[Dấu bưu điện, ngày 13 tháng 8 năm 1845.]
Vâng, em thừa nhận là thật ngốc nghếch khi đọc nhầm từ đó tệ đến vậy. Em đã nghĩ chắc có sự nhầm lẫn ở đâu đó, nhưng là nhầm lẫn của anh, người đã viết từ này mà ý lại muốn viết từ khác. Tất nhiên, từ 'Cower' (Co ro) đã làm cho mọi thứ trở nên hoàn hảo. Nhưng trong tiếng Anh, liệu có từ nào mang nghĩa khác với từ 'stamp' (dậm chân) trong từ 'stomp' không? Chẳng phải từ cổ mà những người thợ của vua Lud từng dùng là 'stomped' cũng đồng nhất với từ 'stamping' của chúng ta sao? Anh biết đấy, các nguyên âm a và o thường "hoán đổi cho nhau" ở các nhà văn cổ Anh quốc — hãy xem Chaucer để kiểm chứng điều đó. Dù sao đi nữa, từ 'stomp' với nét nghĩa đặc biệt ấy, tất nhiên vẫn hay hơn từ 'stamp' cho dù có sẵn vần điệu cho nó, và em dám chắc anh hoàn toàn có lý khi dám đổ thứ rượu cũ này vào chiếc bình mới; và chúng ta sẽ cùng uống mừng cho sức khỏe của bài thơ chứa đựng trong đó. Đó chính là bài 'Italy in England' (Nước Ý ở nước Anh) — có phải không ạ? Nhưng qua tất cả những điều đó, em hiểu và hiểu rất rõ rằng nó vẫn chưa hoàn thiện và các góc cạnh vẫn còn thô ráp. Em không tài nào không nhận ra điều đó, ngay cả khi em còn mù quáng hơn lúc đọc nhầm từ 'Lower' thành 'Cower'.
Nhưng xin anh, em cầu xin anh đừng nhắc đến "sự tử tế" của em... sự tử tế của em cơ chứ! — của em sao! Dùng những từ ngữ đó cho em quả là một sự "phung phí, nực cười quá đỗi" và hoàn toàn sai lệch. Và do đó, khi bàn về những "giao ước" cùng lằn ranh "hợp pháp" và "phi pháp" của chúng, từ nay về sau, em khẩn khoản yêu cầu anh hãy ghi nhớ rằng bất cứ điều gì em viết về thơ ca của anh, nếu không được gọi là "sự xấc láo", thì tuyệt đối không được gọi là "sự tử tế" nữa... a fortiori [lại càng đúng hơn thế nữa], như người ta vẫn thường nói khi họ hoàn toàn chắc chắn về lý lẽ của mình. Nào, anh có chịu hiểu cho không?
Và vẫn bàn về các giao ước, thế em đã phá vỡ giao ước nào, và ở đâu chứ? Em không sao hiểu nổi.
Thật là kỳ lạ, hiện tượng xoay quanh tác phẩm 'Only a Player-Girl' (Chỉ là một nữ diễn viên) của anh. Thật là một sự thờ ơ vô thần đối với những đứa con tinh thần của anh biết bao — những thế giới của anh, được thổi bay đi từ anh tựa như những bong bóng xà phòng, rồi rơi xuống và vỡ tan tành vào những tập hồ sơ màu nâu đỏ mà chẳng một ai mải mai chú ý! Anh chỉ có thể là một vị thần theo chủ nghĩa Epicurus thôi sao? Hôm nọ, cô Cushman đó đã đến Three Mile Cross, đến thăm cô Mitford, và khiến cô ấy vô cùng hài lòng, em đã tưởng thế qua những gì cô ấy kể lại... và quả thực có lý do để hài lòng, qua những gì anh nói. Và cuốn 'Only a Fiddler' (Chỉ là một tay vĩ cầm), như em quên mất không kể với anh ngày hôm qua, đã được thông báo trên bất kỳ tờ báo nào rằng sắp sửa được ấn hành bởi nhà xuất bản Anh quốc dưới sự biên tập của Mary Howitt. Thế nên chúng ta chẳng cần phải tìm sang tận nước Mỹ để đọc nó. Nhưng nếu anh phàn nàn George Sand vì thiếu tính nghệ thuật, sao anh có thể chịu đựng được Andersen, một người có thể nhìn thấy một sự vật ngay trước mắt rồi đặt nó vào trước mắt anh, tiếp nhận một ý nghĩ riêng biệt vào tâm hồn rồi diễn đạt nó theo một cách biệt lập, nhưng lại hoàn toàn chẳng có chút bản năng nào hướng đến sự toàn vẹn và thống nhất; và viết nên một cuốn sách bằng cách chắp vá thật nhiều trang giấy lại với nhau... đúng là thế đấy! — Còn về phần mình, người ta không thể nào bất đồng với anh về mức độ khó khăn tương đối giữa việc viết tiểu thuyết và viết kịch. Em có hơi bất đồng một chút, ở phần sau trong thư của anh, bởi vì em không thể phủ nhận (theo niềm tin của riêng mình) một tỷ lệ thiên tài nhất định ở tác giả cuốn 'Ernest Maltravers' và 'Alice' (anh đã bao giờ đọc những cuốn sách đó chưa?), ngay cả khi ông ta đã cố gắng một cách vô vọng hơn (giả sử điều đó là khả thi) để giành lấy vòng nguyệt quế kịch nghệ. Thực tế là thơ ca của ông ta, dù mang tính kịch hay thể loại khác, đều là "con số không"; nhưng đối với các tác phẩm văn xuôi lãng mạn, và trên hết là cuốn 'Ernest Maltravers', em buộc phải cất cao tiếng nói và tán dương. Và em đã đọc bài viết trên tờ Athenæum về ngài Sir James Wylie, người đã nhầm anh là một người Ý....
'Poi vi dirò Signor, che ne fu causa
Ch' avio fatto al scriver debita pausa.'—
Mãi mãi là của anh
E.B.B.