Tứ Thế Đồng Đường

Lượt đọc: 1018 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Màn 35

❊ ❊ ❊

Mùa xuân dường như chẳng bận tâm đến nỗi bi thương của cõi người, lại mang theo hơi ấm cùng hương sắc đến Bắc Bình. Băng trên mặt đất và trong sông rất nhanh đều tan sạch, từ ven sông cho đến chân tường đều nhú lên những mầm xanh nhỏ bé. Trên cành liễu điểm xuyết những chồi non vàng nhạt, đàn chim hồng hạc xếp hàng bay lượn trên bầu trời, cất tiếng kêu vang vọng đáp lời nhau. Vạn vật đều bừng sức sống, chỉ có con người ở Bắc Bình là vẫn đóng băng trong giá lạnh.

Khổ thân Tiểu Thuận và Nữu Nữu. Đây vốn dĩ là thời điểm tuyệt vời để mua dăm ba chiếc khuôn, nặn đồ chơi bằng đất sét. Nặn cho khéo những hình người, bánh ngọt bằng đất sét vàng, tất cả đặt lên chiếc ghế nhỏ, rồi hái mấy nhánh cỏ thơm hãy còn cuộn tròn lá ở chân tường bày trước mặt hình nặn là có thể cất tiếng hát: "Đồ chơi đất sét, hình người đất sét ê, ông già uống rượu, không cho ai ê!" Đây mới là chuyện vui sướng biết bao! Thế nhưng, mẹ không cho tiền mua khuôn, mà đến khi đào được cỏ thơm, cất tiếng hát bài "Cỏ thơm mơn mởn, lọ cay xè ê" thì cha cũng luôn cau mày khó chịu bảo: "Đừng gào ầm lên! Đừng gào nữa!"

Chúng chẳng hiểu dạo này sao mẹ lại keo kiệt đến thế, ngay cả cái khuôn nặn đồ chơi cũng không chịu mua. Cha lại càng quái lạ hơn, cứ hung dữ như hổ dữ, hở ra là trợn mắt trừng trừng. Thái gia vốn là "vị cứu tinh" của chúng, nhưng dạo này ông cụ cũng như biến thành người khác. Trước kia, cứ đến độ liễu đâm chồi xanh, thế nào ông cũng dẫn chúng đến chùa Hộ Quốc để mua cây hoa hồng dại, cây bầu, cùng mấy chậu hoa cúc nhỏ và đủ loại hoa con. Năm nay, ngay cả đầu củ cải, gốc bắp cải ông còn chẳng trồng, huống chi là đi mua cây giống.

Ông nội không thường xuyên về nhà, mà mỗi lần về đều quên mua quà bánh cho chúng. Dạo này chẳng phải đang bán bánh đậu xanh, bánh ái oa, táo hồng, bánh hồng, với củ cải Thiên Tân hay sao? Sao ông nội cứ nói ngoài phố chẳng bán quà vặt gì cả? Tiểu Thuận bảo với em gái: "Ông nội chắc chắn thích nói phét!"

Bà nội vẫn đối xử rất tốt với chúng, chỉ là bà cứ hay đau yếu, rên hừ hừ tỏ vẻ khó chịu. Bà thường nhắc đến tam thúc, mong nó sớm ngày trở về, thế nhưng khi Tiểu Thuận xung phong muốn đi tìm tam thúc thì bà lại không cho phép. Tiểu Thuận đinh ninh rằng chỉ cần bà nội cho phép, em nhất định sẽ tìm được tam thúc về. Em nắm chắc phần thắng! Nữu Nữu cũng rất nhớ tam thúc, và cũng muốn đi cùng anh để tìm chú. Vì chuyện này mà hai anh em thường xuyên cãi vã. Tiểu Thuận nói: "Nữu Nữu, em không được đi! Em không biết đường!" Nữu Nữu chối phắt chuyện mình không biết đường: "Đến Tứ Phái Lâu em còn biết nữa là!"

Trong một nhà, chỉ có nhị thúc là mặt mày hớn hở ra vẻ tinh anh lắm. Thế nhưng, chẳng hiểu sao anh ta cứ mãi chẳng chịu về nhà. Anh ta chỉ đến một lần vào dịp năm mới, ra điều ta đây dập đầu lạy Thái gia và bà nội rồi đi thẳng, đến một cân bánh trộn thập cẩm cũng chẳng mua nổi cho hai đứa nhỏ. Thế nên hai đứa kiên quyết không thèm dập đầu chúc tết anh ta, thế mà mẹ còn cứăm chằm đòi đánh chúng; cái tên nhị thúc đáng ghét! Thím hai béo thì hoàn toàn chẳng thèm bén mảng tới, theo chúng đoán thì chắc là vì mỡ dày quá, đi không nổi ấy mà.

Điều khiến chúng ngưỡng mộ nhất là nhà họ Quán. Nhìn nhà người ta ăn Tết mới khéo làm sao! Khi mẹ không để ý, hai đứa liền lẻn ra ngoài, đứng ở cửa xem náo xỉnh. Chà, nhà họ Quán có biết bao nhiêu cô gái xinh đẹp đến chơi! Cô nào cô nấy chải chuốt diêm dúa đẹp đẽ, bé Nữu Nữu xem đến ngẩn ngơ, miệng há hốc nửa ngày chẳng khép lại được! Không những ăn mặc diêm dúa, đầu tóc mặt mũi trang điểm xinh xắn, bọn họ còn vô cùng hoạt bát, lớn tiếng cười nói, hoàn toàn chẳng ủ dột như mẹ. Họ đến nhà họ Quán, tay ai nấy đều xách theo quà cáp. Tiểu Thuận ngậm ngón trỏ trong miệng, hít hà liên hồi. Nữu Nữu đếm "một, hai, ba"; con số lớn nhất trong đầu cô bé là "mười hai", chớp mắt cô bé đã đếm đến "mười hai cái bình! Mười hai gói bánh! Mười hai hộp quà!" Con bé không kìm được bèn đưa ra nhận xét: "Người ta ăn tết, có bao nhiêu là đồ ăn ngon ấy nhỉ!" Hai đứa còn tận mắt nhìn thấy thím béo nhà mình cũng xách quà sang nhà họ Quán. Ban đầu chúng tưởng thím mua đồ ngon cho mình nên chạy ra gọi, thế mà thím chẳng thèm hó hé một tiếng, cứ thế đi thẳng vào nhà họ Quán. Vì thế, chúng vừa ngưỡng mộ vừa căm ghét nhà họ Quán — nhà họ Quán đã cướp mất đồ ăn ngon của chúng. Hai đứa về nhà mách mẹ: Hóa ra thím hai béo không phải vì béo quá đi không nổi, mà là cố tình không thèm sang thăm chúng. Mẹ nhỏ giọng dặn dò chúng, tuyệt đối không được nói với bà nội và Thái gia. Chúng chẳng hiểu vì sao lại thế, chỉ thấy mẹ thật kỳ lạ; chẳng lẽ thím hai béo không phải người nhà mình ư? Chẳng lẽ thím ấy đã được tính là người nhà họ Quán rồi sao? Thế nhưng, lời mẹ đã dạy thì không thể cãi, đành phải nén cục tức ấy trong lòng. Tiểu Thuận bảo với em gái: "Chúng mình phải nghe lời mẹ đấy nhé!" Nói xong em gật đầu ra vẻ người lớn, cứ như vừa học thêm được điều hay biết lạ vậy.

Đúng thế, Tiểu Thuận quả nhiên đã khôn lớn hơn. Em xem kìa, người lớn trong nhà tuy không thích nghe chuyện nhà họ Quán, thế nhưng họ cứ lải nhải bàn tán mãi về nhà họ Tiền. Nhà họ Tiền, qua lời kể của người lớn, nay chỉ còn lại một căn nhà trống, thiếu nấy nương nhà họ Tiền đã về nhà mẹ đẻ, còn ông cụ thích trồng hoa thì bỗng dưng biến mất. Ông ấy đi đâu rồi nhỉ? Chẳng ai hay biết. Thái gia rảnh rỗi là lại cùng cha bàn tán chuyện này. Có bận, Thái gia vì chuyện này mà rớt cả nước mắt. Tiểu Thuận vội vã tránh đi, nước mắt của người lớn là thứ không thích để trẻ con nhìn thấy. Nước mắt của mẹ chẳng phải vẫn thường rơi bên bếp lò trong bếp đó sao?

Điều càng khiến Tiểu Thuận thấp thỏm không yên mà chẳng dám nói năng gì, chính là nghe đồn căn nhà trống của nhà họ Tiền đã bị Quán tiên sinh thuê mất, chuẩn bị cho người Nhật thuê lại. Người Nhật thì chưa dọn tới, nhưng căn nhà đang được sửa sang — hạ thấp cửa sổ, thay sàn gỗ ở dưới nhà để tiện bày "chiếu tatami" của Nhật. Tiểu Thuận rất muốn sang số nhà 1 xem thử, lại sợ chạm trán người Nhật. Em đành nhào một ít đất sét vàng, bảo em gái đóng vai thợ hồ, xây những ngôi nhà nhỏ. Còn em thì làm giám sát công trình. Cho dù em gái xây cửa sổ thấp đến đâu, em vẫn bắt bẻ: "Vẫn còn cao quá! Vẫn còn cao quá!" Em nặn một hình nhân rất nhỏ, chắc chỉ cao chừng nửa tấc. "Em nhìn này, người Nhật là lùn tịt, chỉ cao bằng thế này thôi!"

Trò chơi này lại bị mẹ cấm tiệt. Mẹ cứ như thể cho rằng người Nhật không những chẳng lùn tẹo nào mà hình như còn vô cùng đáng sợ; mẹ lo lắng đủ điều vì sắp có người Nhật làm hàng xóm. Tiểu Thuận thấy sắc mặt mẹ không đúng nên không dám hỏi nhiều; em đành bảo em gái đập nát ngôi nhà đất sét nhỏ, bản thân em cũng bóp nát hình nhân cao chưa nổi nửa tấc ấy thành một viên bi nhỏ, ném ra ngoài cửa.

Điều khiến hai đứa trẻ cùng cả nhà đau lòng nhất là việc Thường nhị gia bị người Nhật đánh cho một trận ở cửa vòm thành, lại còn bị phạt quỳ trong vòng thành.

Cuộc sống của Thường nhị gia có quy luật nhất, hơn nữa quy luật ấy được duy trì lâu đến mức trông ông chẳng khác nào con lắc đồng hồ của tự nhiên, cứ đều đặn dao động như thế, chưa từng mệt mỏi hay dừng lại. Thế nên, dù ông đã sáu mươi mấy tuổi, nhưng bản thân ông hình như chẳng hề thấy mình già nua; tuổi tác của ông cứ như chỉ để cho người khác nhìn vào, giống như một chiếc đồng hồ lớn chuyên báo giờ cho mọi người. Vì thế, dù ông ăn vận đạm bạc, ở căn nhà mà hễ nhóm lửa là ngột ngạt như lò gạch, mặc những bộ quần áo vá víu, thế nhưng từ thanh niên đến tuổi già, ông vẫn luôn hoạt bát tráng kiện, trông hệt như củ cải đỏ mới vừa nhổ lên, dẫu còn dính chút bùn đất nhưng tươi rói vô cùng đáng yêu.

Cứ đến mùng Một Tết, nửa đêm là ông cúng thần, tế tổ, sau đó ăn không biết bao nhiêu là sủi cảo nhân chay trộn dầu mè chính hiệu — phần thịt lợn ít ỏi của ông phải để dành đến mùng Hai tết Thần Tài mới nấu một nồi canh nguyên bảo. Ăn xong sủi cảo nhân chay, ông nhất định phải thức thấu đêm. Ông không đánh bạc, cũng chẳng có việc gì khác, nhưng bắt buộc phải thức đêm để giữ cho ngọn đèn trong bếp luôn sáng rọi, để nén hương thơm ngút ngàn luôn cháy trước bức họa Táo quân dán trên vách tường. Đó là tín ngưỡng của ông. Ông vốn không tin Táo quân hay Thần Tài thực sự linh ứng, nhưng ông muốn trong nhà có chút ánh sáng và hơi ấm. Ông không đủ tiền mua pháo hoa hay những cặp nến đỏ to bằng bắp tay, ông chỉ dùng một nén hương trầm cùng củi than trong bếp để nghênh đón năm mới, hy vọng năm mới và lòng dạ mình đều ngập tràn ánh sáng. Nửa đêm về sáng, khi cơn buồn ngủ kéo ra, ông sẽ ra ngoài ngắm bầu trời đầy sao; bị làn gió mát thổi qua, ông liền tỉnh táo trở lại. Tiện tay, ông bốc một nắm đậu tằm rang chuẩn bị riêng cho dịp Tết, nhai giòn rôm rốp.

Ông vốn chẳng nhất thiết phải thích ăn mấy hạt đậu ấy, nhưng lại vô cùng mãn nguyện với hàm răng chắc khỏe của mình. Trời vừa hửng sáng, ông thắt lại lưng quần, theo lối nhỏ đi "dạo" chùa Đại Chung. Chẳng có ai đến chùa vãn cảnh sớm thế này, bản thân ông cũng chẳng trông mong nhìn thấy gánh tào phớ, kẹo hồ lô, diều sếu, chong chóng hay những nam thanh nữ tú nào cả. Ông chỉ muốn đi bộ ngấy mấy dặm đường, nhìn ngắm ngôi cổ tự ấy; chỉ cần ngôi chùa ấy vẫn còn tồn tại, thế giới dường như vẫn chưa đổi thay, và ông tìm được cảm giác an tâm.

Nhìn thấy cổng chùa, ông liền quay gót, dọc đường đi chúc Tết họ hàng bạn bè. Tầm mười giờ trưa, ông về đến nhà, ăn chút gì đó rồi lăn ra ngủ một giấc thật say. Mùng Hai Tết, làm lễ tế Thần Tài thật sớm, ăn liền hai ba bát mì vằn thắn to, ông liền vào thành chúc Tết, nhà họ Kỳ nhất định là điểm dừng chân đầu tiên.

Năm nay, ông lại chẳng hề đến chùa Đại Chung, cũng chẳng vào thành chúc Tết. Thế giới của ông đã thay đổi, thay đổi đến mức chẳng tài nào hiểu nổi đầu cua tai nheo ra sao. Ban đêm, đằng xa cứ vang lên tiếng súng, thỉnh thoảng còn có tiếng đại bác. Ông chẳng biết ai bắn ai, mà lòng cứ thấp thỏm không yên. Như đứa trẻ bị dọa sợ, đang ngủ gục ông lại giật nảy mình tỉnh giấc. Có những lúc, chó nhà ông và nhà hàng xóm sủa vang trời, tiếng sủa khiến lòng người run lên bần bật. Hôm sau, có người báo cho ông biết: Đêm qua lại có quân lính đi qua đấy! Quân gì thế? Là quân mình, hay quân địch? Chẳng ai rõ.

Giả như ban đêm ngủ không yên giấc, ban ngày lòng dạ ông cũng chẳng thể thảnh thơi. Tin đồn thất thiệt rất nhiều. Dẫu trước cửa nhà ông vẫn yên ả nhường ấy, nhưng hễ có chiếc xe lớn hay người qua đường nào đi ngang qua là lại mang theo một tá tin đồn. Người thì bảo phía Bắc Uyển có bao nhiêu là quân địch đến, kẻ thì bảo Tây Uyển đang tu sửa sân bay, người lại bảo địch sắp bắt mấy ngàn tráng đinh, có kẻ còn khẳng định dọc con đường lớn trước cửa nhà ông sắp sửa mở quốc lộ. Bắt tráng đinh? Con trai ông đang sức dài vai rộng cơ mà! Ông phải tìm cách giấu con trai đi mới được. Sửa quốc lộ? Mấy mẫu ruộng của ông lại nằm ngay bên đường cái; chẳng cần nhiều, chỉ cần chiếm mất hai mẫu thôi là ông đã đủ đi đời nhà ma rồi! Ông hạ quyết tâm không rời khỏi nhà nửa bước, phải kè kè canh chừng con trai và ruộng đất ngày đêm!

Lại có người đồn rằng: Người Nhật ở phía Tây Bắc Tây Uyển đã tàn sát hai ba ngôi làng, vì ở đó che giấu du kích của chúng ta. Chuyện này, Thường nhị gia thầm nghĩ, chắc chắn không phải tin đồn; tiếng súng tiếng pháo giữa đêm hôm chẳng phải đều phát ra từ hướng Tây Bắc đó sao? Ông rất muốn tin chúng ta vẫn còn lực lượng du kích, dám liều mạng sống chết với giặc Nhật. Đồng thời, ông lại sợ ngôi làng của mình cũng bị kẻ địch tàn sát. Thử nghĩ xem, nhà tù ở cửa khẩu Đức Thắng Môn chẳng phải đã bị du kích của chúng ta phá tung rồi sao? Nhà ông cách Đức Thắng Môn cũng chỉ tầm bảy tám dặm đường thôi chứ ít gì! Chuyện tàn sát làng mạc hoàn toàn có khả năng xảy ra!

Ông không chỉ nghe kể, mà còn tận mắt nhìn thấy: Dọc theo con đường lớn, có rất nhiều người từ phía Tây Bắc chạy trốn vào thành, họ dắt già bồng trẻ, gánh hoặc cõng theo hành lý. Ông dò hỏi cho ra lẽ: Những người này chí ít cũng là gia đình khá giả, nhà cửa ruộng vườn đầy đủ. Họ bán ruộng rẻ như cho, bỏ lại nhà cửa, dọn vào trong thành sinh sống. Họ sợ bị tàn sát. Những người này cũng bảo cho ông hay: Người Nhật sau này sẽ không thu thuế ruộng đất, mà thu lương thực, từ rạ lúa cho đến rơm mì đều gom sạch. Mày trồng bao nhiêu ruộng, thu hoạch bao nhiêu lương thực, người Nhật đều phái người đến giám sát; mày thu hoạch lương thực, chúng cướp mang đi! Mày không trồng, chúng vẫn cứ đòi! Mày không nộp, chúng hành hạ cho đến chết!

Tim Thường nhị gia đập thình thịch lên đến tận cổ. Chắp tay sau lưng đi vòng quanh ruộng của mình, ông buộc phải suy tính cho thật kỹ. Ông có sự khôn ngoan, nhưng đầu óc lại hơi chậm chạp. Hay là ông cũng dọn vào thành ở nhỉ? Ông hướng về phía Tây Sơn lắc đầu. Ngọn núi ấy, ông, và cả ruộng đất của ông, tuyệt đối không thể dời đi! Không thể dời đi! Thực ra, mấy mẫu ruộng ấy chưa từng mang lại cho ông bất kỳ sự tận hưởng vật chất nào. Cả năm trời ông tối đa chỉ được ăn thịt lợn hai ba lần, bộ lễ phục duy nhất của ông chính là chiếc áo dài vải thô màu xanh đã giặt không biết bao nhiêu lần. Thế nhưng, ông vẫn không nỡ rời xa mảnh ruộng của mình. Rời khỏi ruộng đất, dẫu ăn mặc ở có sung sướng hơn bây giờ, chưa chắc ông đã cảm thấy vui vẻ. Có ruộng đất, mới có việc để ông làm; có ruộng đất, ông mới tìm thấy cội nguồn.

Không! Không! Chuyện gì cũng có thể xảy ra, chỉ có chuyện người Nhật đến cướp hoa màu là tin đồn, tin đồn nhảm nhí! Ông không thể tin lời đồn để tự dọa mình trước được. Nhìn bức tường thành bằng đất, ông gật đầu. Ông chẳng biết đó là di tích thời nhà Kim, mà chỉ biết từ bé ngày nào mình cũng nhìn thấy nó, cho đến tận bây giờ nó vẫn chưa bị cuồng phong thổi bay. Ông cũng nên giống như bức tường đất này, sững sờ đứng mãi ở đây. Thu hồi ánh mắt khỏi tường thành, ông nhìn xuống mảnh đất ngay dưới chân, những mầm lúa mì non nớt, xanh thẫm, từng luống từng luống nối liền đến ruộng nhà hàng xóm, rồi lại trải dài đến tận những chân trời xa thẳm, rồi... Ông lại nhìn về phía Tây Sơn. Tin đồn! Tin đồn! Đây là ruộng của ông, kia là của nhà họ Vương, của nhà họ Đinh, và... Tây Sơn; đây mới là sự thật! Mọi thứ khác đều là tin đồn!

Thế nhưng, lỡ như kẻ địch thực sự đến cướp lương thực thì phải làm sao? Dù không đến cướp, mà dùng binh mã giày xéo nát bét thì tính sao đây? Ông chẳng nghĩ ra cách nào cả! Sống lưng ông ngứa ngáy như sắp toát mồ hôi! Ông chỉ có thể ngày đêm canh giữ ruộng đất của mình. Nếu có kẻ thực sự đến cướp bóc, ông sẽ liều mạng với chúng! Quyết định như thế, ông lại thấy phấn chấn hơn đôi chút, bắt đầu đi dọc đường cái nhặt phân ngựa. Nhặt được một đống phân ngựa, ông lại ngoảnh đầu nhìn ruộng của mình, rồi tự nhủ: Toàn là tin đồn cả, ruộng đất không thể mất được! Vàng bạc dễ mất, duy chỉ có mảnh đất đen đắp vàng này là mãi mãi không bao giờ mất!

Sắp đến tiết Thanh Minh, ông lại càng bận rộn hơn. Một khi đã bận rộn, lòng ông ngược lại càng cảm thấy vững vàng hơn hẳn. Đêm đến tuy thỉnh thoảng vẫn nghe thấy tiếng súng, nhưng kẻ địch hoàn toàn không phái người đến đòi lương thực. Mầm lúa mì đã không còn rạp xuống đất nữa, tất cả đều vươn thẳng theo làn gió xuân, xanh mướt một màu. Từng luống lúa xanh rờn đan xen với những dải đất vàng, trên thế gian còn có gì đẹp đẽ hơn thế nữa? Nhìn lại mảnh đất của chính mình, được chăm chút ngăn nắp nhường nào, các luống lúa thẳng tắp làm sao! Bản chất đất đai ở đây vốn không tốt cho lắm, nhưng tâm huyết và sức lao động của ông chưa từng vì chất đất mà lơi lỏng. Ông trời không đổ mưa, hoặc mưa quá nhiều, ông chẳng thể xoay chuyển được hạn hán hay ngập úng; thế nhưng hễ thời tiết không quá tệ là ông sẽ dốc toàn lực ra cày cấy, chẳng tiếc một giọt mồ hôi. Nhìn mảnh đất của mình, ông cảm thấy nên tự hào và vui sướng! Mảnh đất của ông không chỉ cho ra lương thực, mà còn thể hiện cả nhân cách của ông. Ông và ruộng đất là một thể thống nhất. Có mảnh đất này, đến cả nhật nguyệt tinh tú cũng thuộc về ông rồi!

Đối với khu lăng mộ của nhà họ Kỳ, ông bỏ ra sức lực chẳng kém gì ruộng nhà mình. "Sắp đến Thanh Minh rồi!" Trong lòng ông thầm nhủ: "Nên đi đắp lại nấm mồ cho họ thôi! Mặc thây họ có đến đốt giấy hay không!" Ông đắp thêm đất lên mộ, vỗ về cho phẳng phiu ngăn nắp. Vừa đắp mộ, ông vừa nhớ đến người nhà họ Kỳ, mùng Hai Tết năm nay, ông không thể đến chúc Tết, trong lòng cứ thấy áy náy khôn nguôi. Ông mong họ có thể nhân dịp Thanh Minh đến tảo mộ. Giả như họ có thể đến, điều đó chứng tỏ người trong thành đã không còn sợ ra khỏi thành nữa, và tin đồn người Nhật cướp lương thực mười phần thì có tới tám chín phần là nhả đồn rồi.

Đại thiếu gia nhà họ Mã cách chỗ ông chừng hai dặm đang bị đau họng, suốt hơn một ngày trời chẳng ăn uống gì được. Nhà họ Mã có mấy mẫu ruộng, nhưng không đủ ăn, may nhờ đại thiếu gia làm cảnh sát ở tòa án trong thành, mỗi tháng mang về cho gia đình dăm ba đồng. Bệnh tình của đại thiếu gia trầm trọng như vậy khiến cả nhà hoảng loạn, thế nên họ đành sang tìm Thường nhị gia để xin ý kiến. Thường nhị gia đang bận rộn ngoài đồng, nhưng chuyện cứu người là nghĩa bất dung từ. Ông không phải thầy thuốc, thế nhưng dựa vào kinh nghiệm sống và nhân cách của mình, hàng xóm láng giềng tin tưởng ông thậm chí còn cao hơn mức tin tưởng thầy thuốc. Ông nhớ không ít bài thuốc dân gian, cứ ra đất bới bới là có thể chữa bệnh, vừa tiết kiệm vừa đỡ rắc rối. Trong mắt ông, chỉ có người dân trong thành mới cần đến bác sĩ, lý do duy nhất là vì người trong thành có tiền. Đối với bệnh tình của thiếu gia nhà họ Mã, ông nhẩm đọc rất nhiều bài thuốc gia truyền, nhưng cái nào cũng thấy không thích hợp. Đau họng là bệnh nặng. Cuối cùng, ông nhớ ra Lục Thần Hoàn. Ông bảo:

"Đây không phải thuốc nam đâu, phải vào thành mua cơ, đắt lắm đấy!"

Đắt thì cũng đắt chịu thôi, cứu người quan trọng hơn! Người nhà họ Mã vừa nghe thấy tên thuốc từ miệng Thường nhị gia liền có cảm giác tính mạng của bệnh nhân đã được bảo toàn. Họ chẳng hề hoài nghi Lục Thần Hoàn chút nào. Chỉ cần xuất phát từ miệng Thường nhị gia, thì dẫu là Thất Thần Hoàn đi nữa cũng chữa khỏi bệnh như thường. Vấn đề duy nhất là đi đâu gom nổi mấy đồng bạc, và nhờ ai đi mua hộ.

Gom góp chắp vá mãi, cuối cùng cũng được mười đồng. Ai đi mua đây? Dương nhiên là Thường nhị gia rồi. Logic của mọi người là: Thường nhị gia đã biết tên thuốc thì chắc chắn cũng biết mua ở đâu; hơn nữa, nếu Thường nhị gia không đi mua, người khác dẫu có mua được e rằng cũng mất đi hiệu nghiệm ấy chứ!

"Phải đến Tiền Môn mua cơ!" Thường nhị gia không mấy mặn mà với việc rời khỏi nhà, nhưng lại khó lòng từ chối, đành nêu cái tên Tiền Môn ra để mọi người cùng cân nhắc. Tiền Môn, trong tâm trí mọi người, là một nơi đáng sợ. Nơi đó ngày đêm chen chúc vô số người ngựa xe cộ, hở ra là va quẹt bị thương. Hơn nữa, đám trọc phú nhà quê chẳng phải hễ muốn vào thành tiêu tiền là đều đổ xô ra ngoài Tiền Môn hay sao? Ở đó có những người phụ nữ mặc áo dệt chỉ vàng, nghe nói hạng đàn bà này "ăn" mười khoảnh đất của trọc phú dễ như ăn một chiếc bánh nướng vậy! Vả lại, Tiền Môn cách Tây Tứ Môn còn hơn chục dặm đường cơ mà.

Thế nhưng, chính vì Tiền Môn đáng sợ như thế nên lại càng đòi hỏi Thường nhị gia phải thân chinh xuất mã mới được. Kẻ trên miệng chưa mọc râu thì sao có thể tùy tiện bén mảng đến Tiền Môn chứ!

Thường nhị gia đã tự trói mình trong chính lý lẽ của ông rồi! Ông đành phải đi thôi! Sức dân quy tụ, còn nói gì được nữa chứ! Nhét mười đồng bạc vào người, ông thắt lại lưng quần, chuẩn bị vào thành. Đã đi được mấy bước, có người bảo ông, hễ vào Tây Tứ Môn thì lên xe điện, chẳng mấy chốc là đến Tiền Môn. Ông gật đầu, lòng rối như tơ vò; ông chẳng biết đi xe điện có bao nhiêu thủ tục và quy tắc. Cả đời ông chỉ biết đi bộ, đi xe đã phiền phức lắm rồi, huống chi lại còn là xe điện! Không, ông tự nhủ, không đi xe gì hết, đi bộ mới là cách chắc ăn nhất!

Vừa mới bước chân vào Tây Tứ Môn, ông đã bị binh lính Nhật chặn lại. Ông hơi sợ, nhưng hạ quyết tâm giữ vững tinh thần. Trong lòng tự nhủ: "Ta là người lương thiện bậc nhất thiên hạ, sợ cái nỗi gì?"

Lính Nhật ra hiệu bảo ông vạch áo ra. Ông hiểu ngay lập tức, trong lòng suýt bật cười vì sự điềm tĩnh và thông minh của mình. Trước khi cởi cúc áo, ông lấy xấp tiền mười đồng giấu trong ngực áo ra trước, nắm chặt trong tay. Thầm nghĩ: "Ngoài cái này ra, bảo đảm tụi mày chẳng sủm lục được gì sất! Có bản lĩnh thì mày cứ sờ thử một hai con rận xem nào!"

Tên lính Nhật giật phắt xấp tiền trong tay ông, quay tay tát bốp hai bên má. Trước mắt Thường nhị gia bắn lên mấy chòm sao vàng.

„Đại đại đích hoại, nhĩ!“ Tên lính Nhật chỉ vào mũi ông lão nói. Dứt lời, hắn dùng tay bóp mũi ông lão kéo ngược về phía tường thành; đầu ông va vào tường, tên lính Nhật hô: „Nhìn này!“

Ông lão nhìn thấy rồi, trên tường dán một tờ thông cáo. Thế nhưng, ông chẳng nhận thức được bao nhiêu mặt chữ. Đối diện với tờ thông cáo, ông nuốt khan mấy bận. Ngọn lửa giận thiêu đốt tâm can, dần dần ông siết chặt hai nắm đấm. Ông là một người Trung Quốc, người Trung Quốc phương Bắc, người Trung Quốc vùng ngoại ô Bắc Bình. Ông không biết nhiều chữ nghĩa, nhưng ông hiểu đạo lý lễ nghĩa liêm sỉ được truyền lại từ Khổng Phu Tử. Mấy đời ông ăn cám chát, nhưng lời ăn tiếng nói ra đều là nhân nghĩa. Ông dẫu chỉ có mấy mẫu ruộng, nhưng nhân cách của ông cao ngất trời xanh. Ông là một con người cực kỳ hiểu lý lẽ, biết liêm sỉ, là con người tiêu biểu nhất trong toàn nhân loại! Ông không thể chịu đòn roi sỉ nhục này một cách oan uổng như thế, ông có thể hy sinh tính mạng, chứ tuyệt đối không thể tùy tiện vứt bỏ "đạo lý"!

Thế nhưng, ông cũng là người yêu chuộng hòa bình nhất trên thế gian. Dần dần, nắm tay đang siết chặt của ông lại buông lỏng ra. Hàng xóm của ông đang đợi thuốc để cứu mạng kìa! Ông không thể chỉ mải lo thể diện của bản thân mà quên mất tính mạng của thiếu gia nhà họ Mã! Dần dần, ông quay người lại, cứ như đối phó với một con chó dữ, ông nén giận nài nỉ: "Mấy đồng bạc đó là tiền mua thuốc, trả lại cho tôi đi! Nếu đó là tiền của riêng tôi thì tôi đã chẳng tiếc, các anh làm lính tạt cũng vất vả lắm chứ bộ!" Lính Nhật nghe không hiểu lời ông, chỉ hất cằm về phía một tên cảnh sát Trung Quốc đứng bên cạnh. Tên cảnh sát bước tới túm lấy cánh tay ông lão, kéo xề sệ vào trong vòng thành. Ông lão thấp giọng hỏi: "Có chuyện gì thế?"

Tên cảnh sát hạ giọng thật khẽ, thì thầm bên tai ông lão: "Không cho phép dùng tiền của chúng ta nữa, phải dùng hoàn toàn tiền của bọn chúng! Mang theo tiền của chúng ta là có tội đấy! May mà ông mang ít, chứ không thì cũng chẳng tội nhẹ đâu. Thôi nào," hắn chỉ chỉ bãi đất bên đường trong vòng thành, "ông lão chịu khó tủi thân một lát nhé!"

„Làm gì thế?“ Ông lão hỏi.

„Quỳ một lát!“

„Quỳ ư?“ Ông lão giật mạnh cánh tay ra khỏi tay tên cảnh sát.

„Hảo hán không chịu thiệt thòi trước mắt! Ông già ngần này tuổi rồi, rước mấy đấm của chúng nó là chịu không thấu đâu! Chẳng ai cười chê ông đâu, chuyện này như cơm bữa ấy mà! Chờ đến khi quân đội chúng ta đánh quay lại, đem đám chó đẻ này giết sạch không còn một mống.“

„Tôi không thể quỳ!“ Ông lão ưỡn ngực.

„Nhưng tôi có lòng tốt mà đại gia! Tính ra tuổi tác của ông cũng sạt sạt tuổi cha tôi rồi còn gì! Nói thế chắc ông hiểu lòng tôi chứ? Tôi sợ ông lại bị ăn đòn đấy!“

Ông lão cạn sạch cách đối phó, lính Nhật có súng trong tay, còn ông thì tay không tấc sắt. Dẫu ông có chịu liều mạng, thì bệnh nhân nhà họ Mã phải làm sao đây? Chậm chạp vô cùng, trong mắt bốc hỏa, ông khuỵu gối quỳ xuống. Toàn thân ông từ tay đến chân run lẩy bẩy. Ngoài tổ tiên và ông trời ra, ông chưa từng quỳ gối trước bất kỳ ai. Hôm nay, ông lại quỳ ở nơi đông người ngựa qua lại nhất trong vòng thành. Ông không dám ngẩng đầu lên, nghiến răng ken két, mồ hôi hột tuôn xối xả dọc theo cổ.

Dẫu không ngẩng đầu, nhưng ông vẫn cảm nhận được, những người qua đường đều không nhìn ông; nỗi nhục nhã của ông cũng chính là của họ; ông là người cao tuổi nhất trong số họ. Quỳ chừng được một phút, có một đám đưa ma đi tới, tiếng kèn trống chiêng la inh ỏi. Âm nhạc bỗng chốc dừng bặt. Một đám người đứng xúm xít bên cạnh ông, chờ đợi kiểm tra. Ông ngẩng phắt đầu lên nhìn, những kẻ mặc đồ tang đều trừng trừng nhìn lính Nhật, trầm mặc mà đầy lo lắng, hình như rất sợ chiếc quan tài không xuất được thành. Ông thở dài, tự nhủ: "Đến người chết còn chẳng trốn nổi ải này!"

Tên lính Nhật kiểm tra vô cùng tỉ mỉ tất cả mọi người, vung tay lên một cái, tiếng chiêng trống lại vang dội. Một nắm tiền vàng mã, chẳng hiểu sao tay người vãi ra lại có phần run rẩy, chưa được vò nát, cứ thế từng nhúm rơi lả tả lên đầu ông lão. Tên lính Nhật cười phá lên. Tên cảnh sát nớp lấy cơ hội bước tới, ra vẻ uy quyền quát tháo: "Mày còn không cút mau! Cẩn thận đấy, lần sau mà phạm lỗi thì không nhẹ tay tha cho mày thế này nữa đâu!"

Ông lão đứng bật dậy, nhìn tên cảnh sát tuần tra, nhìn lính Nhật, rồi lại nhìn đôi đầu gối của mình. Trông ông cứ như không còn nhận ra vạn vật nữa, ngẩn ngơ đứng ngây ra đó. Ông chẳng nghĩ ngợi gì sất, chỉ muốn lao tới vặn cổ tên lính địch. Cả đời này, ông vẫn luôn thừa nhận số phận mình kém cỏi, đến mức hễ oán trách ông trời không mưa ông cũng thấy có lỗi. Nơi mà ông đụng độ hôm nay vốn chẳng phải ông trời, mà là một tên lính trẻ măng thua kém ông bao nhiêu tuổi. Ông không phục! Con người ai chẳng là người, chẳng ai có quyền bắt người khác phải lùn đi một đoạn, phải quỳ rạp dưới đất!

„Còn không mau đi à?“ Tên cảnh sát Ân cần nhắc nhở.

Ông lão dùng lòng bàn tay cật lực phủi sạch chòm râu ngắn bạc phếch trên miệng, nuốt khan một bọt nước bọt, lê bước chầm chậm đi vào trong thành.

Ông đi tìm Thụy Xuan. Vừa bước qua cửa, ông không dám dậm chân hay phủi bụi bám trên người, ông lúc này đã chẳng còn là con người nữa, ông phải rũ bỏ mọi khí thế của con người. Đi đến rặng táo tàu, mang theo giọng khóc mếu, ông cất tiếng gọi: „Kỳ đại gia!“

Người nhà họ Kỳ giật bắn mình, mấy tiếng kêu đồng loạt vang lên: „Thường nhị gia!“ Ông đứng ngây ra giữa sân. „Là tôi đây! Tôi không bằng con người nữa rồi!“

Tiểu Thuận là đứa chạy đến bên ông lão đầu tiên, vừa gọi vừa giật giật tay ông.

„Đừng gọi nữa! Ta chẳng phải thái gia, ta là cháu chắt đây!“

„Có chuyện gì thế hả?“ Kỳ lão gia càng muốn đi thật nhanh thì lại càng bước chậm chạp hơn. „Lão Nhị, cháu vào nhà đã nào!“

Vợ chồng Thụy Xuan cũng vội vã chạy tới. Bé Nữu Nữu cuống cuồng chen lên trước, suýt thì ngã chúi đầu.

„Lão Nhị!“ Kỳ lão gia nhìn thấy người bạn già, trong lòng vui mừng khoan khoái hệt như nhìn thấy ánh nắng sau cơn bão tuyết. „Mùng Hai Tết chú không sang! Không phải tôi trách chú đâu, là nhớ chú lắm đấy!“

„Tôi sang đây ư? Hôm nay tôi sang rồi đây! Bị đánh ở cửa thành, còn bị phạt quỳ nữa! Ở cái tuổi của tôi thế này mà phải chịu phạt quỳ đấy!“ Ông nhìn mọi người, cố gắng nén giọt nước mắt chực trào. Thế nhưng, mấy gương mặt trước mắt đều vô cùng quen thuộc ấm áp, nước mắt ông cuối cùng vẫn tuôn rơi. „Sao thế ạ? Thường nhị gia gia!“ Thụy Xuan hỏi.

„Vào nhà đã rồi nói!“ Kỳ lão gia tuy không rõ đầu đuôi ra sao, nhưng thấy Thường nhị gia rơi nước mắt, trong lòng có chút nôn nóng. „Mẹ Tiểu Thuận, múc nước, pha trà đi!“ Bước vào nhà, Thường nhị gia đem màn kịch ở cửa thành kể lại cho mọi người nghe. „Rốt cuộc đây là chuyện thế nào hả? Đại gia ạ, tôi không muốn sống nữa rồi, gần bảy tuổi đầu rồi, sống càng lâu càng hèn kém, tôi chịu đủ lắm rồi!“

„Đúng thế đấy! Tiền của chúng ta cũng không được dùng nữa cơ mà!“ Kỳ lão gia thở dài nói. „Ngoài thành người ta vẫn dùng bình thường đấy thôi! Trách tôi được sao?“ Thường nhị gia đưa ra lý do của mình.

„Phạt quỳ chỉ là chuyện nhỏ, nhị gia gia ạ! Không cho dùng tiền của chúng ta mới là điều ghê gớm! Tiền bạc chính là huyết mạch của chúng ta, hút cạn huyết mạch rồi, chúng ta sống sao nổi nữa?“ Thụy Xuan thừa biết mấy câu này chẳng giải quyết được tích sự gì, nhưng anh đã nén nhịn từ lâu lắm rồi, không thể không thốt lên. Thường nhị gia nghe không hiểu ý Thụy Xuan, nhưng ông lại ngộ ra một tầng ý nghĩa khác: „Tôi hiểu rồi, đây đúng là đổi triều đại thật rồi, tiền của chúng ta không cho dùng, lại còn bắt tôi phải quỳ gót ngoài phố nữa chứ!“

Thụy Xuan không muốn tiếp tục bàn luận chuyện đại sự với ông lão nữa, bèn quyết định làm ông vui lòng trước đã. „Thôi nào, vẫn chưa chúc Tết ông lão được câu nào, con chúc Tết muộn bác vậy nhé!“ Dứt lời, anh quỳ rạp xuống đất.

Hành động này không những khiến Thường nhị gia mỉm cười, mà ngay cả Kỳ lão gia cũng thấy đứa cháu trai này thật hiểu chuyện và đáng yêu. Tâm trạng Kỳ lão gia vừa dịu lại, liền nghĩ ngay ra cách: „Thụy Xuan, con đi mua một thang thuốc đi! Mẹ Tiểu Thuận, con đi nấu cơm cho nhị gia đi!“ Thường nhị gia không nỡ để Thụy Xuan chạy một chuyến ra tận Tiền Môn. Thụy Xuan khăng khăng đòi đi: „Con không phải chạy xa thế đâu, ở Tân Nhận Khẩu có một tiệm thuốc có bán kèm đấy! Con đi chốc là về ngay!“ „Thật thế chứ? Đừng mua phải thuốc giả đấy nhé!“ Thường nhị gia nhận trọng trách từ người khác, chỉ sợ mua phải thuốc giả.

„Giả sao được chứ!“ Thụy Xuan ba chân bốn cẳng chạy biến đi.

Cơm nước xong xuôi, Thường nhị gia nhất quyết không chịu ăn. Cơn giận của ông vẫn chưa nguôi. Mọi người hết lời khuyên nhủ, thậm chí Thiên Hữu thái thái cũng sang dỗ dành, ông mới miễn cưỡng ăn hết một bát cơm. Sau bữa cơm, khi trò chuyện phiếm, ông đem đủ thứ tin đồn nhảm dưới quê kể cho mọi người nghe, rồi tự đưa ra lời chú thích: „Hôm nay thì tôi không dám không tin mấy lời này nữa rồi, người Nhật chuyện tồi tệ nào mà chúng nó chẳng dám làm ra!“ Thụy Xuan mua thuốc về, lại an ủi ông lão thêm lúc lâu. Ông lão cầm thuốc cáo từ: „Đại gia, không có việc gì thì tôi không vào thành nữa đâu! Dù sao trong lòng chúng ta nhớ nhung nhau là được rồi!“

Tiểu Thuận và Nữu Nữu nghe ngóng được gần như phân nửa câu chuyện của Thường nhị gia. Sau khi Thường nhị gia rời đi, cậu nhóc bắt đầu bắt chước người Nhật, bảo em gái đóng vai Thường nhị gia, quỳ phạt dưới bậc thềm. Mẹ bước tới giáng cho mấy cái đánh vào mông, „Cái gì không học, lại đi học người Nhật!“ Tiểu Thuận lau nước mắt, chạy vào phòng bà nội để mách tội.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 21 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.