Mark Twain: Tiểu Sử Toàn Tập

Lượt đọc: 1962 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 208
Mark Twain Và Các Cuộc Chiến Tranh

❊ ❊ ❊

Những rắc rối của Anh tại Nam Phi đã lên đến đỉnh điểm vào mùa thu năm đó. Vào ngày tối hậu thư của Anh gửi cho người Boer hết hạn, Clemens viết:

LONDON, 3 giờ 07 chiều, thứ Tư, ngày 11 tháng 10 năm 1899. Thời gian đã hết! Không còn nghi ngờ gì nữa, phát súng đầu tiên của cuộc chiến đang được bắn tại Nam Phi ngay vào lúc này. Một người nào đó đã phải trở thành kẻ ngã xuống đầu tiên; và anh ta đã ngã xuống. Trái tim ai sẽ tan vỡ vì vụ giết người này? Bởi lẽ, dù là người Boer hay người Anh, thì đó vẫn là một vụ giết người, và nước Anh đã phạm phải điều đó dưới bàn tay của Chamberlain và Nội các, những kẻ tay sai cho Cecil Rhodes và đám "Bốn mươi Tên trộm" của hắn, tức Công ty Nam Phi.

Mark Twain tự nhiên đồng cảm với người Boer—phía yếu thế hơn, kẻ đang bảo vệ ngôi nhà của chính mình. Ông hiểu rằng vì sự tiến bộ của nhân loại, nước Anh phải chiến thắng và phải được ủng hộ, nhưng trái tim ông lại hoàn toàn hướng về phía bên kia. Vào tháng 1 năm 1900, ông viết một lá thư đầy cá tính gửi cho Twichell, thể hiện khá rõ ràng quan điểm của ông về hai cuộc chiến đang diễn ra lúc bấy giờ.

JOE THÂN MẾN,—Dường như chúng ta không có ý định trả tự do cho người Philippines và trao trả lại các hòn đảo cho họ; và dường như chúng ta cũng không định treo cổ các giáo sĩ và tịch thu tài sản của họ. Nếu mọi việc đúng là như vậy thì cuộc chiến ngoài đó chẳng còn chút thú vị nào đối với tôi.

Tôi vừa mới xem lại Chương LXX trong cuốn *Following the Equator* (Theo Dòng Xích đạo) để xem liệu hiệu quả quân sự cũ của người Boer có còn duy trì được hay không. Nó đọc nghe thật lạ kỳ như thể được viết về cuộc chiến hiện tại vậy.

Tôi tin rằng trong chương tiếp theo, quan niệm của tôi về người Boer đã được nhận thức đúng đắn. Người ta thường gọi họ là những kẻ thiếu văn minh; tôi không hiểu tại sao. Hạnh phúc, lương thực, nơi ở, y phục, công việc lành mạnh, những tham vọng khiêm tốn và hợp lý, sự trung thực, lòng nhân hậu, sự hiếu khách, tình yêu tự do và lòng dũng cảm vô hạn để chiến đấu vì nó, sự điềm tĩnh và lòng kiên định trong nghịch cảnh, sự nhẫn nại trong thời kỳ gian khó và thiếu thốn, sự vắng bóng của ồn ào và khoe khoang trong thời khắc chiến thắng, sự hài lòng với một cuộc sống khiêm nhường và bình yên không bị khuấy động bởi những phấn khích điên rồ—nếu có một hình thức văn minh nào cao hơn và tốt đẹp hơn thế này thì tôi không hề biết đến và cũng chẳng biết phải tìm ở đâu. Tôi cho rằng chúng ta thường có thói quen tưởng tượng rằng cần phải có thêm rất nhiều những thứ nghệ thuật, trí tuệ và những vẻ ngoài nhân tạo khác thì mới gọi là hoàn thiện. Chúng ta và người Anh có những thứ sau này; nhưng vì chúng ta thiếu phần lớn những đức tính kể trên, nên tôi nghĩ văn minh của người Boer là thứ tốt hơn trong hai loại. Quan niệm của tôi về nền văn minh của chúng ta là nó chỉ là một thứ đồ giả, tồi tệ và đầy rẫy những sự tàn nhẫn, phù phiếm, kiêu ngạo, hèn hạ và đạo đức giả.

Giả sử chúng ta có thể có được thứ gì đó tốt đẹp hơn để thay thế nó. Nhưng điều đó có lẽ là không thể. Dù tồi tệ đến mức nào, nó vẫn tốt hơn là sự dã man thực sự, vì thế chúng ta phải đứng về phía nó, mở rộng nó, và (ở nơi công cộng) ca ngợi nó. Và như vậy, chúng ta không được thốt ra bất kỳ lời lẽ gây tổn thương nào về nước Anh trong những ngày này, cũng như không được quên hy vọng rằng bà ấy sẽ chiến thắng trong cuộc chiến này, bởi sự thất bại và sụp đổ của bà ấy sẽ là một thảm họa không thể cứu vãn đối với chủng tộc con người mạt hạng này. Vì vậy, tự nhiên là tôi ủng hộ nước Anh; nhưng bà ấy hoàn toàn sai lầm, Joe ạ, và không một người Anh (có học thức) nào lại không nghi ngờ điều đó. Ít nhất đó là niềm tin của tôi.

Viết cho Howells không lâu sau đó, ông gọi cuộc xung đột ở Nam Phi là một "cuộc chiến bẩn thỉu và tội ác", và nói rằng mỗi ngày ông đều viết (trong đầu) những bài báo gay gắt để phản đối nó.

Nhưng tôi phải dừng lại ở đó. Dù sai trái—và bà ấy thực sự sai—nước Anh vẫn phải được ủng hộ. Kẻ nào lên tiếng chống lại bà ấy lúc này chính là kẻ thù của nhân loại. Tại sao nhân loại lại được tạo ra? Hoặc ít nhất tại sao không phải một thứ gì đó đáng giá hơn được tạo ra để thay thế nó?... Tôi bàn về cuộc chiến với cả hai phía—luôn chờ đợi cho đến khi người kia khơi mào chủ đề. Sau đó tôi nói: "Đầu óc tôi đứng về phía người Anh, nhưng trái tim tôi và chút mảnh đạo đức ít ỏi mà tôi có lại đứng về phía người Boer—giờ chúng ta hãy cùng trò chuyện, thật tự nhiên và không chút định kiến." Và thế là chúng tôi thảo luận mà chẳng gặp khó khăn gì.

Tôi nhận thấy rằng Chúa đứng về cả hai phía trong cuộc chiến này; quả là lịch sử lặp lại chính nó. Nhưng tôi là người duy nhất nhận thấy điều này; mọi người ở đây đều nghĩ rằng Ngài đang chơi ván bài cho phe mình, và chỉ cho phe mình mà thôi.

Clemens đã viết một bài báo để đăng ẩn danh trên tờ *Times*. Nhưng khi bản thảo đã sẵn sàng để gửi đi trong một phong bì đã dán tem và ghi địa chỉ của Moberly Bell—ông đã suy nghĩ lại và giữ nó lại. Nó vẫn nằm trong phong bì cùng với lá thư đính kèm, viết rằng:

Đừng tiết lộ tên tôi, dù bạn có in nó hay không. Nhưng tôi nghĩ bạn nên in nó và tạo ra một cuộc tranh luận, vì thời tiết lúc này thật thích hợp.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 22 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.