Mark Twain: Tiểu Sử Toàn Tập

Lượt đọc: 1834 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Ccxlviii. “Con Người Là Gì?” Và Cuốn Tự Truyện

❊ ❊ ❊

Clemens quyết định xuất bản nặc danh, hay đúng hơn là in ấn tư nhân, tác phẩm Gospel (Phúc âm) mà ông đã viết tại Vienna khoảng tám năm trước và bổ sung dần theo thời gian. Ông dàn xếp với Frank Doubleday để phụ trách việc này, và nhà in De Vinne được thuê để thực hiện công việc. Cuốn sách được đăng ký bản quyền dưới tên J. W. Bothwell, giám đốc công ty De Vinne, và hai trăm năm mươi bản đánh số đã được in trên giấy làm thủ công, để dần dần phân phát cho những người bạn thân thiết.—[Trong một lời tựa (đề tháng 2 năm 1905), tác giả nêu rõ rằng các nghiên cứu cho những bài viết này đã được thực hiện từ hai mươi lăm hoặc hai mươi bảy năm trước. Có lẽ ông muốn nói đến bài luận cho Câu lạc bộ Tối thứ Hai, “Hạnh phúc là gì?” (tháng 2 năm 1883). Xem chương cxli.]—Một số cuốn sách đã được gửi cho các nhà phê bình báo chí, và ông đã che giấu danh tính tác giả khéo léo đến mức dường như không nhà phê bình nào nghi ngờ về người viết cuốn sách. Tác phẩm không được đón nhận quá nồng nhiệt. Nó thường bị coi là một sự phơi bày thông minh, thậm chí xuất sắc về những triết lý không còn gì mới mẻ đáng kinh ngạc. Sự tối thượng của tư lợi và “con người là cỗ máy vô trách nhiệm” là những đặc điểm chính của tác phẩm 'What Is Man' (Con người là gì), và cả hai điều này cùng tất cả những thứ còn lại đều được bao hàm trong học thuyết rộng lớn và tuyệt đối hơn của ông về chuỗi sự sống tất yếu vốn bắt đầu từ tia sáng được tạo ra đầu tiên. Không thể có chuyện rèn giũa các lý tưởng, “hướng lên và vẫn cứ hướng lên,” không có chuyện vị kỷ hay vị tha, không một nguyên tử ý chí tự nguyện nào tồn tại trong ranh giới của kết luận đó. Một khi chấp nhận tiên đề rằng sự tồn tại chỉ đơn thuần là chuỗi nhân quả bắt đầu từ nguyên tử sơ khai, chúng ta sẽ có một lý thuyết phải đứng vững hoặc sụp đổ như một chỉnh thể. Chúng ta không thể nói rằng con người là tạo vật của hoàn cảnh rồi lại để mặc anh ta tự do lựa chọn hoàn cảnh của mình, dù chỉ là một phần nhỏ nhất. Nó đã được lựa chọn cho anh ta cùng với thiên hướng của anh ta; ngay từ khoảnh khắc đầu tiên của sự sống được tạo ra. Chính Clemens đã nhiều lần nhấn mạnh học thuyết này, và một lần, khi có người gợi ý với ông rằng nó dường như “bao trùm vạn vật, tựa như bầu trời,” ông đã trả lời:

“Phải, tựa như bầu trời vậy; anh không thể phá vỡ nó ở bất cứ đâu cả.”

Đại tá Harvey đến Dublin vào mùa hè năm đó và thuyết phục Clemens cho phép ông in một vài đoạn trích từ các bản đọc chép trong tập sách mới của tờ North American Review, ấn phẩm mà ông dự định phát hành hai tuần một lần. Vấn đề này được thảo luận khá nhiều, và người ta tin rằng có thể chọn ra một trăm ngàn chữ dùng được ngay, cũng như cho cái thời kỳ xa xôi đang chờ đợi mà nó vốn được lên kế hoạch từ trước. Đại tá Harvey đồng ý nhận lấy một bản sao của phần văn bản đã đọc chép và tự mình thực hiện việc chọn lọc, và kế hoạch này đã được triển khai. Có thể nói rằng hầu hết các chương đều đủ thú vị; mặc dù nếu có thể biên tập chúng với các tài liệu xác thực hơn làm kim chỉ nam thì có lẽ đã tránh được một số rắc rối. Giờ đây điều đó không còn quan trọng nữa, và hồi đó nó cũng chẳng phải là vấn đề gì quá to tát.

Việc chi trả cho những chương này mang lại cho Clemens ba mươi ngàn đô la—một khoản tiền dư dả, mà ông nhanh chóng dự định dùng để xây dựng trên khu đất ở Redding. Ông đã thuê John Mead Howells chuẩn bị một số bản thiết kế sơ bộ.

Clara Clemens, khi đó đang ở Norfolk, đã được viết thư báo về sự việc.

Một thời gian sau, tôi đến Redding cùng cô ấy, và cô ấy là người đầu tiên trong gia đình nhìn thấy ngọn đồi xinh đẹp đó. Cô ấy rất hài lòng với vị trí này, và ngay hôm đó đã chọn địa điểm để đặt ngôi nhà. Clemens viết cho Howells rằng ông định gọi nó là “Ngôi nhà Tự truyện,” vì nó sẽ được xây bằng số tiền từ tờ Review, và ông nói:

“Nếu cậu xây nhà trên trang trại của tôi và sống ở đó, sức khỏe của bà Howells chắc chắn sẽ cải thiện. Hãy đến đây và tôi sẽ bán cho cậu mảnh đất này với giá hai mươi lăm đô la. John sẽ nói với cậu rằng đó là một nơi tuyệt vời.”

Mùa hè khác thường sắp kết thúc. Trong sổ tay của tôi, dưới ngày 16 tháng 9, có dòng ghi chú này:

Gió lộng trong thung lũng nhưng không lạnh. Mái hiên này được che chắn cẩn thận. Ở đây thật yên bình và hoàn hảo, nhưng chúng ta đang ở cuối mùa hè rồi.

Đây là dòng ghi chép cuối cùng của tôi, và việc đọc chép hẳn đã dừng lại vài ngày sau đó. Tôi không nhớ ngày trở về New York, và có vẻ như tôi đã không ghi lại; nhưng tôi không nghĩ nó muộn hơn ngày 20. Đã bốn tháng trôi qua kể từ ngày đến đây, một mùa hè dài, kỳ diệu mà tôi khó lòng có thể trải qua một lần nữa. Khi nghĩ về khoảng thời gian đó, tôi sẽ luôn nghe thấy tiếng bước chân đi dép lê loẹt quẹt không dứt, và nhìn thấy dáng người trắng với những cử động lắc lư, lăn tròn qua lại trên hành lang dài, với khung cảnh đẹp đến phi thường phía sau, và tôi sẽ nghe thấy giọng nói chậm rãi của ông—luôn luôn chậm rãi, ngoại trừ những khoảng thời gian hiếm hoi; luôn luôn ấn tượng, bất kể chủ đề là gì; dù là đang hồi tưởng lại sự ngớ ngẩn nào đó của tuổi trẻ, hay đang lên án những giáo điều chính thống, hoặc đang kể lể những khiếm khuyết của nhân loại.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 22 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.