Mark Twain: Tiểu Sử Toàn Tập

Lượt đọc: 1834 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Ccxxv. Những Tranh Cãi Về Khoa Học Thân Tâm

❊ ❊ ❊

Tạp chí The North American Review số tháng 12 năm 1902 đã đăng một phần trong loạt bài về Khoa học Thân tâm (Christian Science) mà Mark Twain từng viết ở Vienna vài năm trước đó. Ông đã khơi lại hứng thú với học thuyết này, và trong thời gian ấy, sự ngưỡng mộ của ông đối với những năng lực kỳ lạ của bà Eddy cùng sự chống đối của ông dành cho bà đã gia tăng mạnh mẽ. Howells nhắc đến “khoảnh khắc huy hoàng khi Clemens đang chế tạo những cỗ máy chiến tranh nhằm tiêu phá môn phái Khoa học Thân tâm, thứ mê tín mà chẳng ai, và đặc biệt là chính ông, lại ngờ rằng có thể tiêu diệt nổi”:

Ông tin rằng dưới góc độ một cỗ máy tôn giáo, Giáo hội Khoa học Thân tâm hoàn toàn hoàn thiện chẳng kém gì Giáo hội La Mã, và được định sẵn sẽ càng trở nên đáng gờm hơn trong việc kiểm soát tâm trí con người....

Một khía cạnh tâm lý thú vị của ông trong vấn đề này không chỉ nằm ở sự ngưỡng mộ dành cho chiến lược bậc thầy của tầng lớp chóp bu Khoa học Thân tâm, mà còn ở việc ông sẵn sàng để cho các phép màu của những bậc chữa lành theo phái này được áp dụng lên bạn bè và gia đình mình nếu họ muốn. Ông dành một sự thấu cảm sâu sắc cho toàn bộ thế hệ những người hành nghề y dược không chính thống, cũng như các dạng thức các nhà khoa học tâm trí mới nổi, nhưng dường như ông đặt niềm tin vào họ phần lớn là do sự thất bại của các y bác sĩ chính thống, hơn là dựa vào những thành công của chính họ — mặc dù ông cũng tin vào những thành công đó. Ông thường xuyên, nhưng không hề nài nỉ, bày tỏ mong muốn bạn hãy thử những phép màu kỳ lạ của họ mỗi khi bạn có ý định dùng đến các thứ thuốc quen thuộc.

Clemens chưa từng có bất kỳ mâu thuẫn nào với lý thuyết về Khoa học Thân tâm hay liệu pháp chữa bệnh bằng tâm trí, hay với bất kỳ phương pháp hành nghề y học không chính thống nào. Ông công nhận mặt tốt ở tất cả các phương pháp ấy, và chào đón phần lớn chúng hơn là y học thông thường (materia medica). Quả thực, sự thù hằn của ông đối với người sáng lập ra giáo phái Khoa học Thân tâm đôi khi có vẻ lan sang và bao trùm cả tôn giáo ấy; nhưng điều này mang tính bề ngoài nhiều hơn là thực chất. Hơn thế nữa, ông thường xuyên bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc mà nhân loại dành cho người sáng lập ra đức tin này, bởi bà đã tổ chức nên một yếu tố chữa lành vốn trước đó bị sử dụng một cách u mê và hững hờ. Mâu thuẫn của ông với bà Eddy nằm ở niềm tin rằng chính bản thân bà, như ông từng diễn đạt, lại là “một nhà Khoa học Thân tâm rất bất ổn.”

Tôi tin rằng bà ấy đang mắc một căn bệnh trầm trọng — đó là sự tự đề cao bản thân — và sẽ thật khôn ngoan nếu có một chuyên gia nào đó thực hiện liệu pháp chữa trị cho bà. [Nhưng ông nói thêm]: Nhìn nhận một cách kỹ lưỡng và nghiên cứu một cách công phu, bà quả nhiên là con người thú vị nhất hành tinh này, đồng thời theo nhiều khía cạnh cũng chính là người phụ nữ phi thường nhất từng được sinh ra trên trái đất.

Tất nhiên, các lực lượng của Khoa học Thân tâm đã bị kích động bởi những bài viết này, và đã có nhiều lời đáp trả khác nhau, trong đó có một bài do chính người sáng lập viết — một lời phản hồi ôn hòa theo văn phong quen thuộc của bà.

Bài “Bà Eddy lầm lạc” (Mrs. Eddy in Error), đăng trên tạp chí The North American Review số tháng 4 năm 1903, đã khép lại những gì Clemens cần nói về vấn đề này tại thời điểm đó.

Ông đang tập hợp một cuốn sách về chủ đề này, bao gồm các bài báo đã được xuất bản của ông cùng một số chương viết thêm. Đó sẽ không phải là một tập sách dày, và ông ngỏ ý để cho các đối thủ thuộc phái Khoa học Thân tâm cùng chia sẻ không gian trong sách, qua đó trình bày quan điểm của họ. Ông William D. McCrackan, một trong những biện hộ gia chủ chốt của giáo hội, nằm trong số những người được mời tham gia. McCrackan và Clemens, từ chỗ khởi đầu là kẻ thù, đã trở nên khá thân thiết và đã thảo luận về những bất đồng của họ một cách trực diện với độ dài đáng kể. Đầu thời gian diễn ra cuộc tranh cãi, có một đêm Clemens đã viết cho McCrackan một lá thư khá gay gắt. Ông ném nó lên chiếc bàn ở sảnh để đem gửi bưu điện, nhưng sau đó lại dậy khỏi giường và lẻn xuống nhà để lấy lại. Quá muộn rồi — những lá thư đã được thu gom và đem đi gửi. Chiêm tối hôm sau, một bức thư thực sự mang tinh thần Cơ Đốc đã được gửi đến từ McCrackan, kèm theo lá thư hấp tấp kia mà ông nói rằng ông chắc chắn người viết sẽ muốn lấy lại. Tình bạn của họ bắt đầu từ đó. Tuy nhiên, vì một lý do nào đó, cuốn sách chung đã không bao giờ thành hình. Cuối cùng, việc xuất bản đã bị trì hoãn trong nhiều năm, và đến thời điểm đó thì mối quan tâm tích cực của Clemens đã phai nhạt đi khá nhiều, dù bản thân thực tiễn ấy chưa bao giờ ngừng thu hút sự chú ý của ông.

Howells nhắc đến những cơn thịnh nộ chống lại Khoa học Thân tâm của ông, vốn bắt đầu từ thời điểm cuốn sách bị hoãn lại, và Clemens đã trút bỏ những cơn giận đó vào thời điểm ấy qua một bản thảo khác mang tựa đề “Eddypus” — một lịch sử tưởng tượng về một ngàn năm sau, khi chủ nghĩa Eddy thống trị thế giới. Vào thời đại đó, người sáng lập ra nó sẽ trở thành một vị thần, và lịch sẽ được sửa đổi cho phù hợp với ngày sinh của bà. Đó không phải là thứ tài liệu có thể xuất bản được, và thực chất chưa bao giờ mang mục đích như vậy. Đó chỉ là một trong những tác phẩm được Mark Twain viết ra nhằm giải tỏa áp lực tâm lý mà thôi.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 22 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.