chuyên mục trên tạp chí St. Nicholas Magazine đã trao giải cho bức tranh biếm họa về một nhân vật nổi tiếng nào đó. Có một hoặc hai bức vẽ các chính trị gia và nhà tư bản lỗi lạc, và theo đúng nghĩa đen, có cả một xe cút kít đầy những bức vẽ Mark Twain. Khi được thông báo về điều này, ông viết: "Chẳng có sự tôn vinh nào có thể làm tôi hài lòng hơn thế—tình bạn của lũ trẻ."

Những sự tôn vinh đến với ông dưới nhiều hình thức. Tại bang quê hương, người ta đề xuất thành lập Hiệp hội Mark Twain, đặt trụ sở tại Hannibal, với mục đích trước mắt là dành ra một tuần tại Hội chợ Thế giới St. Louis, gọi là tuần lễ Mark Twain, kèm theo một ngày đặc biệt dành cho Mark Twain, nơi sẽ tổ chức một hội nghị văn học quốc gia. Nhưng khi được hỏi xin ý kiến và mời hợp tác, ông đã viết lại đầy vẻ đặc trưng:

Đó quả thực là một lời khen ngợi cao quý mà quý vị dành cho tôi khi lấy tên tôi đặt cho một hiệp hội và đề xuất dành riêng một ngày Mark Twain tại Hội chợ St. Louis vĩ đại, nhưng những lời khen ngợi như vậy không phù hợp với người còn sống; chúng chỉ phù hợp và an toàn đối với những người đã khuất mà thôi. Tôi trân trọng động lực khiến quý vị muốn dành cho tôi những vinh dự này. Tôi trân trọng nó nhiều như bất kỳ ai có thể, và tôi rất cảm kích, nhưng chính bản thân những vinh dự đó lại khiến tôi cảm thấy đôi chút sợ hãi. Chừng nào chúng ta còn sống, chúng ta không thể đảm bảo rằng mình sẽ không làm những việc mà dù có ý định ngay thẳng và cao đẹp đến đâu, vẫn có thể phá hủy danh tiếng và dập tắt tình bạn của chúng ta.

Tôi hy vọng rằng sẽ không có hội nhóm nào mang tên tôi khi tôi còn sống, bởi biết đâu có lúc nào đó tôi lại làm điều gì khiến các thành viên phải hối hận vì đã dành vinh dự đó cho tôi. Sau khi tôi đã gia nhập hàng ngũ người quá cố, tôi sẽ tuân theo phong tục của họ và sẽ không gây ra bất kỳ hành vi nào có thể làm tổn thương bất cứ người bạn nào; nhưng cho đến lúc đó, tôi vẫn sẽ là một ẩn số đáng ngờ, giống như phần còn lại của nhân loại chúng ta.

Ủy ban, vẫn hy vọng có được sự đồng ý của ông, đã lại một lần nữa kêu gọi ông. Nhưng lần này ông lại viết:

Dù vô cùng cảm động trước mong muốn của những người bạn tại Hannibal khi trao cho tôi những vinh dự lớn lao này, tôi vẫn phải từ chối tiếp nhận chúng. Những vinh dự đến một cách tự nhiên và không hề được sắp đặt trước, như những gì tôi đã nhận được tại Hannibal, Columbia, St. Louis, và tại những nhà ga dọc suốt tuyến đường, đều vô giá và là kho báu trong ký ức suốt cả cuộc đời, vì chúng là món quà trao đi từ trái tim và không hề được cầu xin; nhưng tôi là người Missouri, và vì thế tôi e ngại những tước hiệu vốn phải được sắp xếp từ trước và với sự đồng thuận của tôi, bởi khi ấy, chính tôi lại trở thành người tham gia vào việc tự đề cao bản thân. Về mặt con người, tôi ưa thích những vinh dự đến một cách ngẫu nhiên, nhưng lại dè chừng những vinh dự đến từ sự vận động và tính toán.

Sau đó một thời gian, ông đề xuất một điểm nhấn khác cho hội chợ; một đề xuất có lẽ không thực tế, nhưng chắc chắn sẽ khơi gợi sự hứng thú—đó là một cuộc đua tàu hơi nước kiểu cũ kéo dài sáu ngày từ New Orleans đến St. Louis, cùng với những phụ kiện kiểu cũ, như giỏ đuốc, những đám đông ca sĩ da màu trên boong trước, và một người da màu ngồi trên van an toàn. Trong lá thư gửi Chủ tịch Francis, ông viết:

Về các chi tiết cụ thể, tôi nghĩ rằng cuộc đua nên là sự tái hiện chân thực của cuộc đua thời xưa, chứ không chỉ là bắt chước, và nó nên bao trùm toàn bộ lộ trình. Tôi nghĩ các con tàu nên bắt đầu chuyến hành trình tại New Orleans, đi song song cạnh nhau (không được có khoảng cách giữa chúng), và kết thúc tại Bắc St. Louis, cách Big Mound một hoặc hai dặm về phía trên.

Trong một lá thư sau đó gửi Thống đốc Francis, ông viết:

Tôi đã từng rất mong muốn được xuất hiện tại Hội chợ vĩ đại & giành lấy một giải thưởng, nhưng những hoàn cảnh nằm ngoài tầm kiểm soát của tôi đã gây cản trở...

Tôi cho rằng ông sẽ nhận được giải thưởng, bởi ông đã tạo ra một Hội chợ phi thường nhất mà hành tinh này từng chứng kiến. Rất tốt, ông thực sự xứng đáng với điều đó, và cùng với đó là lòng biết ơn của cả Bang và cả quốc gia.

Những người làm báo đã dùng mọi cách dụ dỗ để có được bài phỏng vấn ông. Họ mời ông tự đưa ra mức giá cho bất kỳ khoảng thời gian nào ông có thể dành cho họ, dài hay ngắn. Một phóng viên đề nghị trả ông năm trăm đô la cho một cuộc trò chuyện kéo dài hai tiếng. Một người khác đề nghị trả ông một trăm đô la mỗi tuần cho một phần tư ngày mỗi tuần, cho phép ông thảo luận bất cứ chủ đề nào ông thích. Một người viết thư hỏi ông hai câu: thứ nhất, "Phương pháp yêu thích của ông để trốn thoát khỏi người da đỏ"; thứ hai, "Phương pháp yêu thích của ông để tránh bị người da đỏ bắt giữ khi họ đang truy đuổi ông." Họ hỏi về câu châm ngôn trong sách tập viết yêu thích của ông; về điều ông coi là quan trọng nhất đối với sự thành công của một người trẻ tuổi; định nghĩa của ông về một quý ông. Họ muốn biết kế hoạch của ông để giải quyết các vấn đề lao động. Nhưng họ chẳng thể khơi dậy sự hứng thú hay lòng tham của ông. Với một người nộp đơn, ông viết:

Không, có những cám dỗ mà chúng ta hoàn toàn miễn nhiễm. Đề nghị của anh là một điều tôi nhận được khá thường xuyên, nhưng nó chẳng bao giờ cám dỗ nổi tôi. Mức giá không phải là vấn đề; anh đề nghị rất hào phóng. Bản chất của công việc mới là vấn đề—một loại công việc mà tôi không thể làm đủ tốt để bản thân cảm thấy hài lòng. Dù có nhân mức giá đó lên hai mươi lần thì cũng chẳng giúp tôi hoàn thành công việc đó theo ý muốn, & do đó, nó sẽ chẳng mảy may gây ấn tượng với tôi.

Có một lần ông đã đồng ý trả lời phỏng vấn tờ Herald, khi ông đang đứng trên du thuyền của ông Rogers để quan sát chiếc Shamrock của Sir Thomas Lipton thất bại; nhưng đây là một chủ đề hấp dẫn ông—một kiểu chủ đề của thời tiết nóng bức—và ông có thể thoải mái tỏ ra nhẹ nhàng về nó tùy thích.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 22 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.