Thư Tình Robert Browning Và Elizabeth Barrett Barrett, Tập 1

Lượt đọc: 2272 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
E.b.b. Gửi R.b.

❊ ❊ ❊

Thứ Năm.

[Dấu bưu điện, ngày 16 tháng 5 năm 1845.]

Nhưng sao lại là “lòng hoài nghi”? Và sao lại là “theo cách đó”? Tôi đã nói hay làm gì cơ chứ, một kẻ vốn chẳng dễ hoài nghi bất kỳ ai như tôi, và hẳn phải là một quái vật kỳ dị nếu dám khởi đầu sự hoài nghi ấy với anh! Tôi đã có thể nói gì cơ chứ, tôi tự hỏi mình hết lần này đến lần khác.

Dù sao đi nữa, tôi cũng đã làm một điều, theo “cách đó” hoặc cách này! Tôi đã tạo ra cái gọi là “một sự rùm beng” tầm phào cho một chuyện nhỏ nhặt; hoặc chí ít là có vẻ như đã làm thế. Xin anh hãy thứ lỗi. Bản chất tôi vốn rụt rè: —và do hoàn cảnh cùng trải nghiệm, ... do thần kinh từng bị tổn hại trầm trọng, và do sống một cuộc đời quá ư biệt lập, ... chính những điều ấy cộng lại cùng với nhiều yếu tố khác nữa, đã khiến tôi tỏ ra rụt rè và vô ơn trước anh. Duy chỉ có lòng hoài nghi là không. Anh không thể có ý định phán xét tôi như vậy được. Những kẻ hoài nghi chắc chắn không viết thư kiểu như tôi đang viết! Bởi vì chẳng phải Richelieu hay Mazarin (hoặc một ai đó tương tự?) từng nói rằng chỉ với năm dòng chữ do bất kỳ ai viết ra, ông ta cũng có thể lấy đi cái đầu của người ấy như một hệ quả tất yếu hay sao? Tôi nghĩ là vậy.

Thôi được!—nhưng điều này là để chứng minh rằng tôi không hề hoài nghi, và để nói rằng, nếu anh muốn đến thăm tôi thì cứ đến; và bất cứ khi nào anh đến, đó là phần thưởng cho tôi (như tôi hằng cảm nhận) chứ không phải cho anh. Tôi biết anh sẽ không kể lể chuyện mình đã đến sau đó, bởi vì mặc dù tôi bị “trói buộc” phải gặp một hoặc hai người vào mùa hè này (ngoài anh ra, người mà tôi tự nguyện và vui lòng tiếp đón), tôi không thể tiếp khách một cách chung chung — và chưa bàn đến chuyện sức khỏe, việc nằm đây trên chiếc ghế dài rồi biến một sự ốm đau thành một màn trình diễn xã giao, hay chìa chiếc nón ăn mày ra để cầu xin sự đồng cảm, là điều không phù hợp chút nào. Tôi sẽ trách cứ một người phụ nữ khác nếu cô ấy làm thế — và ý thức về điều đó đôi khi cũng ảnh hưởng không nhỏ đến tôi.

Còn về phần khác, ... khi anh viết rằng tôi không biết anh sẽ trân trọng thế nào, v.v., hay thậm chí không hiểu rõ chính mình, anh đã chạm rất chính xác vào sự thật... và chuẩn xác đến mức ở vế câu cuối, đọc nó khiến tôi phải mỉm cười “dù gượng gạo hay cách này cách khác.” Chắc chắn anh không thể “hiểu rõ,” hoặc hoàn toàn chẳng thể biết được, liệu một chút niềm vui nhỏ nhoi nào có thể đến với anh từ việc quen biết tôi ngoài những trang giấy này hay không — và bản thân tôi, về phần mình, “hiểu rõ” một cách thành thật rằng, kính thưa ông Browning, chẳng có niềm vui nào là có thể đến với anh đâu. Chẳng có gì để nhìn ngắm ở con người tôi; cũng chẳng có gì để lắng nghe — tôi chưa từng học cách ăn nói khéo léo như anh ở Luân Đôn; mặc dù tôi rất đỗi ngưỡng mộ sự sắc sảo trong câu chữ gọt giũa của ông Kenyon và những người khác. Nếu thơ ca của tôi có chút giá trị nào đối với bất kỳ ánh mắt nào, thì đó chính là phần tinh hoa nhất của tôi. Tôi đã sống nhiều nhất và hạnh phúc nhất trong thơ ca, và vì thế nó mang tất cả màu sắc của tôi; phần còn lại trong tôi chẳng khác nào một cội rễ, chỉ thích hợp với lòng đất và bóng tối. Và nếu tôi viết toàn những lời lẽ tự ca tụng bản thân thế này, ... ấy là vì sự hổ thẹn; và bởi vì tôi cảm thấy xấu hổ vì đã làm quá lên một chuyện vốn chẳng đáng bận tâm; và bởi vì anh quá phóng khoáng khi bận tâm đến một sự cho phép mà sau này sẽ chẳng có ý nghĩa gì với anh cả. Không phải là tôi không cảm động trước việc anh quan tâm đến thế! Hiện tại tôi vô cùng cảm động; và chẳng mấy chốc, ... tôi sẽ thấu hiểu. Vậy thì hãy đến. Dù thế nào đi nữa, anh sẽ tìm thấy ở đó sự chân thành, giản dị; và một người bạn. Và xin đừng hồi đáp lại bức thư này — tôi viết nó không phải để giăng bẫy câu những lời ca tụng. Chú nhện của anh hẳn cũng sẽ khinh bỉ tôi lắm nếu tôi làm thế.

Thêm nữa, ... về cách thức và thời gian. Hiện tại sức khỏe anh không tốt, và việc làm bất cứ điều gì ngoài việc nghỉ ngơi thật yên tĩnh để xua đi tiếng ngân vang khủng khiếp trong đầu chắc chắn chẳng có lợi gì cho anh cả. Tôi khẩn khoản mong anh đừng nghĩ đến chuyện đến đây cho đến khi điều đó hoàn toàn chấm dứt một cách thỏa đáng. Khi đã xong xuôi, ... anh phải tự chọn xem mình muốn đến cùng ông Kenyon hay đến một mình — và nếu anh đến một mình, anh chỉ cần cho tôi biết vào ngày nào, tôi sẽ tiếp đón anh vào bất kỳ ngày nào trừ khi có trở ngại bất ngờ nào đó, ... bất kỳ ngày nào sau hai giờ, hoặc trước sáu giờ. Và em gái tôi sẽ dẫn anh lên lầu gặp tôi; rồi chúng ta sẽ trò chuyện; hoặc anh sẽ trò chuyện; và anh sẽ cố gắng bao dung, mến mộ tôi hết mức có thể. Mặt khác, nếu anh thích đến cùng ông Kenyon hơn, tôi đoán anh sẽ phải đợi cho đến tháng Sáu, — bởi vì ông ấy sẽ đi vào thứ Hai và không có khả năng quay lại ngay — không, phải là thứ Bảy, tức là ngày mai.

Trong lúc này, lý do tại sao tôi phải được “cảm ơn” hoàn toàn là một điều bí ẩn đối với tôi — nhưng tôi xin gác lại chuyện đó!

Anh rất hào hiệp và bốc đồng; điều đó, tôi có thể nhìn thấy và cảm nhận được; và thay vì có ý định hoài nghi anh, tôi xin cam đoan rằng tôi đặt trọn niềm tin vào lòng trung thành tuyệt đối và trong sáng của anh, chẳng khác nào thể tôi đã quen biết anh ngoài đời số năm bằng đúng khoảng thời gian tôi vẫn luôn trân trọng thiên tài của anh. Hãy tin điều này ở tôi — bởi vì đó là những lời được thốt ra từ đáy lòng.

Về vấn đề những “diễn viên khốn khổ” của Shakespeare, anh tỏ ra vô cùng nghiêm khắc — nhưng dẫu vậy tôi vẫn thấy vui khi nghe anh nghiêm khắc — tôi nghĩ đó là một sự quá mức đáng mừng. Khi những con người mang tính hiện thực mãnh liệt, điều mà mọi nhà thơ vĩ đại đều phải có, dâng hiến trái tim mình để bị giày xéo và bị trói buộc bằng những dải băng ruy-bông hết lần này đến lần khác bởi những kẻ mang mặt nạ, thì sự tra tấn sẽ xuất hiện nếu không muốn nói là sự báng bổ. Không phải là tôi biết nhiều về những chuyện như vậy — nhưng tôi đã nghe qua. Nghe từ ông Kenyon; nghe từ cô Mitford; người tuy nhiên lại có một tình yêu say đắm đối với nhà hát như một phương tiện truyền tải của nhà văn — hoàn toàn không phải từ chính ông Horne, ... ngoại trừ những gì ông ấy đã cho xuất bản về chủ đề này.

Đúng vậy — ông ấy đã bị đối xử một cách tồi tệ đến khốn nạn về vấn đề “New Spirit” — chỉ là đáng lẽ ông ấy phải chuẩn bị tinh thần cho sự khốn nạn đó — đó là hành động nhảy xuống một vực thẳm, ... không phải để “cứu rỗi nước cộng hòa,” mà là “để cho vui”: đó không đơn thuần là chọc chân vào tổ tò vò, mà là cởi cả giày lẫn tất ra để làm điều đó. Và thử nghĩ đến việc Dickens cảm thấy bất mãn mà xem! Thử nghĩ đến việc bạn bè của Tennyson cằn nhằn mà xem!—còn bản thân ông ấy thì chắc là không rồi, tôi hết lòng hi vọng và tin tưởng là vậy. Riêng anh, anh quả thực đã không được đối xử thỏa đáng — và trên hết, anh đã không được đặt cùng hàng với những bậc kỳ tài khác trong chương đó — nhưng việc có một ý định đối xử công bằng với anh, và việc có một sự đánh giá đúng đắn về anh ở người viết, tôi biết và hoàn toàn chắc chắn về điều đó, — và việc anh cảm nhận được điều này, chính là điều tôi nên biết và chắc chắn ở anh. Ông Horne hoàn toàn đứng cao hơn sự đố kỵ hẹp hòi, độc ác và đáng ghét giữa những người cùng thời, điều mà đôi khi chúng ta vẫn nghe thấy những lời khiển trách, hoàn toàn xác đáng, nhắm vào giới văn nhân.

Tôi cứ tiếp tục viết như thể tôi sẽ không được gặp anh — có lẽ là sớm thôi. Hãy nhớ rằng cách thức và thời gian hoàn toàn do anh quyết định — chỉ có điều là không thể sớm hơn tuần tới được đâu. Anh hãy tự mình quyết định nhé.

Mãi là người bạn của anh,

E.B.B.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 16 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.