Việc xây dựng ngôi nhà mới ở Redding đã tiến hành đều đặn trong hơn một năm trời. John Mead Howells là kiến trúc sư phác thảo bản vẽ; W. W. Sunderland cùng con trai là Philip, đến từ Danbury, Connecticut, đảm nhận việc thi công; còn khi cô Clemens đi vắng vì chuyến lưu diễn âm nhạc, thư ký của Mark Twain là cô I. V. Lyon đã giám sát việc sắm sửa nội thất.
“Innocence at Home,” tên ban đầu của cơ ngơi này, dự kiến sẽ sẵn sàng đón chủ nhân vào tháng Sáu, với mọi chi tiết đều nằm đúng vị trí theo đúng ý muốn của ông. Ông chưa từng đến thăm Redding; thậm chí ông hầu như chưa hề liếc qua bản vẽ hay bàn bạc về bất kỳ chi tiết trang trí nào của ngôi nhà mới. Ông chỉ yêu cầu duy nhất là phải có một phòng khách thật lớn dành cho chiếc đàn orchestrelle, một phòng rộng khác để đặt bàn billiard, cùng với thật nhiều không gian tiện nghi cho khách khứa. Ông đòi hỏi phòng billiard phải mang sắc đỏ, bởi có một góc nào đó trong tâm hồn ông đồng điệu với vẻ sang trọng ấm áp của gam màu ấy, đặc biệt là trong những phút giây giải trí. Thêm vào đó, những phòng billiard trước đây của ông cũng có màu đỏ, và sự gắn bó quen thuộc ấy không thể dễ dàng bỏ qua. Yêu cầu duy nhất còn lại của ông là ngôi nhà phải được hoàn thiện trọn vẹn.
“Tôi không muốn nhìn thấy nó,” ông nói, “cho đến khi con mèo đang nằm cuộn tròn kêu gừ gừ bên lò sưởi.”
Howells kể lại:
“Ông đã trở nên quá mệt mỏi trước những đổi thay, và thờ ơ với chúng đến mức chẳng còn chút hứng thú nào.”
Nhưng theo tôi, đúng hơn là ông sợ đánh mất cảm hứng khi phải bận tâm vào những tiểu tiết dễ làm mình bực bội; hơn thế nữa, ông muốn tận hưởng sự bất ngờ đầy kịch tính khi bước chân vào một ngôi nhà đã hiện hữu nên hình nên vóc tựa như chỉ qua một lời phán.
Theo kế hoạch ban đầu, nơi ở mới tại Redding chỉ dùng làm chốn nghỉ hè, và căn nhà trên Đại lộ số 5 vẫn được giữ nguyên chưa dọn đi. Vài ngày trước ngày 18, các đầy tớ, ngoại trừ một người, đã được đưa lên ngôi nhà mới, chỉ còn lại Clemens và tôi trong căn nhà số 21 trống vắng, buổi sáng giải quyết thư từ còn thời gian còn lại thì chơi billiard, đếm từng ngày chờ đến ngày giờ đã hẹn. Quả thực đó là ba ngày trôi qua rất dễ chịu. Ông đã sáng tạo ra một trò chơi mới, và chúng tôi nô đùa cười lớn tùy thích. Tôi nghĩ ông rất ít khi nhắc đến ngôi nhà mới mà chẳng bao lâu nữa ông sẽ được mục sở thị. Chuyện ấy chỉ được nhắc đến chừng một hoặc hai lần mỗi ngày, và khi đó, tôi tin là chỉ liên quan đến một vài sự sắp đặt trong phòng billiard. Từ dạo ấy, đôi khi tôi tự hỏi trong tâm trí ông đã hình dung ra bức tranh thế nào về nơi đó, bởi ông chưa từng nhìn thấy một bức ảnh nào. Ông chỉ mang một khái niệm chung chung rằng nó được xây trên đồi, và kiến trúc mang phong cách biệt thự Ý. Thú thực là có lúc tôi cũng thấy lo lắng, vì chính tôi là người đã chọn mảnh đất ấy cho ông, lại còn dính líu ít nhiều đến các công việc khác nữa. Nhưng rồi tôi không thực sự bận lòng, bởi tôi thừa hiểu nơi ấy đẹp đẽ và bình yên đến nhường nào, lại nắm rõ phần nào gu thẩm mỹ cũng như nhu cầu của ông.
Mùa xuân năm ấy trời hạn hán, những con đường quê đầy bụi bặm, thế nên những người chịu trách nhiệm đã cầu nguyện cho trời đổ mưa, để rồi sau đó sẽ là một ngày đẹp trời cho chuyến đến nơi của ông. Cả hai lời cầu nguyện đều thành hiện thực; ngày 18 tháng Sáu rơi vào thứ Năm, và vào tối thứ Hai đã có một trận mưa rào thật sảng khoái, thấm đẫm, gột rửa thảm thực vật sạch sẽ và dập tắt bụi mù. Buổi sáng ngày 18 trời rực nắng, quang đãng và mát mẻ. Clemens đã thức dậy cạo râu từ lúc sáu giờ sáng để kịp giờ, dẫu cho chuyến tàu mãi tận bốn giờ chiều mới khởi hành — đó là một chuyến tàu tốc hành được xếp lịch dừng mới tại Redding — và chuyến chạy đầu tiên của nó được ấn định đúng vào ngày Mark Twain đến.
Chúng tôi vẫn đang đánh billiard thì có tin báo chiếc xe cab đã đợi sẵn. Con gái tôi, cháu Louise, có trường học ở Long Island đã đóng cửa ngày hôm đó, đi cùng với chúng tôi. Clemens mặc bộ đồ vải flan trắng và đội mũ Panama, và tại nhà ga, một đám đông nhanh chóng tụ tập, gồm các phóng viên và những người khác, để phỏng vấn và chúc tiễn ông đến cơ ngơi mới. Ông rất niềm nở, nói chuyện rôm rả và trông rõ là đang hào hứng mong đợi. Một hai phóng viên và một nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp đã đi theo cùng để chứng kiến thời điểm ông tới nơi.
Chuyến tàu tốc hành mới mẻ, khung cảnh xanh mướt lướt qua bên cửa sổ với những khoảng nhìn thoáng qua eo biển Long Island cùng những cánh buồm trắng, những sườn đồi và dòng suối trong vắt càng lúc càng dốc đứng và nên thơ hơn khi chúng tôi hướng về phía bắc: tất cả dường như đều khiến ông hài lòng, và khi ông cất lời thì đều là những lời khen ngợi. Tiếng rưỡi đồng hồ cần thiết để vượt qua quãng đường sáu mươi dặm trôi qua thật nhanh chóng. Khi đoàn tàu giảm tốc độ để vào ga Redding, ông nói:
“Chúng ta sẽ để lại hộp kẹo này” — ông đã mua một hộp kẹo lớn trên đường đi — “những người phụ tàu da màu đôi khi thích kẹo lắm, và chúng ta có thể mua thêm ít nữa.”
Ông rút ra một nắm bạc lớn.
“Hãy cho họ chút tiền — hãy hào phóng với bất kỳ ai làm dịch vụ cho mình.”
Đang có một buổi tiếp đón ngoài trời chờ sẵn ở đó. Người dân Redding đã coi sự kiện này mang tầm vóc lịch sử. Một tập hợp đủ các loại xe cộ trang hoàng lẵng hoa tươi đã tề tựu để gửi gắm lời chào mừng nồng hậu của miền đồng quê.
Lúc đó là chừng suýt soát sáu giờ chiều của một ngày tháng Sáu dài đằng đẵng, tĩnh lặng và đẹp như mơ; và đối với những con người tụ tập nơi đó, cảnh tượng ấy dường như có một điều gì đó chưa hoàn toàn thực. Mọi người có xu hướng giữ im lặng tuyệt đối. Họ gật đầu, vẫy tay chào ông, mỉm cười và ngắm nhìn thỏa thích; nhưng một thứ phép màu dường như bao trùm lấy họ, khiến họ chẳng reo hò. Thật là tiếc nếu họ đã làm thế. Chỉ cần một tiếng động, ảo ảnh ấy sẽ tan vỡ.
Chiếc xe ngựa của ông dẫn đầu trong chặng đường ba dặm lái xe đến ngôi nhà trên đỉnh đồi, và đoàn xe hoa nối đuôi đi phía sau. Chẳng có ấn tượng đầu tiên nào về một miền đất đẹp lại có thể đến vào một thời điểm ngọt ngào hơn thế. Các sườn đồi xanh rờn, đồng nội trắng xóa hoa cúc dại, hoa sơn thù du và hoa nguyệt quế bừng sáng giữa ngàn cây. Và bao trùm lên tất cả là bầu không khí ngập tràn sắc trời xanh thẳm cùng hương thơm của tháng Sáu thoảng trong gió.
Ông rất điềm tĩnh suốt dọc đường đi. Có lúc, với một nét hóm hỉnh dịu dàng khi nhìn qua cánh đồng hoa cúc trắng, ông nói:
“Đó là kiều mạch. Tôi lúc nào cũng nhận ra kiều mạch mỗi khi nhìn thấy nó. Ước gì tôi hiểu biết về những thứ khác nhiều bằng sự hiểu biết của tôi về kiều mạch. Ở đây xem chừng loài này rất nhiều; chúng mọc cả ven đường kìa.” Và chỉ ít phút sau: “Đây mới chính là kiểu đường sá mà tôi thích; một con đường đồng quê tuyệt đẹp xuyên qua những rặng rừng.”
Dòng nước đang tuôn chảy qua con đập nhà máy nơi con đường cắt ngang sông Saugatuck, và ông đã bày tỏ sự ưng ý đối với con sông nhỏ trong trẻo, đẹp như tranh vẽ ấy, một trong những dòng suối duyên dáng của vùng Connecticut. Đi xa hơn một chút, một con lách nước đổ ào qua sườn đồi, và ông đem so sánh nó với vài con suối tí hon ở Thụy Sĩ, tôi tin là thác Giessbach. Con đường mòn dẫn vào cơ ngơi mới mở ra ngay phía trên, và khi bước vào lối đi rợp bóng lá đó, ông thốt lên, “Đây chính xác là kiểu đường mòn tôi thích,” qua đó hoàn tất sự đón nhận của ông đối với mọi thứ, trừ ngôi nhà và vị trí tọa lạc.
Đoàn người tháp tùng đã thưa dần rồi rẽ ra hết ở lối vào con đường mòn, và ông ở lại một mình với những người từng lo lắng nhất về phán quyết của ông. Họ không phải chờ đợi lâu. Khi chiếc xe ngựa lên cao hơn để mở ra tầm nhìn thoáng đãng, ông phóng tầm mắt nhìn ra xa, băng qua thung lũng Saugatuck ngắm ngôi làng ẩn mình cùng ngọn tháp nhà thờ và những trang trại, xa hơn nữa là những ngọn đồi chập chùng ở chân trời, rồi tuyên bố rằng mảnh đất này thực sự tốt tươi và xinh đẹp — một chốn đủ sức làm thỏa mãn tâm hồn con người. Rồi ngôi nhà hiện ra — với kiến trúc giản dị và nghiêm cẩn — một kiểu biệt thự Ý, hệt như những gì ông từng biết ở Florence, nay được cải biên cho phù hợp với khí hậu và nhu cầu đất Mỹ. Những vết sẹo từ công cuộc xây dựng vẫn chưa hoàn toàn liền miệng, nhưng sát bên hiên nhà là thảm cỏ xanh mướt cùng những đóa hoa đang nở rộ trông như thể chúng đã ở đó từ muôn thuở. Bản thân ngôi nhà cũng chẳng hề mang vẻ tân thời. Tông vữa xám dịu nhẹ đã khoác lên mình một sắc thái hòa quyện vào bầu trời và tán lá xung quanh. Tại lối ra vào, đội ngũ gia nhân đang chờ sẵn để chào mừng ông, và rồi ông bước qua ngưỡng cửa để đặt chân vào sảnh lớn, đứng trong ngôi nhà của chính mình lần đầu tiên sau mười bảy năm đằng đẵng. Đó là một khoảnh khắc đầy hồi hộp và chẳng ai cất lời ngay lập tức. Nhưng rồi chẳng mấy chốc ánh mắt ông đã thâu tóm trọn vẹn sự hòa hợp đến thỏa lòng của không gian nơi đây, lướt qua những cánh cửa rộng dẫn vào phòng ăn — xuyên qua những ô cửa sổ kiểu Pháp mở toang để thu vào tầm mắt một khung cảnh mê hồn gồm những ngọn tán cây, những mái tranh xa xôi và những ngọn đồi xanh thẳm. Ông cất giọng vô cùng dịu dàng:
“Mọi thứ đẹp đẽ làm sao? Tôi đã không nghĩ rằng nó lại có thể đẹp nhường này.”
Ông được đưa đi tham quan từng căn phòng; phòng khách lớn nằm ở một đầu sảnh — căn phòng không treo một bức tranh nào trên tường, mà chỉ có sự hòa quyện của màu sắc — và ở đầu sảnh bên kia là căn phòng billiard rực rỡ, lộng lẫy, nơi treo toàn bộ những bức tranh mà ông yêu thích. Tiếp đến là lầu trên, với những gian phòng rộng rãi tiếp nối khúc hoan ca của màu sắc và sự hòa hợp, những ô cửa sổ rộng mở đón lấy những ngọn đồi chiều thơ mộng. Khi ông đã ngắm nhìn tất cả — khu vườn kiểu Ý tự nhiên nằm bên dưới các bậc thềm; hành lang vòm mở ra những khung cảnh thiên nhiên tựa như một phòng tranh quý giá; khi ông đã đi một vòng trọn vẹn và dừng chân ở phòng billiard — lãnh địa riêng của ông — một lần nữa ông đưa ra phán quyết cuối cùng:
“Đó là một ngôi nhà hoàn hảo — hoàn hảo, theo như tôi thấy, trong từng chi tiết nhỏ. Nó có lẽ đã hiện diện ở đây từ ngàn xưa.”
Ông đã thực sự thuộc về nơi đó ngay từ giây phút ấy — một cách tuyệt đối, kỳ diệu như thể đã thuộc về nơi chốn ấy từ lâu, bởi ông hòa hợp hoàn hảo với khung cảnh xung quanh và chẳng có lấy một hạt sạn hay khiếm khuyết nào trong sự thích nghi của ông. Chỉ cần nhìn ông bên chiếc bàn billiard năm phút sau đó, người ta dễ dàng tưởng tượng rằng Mark Twain, cũng giống như ngôi nhà, đã “ở đó từ muôn thuở.” Giờ đây, chỉ cần sự hiện diện của các cô con gái nữa là niềm mãn nguyện của ông đối với mọi thứ sẽ được trọn vẹn.
Có những vị khách trong bữa tối đầu tiên ấy — một bữa tiệc gia đình ấm cúng quy mô nhỏ — và mọi sự sắp xếp cùng cung cách phục vụ hoàn hảo đến mức nếu ai không biết thì khó lòng tưởng tượng nổi đây lại là bữa tối đầu tiên được dọn ra trong căn phòng xinh đẹp ấy. Chút lát sau; ở phía cuối khu vườn trồng nguyệt quế và bách tuyết tùng, những người hàng xóm, theo gợi ý của Dan Beard — người vừa mới dọn đến ở gần đó — đã đốt vài tràng pháo hoa. Clemens bước ra hiên nhà và ngắm nhìn những quả pháo thăng thiên vút qua bầu trời mùa hè để loan báo sự hiện diện của ông.
“Tôi tự hỏi sao tất cả bọn họ lại nhọc công vì tôi đến thế,” ông nói, giọng mềm mại. “Tôi chưa từng nhọc công vì bất kỳ ai” — một lời tuyên bố mà tất cả những ai nghe thấy, cùng đông đảo độc giả của ông ở khắp mọi năm châu, đều sẵn sàng phản bác.
Buổi tối đầu tiên ấy khép lại bên bàn billiard — những ván billiard náo nhiệt, đầy đắc thắng — và khi màn đêm buông xuống thời điểm kết thúc ngày dài, những cây cơ được đặt lại lên giá, chẳng có ai có thể phàn nàn rằng ngày đầu tiên của Mark Twain tại cơ ngơi mới lại không phải là một ngày hạnh phúc.