Thứ Sáu.
[Dấu bưu điện, ngày 14 tháng 6 năm 1845.]
Vâng, bài thơ ấy ở nhiều phương diện quả thực vượt xa tầm những giải thưởng trong các trường đại học (nơi mà mọi thứ lá ngò tinh khôi đều nghiễm nhiên thuộc về bầy thỏ), và rải rác đây đó là vô vàn vẻ đẹp tuyệt mỹ trong hình ảnh lẫn diễn đạt. Dù vậy, tôi không hoàn toàn đồng ý với anh rằng nó đạt đến tiêu chuẩn của Tennyson ở bất kỳ khía cạnh nào; còn về thể thơ không vần, tôi hoàn toàn không thể xem là nó sánh được với những đoạn thơ trác tuyệt trong 'Oenone', 'Arthur' hay những tác phẩm tương tự. Thậm chí, hình như tôi cảm thụ được ở thể thơ không vần của Tennyson nhiều điều hơn là anh thấy... không chỉ là một 'dòng thơ hùng hồn' như ở Marlowe, mà là một sự trọn vẹn tròn trịa, cao quý và đầy đặn trong từng đoạn thơ hoàn chỉnh—điều mà từ trước đến nay luôn khiến tôi kinh ngạc như một thứ âm nhạc huyền nhiệm và là nét độc đáo lớn trong nghệ thuật làm thơ của Tennyson, bởi vì ông đạt được những hiệu ứng trọn vẹn ấy mà không cần phải thay đổi nhịp ngắt như các bậc thầy khác từng làm,... như Shelley và những người khác. Một thứ 'âm nhạc liền mạch' mà lại chẳng hề có lấy những mối nối!—anh chắc sẽ cho đó là một điều mâu thuẫn—vậy mà tai tôi hình như vẫn luôn cảm nhận được một điều gì đó tựa như thế; và hết lần này đến lần khác, tôi không khỏi tò mò tự hỏi làm sao lại có thể có sự gắn kết chặt chẽ đến thế mà lại chẳng cần đến một mối buộc nào. Chỉ là dĩ nhiên đó không phải là lối làm thơ kiểu mẫu—và đối với các mục đích kịch nghệ, phải thừa nhận rằng nó không phù hợp.
Điều đó làm tôi ngạc nhiên lần thứ hai không hiểu sao anh lại có thể nghĩ về tôi như thế, rằng tôi chỉ muốn đọc những bài thơ trữ tình của anh,... hay rằng tôi 'thích thơ trữ tình hơn'... hay một ý nghĩ thô lỗ nào đại loại thế? Anh đâu có coi tôi là kẻ 'hai tay như một', hay 'thuận cả hai tay'... trong khi cả hai tay tôi đều rộng mở đón nhận bất kỳ bài thơ nào anh rủ lòng ban phát cho tôi; thế nhưng, nếu anh chịu cho tôi xem bất kỳ sáng tác nào anh đang có mà người ta có thể đọc được,... chẳng hạn như 'The Flight of the Duchess'... hay một màn, một cảnh trong 'The Soul's Tragedy',... tôi sẽ vô cùng vui mừng và biết ơn anh biết bao! Ồ—nếu anh thay đổi ý định và muốn được nài nỉ đôi chút, tôi xin thừa nhận đó là quyền của anh, và tôi sẽ bắt đầu bài kinh cầu nguyện của mình ngay lập tức. Nhưng đây hoàn toàn không phải là làm phiền đâu (với dụng ý của tôi là thế!), và tôi hoàn toàn hiểu rõ về việc chép lại, cũng như sự khó đọc của các bản thảo nháp,—ý tôi là, nếu anh viết giống như tôi, đến nỗi cả thiên thần hộ mệnh của tôi lẫn ngài Champollion cũng chẳng thể nào đọc được những gì đã viết. Chỉ là bất cứ thứ gì họ đọc được (xin hãy nhớ lấy!)—tôi đều đọc được tuốt: và anh đừng ngại ngùng gì khi giao phó cho tôi thứ chữ viết nghuệch ngoạc tệ hại nhất mà một người trần mắt thịt có thể đọc nổi.
Mặt trời chiếu rọi khiến chẳng ai dám phàn nàn về cơn gió đông—và quả thực sức khỏe của tôi đã khá hơn hẳn. Nguyện xin Chúa ban phước cho anh, người bạn thân thiết của tôi.
E.B.B.