Mark Twain: Tiểu Sử Toàn Tập

Lượt đọc: 1834 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Ccxlii. Lời Giã Từ Bục Giảng Của Mark Twain

❊ ❊ ❊

Đó là ngày 19 tháng Tư năm 1906, một ngày sau trận động đất kinh hoàng, Mark Twain đã thực hiện buổi "Diễn thuyết Giã từ" tại Carnegie Hall vì lợi ích của Hiệp hội Tưởng niệm Robert Fulton. Vài tuần trước đó, Tướng Frederick D. Grant, chủ tịch hiệp hội, đã đề nghị trả một nghìn đô la cho một buổi diễn thuyết của Mark Twain; nhưng Clemens từ chối vì ông đã vĩnh viễn rút khỏi lĩnh vực này và sẽ không bao giờ diễn thuyết trước bất kỳ khán giả nào phải trả tiền để nghe ông nữa.

“Tôi luôn mong được nói chuyện chừng nào còn có người muốn nghe,” ông nói, “nhưng tôi không bao giờ muốn tính phí cho việc đó nữa.”

Sau đó, một ý tưởng chợt lóe lên trong đầu ông, và ông viết: “Tôi sẽ diễn thuyết với giá một nghìn đô la, với một điều kiện: buổi diễn thuyết đó phải được hiểu là buổi diễn thuyết giã từ của tôi, và tôi được phép đóng góp số tiền một nghìn đô la đó cho Hiệp hội Fulton.”

Đó là một đề nghị không thể chối từ, vì vậy các tờ thông báo và áp phích với dòng chữ “Buổi diễn thuyết Giã từ của Mark Twain” được xuất bản ngay lập tức.

Tôi nghe về chuyện này lần đầu tiên vào một buổi chiều khi Tướng Grant ghé thăm. Clemens bước vào phòng làm việc nơi tôi đang làm; ông thường đi ra đi vào như thế—đôi khi chẳng nói tiếng nào, đôi khi lại trút bầu tâm sự về mọi chuyện trên đời. Nhưng lần này, ông khiến tôi lạnh sống lưng khi thốt lên:

“Tôi định thực hiện buổi diễn thuyết giã từ, và tôi muốn cậu xuất hiện trên sân khấu để giúp tôi.”

Tôi yếu ớt bày tỏ sự vui mừng trước viễn cảnh đó. Rồi ông nói tiếp:

“Tôi sẽ nói về Fulton—về câu chuyện những thành tựu của ông ấy. Tất nhiên đó sẽ là một màn hài kịch, và tôi sẽ giả vờ quên mất sự thật, tôi muốn cậu ngồi trên chiếc ghế ở đó. Thỉnh thoảng, khi tôi có vẻ như bị khựng lại, tôi sẽ cúi xuống và giả vờ hỏi cậu điều gì đó, và tôi muốn cậu giả vờ gợi ý cho tôi. Cậu không cần phải cười, hay tỏ ra đang hỗ trợ buổi diễn ngoài việc làm đúng điều đó.”

TỜ RƠI CHO “BUỔI DIỄN THUYẾT GIÃ TỪ” CỦA MARK TWAIN:

MARK TWAIN

Sẽ Thực Hiện Buổi Diễn Thuyết Giã Từ

CARNEGIE HALL.

19 THÁNG TƯ, 1906

VÌ LỢI ÍCH CỦA

Hiệp hội Tưởng niệm Robert Fulton

TỔ CHỨC QUÂN SỰ OLD GUARD TRONG QUÂN PHỤC ĐẦY ĐỦ SẼ CÓ MẶT

ÂM NHẠC BỞI BAN NHẠC OLD GUARD

VÉ VÀ CÁC HỘP GHẾ ĐANG BÁN TẠI CARNEGIE HALL VÀ WALDORF-ASTORIA

CHỖ NGỒI 1.50 ĐÔ LA, 1.00 ĐÔ LA, 50 XU

Chẳng đời nào tôi lại cười nổi. Tôi cảm thấy một sự hụt hẫng trong lồng ngực, thứ cảm giác chẳng hề đi đôi với niềm vui. Trong giây lát, tôi không hề nghĩ đến việc sân khấu sẽ chật cứng các công dân ưu tú và các phó chủ tịch, mà chỉ mường tượng ra cảnh mình ngồi trơ trọi trên chiếc ghế giữa khoảng không rộng lớn đó, với tâm điểm của buổi biểu diễn cứ chốc chốc lại hướng sự chú ý về phía mình trong suốt cả tiếng đồng hồ. Hãy để tôi kể vắn tắt rằng điều đó đã không xảy ra. Tôi dám chắc ông đã nhận ra sự không phù hợp của tôi cho công việc đó, và thấy việc trao vinh dự này cho Tướng Grant là thích hợp hơn nhiều, bởi cuối cùng, ông đã giao nhiệm vụ đó cho vị tướng, khiến tôi nhẹ nhõm không sao tả xiết.

Đó là một dịp trọng đại. Cánh hội trường rộng lớn ấy được treo đầy cờ phướn, sân khấu được trang hoàng và phủ đầy hoa lá đủ loại. Tướng Grant, bao quanh là đội ngũ nhân viên mặc quân phục lộng lẫy, ngồi ở hàng tiền đạo, và phía sau là một hàng dài những công dân lỗi lạc nhất của nước cộng hòa. Ban nhạc cử khúc “America” khi Mark Twain bước vào, và khán giả đông đảo đã đứng dậy, gào thét chào đón ông. Một số người hiểu rõ ông nhất đã hy vọng rằng trong dịp diễn thuyết cuối cùng này, ông sẽ kể lại buổi xuất hiện đầu tiên tại San Francisco bốn mươi năm về trước, khi vận mệnh của ông còn đang ngàn cân treo sợi tóc. Có lẽ ông đã không nghĩ đến điều đó, và cũng chẳng ai có đủ can đảm để gợi ý. Dù thế nào đi nữa, ông đã làm một việc khác. Ông bắt đầu bằng cách kêu gọi mạnh mẽ cho thành phố đang chịu tang thương nơi ngọn lửa vẫn đang bùng cháy, thúc giục sự giúp đỡ kịp thời cho những người không chỉ mất nhà cửa, mà còn mất đi mảnh cuối cùng của tài sản và kế sinh nhai. Sau đó là câu chuyện hài hước về Fulton, với Tướng Grant làm người đối thoại, và chẳng bao lâu sau, ông chuyển sang lối diễn thuyết mà ông đã thực hiện rất nhiều lần trong chuyến đi dài vòng quanh thế giới—kể lại những câu chuyện từng mang lại cho ông gia tài và bạn bè ở khắp năm châu.

Tôi không biết buổi giải trí đó dài hay ngắn. Tôi nghĩ hiếm có ai để tâm đến thời gian. Khi nhận được thư hỏi về thời lượng của buổi diễn, ông đã trả lời:

Tôi không thể nói chắc được. Tôi có thói quen cứ nói mãi cho đến khi khiến khán giả phải khuất phục. Đôi khi mất một tiếng mười lăm phút, đôi khi tôi có thể làm được trong một tiếng.

Chẳng có dấu hiệu nào cho thấy khán giả bị khuất phục vào bất cứ lúc nào. Hội trường chật kín, và tiếng vỗ tay vang dội đến mức nhiều lần giọng nói của ông bị nhấn chìm đối với những người ngồi ở các góc xa nhất. Điều đó chẳng quan trọng. Những câu chuyện đó đã quá quen thuộc với người nghe; chỉ riêng việc được nhìn thấy Mark Twain, ở tuổi xế chiều và trong khung cảnh huy hoàng đó, kể lại những câu chuyện ấy thôi đã là đủ rồi. Khán giả nhận ra rằng họ đang chứng kiến đoạn kết của một chương hào hùng trong một sự nghiệp độc nhất vô nhị.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 22 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.