Mark Twain: Tiểu Sử Toàn Tập

Lượt đọc: 1834 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Ccxc. Trở Lại Bermuda

❊ ❊ ❊

Tôi không nghĩ ông còn định viết thêm gì để xuất bản nữa. Tâm trí ông luôn bận rộn với những ý tưởng, nhưng ông thích trò chuyện hơn là viết lách, thậm chí còn thích trò chuyện hơn cả chơi bi-a, dường như là vậy, dù chúng tôi đã có vài ván chơi lặng lẽ—những ván cuối cùng chúng tôi chơi cùng nhau. Các buổi tối ông thường yêu cầu nghe nhạc, ông thích những giai điệu Scotland hơn cả, chẳng hạn như “Bonnie Doon” và “The Campbells are Coming.” Tôi nhớ có lần, sau khi chơi bản nhạc sau cho ông nghe, ông đã kể lại với đầy cảm xúc về việc quân Highlanders, dưới sự chỉ huy của Tướng Colin Campbell, đã tấn công tại Lucknow như thế nào, được truyền cảm hứng bởi giai điệu hào hùng đó. Khi ông đã nghỉ ngơi, tôi thường ngồi cùng ông, và ông lan man sang văn học, hay thần học, hay khoa học, hay lịch sử—câu chuyện về vũ trụ và con người.

Một buổi tối, ông nói về những người chỉ viết một tác phẩm bất hủ rồi dừng lại. Ông nhắc đến “Ben Bolt.” “Tôi đã gặp người đàn ông đó một lần,” ông nói. “Thời thơ ấu, tôi hát ‘Sweet Alice, Ben Bolt,’ và khi về già, mười lăm năm trước, tôi đã gặp người viết nó. Tên ông ta là Brown.—[Thomas Dunn English. Có lẽ ông Clemens chỉ nhớ cái tên mà Edgar Allan Poe đã mỉa mai đặt cho ông ta là “Thomas Dunn Brown.”]—Ông ấy đã già, bị lãng quên, chỉ còn là một ký ức. Tôi nhớ mình đã thấy rung động thế nào khi nhận ra đây chính là tác giả của ‘Sweet Alice, Ben Bolt.’ Ông ấy chỉ là một sự tình cờ. Ông ấy có một linh cảm và vang vọng lại nó. Khá nhiều người làm như vậy—điều họ làm là gói ghém lại thứ mà tất cả chúng ta đều cảm nhận một cách mơ hồ. ‘Twenty Years Ago’ cũng y như vậy ‘Tôi đã lang thang qua ngôi làng, Tom, và ngồi dưới gốc cây’—và ‘Last Leaf’ của Holmes là một tác phẩm khác: ký ức về quá khứ thiêng liêng, và những bia mộ của những người chúng ta yêu thương. Tất cả đều quá đẹp—quá khứ luôn luôn đẹp.”

Ông ngâm nga, với đầy cảm xúc và tác động mạnh:

Những phiến cẩm thạch nặng nề an nghỉ

Trên đôi môi ta từng đặt nụ hôn

Khi còn rộ nở xuân thì,

Và những cái tên ta yêu thương mãi

Đã được khắc từ bao năm dài

Trên nấm mồ kia.

Ông tiếp tục câu chuyện như thế trong hơn một giờ. Ông nói về sự hài hước, và cho rằng đó hẳn phải là một trong những đặc tính chính của Chúa. Ông dẫn chứng về những loài cây cỏ và động vật có hình dáng và đặc điểm rất hài hước. Ông tuyên bố những thứ đó chính là những trò đùa của Chúa.

“Chà,” ông nói, “sự hài hước là phước lành lớn nhất của nhân loại.”

“Trường hợp của chính ông là một ví dụ,” tôi trả lời. “Nếu không có nó, bất kể danh tiếng của ông với tư cách một triết gia như thế nào, ông sẽ không bao giờ có được sự yêu mến rộng khắp thể hiện qua những người viết đống thư từ khổng lồ kia.”

“Phải,” ông nói, nhẹ nhàng, “họ thích được giải trí.”

Tôi đắp chăn cho ông khi đêm xuống, hứa sẽ đưa ông đến Bermuda, với Claude đi cùng để chăm sóc, nếu ông cảm thấy mình có thể thực hiện chuyến đi sau hai ngày nữa.

Ông có thể đi, và rất háo hức muốn đi, vì ông khao khát hòn đảo đầy nắng đó, và sự bình yên tĩnh lặng của gia đình Allen. Cháu gái ông, bà Loomis, đã đến để dành buổi tối cuối cùng ở Stormfield, một buổi tối hạnh phúc tràn ngập những cuộc trò chuyện êm đềm, và sáng hôm sau, trên chiếc xe ngựa kín cũ kỹ từng là quà cưới của ông, ông được đưa đến ga tàu hỏa. Đó là ngày 4 tháng 1 năm 1910.

Ông dự định sẽ đi tàu vào ngày hôm sau, và tối hôm đó, tại nhà ông Loomis, Howells ghé đến, và trong một hoặc hai giờ, họ cùng xem xét lại một số vấn đề mà họ đã giải quyết từ rất lâu, hoặc đã bỏ mặc không bao giờ giải quyết, và xếp lại. Tôi nhớ rằng trong bữa tối, Clemens đã kể về George, người quản gia cũ của ông ở Hartford, và việc ông từng đưa George đến New York rồi giới thiệu với các nhà xuất bản rằng đó là bạn mình, với những kết quả kỳ quặc và đôi khi khá ngượng ngùng.

Câu chuyện chuyển sang xã hội học và các công đoàn lao động, điều mà Clemens bảo vệ như là phương tiện duy nhất để người lao động có thể giành được sự công nhận cho các quyền lợi của mình.

Trong cuốn sách của mình, Howells có nhắc đến buổi tối này, điều mà ông nói “đã trở nên đáng nhớ đối với tôi bởi sự sáng suốt, tử tế và công minh khi ông giải thích và biện minh cho các công đoàn lao động như là sự trợ giúp duy nhất hiện nay của kẻ yếu trước kẻ mạnh.”

Họ thảo luận về những giấc mơ, và rồi một lát sau, Howells đứng dậy ra về. Tôi cũng đi theo, và khi chúng tôi đi bộ đến căn hộ gần đó của ông ấy, ông đã nói về sự vĩ đại của Mark Twain. Ông nói: “Tôi tìm đến những cuốn sách của ông ấy để tìm niềm vui mỗi khi tôi chán nản. Chưa từng có ai giống như ông ấy; và sẽ không bao giờ có.”

Sáng hôm sau Clemens lên tàu. Họ đã không bao giờ gặp lại nhau nữa.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 22 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.