Nam Kinh thất thủ!
Trời rất lạnh. Vài đám mây xám trắng che khuất ánh mặt trời. Nước hắt xuống đất, lập tức liền đóng thành băng. Chim sẻ ẩn nấp dưới hiên nhà.
Trên đầu Thụy Xuan lại đang toát mồ hôi nóng. Đi học, đi được nửa đường, cậu nhận được cái tin mà trong lịch sử hiếm hoi lắm mới tìm thấy vài lần. Cậu quay người về nhà. Chẳng màng suy nghĩ điều gì, cậu chỉ muốn khóc lớn một trận. Đầu óc mơ hồ, cậu chạy về nhà. Về đến phòng, đầu cậu đã đầm đìa mồ hôi. Chẳng bận lau mồ hôi, cậu lao đầu xuống giường, tai vang lên ù ù.
Vận Mai cảm thấy có điều gì đó bất ổn, từ bếp chạy sang hỏi: "Sao thế? Không đi học cơ à?"
Nước mắt Thụy Xuan bỗng trào ra.
"Sao thế?" Cô ngơ ngác, kinh ngạc và thiết tha hỏi.
Cậu không thốt nên lời. Giống như khóc vì cái chết của cha mẹ anh em, cậu không hề xấu hổ mà khóc lớn, dần dần khóc thành tiếng.
Vận Mai không dám hỏi thêm, mà không hỏi thì lại không xong, lo lắng đến mức xoắn cả hai tay.
Dùng sức rất lớn, cậu nén tiếng khóc lại. Cậu không muốn để ông nội và mẹ nghe thấy. Vẫn còn đầm đìa nước mắt, cậu nhổ một bãi nước bọt, bảo cô: "Em đi đi! Không có gì đâu! Nam Kinh mất rồi!"
"Nam Kinh mất rồi?" Vận Mai tuy không có nhiều kiến thức và lòng yêu nước như anh, nhưng cũng biết Nam Kinh là quốc đô. "Thế, chẳng phải chúng ta tiêu đời rồi sao?" Cậu không lên tiếng nữa. Cô đành bó tay đi ra ngoài.
Quả bóng khí lớn trên đài phát thanh lại kiêu ngạo bay lên, khiến toàn thể người Bắc Bình không dám ngước nhìn lên. "Chúc mừng Nam Kinh thất thủ!" Người Bắc Bình đã mất đi thành trì của riêng họ, giờ đây lại mất đi quốc đô của họ!
Thụy Phong cùng mập thái thái đến thăm Thụy Xuan. Hai người họ lại đến nhà họ Quán trước. Quán tiên sinh và Đại Xích Bao nhiệt liệt chào đón họ.
Đại Xích Bao đã nhậm chức, mấy ngày nay đang lên kế hoạch: Thứ nhất, làm sao để liên lạc với bọn lưu manh vô lại, bởi vì các kỹ nữ có quan hệ mật thiết nhất với bọn chúng. Quán Hiểu Hà đề nghị đi tìm Kim tam gia. Kể từ khi hắn bị Kim tam gia xô ngã xuống đất, gọi hai tiếng "bố" xong, trong lòng hắn liền cứ mãi lưỡng lự — là nên trả thù đây? Hay là trở thành những người bạn "không đánh không quen biết" với Kim tam gia? Về việc trả thù, hắn chẳng mấy hứng thú; hai chữ này nghe lên đã thấy đáng sợ! Bậc thánh nhân hiểu nhân nghĩa, anh hùng biết trả thù; Hiểu Hà không sùng bái anh hùng, không dám trả thù; hắn cực kỳ ghét đọc Thủy Hử — một đám ác bá giết người phóng lửa, thật vô vị! Hắn nghĩ nên bày tiệc uống rượu với Kim tam gia, cười hì hì ăn uống một trận, bỏ qua hiềm khích cũ. Hắn luôn cho rằng dáng vẻ, hành động và bản lĩnh của Kim tam gia đều có chút giống kỳ hiệp giang hồ — ít nhất thì lão cũng phải là đại ca trong bang phái! Như vậy, hắn thậm chí còn nghĩ đến chuyện bái Kim tam gia làm thầy. Sư phụ nằm trong ngũ luân, thế thì lần gọi "bố" kia cũng chẳng có gì là không thể nữa. Bây giờ, để giúp Đại Xích Bao liên lạc với bọn lưu manh vô lại, lại càng có sự cần thiết phải bái lão đại, thế là bóng dáng của Kim tam gia cứ chập chờn xuất hiện trong tâm trí hắn. Hơn nữa, hắn nếu có quan hệ mật thiết với Kim tam gia, thì cũng tiện tay hóa giải luôn ân oán giữa hai nhà Tiền và Quán — hắn cho rằng Tiền tiên sinh đã bị người Nhật "giáo huấn" rồi, nghĩ chắc sẽ thuận nước đẩy thuyền, nhất định sẽ không từ chối giảng hòa với hắn. Đại Xích Bao tán thành đề nghị này. Bộ dạng vô cùng khí thế, bà nhắm hờ mắt lại rồi mới nói: "Nên làm như vậy! Cho dù lão không ở trong bang, dựa vào chút võ nghệ ấy của lão, làm tay đấm cho chúng ta cũng tốt! Anh đi mà làm đi!" Hiểu Hà cười đắc ý.
Thứ hai, làm thế nào để lôi kéo Lý Không Sơn và Lam Đông Dương. Dạo gần đây Đông Dương hễ rảnh là lại đến, tuy không công khai cầu hôn, nhưng mỗi lần đều mang nửa cân lạc rang hoặc hai quả hồng ngâm gì đó cho tiểu thư; Đại Xích Bao nhìn ra đây là "khoản đầu tư tình yêu" của nhà thơ họ Lam. Bà để cho bọn họ nhìn rõ Chiêu Đệ là người có thể với tới được — bà thầm nghĩ: Chiêu Đệ chí ít cũng phải gả cho một tư lệnh Nhật Bản! Thế nhưng, bà lại biết Cao Điểu không ngoan ngoãn cho lắm, không chịu theo ý mẹ để một tên trúng hai đích lôi kéo cả hai người. Theo lý mà nói, Cao Điểu là của Lý Không Sơn. Thế nhưng, bà muốn Không Sơn trước khi làm phò mã phải hiệu lực cho mình nhiều hơn một chút; một khi đã làm phò mã gia rồi, nhạc mẫu già sẽ mất đi không ít uy quyền. Đồng thời, trong lúc bắt Không Sơn phải chờ đợi, bà cũng muốn Cao Điểu ít nhiều thể hiện chút tình cảm với Đông Dương, để hắn tìm cho Hiểu Hà một vị trí trong Tân Dân Hội. Cao Điểu lại rất lạnh nhạt với cả hai người đàn ông này. Đại Xích Bao không thể để cô con gái thứ ra mặt, bèn nghĩ đến Vưu Đồng Phương. Bà nói rõ với Hiểu Hà: "Dù sao thì Đồng Phương cũng thích đưa tình lẳng lơ, bảo cô ta liếc Lý Không Sơn thêm dăm ba cái, chẳng phải hắn sẽ không ép buộc Cao Điểu nữa sao? Anh biết đấy, Cao Điểu còn phải đối phó với Lam Đông Dương nữa chứ!"
"Thế có ngại chết đi được không?" Hiểu Hà nịnh nọt nói với vẻ đầy mặt.
Đại Xích Bao sầm mặt xuống: "Có gì mà ngại? Tôi mà đi tòm tôm với trai, anh mới bị cắm sừng ấy chứ! Đồng Phương là cái thá gì? Anh có gì mà phải ngại? Lý Không Sơn nếu thực sự thích cô ta, thì cứ bảo cô ta đi theo hắn là xong! Tôi vẫn phải giữ con gái tôi cho người đường hoàng hơn chứ!"
Hiểu Hà không dám trái lệnh vợ, lại thực sự cảm thấy làm theo lệnh thì có chút ngượng ngùng. Dù là người đàn ông không cần thể diện đến đâu đi nữa thì cũng không thể hoàn toàn dập tắt được lòng ghen tuông, Đồng Phương là của hắn cơ mà! Hết cách, hắn chỉ đành nhận lời đi bàn bạc với Đồng Phương, chứ không thể quyết định thay Đồng Phương được điều gì. Điều này khiến Đại Xích Bao trong lòng vô cùng khó chịu, bà lớn tiếng nói ra: "Tôi là sở trưởng! Cả nhà đều ăn cơm của tôi, uống nước của tôi, thì phải nghe theo sự sắp xếp của tôi! Không phục thì các người cũng tài giỏi đi mà kiếm tiền đi chứ!"
Thứ ba, bà phải triển khai hai công việc quan trọng: Một là kiểm tra nghiêm túc, hai là bảo vệ nghiêm túc. Công việc trước là thắt chặt, tàn nhẫn kiểm tra các kỹ nữ; ai không chịu nổi mà muốn miễn kiểm tra thì không có cách nào châm chước cả — trừ khi chịu chi tiền. Công việc sau là khiến các kỹ nữ đến nhận Đại Xích Bao làm mẹ nuôi; đôi bên đã có quan hệ mẹ con thì tình cảm tự nhiên sẽ vô cùng gắn bó; miễn là họ chịu chi ra một khoản "phí nhận thân", lại thêm ba tiết đều đến biếu quà. Việc triển khai cả hai công việc này đều không tiện dán bố cáo cho mọi người đều biết, mà cần một nhân viên đắc lực đi hoạt động ngầm, vun vén cho mối quan hệ ở cả hai phía. Quán Hiểu Hà rất muốn đảm nhận công việc này, nhưng Đại Xích Bao sợ hắn tiếp xúc nhiều với các kỹ nữ, không tránh khỏi xảy ra chuyện lăng nhăng lôi thôi, cho nên tìm người khác — chính là vị bác sĩ từng được Lý tứ gia mời đến khám bệnh cho Tiền tiên sinh. Hắn tên là Cao Học Đà. Đại Xích Bao khá thích người này, càng thích món quà ra mắt hai nghìn đồng của hắn.
Thứ tư, là làm thế nào để đối phó với mại dâm ngầm. Chiến tranh và tai họa đều sinh ra mại dâm ngầm. Đại Xích Bao biết rõ thực tế này. Bà muốn làm một mâm lớn — bề ngoài thì nghiêm cấm mại dâm ngầm, thực chất là bảo những cửa hàng chui đến "đưa phong bì". Bọn gái điếm ngầm vì sinh kế, vì giữ lại chút liêm sỉ cuối cùng, vì để không vướng vào vòng lao lý, không thể không bỏ tiền ra; chỉ dựa vào khoản thu nhập này thôi, Đại Xích Bao cũng có thể phát tài to.
Để thực hiện những kế hoạch công việc này, Đại Xích Bao mệt đến mức thường dùng nắm đấm nhẹ nhàng đấm ngực mấy cái. Chiếc phích nước giữ nhiệt dung tích ba cân của bà lúc nào cũng đựng đầy canh gà, thỉnh thoảng lại nhấp một ngụm để tránh vì công việc bận rộn mà cơ thể bị tổn hại. Bà liều mạng làm việc, trong lòng chỉ sợ chiến tranh bỗng nhiên dừng lại, rồi các quan chức ở trung ương lại quay về Bắc Bình; vơ vét được bao nhiêu hay bấy nhiêu, chỉ cần có tiền, thì dù Bắc Bình có khôi phục lại cảnh quan cũ đi chăng nữa thì cũng chẳng có gì đáng ngại.
Nam Kinh thất thủ! Đại Xích Bao không cần phải liều mạng, không cần phải thắt thỏm lo âu nữa. Từ nay bà có thể thong thả, vững vàng làm sở trưởng của mình rồi. Bà sẽ lấy "sở trưởng" làm cái thang, từng bước từng bước trèo lên chỗ cao nhất. Bà sẽ trở thành người phụ nữ số một của Bắc Bình — có xe ô tô riêng, ra vào giữa khu Đông Giao Dân Hạng và Khách sạn Bắc Kinh, đeo chiếc nhẫn đính viên kim cương to nhất, mặc những bộ quần áo mũ nón giày dép đủ để thay đổi phong cách thời trang của phụ nữ toàn Đông Á!
Bà nhiệt liệt chào đón vợ chồng Thụy Phong. Lời chào đón của bà là: "Chúng ta phen này coi như trút được một gánh nặng, có thể yên tâm làm việc rồi! Nam Kinh không phải một sớm một chiều mà đòi lại được đâu, chúng ta cứ thỏa sức vui chơi hưởng lạc ở Bắc Bình thêm vài bữa đi! Nói cho mấy người trẻ tuổi các cậu biết, sống ở đời chính là ăn chơi hưởng lạc; đừng đợi đến khi rụng hết răng mới muốn ăn, còng cả lưng mới muốn mặc; thế thì quá muộn rồi đấy!" Sau đó, bà nói với mập thái thái: "Kỳ nhị thái thái, chị với tôi phải kết hợp thành một khối, tôi mà là nhân vật số một trong giới phụ nữ Bắc Bình, thì chị nhất định phải là nhân vật số hai. Tỉ như: tôi hôm nay uốn tóc cú mèo, chị lập tức cũng bắt chước uốn y hệt như thế, có hai chúng ta dạo một vòng nhỏ ở Bắc Hải hoặc Công viên Trung Sơn, ngày mai tất cả phụ nữ Bắc Bình đều sẽ tranh nhau đổi sang kiểu tóc cú mèo cho mà xem! Đợi đến khi họ vừa uốn xong xuôi ấy hả, hừ, hai chúng ta lại đổi kiểu khác! Hai chúng ta bắt họ học theo hộc tốc mà vẫn không theo kịp, bắt họ lăng xăng bận rộn, bắt họ không còn cách nào khác là phải đến dập đầu nhận sư phụ!" Nói đến đây, Thụy Phong ngắt lời: "Quán sở trưởng! Tha lỗi cho tôi xen mồm nhé! Mấy ngày nay tôi đang nghĩ cho cô ấy một cái tên thật hay, để đi in danh thiếp. Chị xem, tôi là khoa trưởng, cô ấy tự nhiên không thể thiếu các mối quan hệ giao tế, có nhu cầu phải in danh thiếp chứ bộ! Xin hãy nghĩ giúp xem, gọi là Kỳ Mỹ Diễm hay là Kỳ Cúc Tử thì hay hơn? Tên cũ của cô ấy là Ngọc Trân, quê mùa quá!"
Đại Xích Bao không cần suy nghĩ, liền quyết định ngay: "Cúc Tử hay đấy! Nghe giống tên Nhật Bản! Phàm là những thứ mang hơi hướng Nhật Bản đều sẽ trở thành mốt cho mà xem!"
Hiểu Hà ra điều ra vẻ nhà khảo cổ học nói: "Phu nhân Cúc Tử chẳng phải là phim điện ảnh rất nổi tiếng đó sao?"
"Ai bảo là không cơ chứ!" Thụy Phong ra điều thán phục nói: "Điển tích này xuất phát từ bộ phim đó đấy ạ!"
Mọi người đều cười tủm tỉm, cảm thấy ai nấy đều rất uyên bác.
"Kỳ khoa trưởng!" Đại Xích Bao gọi. "Cậu đi nói với huynh trưởng xem, có thể mời Kim tam gia đến đây một chuyến được không?" Bà nói gọn gàng đầu đuôi sự việc, cuối cùng bổ sung thêm một câu: "Thiên hạ là của chúng ta rồi, chúng ta trái lại càng phải kết giao nhiều bạn bè hơn! Cậu nói có đúng không?" Thụy Phong rất thích làm những việc thế này, vội vàng nhận lời. "Tôi còn có việc khác muốn bàn bạc với Thụy Xuan." Nói xong, anh ta đứng dậy. "Cúc Tử, em không qua viện bên đó à?"
Mập Cúc Tử lắc lắc đầu. Nếu có thể, cả đời này cô ta cũng không muốn bước chân vào cửa số 5 nữa.
Thụy Phong một mình trở về nhà, chào hỏi ông nội và mẹ giống như đang làm công chuyện xã giao, rồi nhanh chóng bàn chuyện với Thụy Xuan:
"Cái gì mà, hiệu trưởng trường các anh từ chức — tin này người khác vẫn chưa biết đâu, xin hãy giữ bí mật trước nhé! — Tôi nghĩ đại ca cậu nên hoạt động một chút. Có tôi ở cục, phí vận động có thể bớt đi một chút ít. Cậu xem, Nam Kinh đã mất rồi, đằng nào chúng ta cũng mất nước, việc gì phải cố chấp nữa chứ? Hơn nữa, kinh phí giáo dục mấy hôm nữa là có cách giải quyết, cậu kiếm thêm được vài đồng, cũng coi như để mấy người già chịu đựng ít uất ức đi chứ! Thế nào? Muốn hoạt động thì phải nhanh chân lên! Thời buổi này, kiếm việc làm không dễ đâu!" Vừa nói, anh ta vừa dùng ngón trỏ khẽ gõ vào chiếc đầu lọc thuốc lá bằng ngà voi giả mới mua của mình. Nói xong, ngậm ống tẩu vào miệng, quay đầu sang trái sang phải như pháo cao xạ đang tìm kiếm máy bay. Ngậm cái thứ bằng ngà voi giả này, anh ta cảm thấy khí thế lớn hơn rất nhiều, hầu như còn lớn hơn cả khí thế mà một viên khoa trưởng nên có!
Vầng mắt của Thụy Xuan vẫn còn đỏ hoe, khuôn mặt hình như sưng lên một chút, vừa vàng vừa bủng. Nghe em trai nói xong, cậu ngẩn người một lúc lâu chẳng nói gì. Cậu lười mở miệng. Cậu hiểu rằng lão nhị không hề phạm tội bán nước, nhưng tâm lý và thái độ của lão nhị quả thực có mùi vị giống hệt như kẻ bán nước. Cậu không đủ sức để trừng phạt kẻ bán nước, nhưng cũng chẳng muốn có một đứa em trai mang cái mùi vị giống kẻ bán nước. Nói thật ra, lão nhị chỉ thiệt vì cái sự nông cạn, nhàm chán và quê mùa, chứ không phải là kẻ tội ác tày trời gì. Thế nhưng, vào thời điểm đất nước lâm nguy này, sự nông cạn, nhàm chán và quê mùa lại có thể biến con người ta thành Hán gian. Trong số các Hán gian, lão nhị cũng chỉ là một tên tiểu tam hoa diện, còn cách xa tên đại bạch diện gian hùng vạn dặm. Lão nhị đáng ghét, nhưng cũng đáng thương!
"Thế nào? Cậu chịu chi bao nhiêu tiền?" Lão nhị hỏi.
"Tôi không muốn làm hiệu trưởng đâu, lão nhị!" Thụy Xuan bình thản nói, không hề dao động cảm xúc.
"Cậu đừng có lúc nào cũng thế này chứ, đại ca!" Thụy Phong sầm mặt lại. "Người khác muốn bỏ nhiều tiền vận động còn không được, sao cậu lại đẩy miếng thịt mỡ ra ngoài thế hả? Mở miệng ra là tổ quốc, ngậm miệng lại là tổ quốc, nhưng chẳng nhìn xem tổ quốc đã ra cái dạng gì rồi! Ngay cả Nam Kinh còn mất rồi, một mình cậu có cốt cách thì tính được gì chứ?" Lão nhị quả thực có chút sốt ruột. Cậu ta thật lòng muốn vận động thành công cho đại ca, để mấy anh em có thể tạo dựng một thế lực nhỏ trong giới giáo dục, bề ngoài thì có thể chiếu cố lẫn nhau.
Đại ca lại không lên tiếng nữa. Cậu cho rằng tranh cãi với lão nhị chỉ là lãng phí hơi thừa nước bọt. Cậu đã khuyên lão nhị bao nhiêu lần, lão nhị toàn coi lời nói của cậu gió thoảng ngoài tai. Cậu không muốn tốn sức vô ích nữa.
Lão nhị vốn dĩ khá sợ đại ca. Bây giờ, đã làm khoa trưởng rồi, cậu ta cảm thấy không nên nhát gan như trước nữa. Cậu ta là khoa trưởng, phải lên lớp dạy đời anh trai: "Đại ca, em thật sự thấy sốt ruột thay cho anh đấy! Cậu mà bỏ lỡ cơ hội này, sau này không có cơm ăn thì đừng có trách em! Với địa vị hiện tại của em, quan hệ giao tế đương nhiên rất rộng, kiếm được nhiều, tiêu cũng nhiều, anh đừng tưởng em có thể giúp anh qua ngày được đâu nhé!"
Thụy Xuan vẫn chưa muốn tốn nhiều lời với lão nhị, cậu thà tự lực gánh vác cuộc sống của cả gia đình, chứ không muốn lải nhải thêm với lão nhị nữa. "Phải rồi! Tôi làm việc của tôi, cậu làm việc của cậu đi!" Cậu nói. Giọng cậu rất trầm, nhưng ngữ khí vô cùng kiên quyết.
Lão nhị cho rằng đại ca chắc chắn đã phát điên rồi. Bằng không, sao anh ta dám đắc tội với em trai khoa trưởng chứ!
"Được thôi, chúng ta đường ai nấy đi!" Lão nhị định bước ra ngoài, rồi lại khựng chân lại. "Đại ca, cầu xin anh một chuyện. Người khác nhờ vả, em không thể không chuyển lời!" Cậu ta nói vắn tắt chuyện nhà họ Quán muốn mời Kim tam gia ăn rượu, cầu xin Thụy Xuan đứng ra làm trung gian kéo mối quan hệ. Lời nói của cậu ta rất ngắn gọn, giống như khinh không thèm nói nhiều với anh trai vậy. Cuối cùng, cậu ta lại sầm mặt giáo huấn: "Nhà họ Quán đến thái thái còn làm quan được, đại ca anh tốt nhất nên khách sáo với họ một chút! Thời buổi này, đắc tội với nhiều người chẳng có ích gì đâu!"
Thụy Xuan vừa định nổi giận, thì lại kiềm chế bản thân. Vẫn giữ vẻ khá ôn hòa, cậu nói: "Tôi không có thời gian lo mấy chuyện bao đồng đó đâu, xin lỗi nhé!"
Lão nhị đẩy mạnh cửa một cái rồi bước ra ngoài. Cậu ta cũng đã hạ quyết tâm không thèm qua lại với người anh trai phát điên này nữa. Ở trong sân, cậu ta cao giọng lầm bầm, mục đích là để cho mấy người già nghe thấy: "Quả thực là vô lý hết chỗ nói! Quá khó tính! Quá khó tính! Có chuyện tốt không chịu tiến thân lấy lòng, trái lại còn ra vẻ làm hiệu trưởng là chuyện mất mặt lắm ấy!"
"Sao thế? Lão nhị!" Cụ Kỳ hỏi ở trong phòng.
"Chuyện gì thế ạ?" Thiên Hữu thái thái cũng hỏi ở trong phòng.
Vận Mai ở trong bếp, nhìn ra ngoài qua một tấm kính nhỏ trên cửa; chưa nhìn rõ tình hình thì cô không tiện bước ra.
Lão nhị không bước vào phòng ông nội, mà đứng ở trong sân lớn tiếng kêu la: "Không có gì đâu, hai bác cứ yên tâm đi ạ! Con muốn tìm cho đại ca một công việc tốt, nó không thèm làm! Sau này ấy mà, khoản chi tiêu của con lớn, không thể hiếu kính nhiều với hai bác được; đại ca lại không chịu kiếm thêm chút tiền; thế này thì biết làm sao đây? Dù sao thì con cũng đã làm tròn tình nghĩa anh em rồi, gia cảnh sau này thế nào, con xin miễn chịu trách nhiệm nhé!"
"Lão nhị!" Mẹ gọi: "Con vào đây một lát! Ta hỏi con mấy câu!"
"Con còn việc khác cơ mẹ ạ! Mấy hôm nữa con lại qua!" Thụy Phong vội vã bước ra ngoài. Cậu ta không có ý định làm mẹ và ông nội khó xử, nhưng cậu ta đang vội quay lại nhà họ Quán, mọi thứ ở nhà họ Quán đều khiến cậu ta cảm thấy thoải mái, vừa vặn.
Khuôn mặt của Thiên Hữu thái thái rất hiếm khi đỏ lên, giờ đây trên hai gò má đều ửng lên một mảng đỏ nhỏ. Đôi mắt bà cũng ánh lên. Bà đã nổi giận. Đây chính là đứa con do một tay bà sinh ra, nuôi lớn! Làm quan rồi đến mẹ ruột cũng chẳng thèm đếm xỉa tới nữa! Cái thân thể đau bệnh của bà không chịu nổi việc tức giận, cho nên gần hai ba năm nay bà đã luyện được chút bản lĩnh "thấy mà như không thấy, nghe mà như điếc", để đỡ làm cho bệnh tình của bản thân nặng thêm. Cơn giận hôm nay quả thực rất khó nuốt trôi, tay bà run lẩy bẩy, miệng không kìm được mà chửi mắng: "Đúng là cái đồ tiểu súc sinh! Hay thật đấy! Ngay cả mẹ ruột của mày mà mày cũng không nhận nữa cơ à! Chỉ dựa vào việc mày làm được một chân khoa trưởng té riu!"
Bà vừa lên tiếng như vậy, vợ chồng Thụy Xuan vội vàng chạy sang. Hai người họ biết mẹ hứa động giận là sẽ đổ bệnh nặng. Thụy Xuan sợ nhất là cả nhà không có việc gì lại cãi vã đấu khẩu. Cậu cảm thấy đó là điểm ghét nhất của chế độ gia đình lớn. Thế nhưng, mẹ đã nổi giận, cậu không thể không sang an ủi. Quy tắc truyền từ bao đời nay, suốt bao nhiêu thế kỷ, gần như đã biến thành bản năng của con người; dù cậu có không vui thế nào đi nữa, cậu cũng phải bày ra nụ cười để chiều lòng người mẹ đang nổi giận. May là, cậu chỉ cần bước sang là đủ, cậu biết Vận Mai trong hoàn cảnh này còn thông minh và khéo ăn nói hơn cậu.
Vận Mai quả thực rất có bản lĩnh. Cô không hỏi mẹ chồng vì sao nổi giận, mà đi thẳng vào vấn đề: "Lão thái thái, ngài lại quên mất cơ thể mình rồi đấy à? Sao lại nổi giận thế cơ chứ?" Hai câu này lập tức khiến lão thái thái thương xót bản thân, mà cảm thấy có sự cần thiết phải rên rỉ hai tiếng. Vừa rên rỉ một tiếng, cơn giận liền vơi đi hơn nửa, mà sự trách mắng cũng biến thành lời lầm bầm: "Thật không ngờ đấy, nó lại đối xử với tao như thế! Đối với các con, tao chưa từng thiên vị, đều đối xử như nhau cả! Tao có bớt yêu thương gì lão nhị đâu cơ chứ, thế mà hôm nay nó lại..." Lão thái thái rơi nước mắt, nhưng trong lòng thì thấy thoải mái hơn nhiều.
Cụ ông vẫn chưa hiểu rõ đầu đuôi câu chuyện thế nào, cũng xáp lại hỏi: "Rốt cuộc là có chuyện gì thế hả? Lộn xộn cả lên!"
Thụy Xuan đỡ ông nội ngồi xuống. Vận Mai vắt cho mẹ chồng một chiếc khăn mặt nóng, lau mặt cho bà; lại rót trà nóng cho hai vị cao niên, đoạn kéo bọn trẻ vào trong bếp, để cho chồng và mấy người già được yên tĩnh nói chuyện với nhau.
Thụy Xuan cảm thấy cần thiết phải nói rõ sự tình với mấy người già. Nam Kinh đã thất thủ, đất nước đã mất đi một nửa. Xét từ góc độ một người con cháu, cậu không nỡ để mấy người già lại cho kẻ địch, còn mình thì trốn thoát ra ngoài. Thế nhưng, có lỗi với cha mẹ và ông nội chính là có lỗi với đất nước. Để chuộc lại cái tội có lỗi với đất nước, ít nhất cậu phải mang thái độ tiêu cực không hợp tác với người Nhật. Cậu không muốn bàn đến chuyện khí tiết hay không khí tiết, mà chỉ biết rằng giữa bản thân cậu và người Nhật buộc phải vạch ra một ranh giới vô cùng rõ ràng. Như vậy, cậu cần phải có sự giúp đỡ của mấy người già; giả sử mấy người già nhất định phải ăn ngon uống sướng, không chịu đựng một chút uất ức nào, thì cậu không có cách nào khác là phải đầu hàng kẻ địch giống như lão nhị. Cậu quyết định không đầu hàng kẻ địch, dù cậu hiểu sâu sắc rằng việc mấy người già muốn sống thoải mái một chút là điều đương nhiên; quãng đời còn lại của họ trên thế gian này chẳng còn bao nhiêu nữa, họ có quyền đòi hỏi được hưởng thụ một chút. Cậu buộc phải xin lỗi mấy người già, đồng thời cũng nói rõ với họ: Giả sử họ nhất định đòi hưởng thụ, cậu sẽ nhẫn tâm trốn khỏi Bắc Bình.
Hết sức khó khăn, cậu mới bày tỏ rõ ràng tâm nguyện của mình. Lời nói của cậu phải ôn hòa, mà chủ kiến thì đã quyết không thay đổi; cậu không muốn khiến mấy người già đau lòng, mà lại không thể tránh khỏi việc làm họ đau lòng; mãi cho đến khi nói xong, cậu mới cảm thấy giống như vừa cắt bỏ đi một khối u bệnh tật, sảng khoái hơn đôi chút.
Mẹ tỏ thái độ rất tốt: "Có phúc cùng hưởng, có họa cùng chịu; đại ca, con cứ yên tâm, mẹ sẽ không làm con khó xử đâu!"
Cụ Kỳ đâm ra sợ hãi. Từ một tràng dài lời lẽ của đứa cháu trai, cụ nghe ra một điều: Người Nhật tuyệt đối không thể rời khỏi Bắc Bình trong một sớm một chiều được! Người Nhật, trong hai ba tháng qua, tuy chưa trực tiếp làm hại cụ, nhưng đã mang mất hai đứa cháu trai của cụ rồi. Người Nhật nếu chiếm đóng Bắc Bình lâu dài, ai mà biết được liệu gia đình này có còn phân tán nữa hay không? Cụ ông thà chết ngay lập tức, chứ không muốn nhìn gia đình tan cửa nát nhà, mỗi người một ngả. Không có con cháu quây quần trước mắt, sống có lẽ cũng cô độc giống như chết vậy. Cụ không thể để Thụy Xuan bỏ đi một lần nữa! Dù trong lòng cụ nghĩ việc cháu đích tôn từ chối làm hiệu trưởng có hơi quá trớn, nhưng cụ không dám nói ra; cụ hiểu mình phải an ủi Thụy Xuan: "Đại ca, cả cái nhà này đều trông cậy vào con đấy! Con thấy thế nào cho phải, thì cứ làm thế đi! Dù có thế nào đi nữa, chúng ta cũng phải ở cùng nhau mà chịu đựng, chịu đựng qua bước vận hạn này! Dù sao thì ta sống chẳng còn được mấy ngày nữa, chẳng lẽ con còn không đợi được ngày lấy một nắm đất chôn ta hay sao!" Cụ ông nói đến câu cuối cùng, giọng đã có chút run run.
Thụy Xuan không thể nói gì thêm nữa. Cậu cảm thấy thái độ của mình đã thể hiện đủ rõ ràng, nói thêm nữa e là không còn thích hợp cho lắm. Nghe ông nội nói những lời đáng thương như vậy, cậu miễn cưỡng cười: "Vâng, ông ạ! Chúng ta cứ cùng nhau kham khổ sống qua ngày!"
Nói thì dễ; nhưng trong lòng, cậu thừa biết lời hứa này có sức nặng đến nhường nào! Cậu đã đồng ý gánh vác cả cái gia đình tứ đại đồng đường lên đôi vai của chính mình!
Đồng thời, cậu còn phải trốn thật xa người Nhật đang chiếm đóng Bắc Bình!
Cậu có chút hối hận. Cậu biết bản lĩnh kiếm tiền của mình chẳng lớn là bao. Sự giữ gìn danh tiếng không cho phép cậu thấy tiền là vồ lấy. Thế thì, cậu làm sao có thể đơn độc chống đỡ cuộc sống của cả gia đình đây? Hơn nữa, người Nhật đã là chủ nhân của Bắc Bình, liệu chúng có cho cậu được tự do không? Thế nhưng, dù thế nào đi nữa, cậu vẫn cảm thấy hơi kiêu hãnh — cậu đã thể hiện rõ thái độ, một thái độ tuyệt đối không làm tay sai! Cứ đợi mà xem, ai mà biết được rốt cuộc sẽ ra sao cơ chứ!
Lúc này, Lam Đông Dương đến nhà họ Quán. Anh ta đến thành Tây để chuẩn bị cho đại hội chúc mừng Nam Kinh thất thủ, nhân tiện ghé qua để bày tỏ lòng kính trọng với những người phụ nữ nhà họ Quán — lần này, anh ta mua năm chiếc kẹo nhân bọc. Trên đường đi, anh ta đã quyết định tuyệt đối không nhắc đến chuyện đại hội chúc mừng. Mỗi khi có chuyện gì mà anh ta không muốn người khác biết, anh ta lại cảm thấy mình rất quan trọng, rất sâu sắc; mặc dù chuyện đó chẳng có sự cần thiết phải giữ bí mật.
Nếu anh ta không muốn kể những gì mình biết cho người khác nghe, thì anh ta lại rất muốn người khác kể hết những gì họ biết cho anh ta nghe. Anh ta nghe nói, chính phủ Hoa Bắc sắp được thành lập — thành lập ngay tại Bắc Bình. Quân phiệt Nhật Bản ở Hoa Bắc, thấy Nam Kinh đã thất thủ, không thể chần chừ do dự nữa; họ buộc phải dựng lên một chính phủ Hoa Bắc trước đã, để đối đầu với Nam Kinh — mặc kệ là Nam Kinh do ai đứng đầu chịu trách nhiệm. Nghe được tin này, anh ta trút được gánh nặng trong lòng, đồng thời dựng thẳng cả hai tai lên. Trút được gánh nặng là vì Hoa Bắc có chính phủ do người Nhật tổ chức, vận may của chính anh ta sẽ được kéo dài thêm. Dựng thẳng tai lên là vì anh ta muốn nghe thêm nhiều tin tức, để kiếm thêm nhiều mối quan hệ, khiến địa vị của bản thân ngày càng thăng tiến. Tham vọng của anh ta cũng giống hệt như văn phong của anh ta, thông hay không thông thì cứ cắm cổ viết xuống đã! Anh ta đã quyết định: Anh ta phải lập một tờ báo, hoặc một tạp chí văn nghệ. Anh ta phải làm hiệu trưởng. Anh ta phải thăng từ hội viên lên làm chủ nhiệm hội viên trong Tân Dân Hội. Anh ta phải có được một vị trí trong chính phủ sắp được thành lập. Càng có nhiều việc, thì mới càng có thể trở thành nhân vật lớn; trước khi nghĩ ra việc khác, anh ta quyết định phải bỏ túi tất cả những chức vụ trên. Cậu ta cảm thấy mình nên, có thể và bắt buộc phải bỏ túi tất cả chúng, bởi vì anh ta tự nhận mình là một tài tử văn chương chưa gặp thời; giờ đây thời cơ đã đến, anh ta không thể cứ thế bỏ lỡ được. Anh ta là một Shakespeare sinh ra hợp thời, chỉ có điều là vận quan lộ, vận tài lộc và vận đào hoa đều tốt hơn Shakespeare một chút mà thôi.
Bước vào trong nhà, ném năm chiếc kẹo lên bàn, anh ta nhếch mép cười với mọi người, đoạn quăng mình lên ghế giống như một khúc gỗ. Trừ người Nhật ra, anh ta chẳng thèm lịch sự với ai cả.
Thụy Phong đang vừa oán trách vừa ngưỡng mộ chỉ trích đại ca của mình. Cậu ta sinh ra vốn chưa từng nghĩ tới chuyện mình có thể làm khoa trưởng cục giáo dục. Cậu ta coi chức khoa trưởng to bằng trời. Đem bản thân gắn liền với chức khoa trưởng, cậu ta không thể không đắc ý quên hình. Cậu ta không có sự thông minh của Quán tiên sinh, cũng không có sự thầm lặng của Lam Đông Dương. "Thật đấy! Làm hiệu trưởng cứ như là một việc mất mặt lắm ấy! Cậu bảo xem, trên đời này lại có loại người như thế chứ! Nhìn anh ta văn vẻ nhã nhặn thế mà chữ nghĩa học hành đều đổ sông đổ biển cả rồi!"
Quán Hiểu Hà vốn định tự tiến cử. Hắn từng làm quan nhỏ; đã từng làm quan nhỏ rồi, hắn cho rằng, thì chắc chắn có thể làm hiệu trưởng trường trung học. Thế nhưng, hắn không muốn mở miệng ngay, để lộ ra cái vẻ đói khát ăn không chọn món. Lần này thì hắn thua cờ rồi. Lam Đông Dương lên tiếng: "Gì cơ? Hiệu trưởng có chỗ trống à? Mất bao nhiêu tiền để vận động thế?" Anh ta rất hiếm khi mở miệng, hễ mở miệng là trúng ngay vào trọng tâm; anh ta há miệng ra là hỏi giá tiền.
Hiểu Hà giống như ăn phải nhiều khoai lang quá, ợ lên một ngụm nước chua, nuốt ngụm nước chua đó xuống, hắn vẫn mờm cười, không để lộ chút vẻ sốt ruột nào. Hắn nhìn Đại Xích Bao, bà không có biểu hiện gì cả. Bà coi thường hiệu trưởng, không biết rằng hiệu trưởng cũng có thể kiếm ra tiền, cho nên không trách mắng Hiểu Hà. Hiểu Hà trong lòng cảm thấy an tâm hơn đôi chút. Hắn rất sợ vợ mình mắng mình vô dụng ngay trước mặt khách khứa.
Thụy Phong nằm mơ cũng không ngờ Đông Dương lại ra đòn hiểm như vậy, nhất thời không đáp lời được.
Con ngươi bên phải của Đông Dương cứ trợn ngược lên, cổ họng phát ra tiếng khậc khậc, môi run rẩy, xích lại gần Thụy Phong. Giống như con mèo nhắm chuẩn mục tiêu là một con côn trùng, sắp chồm lên đầy căng thẳng, sắc mặt của anh ta chuyển sang màu xanh lét, những mạch máu xanh nổi gồ lên cả. Miệng anh ta giống như muốn cắn người, nói với Thụy Phong: "Cậu cứ đi mà lo liệu đi, tôi bỏ ra hai nghìn năm trăm đồng! Cậu kiếm chác được bao nhiêu từ đó, tôi mặc kệ, việc thành công, tôi gửi riêng cho cậu ba trăm đồng! Hôm nay tôi giao trước hai nghìn rưỡi, trong vòng một tuần tôi phải nhận được lệnh bổ nhiệm!"
"Cục giáo dục đâu phải chỉ có một mình tôi quyết định!" Thụy Phong gần như quên mất mình là khoa trưởng. Cậu ta vẫn chưa học được cách nói lời xã giao.
"Đúng thế! Dù sao thì cậu cũng là khoa trưởng cơ mà! Các khoa trưởng khác có thể giới thiệu người, sao cậu lại không thể? Cậu làm khoa trưởng để làm gì, nếu như ngay cả một câu nói cậu cũng không thể giúp tôi được!" Lời nói của Đông Dương cũng giống như văn chương của cậu ta, trước giờ không màng logic, mà chỉ cần có lực lượng."Dù thế nào đi nữa, cậu phải vận động thành công cho tôi, bằng không, tôi vẫn cứ đi tố cáo cậu đấy!"
"Tố cáo cái gì!" Thụy Phong tội nghiệp, suýt chút nữa bị Đông Dương làm cho lú lẫn hoàn toàn.
"Còn gì nữa ngoài việc em trai cậu ở bên ngoài kháng chiến? Hay thật đấy, cậu ở đây làm khoa trưởng, em trai cậu ở bên ngoài đánh du kích chiến, hai đầu đều bị các nhà các cậu chiếm cả rồi, oai thật đấy chứ!" Đông Dương càng nói càng hăng hái, khuôn mặt màu xanh lét dần ánh lên sắc đỏ.
"Cái này, cái này, cái này," Thụy Phong tìm không ra lời để nói, khuôn mặt khô đét vì tức giận mà chuyển sang màu vàng xám.
Đại Xích Bao có hơi coi thường Đông Dương, nhưng không tiện ra mặt nói chuyện; bà là sở trưởng, không thể tùy tiện phát ngôn.
Hiểu Hà ngộ ra được đôi chút đạo lý: Hèn chi hắn bôn ba bao nhiêu ngày nay, rốt cuộc vẫn chẳng có nổi một vị trí; thời đại thay đổi rồi, phương pháp của hắn đã quá cũ kỹ, quá lỗi thời rồi! Phương pháp của riêng hắn lúc nào cũng là bày tiệc, tặng quà, nịnh nọt, và ra vẻ không hèn mọn cũng chẳng kiêu ngạo. Nhìn người ta Lam Đông Dương kìa! Người ta nhờ vả chạy chọt xin xỏ cứ như là đi đánh nhau, không có lấy một chút khách sáo nào cả! Thế mà người ta vừa là giáo vụ chủ nhiệm, vừa là cán sự của Tân Dân Hội, bây giờ lại trợn trừng mắt ra "mua" chức hiệu trưởng rồi! Hắn cảm thấy khâm phục Đông Dương! Hắn thấy rằng nếu bản thân không thay đổi phong cách, thiên hạ e là sẽ thuộc về Đông Dương sạch sành sanh, chẳng còn phần nào cho hắn nữa!
Mập Cúc Tử — từ trước đến nay vốn lợi hại hơn Thụy Phong, dạo gần đây lại càng thêm phần tự tin vì đã chạy chọt được chức quan cho chồng — quyết định cho Đông Dương biết thế nào là bản lĩnh của cô ta. Chưa kịp nói gì, cô ta đã đẩy Đông Dương một cái, suýt nữa thì đẩy anh ta ngã ngửa. Tiếp theo đó, cô ta nói: "Cái cậu này đừng có mà ăn nói kiểu đó, đây không phải là quy tắc nói chuyện với một vị khoa trưởng đâu nhé! Cậu đi mà tố cáo đi! Đi đi! Đi ngay lập tức đi! Chúng ta đấu xem ai cao ai thấp nào! Cậu dám đi tố cáo, chẳng lẽ tôi lại không dám? Tôi quen biết người ta, bằng không thì chồng tôi sao có thể làm được chức khoa trưởng chứ! Cậu cứ đi tố cáo đi, cậu nói chú ba nhà chúng tôi kháng chiến, tôi cũng sẽ nói cậu là cộng sản đấy! Cậu là cái thá gì hả? Tôi hỏi cậu đấy!" Mập thái thái từ trước đến nay chưa từng cao giọng nói một lèo dài như thế, mệt đến mức sống mũi rớm dầu, lồng ngực cũng phập phồng lên xuống liên hồi. Khuôn mặt cô ta đỏ bừng, nhưng trong lòng khá điềm tĩnh, cô ta không ngờ mình vừa có thể mắng một hơi dài như thế, lại vừa hay đến vậy. Cô ta vô cùng đắc ý. Bình thường cô ta sùng bái Đại Xích Bao nhất, hôm nay cô ta có thể thể hiện bản lĩnh ngay trước mặt Đại Xích Bao, cô ta không thể không cảm thấy kiêu hãnh.
Cú đẩy và tràng mắng mỏ của cô ta khiến Đông Dương mềm nhũn ra. Cơn giận dữ và vẻ hung hăng trên mặt anh ta bỗng chốc tan biến. Giống như mắng đã đời xong, anh ta cười lên. Hiểu Hà không đợi Đông Dương thốt nên lời liền cất lời: "Tôi chưa từng làm hiệu trưởng bao giờ, nhưng lại rất muốn thử một phen, Kỳ khoa trưởng thấy thế nào? Ồ, Đông Dương, tôi tuyệt đối không cướp mối của cậu đâu, đừng sợ trước thế chứ! Tôi chỉ nói ý kiến ra thôi, để mọi người cùng tham khảo, xin mọi người đều suy nghĩ xem làm thế nào là tốt nhất."
Mấy câu nói này vừa ôn hòa vừa chu đáo, không khí trong phòng lập tức bớt căng thẳng hẳn. Lam Đông Dương lại quăng mình lên ghế, dùng chiếc răng vàng cắn móng tay. Thụy Phong cảm thấy nếu Quán tiên sinh đứng ra cạnh tranh với Đông Dương, thì tự anh ta đương nhiên nên giúp đỡ Quán tiên sinh. Mập Cúc Tử không lên tiếng nữa, bởi vì đoạn vừa rồi cô ta nói quá hay, cô ta đang nhẩm lại từng câu từng chữ để học thuộc lòng, sau này còn mang ra lặp đi lặp lại với bạn bè. Đại Xích Bao lên tiếng. Người phát biểu trước thì dũng cảm, người phát biểu sau lại được hời. Lời nói của bà, bởi vì là người nói sau cùng, nên tỏ ra thông minh hợp lý hơn tất cả mọi người: "Theo tôi thấy ấy, chuyện chạy chọt chức hiệu trưởng thế nào lại phải đặt ở vị trí thứ hai, ba người các cậu — Đông Dương, Thụy Phong, Hiểu Hà — việc đầu tiên là phải kết bái huynh đệ trước đã. Các cậu nếu đã trở thành những người không nguyện sinh cùng năm cùng tháng cùng ngày, nhưng nguyện chết cùng năm cùng tháng cùng ngày, thì các cậu sẽ hòa nhã, thành tâm thành ý giúp đỡ lẫn nhau. Dần dần, các cậu sẽ trở thành một thế lực trong triều đình mới. Các cậu nói có đúng không?"
Thụy Phong, tính theo vai vế, phải gọi Hiểu Hà là chú, ngượng ngùng không dám tự nâng mình lên một bậc.
Đông Dương vốn dĩ chuẩn bị làm con rể nhà họ Quán, cũng ngượng ngùng không dám kết bái huynh đệ trước với tương lai nhạc phụ.
Hiểu Hà thấy hai người không nói gì, cười tủm tỉm nói: "Sở trưởng nhìn nhận quả thực quá chuẩn! Vai vế ngang nhau là huynh đệ, các cậu đừng thấy tôi lớn hơn mấy tuổi mà thấy ngại nhé! Sở trưởng, xin phiền đại giá ngài chuẩn bị hương nến vàng mã giúp tôi nhé!"