Mark Twain: Tiểu Sử Toàn Tập

Lượt đọc: 1834 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Ccxvii. Mark Twain Dấn Thân Vào Chính Trường

❊ ❊ ❊

Mùa thu năm ấy diễn ra một cuộc tranh cử thị trưởng Thành phố New York, với Seth Low tranh cử trong liên danh Liên minh (Fusion) đối đầu với Edward M. Shepard, ứng viên của phe Tammany. Mark Twain đã bước vào võ đài chính trị nhằm cố gắng đánh bại Tammany Hall. Ông viết bài và diễn thuyết ủng hộ một bộ máy chính quyền thành phố trong sạch cùng cuộc cải cách cảnh sát. Ông tỏ ra vô cùng nghiêm túc và công khai lên án bè lũ Croker, cả cá nhân lẫn tập thể. Ông gia nhập một hội mang tên 'The Acorns' (Những Quả Sồi); và vào ngày 17 tháng 10, tại một buổi tiệc tối do hội này tổ chức ở khách sạn Waldorf-Astoria, ông đã có một bài chỉ trích dữ dội, trong đó ông ví Croker như một Warren Hastings của New York. Bài diễn thuyết của ông thực chất là một tập hợp các đoạn trích từ bản luận tội xuất sắc của Edmund Burke đối với Hastings, chỉ thay thế tên Hastings bằng tên Croker, đồng thời so sánh sự nghiệp của y với sự nghiệp của viên tổng quản thời xưa thuộc Công ty Đông Ấn.

Đó không phải là một bài diễn thuyết hài hước. Nó quá đỗi gay gắt để mang tính chất đó. Có lẽ nó chứa đựng ít lời lẽ pha trò hơn bất kỳ nỗ lực nào trước đây của ông. Xuyên suốt từ đầu đến cuối hầu như không có lấy một gợi ý nhỏ nào về sự hài hước. Bài phát biểu kết thúc bằng đoạnỏng phỏng theo lời luận tội của Burke như sau:

Tôi buộc tội Richard Croker về những tội ác tày trời và những hành vi sai trái nghiêm trọng. Tôi buộc tội ông ta nhân danh người dân, những người đã đặt niềm tin bị ông ta phản bội.

Tôi buộc tội ông ta nhân danh toàn thể nhân dân nước Mỹ, những người mà phẩm giá quốc gia đã bị ông ta bôi nhọ.

Tôi buộc tội ông ta nhân danh và dựa trên những quy luật vĩnh cửu của công lý mà ông ta đã vi phạm.

Tôi buộc tội ông ta nhân danh chính bản chất con người, điều đã bị ông ta xúc phạm tàn nhẫn, tổn thương và áp bức, ở cả hai giới, trong mọi lứa tuổi, tầng lớp, hoàn cảnh và địa vị trong cuộc sống.

Bài diễn thuyết trước Hội Quả Sồi được kỳ vọng lớn sẽ giáng những đòn chí mạng vào hàng ngũ Tammany, và hàng trăm ngàn bản in của bài phát biểu này đã được phát hành và lưu hành rộng rãi.—[Bài diễn thuyết “Edmund Burke nói về Croker và Tammany” ban đầu vốn được viết như một bài báo cho tạp chí North American Review.]

Clemens thực sự dốc toàn tâm toàn ý vào chiến dịch tranh cử. Ông thậm chí còn tham gia một cuộc diễu hành dọc đại lộ Broadway, và đọc diễn thuyết trước một đám đông lớn tại góc đường Broadway và phố Leonard, khi mà theo lời ông kể, ông đã bị ốm liệt giường hai ngày và, theo lời bác sĩ, lẽ ra lúc đó ông vẫn phải nằm trên giường.

Nhưng tôi sẽ không chịu ở nhà vì một căn bệnh trẻ con, và đó chính là thứ tôi đang mắc phải. Giờ thì, đừng để chuyện này lan ra khắp chốn, nhưng tôi đã ăn uống thiếu điều độ—chỉ vậy thôi. Đó không phải là do uống rượu. Nếu là vì rượu thì tôi đã chẳng thèm nói làm gì.

Tôi đã ăn một quả chuối. Tôi mua nó chỉ để tranh thủ lá phiếu của cộng đồng người Ý ủng hộ phe liên minh, nhưng tôi đã nhầm lẫn mua phải một quả chuối của Tammany. Chỉ có đúng một nhúm nhỏ ở phần chóp là đẹp đẽ và trắng trẻo. Đó là phần của Shepard. Chín phần mười còn lại đã bị thối rữa. Giờ thì phần chóp trắng nhỏ nhoi đó không thể làm cho phần chuối còn lại trở nên ngon lành được. Ngược lại, chín phần mười kia sẽ khiến cái nhúm nhỏ ấy thối theo mà thôi.

Chúng ta phải tống khứ toàn bộ quả chuối ấy đi, và Hội Quả Sồi của chúng ta sẽ làm tròn phần việc của mình, bởi hội không cam kết điều gì ngoài việc ủng hộ một nền chính quyền tốt đẹp trên khắp Hợp chủng quốc Hoa Kỳ. Lần tới chúng ta sẽ bầu Tổng thống.

Sẽ không phải là tôi đâu, bởi vì tôi đã tự hủy hoại cơ hội của mình bằng cách gia nhập hội Quả Sồi, và sẽ không có chỗ cho những kẻ mưu cầu chức vụ trong số chúng ta.

Đã từng có một phong trào bị Clemens dập tắt từ trong trứng nước—đó là việc đặt tên một chính đảng theo tên ông.

“Tôi hoàn toàn không sẵn lòng để một chính đảng mang tên mình,” ông viết, “và tôi cũng chẳng muốn gia nhập một đảng mà ở đó các thành viên cho phép bản thân có tham vọng chính trị hoặc lăng xê bạn bè để mưu cầu lợi lộc chính trị.”

Nói cách khác, ông là một hiệp sĩ lang thang; mục đích duy nhất của việc bước chân vào chính trường—điều mà ông vẫn luôn căm ghét—chỉ là để làm những gì có thể nhằm cải thiện đời sống cho đồng bào mình.

Ông đã nhận được phần thưởng xứng đáng, bởi khi Ngày Bầu cử đến và các con số kiểm phiếu được công bố, liên danh Liên minh đã giành chiến thắng và Tammany đã sụp đổ. Clemens nhận được phần công trạng xứng đáng của mình. Một tờ báo đã ca ngợi ông qua những vần thơ:

Ai đã hạ gục Croker?

Chính tôi, Mark Twain nói,

Tôi đã giết chết Croker,

Tôi, kẻ pha trò vui nhộn!

Trong số di cảo văn học của Samuel Clemens có một bản phác thảo kế hoạch cho một “Đảng Bầu cử Quyết định” (Casting-Vote party), với mục đích chính là “buộc hai đảng lớn luôn phải đề cử những người ưu tú nhất của họ.” Đó sẽ là một tổ chức gồm vô số câu lạc bộ trên khắp cả nước, trong đó không thành viên nào được tìm kiếm hoặc chấp nhận đề cử vào bất kỳ chức vụ chính trị nào, nhưng trong mọi trường hợp đều phải bỏ phiếu thống nhất cho ứng viên của một trong hai chính đảng lớn, với yêu cầu người đó phải có lý lịch trong sạch và mục đích ngay thẳng.

Từ cấp cảnh sát trưởng cho đến Tổng thống [đoạn kết của bản thảo viết] không có chức vụ nào mà hai đảng lớn không thể tìm ra những con người tài năng, trong sạch và có thể chấp nhận được. Bất cứ khi nào cán cân quyền lực nằm trong tay một đảng thứ ba thường trực, không có ứng viên riêng và không có chức năng nào khác ngoài việc dồn toàn bộ phiếu bầu cho người xuất sắc nhất do đảng Cộng hòa và đảng Dân chủ đưa ra, thì hai đảng đó sẽ phải chọn ra người ưu tú nhất trong hàng ngũ của họ. Một nền chính quyền tốt đẹp và trong sạch sẽ theo đó mà ra đời, dù mang màu sắc chính trị nào đi nữa, và đất nước sẽ hoàn toàn mãn nguyện.

Đó rất có thể là một ý tưởng mang tính không tưởng, xét theo bản chất con người; nó tràn ngập thứ chủ nghĩa lạc quan bẩm sinh luôn trào dâng và làm lu mờ đi lý trí u ám của ông. Rõ ràng ông đã quên đi sự thất vọng của mình đối với nhân loại khi soạn thảo tài liệu đó, và ẩn chứa trong những dòng cuối cùng này là một bầu trời hy vọng vị tha:

Nếu trong tay những con người coi quyền công dân của mình là một trọng trách lớn lao mà kế hoạch này thất bại khi đem ra thử nghiệm, thì một phương án tốt hơn phải được tìm kiếm, một phương án tốt hơn phải được phát minh; bởi vì việc để cho tình trạng chính trị hiện tại tiếp tục kéo dài vô thời hạn là điều không tốt và không hề an toàn. Chúng có thể được cải thiện, và quyền công dân Mỹ nên bừng tỉnh khỏi sự nản lòng để đảm bảo điều đó được thực hiện.

Nếu tài liệu này được ấn hành và phổ biến, nó rất có thể đã đặt nền móng cho một chính đảng Mark Twain thực thụ.

Mùa thu năm đó, Clemens không tham gia diễn thuyết thêm mấy lần, cuối cùng khép lại năm bằng bài phát biểu “Đêm của Người Sáng lập” tại The Players—một bài tiểu tụng ngắn mà khi vang lên vào thời khắc điểm đúng nửa đêm, đã dành trọn từng năm tháng trôi qua để tưởng nhớ Edwin Booth, đồng thời nâng ly chúc mừng năm mới trong chiếc cúp tình ái được truyền tay nhau để tôn vinh ông.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 22 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.