Mark Twain sắp bước sang tuổi bảy mươi, cái ngưỡng tuổi mà Kinh Thánh đã định ra cho đời người, và những tờ "hóa đơn" cuộc đời bắt đầu gửi tới. Những người trong nhóm bạn cũ cứ lần lượt ra đi. Cuộc điểm danh chỉ còn nhận lại những lời đáp thưa thớt. Trong số những người bạn thân thiết nhất của ông, Charles Henry Webb, John Hay và Sir Henry Irving, tất cả đều đã qua đời trong năm đó. Khi Hay mất, Clemens gửi lời nhắn này đến báo giới:
Tôi vô cùng đau xót, và xin chia sẻ cùng quốc gia sự mất mát không gì bù đắp được này. Tình bạn của tôi với ông Hay cùng sự ngưỡng mộ mà tôi dành cho ông đã kéo dài suốt 38 năm không hề phai nhạt.
Trước đó không lâu, ông từng viết cho Hay một lá thư ẩn danh, một bản sao của lá thư đó vẫn còn được ông lưu giữ. Nguyên văn như sau:
THƯA NGÀI ĐÁNG KÍNH VÀ ĐƯỢC TRÂN TRỌNG,—Tôi chưa bao giờ nghe bất cứ ai nhắc đến ngài và chuỗi dài những đóng góp lẫy lừng của ngài bằng những lời lẽ nào khác ngoài niềm tự hào, sự ca tụng—và tất cả đều xuất phát từ tận đáy lòng. Tôi tin mình có lý khi coi ngài là người duy nhất trong nền công vụ của đất nước này mà sự trong sạch trong động cơ chưa bao giờ bị bất kỳ công dân nào nghi ngờ, và mọi hành động của ngài luôn xuất phát từ một tầm nhìn cao cả, rộng mở, không bao giờ vì ngẫu hứng hay áp lực hoàn cảnh mà trở nên hẹp hòi, thấp kém. Có những đám đông tự hào về nhiều vị đại thần của quốc gia, nhưng tôi tin, và tôi nghĩ mình biết, rằng ngài là người duy nhất mà toàn thể quốc gia đều tự hào. Tự hào và biết ơn.
Lá thư này không có tên và địa chỉ, và có một chủ đích: để ngài không có cơ hội biến những lời của tôi thành gánh nặng cho ngài hay một lời khiển trách đối với tôi, người vốn dĩ muốn san sẻ bớt gánh nặng cho ngài nếu có thể, chứ không phải thêm vào đó.
Irving qua đời vào tháng Mười, và Clemens đã đặt vòng hoa cho đám tang của ông. Ông viết cho MacAlister:
Tôi vô cùng đau xót trước cái chết của Irving. Đó lại là một lời nhắc nhở nữa. Đoạn đường trong đám rước của tôi chẳng còn xa nữa đâu. Dù có cố gắng đến mấy, tôi cũng không thể buồn bã được.
Mark Twain, khi gần chạm ngưỡng bảy mươi, cảm thấy chẳng còn gì nhiều để ăn mừng; và khi Đại tá Harvey đề nghị tổ chức một buổi họp mặt mừng sinh nhật để vinh danh ông, Clemens gợi ý một buổi tiệc Bohemian giản dị với bia và bánh mì kẹp ở một nơi ấm cúng nào đó, cùng với Howells, Henry Rogers, Twichell, Tiến sĩ Rice, Tiến sĩ Edward Quintard, Augustus Thomas, và những tâm hồn đồng điệu còn sót lại để góp mặt. Nhưng Harvey lại có một ý tưởng khác: một điều gì đó hoành tráng hơn cả bữa tiệc sinh nhật lần thứ sáu mươi bảy, thực sự là phô trương hơn bất kỳ buổi họp mặt văn chương nào trước đây. Ông cảm thấy việc đạt đến tuổi bảy mươi của người đàn ông của chữ nghĩa và công dân tư nhân lỗi lạc nhất nước Mỹ là một dịp không thể chỉ kỷ niệm một cách vừa phải hay khiêm tốn. Ngày tổ chức được ấn định muộn hơn sinh nhật thật năm ngày—tức là ngày 5 tháng 12, để không trùng với các dịp lễ Tạ ơn và các sự kiện khác. Phòng đại tiệc của Delmonico được chọn làm nơi tổ chức, và thiệp mời đã được gửi đến hầu hết mọi nhà văn có tên tuổi ở Mỹ, cùng nhiều người ở nước ngoài. Trong số đó, gần hai trăm người đã nhận lời, trong khi những người không thể đến đều gửi những lời bày tỏ tiếc nuối đầy cảm động.
Thật là một dịp trọng đại! Những tinh hoa của văn học Mỹ đã tề tựu để tôn vinh người dẫn đầu của mình. Bầu không khí nơi đó dường như thấm đẫm sự hiện diện của ông, và khi Đại tá Harvey giới thiệu William Dean Howells, và khi Howells đọc một bài thơ sonnet khác, rồi giới thiệu khách mời của buổi tối bằng những lời: “Tôi sẽ không nói, ‘Lạy Hoàng thượng, xin vạn tuế’, mà là, ‘Lạy Hoàng thượng, xin hãy sống lâu tùy ý người!’” và Mark Twain đứng dậy, mái tóc trắng như tuyết lấp lánh trên bục phía trên hội trường rực rỡ đó, dường như cả thế giới đang lên tiếng bằng một giọng nói của sự tán thưởng và chào đón. Đám đông đứng dậy trong một sự náo động lớn, như một con sóng của sự sống, những chiếc khăn tay trắng bay phấp phới như bọt biển trên đỉnh sóng. Những người tụ họp ở đó nhận ra rằng đó là một khoảnh khắc vĩ đại, không chỉ trong cuộc đời ông mà còn trong cuộc đời họ. Họ ở đó để chứng kiến hiện thân tối cao của tinh thần Mỹ khi ông chinh phục đỉnh núi. Bản thân ông cũng nhận ra sự kịch tính của khoảnh khắc đó—sự kỳ diệu của nó—và hẳn là ông đã lướt nhanh một cái nhìn bao quát về chặng đường dài mà ông đã đi qua, để đứng đó, như chính ông từng diễn tả, “chỉ trong một khoảnh khắc huy hoàng trên dãy Alps của danh vọng, nổi bật trên nền trời nắng rực.” Hẳn là ông đã nhớ lại; bởi vì khi ông bắt đầu bài phát biểu, ông đã quay trở lại điểm khởi đầu, bữa tiệc đầu tiên của ông, như ông gọi, khi mà, theo lời ông, “tôi chẳng có tóc; tôi chẳng có răng; tôi chẳng có quần áo.” Ông phác họa sự đạm bạc của cái xóm nhỏ đã chứng kiến sự ra đời của mình, phác họa một cách vui vẻ, thú vị, khiến người nghe cười vang và hò reo; nhưng ẩn dưới tất cả vẫn luôn là một nỗi niềm dịu dàng, và thường thì những giọt nước mắt vẫn chực trào ngay bên dưới bề mặt ấy. Ông kể về thói quen sinh hoạt của mình, về việc ông đã chạm đến tuổi bảy mươi bằng cách chỉ đơn giản là duy trì một lối sống mà có thể giết chết bất cứ ai khác; về cách ông hút thuốc liên tục, ghét tập thể dục, và chẳng có thói quen nào điều độ cả. Sau đó, cuối cùng, ông đi đến cái kết tuyệt vời, không thể nào quên đó:
Ba lần hai mươi cộng mười!
Đó là giới hạn tuổi tác theo Kinh Thánh. Sau độ tuổi ấy, bạn không còn nợ nần bất cứ nghĩa vụ tích cực nào nữa; đối với bạn, cuộc sống vất vả đã kết thúc. Bạn là một người đã hết hạn sử dụng, nếu dùng cụm từ quân sự của Kipling: Bạn đã hoàn thành nhiệm kỳ của mình, dù tốt hay ít tốt, và đã được cho xuất ngũ. Bạn trở thành một hội viên danh dự của nước cộng hòa, bạn được giải phóng, những sự ép buộc không còn dành cho bạn, cũng không có hồi kèn nào ngoài tiếng "tắt đèn". Bạn chi trả những hóa đơn nghĩa vụ cũ kỹ nếu bạn muốn, hoặc từ chối nếu bạn thích—mà không hề bị định kiến—vì chúng không còn giá trị pháp lý để đòi nợ nữa.
Cái cớ "đã có hẹn trước", điều đã khiến bạn day dứt suốt bốn mươi năm qua, giờ bạn có thể gạt sang một bên mãi mãi; ở phía bên này của nấm mồ, bạn sẽ không bao giờ cần đến nó nữa. Nếu bạn co rúm lại khi nghĩ đến đêm đen, mùa đông, và những lần về nhà muộn sau bữa tiệc, những ánh đèn và tiếng cười qua những con phố vắng—một sự cô tịch mà giờ đây sẽ không gợi nhớ cho bạn, như suốt một thế hệ nó vẫn làm, rằng bạn bè của bạn đang ngủ và bạn phải rón rén bước vào để không làm phiền họ, mà nó chỉ nhắc bạn rằng bạn không cần phải rón rén nữa, bạn không bao giờ còn có thể làm phiền họ được nữa—nếu bạn co rúm lại khi nghĩ đến những điều này, bạn chỉ cần trả lời: "Lời mời của bạn làm tôi vinh dự và vui lòng vì bạn vẫn giữ tôi trong ký ức, nhưng tôi đã bảy mươi; bảy mươi rồi, và muốn nép mình bên góc lò sưởi, hút chiếc tẩu, đọc cuốn sách, và nghỉ ngơi, cầu chúc cho bạn tất cả những điều tốt đẹp với tất cả tấm lòng, và mong rằng khi đến lượt mình cập bến Bến 70, bạn có thể bước lên con tàu đang chờ đợi với một tinh thần thanh thản, và lái con tàu hướng về phía mặt trời lặn với một trái tim mãn nguyện."
Những giọt nước mắt vốn chực chờ giờ đây không còn bị kìm nén nữa. Nếu có ai đó ở đó không để chúng tuôn rơi mà không cảm thấy xấu hổ, không hét lên những lời tán thưởng từ cổ họng nghẹn ngào vì tiếng nấc, thì người viết những dòng này đã không thấy hoặc không nghe về họ. Không một ai cảm thấy xấu hổ khi dâng tặng sự tôn vinh vĩ đại bằng những giọt nước mắt.
Nhiều người bạn cũ của ông, lần lượt, đứng dậy để nói lên tình yêu của họ dành cho ông—Brander Matthews, Cable, Kate Douglas Riggs, Gilder, Carnegie, Bangs, Bacheller—họ tiếp tục cho đến tận rạng sáng ngày hôm sau. Chưa có một chuyến cập bến Bến 70 nào khác từng đánh thức một sự chào đón vĩ đại hơn thế.