Tứ Thế Đồng Đường

Lượt đọc: 1106 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Màn 25

❊ ❊ ❊

Bắc Bình, cái thành phố vừa mới sinh ra dường như đã già nua, mà lúc diệt vong lại càng tỏ ra xinh đẹp hơn; cái Bắc Bình vì việc gì cũng có chút đặc sắc, mà việc gì cũng chẳng thấy có điểm kỳ lạ, lại vừa nhìn thấy một chuyện kỳ lạ.

Người Bắc Bình, cũng giống như người Trung Quốc ở những nơi khác, chỉ biết ồn ào chứ không hiểu thế nào là nghiêm túc.

Người Bắc Bình, dù là đang nhìn đoàn đưa tang của Vương công đại nhân, đội ngũ dài hai ba dặm, nhạc khí chấp sự có mấy trăm món, một đám tang lớn, hay là nhìn một ít tiền giấy, bốn kẻ khiêng đòn với một đám tang đơn giản, họ cũng chỉ biết xem náo nhiệt chứ không hề đau buồn.

Người Bắc Bình, dù là nhìn một vị đại vương mặt xanh đánh đuổi một vị đại vương mặt trắng, hay là Liên quân tám nước đuổi hoàng đế ra ngoài, cũng chỉ biết cười trừ giả lả chứ không hề rơi giọt nước mắt thật sự.

Hôm nay, Bắc Bình lại — có lẽ là lần đầu tiên — nhìn thấy một cuộc đại tuần hành nghiêm túc, bi thương, đẫm nước mắt.

Thế lực của Tân Dân Hội còn nhỏ, người làm việc cũng chưa nhiều, họ không thể phát động các giới ở Bắc Bình cùng tham gia. Người tham gia tuần hành hầu hết đều là học sinh.

Học sinh, bất kể bọn họ đã học được gì, bất kể bọn họ phục tùng ra sao, bất kể bọn họ non nớt, trẻ tuổi thế nào, bọn họ biết một thứ "quốc gia" mà người xưa không biết. Cúi đầu, rưng rưng nước mắt, cầm ngược những lá cờ giấy nhỏ, bọn họ xếp hàng, giống như đưa đám cha mẹ, từ khắp nơi tiến về Thiên An Môn. Giả sử người Nhật Bản cũng có chút khiếu hài hòa, bọn họ tất sẽ nếm ra chút vị châm biếm, mà trách mắng Tân Dân Hội — tại sao lại chỉ dạy học sinh tới làm một cuộc chúc mừng vô thanh chứ?

Thụy Xuan nhận được thông báo của nhà trường, đọc thật kỹ, xé nát thật kỹ, anh chuẩn bị từ chức.

Thụy Phong không đợi đại ca dậy, đã chải chuốt gọn gàng, bước ra khỏi cửa nhà. Một mặt, anh muốn đến trường thật sớm để phụ giúp Lam Đông Dương; mặt khác, anh hình như cũng có ý cố tình tránh né đại ca.

Anh vô cùng táo bạo mặc lên người một bộ áo Trung Sơn! Từ khi người Nhật vào thành, áo Trung Sơn cùng Tam dân chủ nghĩa đã bị mọi người cất giấu đi, giống như lúc quân cách mạng chiến thắng ở Vũ Hán, người Bắc Bình — bao gồm cả một số người Kỳ nhân — theo thời thế mà cuộn búi tóc giấu vào trong mũ vậy. Thụy Phong là kẻ thức thời nhất. Anh không những cởi bộ áo Trung Sơn vải bạt xanh thẫm của mình ra, mà còn giấu ở tận đáy rương. Thế nhưng, hôm nay anh phải làm đội trưởng. Anh nghĩ thế nào cũng thấy không ổn nếu mặc áo dài đi. Anh bấm mồ hôi lôi bộ áo Trung Sơn từ đáy rương ra, táo bạo mặc vào. Anh nghĩ: Người dẫn đầu bắt buộc phải mặc áo ngắn, e rằng ngay cả người Nhật cũng có thể nhìn ra việc anh mặc áo Trung Sơn chỉ là để "làm dáng" và hoàn toàn không liên quan gì đến cách mạng. Giả sử người Nhật có thể tha thứ cho bộ áo Trung Sơn như vậy, anh chính là công thần của áo Trung Sơn, lại có thêm một đề tài hay để khoe khoang với bạn bè rồi.

Khoác chiếc áo Trung Sơn, anh đi đến bãi đất trống ở Hồ Lô Đỗ. Anh bắt đầu luyện giọng: Nghiêm — nghỉ, bước đều — bước... Anh không biết hôm nay có phải do mình hô khẩu lệnh hay không, nhưng cẩn vô áy náy, anh cứ phải hô thử một tiếng xem sao. Giọng của anh rất chói và khô, đến bản thân anh cũng cảm thấy không hay cho lắm. Thế nhưng anh không nản lòng, vẫn cố sức hô to; chỉ cần nỗ lực, không có việc gì là không thành công, anh tự nhủ với bản thân.

Đến trường, tiên sinh Đông Dương vẫn chưa dậy.

Học sinh cũng chưa có một bóng người.

Thụy Phong, trong ngôi trường gần như trống không này, cảm thấy có chút không được tự nhiên cho lắm. Anh thích náo nhiệt, thế nhưng nơi đây lại cực kỳ yên tĩnh; anh muốn biểu diễn khẩu lệnh của mình, khoe khoang bộ áo Trung Sơn một chút, thế mà đợi mãi vẫn chẳng thấy bóng người nào. Anh bắt đầu nghi ngờ hành động của mình — nhận lời làm đội trưởng, và mặc áo Trung Sơn — liệu có khôn ngoan không? Tận khoảnh khắc này, anh mới nghĩ đến việc đây là đi làm việc cho người Nhật, mà người Nhật, nghe nói, vốn là giống khó hầu hạ. Hừ, dẫn học sinh đi gặp người Nhật! Học sinh nếu là một lũ khỉ con, thì người Nhật ít nhất cũng là hổ đấy nhé! Nghĩ đến đây, anh bắt đầu sợ hãi; anh định tranh thủ lúc Lam Đông Dương chưa dậy, liền chuồn mau về nhà, cởi bộ áo Trung Sơn ra, cất lại vào đáy rương. Không biết tại sao, hôm nay anh bỗng nhiên lại sợ người Nhật đến thế; giống như theo trực giác, anh cảm thấy người Nhật là thứ đáng sợ nhất, vô lý nhất, vừa giống người lại vừa giống dã thú. Anh không bao giờ đối địch với hiện thực. Mất nước chính là mất nước, khi đã mất nước thì anh phải tìm cách ăn, uống, chơi bời và xem náo nhiệt. Từ khi người Nhật bước chân vào thành, anh đã thừa nhận Nhật Bản là kẻ chinh phục. Anh cảm thấy chỉ cần thừa nhận như vậy, anh có thể sống hòa bình một chỗ với người Nhật — bằng sự thông minh của mình, anh thậm chí còn có thể chiếm chút lợi nhỏ từ người Nhật nữa cơ chứ! Lạ thật, hôm nay anh bỗng nhiên lại sợ người Nhật. Giả sử không may (anh nhắm mắt tưởng tượng bừa), lúc học sinh đều đã đến Thiên An Môn, mà người Nhật nổ súng máy thì sao? Giống như một giọt nước đá nhỏ vào sống lưng, anh rùng mình một cái. Anh, vì ăn uống vui chơi, thực sự sẵn sàng đầu hàng người Nhật; thế nhưng, ngay cả anh mà bỗng nhiên cũng cảm thấy sợ hãi.

Học sinh chậm rãi, từng tốp ba tốp năm kéo đến. Thụy Phong bắt đầu từ bỏ những ý nghĩ vẫn vơ; chỉ cần có người chuyển động trước mắt, anh liền có thể vì không cô độc mà cảm thấy an tâm.

Ngày thường, anh không mấy gần gũi với học sinh. Anh là nhân viên, anh biết học sinh đối với nhân viên không cung kính bằng đối với giáo viên, cho nên anh cho rằng cách xa học sinh ra một chút có lẽ càng giữ được tôn nghiêm của mình. Hôm nay, anh lại quyết định chào hỏi học sinh.

Học sinh đối với anh đều rất lạnh nhạt. Ban đầu, anh còn tưởng đây là hệ quả của việc ít giao thiệp với chúng ngày thường; cho đến khi học sinh tới gần như đủ, mà trên mặt mỗi người đều đầy vẻ âu sầu, khó chịu, anh mới lại cảm thấy có chút bất an. Anh vẫn không nghĩ tới việc học sinh đang cảm thấy xấu hổ và trầm mặc vì sự thất thủ của Bảo Định; anh lại nhớ đến câu "Lỡ như học sinh đều đến Thiên An Môn, mà người Nhật nổ súng máy thì sao?" Anh cảm thấy sự việc có phần không ổn. Mọi người không cười không đùa, anh liền cảm thấy sắp có tai họa gì xảy ra. Anh đi tìm tiên sinh Lam. Tiên sinh Lam vừa tỉnh, nhưng vẫn chưa có quyết tâm rời giường; nhắm nghiền hai mắt, tận hưởng điếu thuốc lá đầu tiên. Nhìn thấy điếu thuốc, Thụy Phong mới dám hỏi: "Tỉnh rồi hả? Lam tiên sinh!"

Lam tiên sinh ghét nhất có người quấy rầy giấc ngủ sáng và giấc chợp mắt khi hút điếu thuốc đầu tiên trong ngày của ông ta. Ông ta không lên tiếng, dù đã nghe rõ lời Thụy Phong nói.

Thụy Phong lại thử nói một câu: "Học sinh đều đến gần đủ rồi."

Lam Đông Dương nổi giận: "Đủ rồi thì đi đi, cứ lải nhải làm phiền tôi làm gì!"

"Hiệu trưởng chưa tới, giáo viên mới chỉ tới một người, sao có thể đi chứ?"

"Không đi thì thôi!" Lam tiên sinh hít mạnh một hơi thuốc, vứt tàn thuốc xuống đất, lại rúc đầu vào trong chăn.

Thụy Phong ngây người đứng đó, cứ như thể ngây ra thì có tác dụng gì vậy. Dù cho anh ta vô tích sự, vô tri, thì anh ta cũng chưa hoàn toàn đánh mất lòng sĩ diện của người Bắc Bình. Mặc dù việc nịnh bọt Lam tiên sinh có liên quan đến tiền đồ của mình, thế nhưng anh ta không thể chịu đựng được sự thiếu lễ phép này. Anh ta muốn làm nô lệ chân chính, nhưng lại được gọi bằng tiếng "tiên sinh"; sự giả dối là lớp phấn trang sức cần thiết của văn hóa! Anh ta muốn buông tay mặc kệ chuyện tuần hành này, bộ mặt của mình không thể cứ thế mà vứt đi một cách tùy tiện được! Thế nhưng, anh ta lại không nỡ cứ thế mà cắt đứt quan hệ cụt lủn với Lam tiên sinh; một người Bắc Bình hoàn toàn có thể vì giữ gìn thể diện mà vứt đi một chút thể diện. Anh ta nghĩ, mình nên bình tĩnh đợi Lam tiên sinh tỉnh táo hẳn rồi hãy nói tiếp. Giả sử sau khi hoàn toàn tỉnh táo mà Lam tiên sinh thay đổi thái độ, thì sự việc lúc đó hãy tính lại từ đầu.

Đang lúc Thụy Phong chần chừ không quyết định như vậy, cái đầu của Lam tiên sinh lại chui ra từ chiếc chăn chưa từng được tháo giặt chiếc nào. Để xua đi cơn buồn ngủ, đôi mắt cái mũi vẫn hay giật giật của ông ta trông như đều mọc chân, chạy loạn khắp cả khuôn mặt, nhìn vừa buồn cười lại vừa đáng sợ. Mũi mắt giật một trận hồi lâu, ông ta bỗng nhiên xuống giường. Ông ta chẳng cần đi vớ vóc gì sảng, bởi vì mặc sẵn cả rồi; bộ đồ ngủ của ông ta chính là "đồ thức". Trang phục của ông ta, ban ngày và ban đêm chỉ khác nhau ở chiếc áo dài hay chiếc chăn; ban ngày không đắp chăn, ban đêm không mặc áo dài, còn lại thì ngày đêm chẳng phân biệt.

Xuống giường, ông ta khoác chiếc áo dài lên, lại châm một điếu thuốc. Điếu thuốc được châm xong, ông ta cảm thấy cuộc sống vừa vặn nối liền một mạch với thời điểm đi ngủ tối qua — hút thuốc khi đi ngủ, hút thuốc khi thức dậy, ở giữa hoàn toàn không có khoảng trống, cho nên chẳng cần đến những chuyện phiền phức như đánh răng, súc miệng, rửa mặt v.v.

Không hề bàn bạc gì với Thụy Phong, Lam tiên sinh lên tiếng: "Tập hợp!"

"Xuất phát sớm thế này sao?" Thụy Phong hỏi.

"Sớm một chút muộn một chút thì có quan hệ gì! Khoảnh khắc có cảm hứng thơ ca chính là vĩnh hằng, thế kỷ không có thơ ca thì bằng không!" Đông Dương đắc ý đọc lại câu nói nhặt nhạnh được từ trên tạp chí.

"Điểm danh hay không?"

"Đương nhiên là điểm danh! Để tôi còn trị tội mấy kẻ lười biếng không đến!"

"Có giương cờ trường không?"

"Đương nhiên!"

"Ai hô khẩu lệnh?"

"Đương nhiên là cậu rồi! Cậu nghĩ ra cái gì thì cứ làm cái đó! Không cần phải hỏi từng tí một!" Tính tình của Lam tiên sinh, trước khi ăn sáng là đặc biệt tồi tệ.

"Không đợi hiệu trưởng một chút sao?"

"Đợi ông ta làm gì?" Con ngươi đen bên mắt phải của Đông Dương đột nhiên trợn ngược lên một cái, dọa Thụy Phong giật mình. "Ông ta có đến, chuyện này cũng do tôi chủ trì! Tôi, ở, trong, Tân, Dân, Hội!" Mấy chữ cuối cùng này được bật ra từ miệng ông ta từng chữ một giống như những hạt đậu nhỏ, mỗi khi bật ra một chữ, ngón cái bàn tay phải của ông ta lại chọc mạnh vào ngực mình một cái. Ông ta thường xuyên làm ra vẻ mặt này, lại còn rất thích vẻ mặt này, ông ta gọi đây là "tư thế đấu tranh".

Thụy Phong có hơi mơ hồ không rõ đầu óc, trong lòng rất bất an. Phải, anh ta quả thực thích náo nhiệt, thích nhiều chuyện, nhưng anh ta không muốn một mình đứng ra gánh vác trách nhiệm, gan của anh ta không hề lớn. Đứng ở đó, anh ta rất hy vọng Lam tiên sinh cùng đi ra sân trường để tập hợp học sinh. Anh ta không dám đi một mình. Thế nhưng, Lam tiên sinh dường như đã phó mặc toàn bộ mọi việc cho Thụy Phong; ngậm mẩu thuốc lá trên môi, ông ta lại châm thêm một điếu thuốc nữa; hít sâu một hơi, ông ta ngã người vật xuống giường, nhắm mắt lại.

Thụy Phong tuy không dám một mình đi tập hợp học sinh, nhưng cũng không dám làm phiền Lam tiên sinh thêm nữa. Thấy Lam tiên sinh đã nhắm mắt lại, anh ta đành ngoan ngoãn bước ra ngoài, không tiện nói gì thêm nữa. Trên thực tế, sự thành công của Lam Đông Dương chính là vì có những kẻ như Thụy Phong tình nguyện làm bệ phóng cho ông ta. Lam tiên sinh vốn chẳng có tài cán gì — dù là về văn chương hay là về công việc. Khi không có chủ ý, ông ta sẽ nổi giận, mà những kẻ như Thụy Phong lại cứ đem những cơn nổi giận đó giải thích thành kẻ có bản sự thì tính khí mới bất thường. Trong mấy năm kinh nghiệm xã hội của mình, Lam tiên sinh chẳng học được cái gì khác, mà chỉ học được một điều: Đối với kẻ có địa vị cao thì phải liều mạng nịnh bọt — cho dù có không thích người ta nịnh đến đâu đi nữa thì suy cho cùng vẫn thích được nịnh! Đối với kẻ có địa vị tương đương và thấp hơn thì phải tận sức nổi giận, nổi giận một cách vô lý gây sự. Những người có địa vị tương đương, giả như vì không muốn rước phiền phức mà tránh mặt ông ta, thì ông ta liền chiếm được thượng phong về mặt tinh thần. Còn đối với những kẻ có địa vị thấp hơn mình thì lại càng khỏi phải nói, tính khí của ông ta sẽ làm cho địa vị của mình trở nên vô cùng nổi bật, cứ như thể bản thân sinh ra đã đường đường là thái tử hay hoàng đế vậy.

Thụy Phong tìm cờ trường và sổ điểm danh ra. Mấy lần, anh ta định cầm sổ điểm danh ra sân trường; mấy lần, anh ta lại đặt chúng xuống. Trước đó, anh ta tuyệt đối không ngờ việc dẫn đội ra ngoài lại khó khăn thế này. Lúc này, anh ta đột nhiên cảm thấy có rất nhiều chuyện đủ để làm cho sống lưng mình lạnh ngát — giả như anh ta cầm cờ trường ra sân trường mà bị học sinh đánh mắng một trận thì sao? Giả như đến Thiên An Môn mà người Nhật nổ súng máy thì sao? Cái đầu khô đét của anh ta túa mồ hôi.

Anh ta lại đi tìm Lam tiên sinh. Lời nói rất khó biên soạn sao cho tinh tế chu đáo, đặc biệt là vào lúc trên đầu đang đổ mồ hôi. Thế nhưng anh ta không thể không nói ra, ngay cả khi trong lời nói có chỗ vạch trần sự yếu đuối của chính mình.

Lam tiên sinh nghe thấy chuyện Thụy Phong không chịu một mình ra sân trường, lại nổi giận một trận. Bản thân ông ta cũng không muốn đi, cho nên muốn dùng cơn giận để ép Thụy Phong một mình lo liệu xong xuôi mọi việc. Đợi Thụy Phong thực sự dẫn học sinh đi rồi, ông ta nghĩ, mình sẽ lén lút đi theo sau đội ngũ, có chuyện thì chuồn, không có chuyện thì đi theo. Đến Thiên An Môn cũng vẫn như thế, thiên hạ thái bình thì ông ta liền mang dải lụa cán bộ đại hội ra, cung kính cúi đầu trước người Nhật trên đài; thấy tình hình không ổn thì ông ta liền nhẹ nhàng bước tránh đi. Nếu như thơ ca là kết tinh của sự xảo trá ti tiện, thì Lam Đông Dương quả thực có thể được coi là một đại thi nhân.

Thụy Phong rất kiên quyết, dù thế nào cũng không một mình đi tập hợp, dẫn đội. Gan anh ta nhỏ, không dám nổi giận với Lam tiên sinh. Thế nhưng, vì sự an toàn của bản thân, anh ta không tiếc bày ra vẻ mặt gần như đang hờn dỗi.

Kết quả là, sau hồi chuông tập hợp, Lam tiên sinh cầm sổ điểm danh, Thụy Phong cầm cờ trường, lại gọi thêm vị tiên sinh đã đến từ trước, cùng nhau đi ra sân trường. Hai bác lao công ôm những lá cờ giấy nhỏ đủ màu sắc, lẽo đẽo đi theo phía sau.

Bộ áo Trung Sơn trên người Thụy Phong nặng tựa mấy chục cân, anh ta cảm thấy vô cùng bức bối, đè nặng đến nghẹt thở. Vừa bước vào sân trường, anh ta dự đoán học sinh nhất định sẽ ha hả cười chế nhạo mình; cho dù không cười thành tiếng, chúng cũng chắc chắn sẽ lén lút xì xào bàn tán.

Ngoài dự liệu của anh ta, học sinh đứng rải rác từng tốp ba tốp năm ở khắp nơi trong sân trường, hầu như đều cúi gằm đầu, không phát ra chút âm thanh nào. Chúng trông như đang mắc bệnh gì vậy. Thụy Phong tìm không ra nguyên nhân nào khác, đành ngẩng đầu nhìn trời, trời âm u sẽ khiến người ta mất tinh thần chăng. Thế nhưng, sắc xanh trên trời lại sáng ngời tựa ngọc bích, đến một sợi mây trắng cũng chẳng nhìn thấy. Anh ta càng thêm hoảng hốt, không biết đám học sinh đang ủ mưu quỷ kế gì, anh ta vội vàng đem lá cờ trường — vẫn còn đang cuộn tròn — dựa nghiêng vào chân tường.

Thấy nhóm Thụy Phong bước vào, học sinh bắt đầu tụ lại một chỗ, xếp thành hai hàng. Mọi người vẫn đều cúi đầu, không nói một tiếng.

Lam tiên sinh ban đầu môi có hơi run rẩy, thấy học sinh ngoan ngoãn như vậy, lập tức trút được một hòn đá trong lòng, liền ngay lập tức muốn ra oai một chút. Ánh mắt của vị thi nhân này từ trước tới nay chỉ nhìn bề ngoài chứ chưa từng nghĩ đến việc bên trong thể xác con người ta còn có một trái tim. Hôm nay, thấy học sinh đều không nói một tiếng, ông ta tưởng rằng tất cả bọn họ đều sợ mình. Kẹp mấy cuốn sổ điểm danh dưới nách, nghiêng mặt sang bên trái để con mắt đang trợn ngược lên có thể nhắm thẳng vào mọi người, ông ta uy hiếp nói: "Không cần điểm danh, ai không đến tôi đều biết rõ! Nhất định khai trừ! Quân đội bạn Nhật Bản đang ở trong thành, các ngươi nếu không hợp tác với quân đội bạn, chính là tự chuốc lấy sự bẽ mặt! Quân đội bạn có thể đối xử với các ngươi rất khách khí, cũng có thể cực kỳ nghiêm khắc! Các ngươi phải nhìn cho rõ! Kẻ nào vì không tham gia tuần hành mà bị khai trừ, tôi nhất định sẽ báo cáo lên phía Nhật Bản, phía Nhật Bản ắt sẽ thông báo cho tất cả các trường học ở Bắc Bình, vĩnh viễn không thu nhận kẻ đó. Thế vẫn chưa hết, phía Nhật Bản còn coi kẻ đó là loạn đảng, không biết chừng lúc nào sẽ bắt vào ngục tối đấy! Đã nghe rõ chưa?" Khóe mắt của Lam tiên sinh dính một cục gỉ mắt màu vàng, cho nên cứ chớp liên hồi; lúc này, vừa đợi học sinh trả lời, ông ta vừa dùng ngón tay cạy cục gỉ mắt vàng đó ra, bôi lên vạt áo dài.

Học sinh vẫn không lên tiếng. Sự trầm mặc đôi khi chính là sự kháng cự.

Lam tiên sinh hoàn toàn không hề cảm thấy ngượng ngùng, quay đầu dặn dò hai bác lao công phát cho mỗi học sinh một lá cờ nhỏ đủ màu. Không một lời, cực chẳng đã, mọi người nhận lấy cờ nhỏ. Phát cờ xong, Lam tiên sinh bảo Thụy Phong: "Xuất phát!"

Thụy Phong chạy hai bước, cầm lấy cờ trường, bung ra. Đó là một lá cờ lụa xanh hình chữ nhật, có sắc xanh đậm hơn màu trời một chút. Không viền tua rua, đây là một lá cờ giản dị và lịch sự; chính giữa có một hàng chữ thêu bằng lụa trắng.

Cờ trường được bung ra, học sinh đều tự động đứng nghiêm, ngẩng đầu lên. Mọi người dường như đang biểu thị: Bảo chúng tôi đi là đủ rồi, có lẽ không cần phải bắt đại diện cho toàn trường là lá cờ này đi chịu nhục đâu nhỉ! Ý tứ chưa nói ra miệng này lập tức được biểu hiện rõ ràng — Thụy Phong đưa cờ cho người đứng đầu hàng, người đứng đầu hàng không lắc đầu, cũng không lên tiếng, mà chỉ kiên quyết không chịu nhận. Đó là một học sinh mười lăm tuổi phát triển rất cao lớn, lông mày rậm, mặt béo, thật thà đến mức có chút ngốc nghếch. Khóe mắt cậu ta đọng một giọt nước mắt rất lớn, đôi má đỏ bừng, thở dốc đầy khó nhọc, hai tay buông thõng xuống dùng lực. Toàn thân cậu ta đều biểu thị rằng: Nếu có ai ép cậu ta cầm lá cờ xanh đó, cậu ta sẽ liều mạng!

Thụy Phong nhìn ra sự khó dây dưa của cậu học sinh béo, vội vàng đưa cờ cho người đứng phía sau cậu ta, nhưng cũng vấp phải sự từ chối tương tự. Thụy Phong cứng đờ người ở đó, trong lòng tức giận mà không dám phát tác. Tựa như có một dòng điện chạy thẳng đến cuối hàng, mọi người cực nhanh đều biết được hành động của hai người đứng đầu hàng. Vẫn như cũ không lên tiếng, mọi người đồng loạt sầm mặt lại, biểu thị không ai chịu nhận cờ trường. Con ngươi nhỏ của Thụy Phong liếc từ đầu hàng đến cuối hàng, nhận ra đằng sau những gương mặt cứng ngắc ấy đều ẩn giấu một ngọn lửa giận; nếu có kẻ nào không thức thời mà chọc ghẹo, ngọn lửa giận đó sẽ bùng nổ như lựu đạn, thổi bay cả anh ta lẫn Lam Đông Dương thành tro bụi. Anh ta hóa đá ở đó. Lá cờ trường giống như có độc vậy, anh ta không muốn cầm, mà người khác cũng chẳng muốn nhận lấy.

Lam tiên sinh nghiêng mặt sang một bên, cũng nhận ra bản thân lúc này tuyệt đối không được nổi giận. Ông ta bảo một bác lao công: "Ông đi cầm cờ đi! Thưởng hai đồng tiền rượu!"

Đây là một bác lao công đã suýt soát năm mươi tuổi. Ở đây, bác đã phục vụ liền một mạch mười lăm năm. Về chức vụ, bác chẳng qua chỉ là lao công. Về việc duy trì kỷ cương nhà trường, công lao của bác thực sự không thua kém gì một vị huấn đạo viên tận tâm. Với tư cách phục vụ nhiều năm của mình, bác đối với giáo viên và học sinh thường dám nói ra những lời khuyên can chân thành khiến họ phải hổ thẹn hối hận. Lời khuyên của bác, đôi khi đủ để hòa giải xích mích giữa hai ba người, đôi khi thậm chí còn dập tắt được một cơn sóng gió từ trong trứng nước. Mọi người đều kính yêu bác, bác cũng yêu ngôi trường này — hiệu trưởng, giáo viên, học sinh, năm nào cũng thay đổi, chỉ có bác là cứ mãi ở đây.

Hôm nay, tính về tuổi tác hay tư cách, đều không đến lượt lão Diêu — vị bác lao công già đó — cầm cờ, đi một quãng đường xa như vậy. Lão Diêu trong lòng cũng đau buồn trước chuyện thất thủ của Bảo Định giống như đám học sinh vậy. Nghe Lam tiên sinh phân phó, bác ngây người một lúc. Bác không muốn đi. Thế nhưng, bác nhìn ra được, giáo viên và học sinh vì cờ trường mà đang giằng co nhau, nếu bác cũng từ chối cầm cờ, có lẽ sẽ kích động thêm một số chuyện không hay. Thở dài một tiếng, bác bước tới nhận lấy lá cờ trong tay, cúi đầu đứng ở phía trước đội ngũ.

Bây giờ đến lượt Thụy Phong hô khẩu lệnh. Anh ta lùi lại chạy mấy bước, tự cảm thấy mấy bước chạy này ra dáng ra phơi lắm. Chạy đến khoảng cách thích hợp, anh ta đứng khép hai chân, dồn lực từ đan điền, hô lên một chữ "Nghiêm" rất chói và chói tai. Đầu anh ta ngẩng lên, gân cổ nổi phồng lên để duy trì tiếng "Nghiêm" kéo dài; sau đó, gót chân nhướng lên, hai mắt nhắm tịt lại, muốn hô ra một chữ "Pháp" thật vang thật mạnh. Lực thì quả thực đã dùng, thế nhưng không hiểu sao chữ "Pháp" lại vang lên giống như tiếng pháo xịt, chẳng phát ra tiếng nào. Khuôn mặt khô đét và cổ của anh ta đỏ bừng lên. Anh ta biết học sinh nhất định sẽ cười thành tiếng cho mà xem. Anh ta đứng chờ chúng cười, chẳng còn cách nào khác. Lạ thay, chúng không những không cười, mà đến cả một chút ý cười cũng không có. Anh ta húng hắng ho khan hai lần, muốn qua loa cho xong chuyện bằng cách hô hướng bên phải quay và bước đều, để có thể xuống đài. Thế nhưng giọng của anh ta dường như đã mất sạch. Anh ta há hốc miệng ra, nhưng chẳng có âm thanh nào phát ra cả.

Lão Diêu đối với các động tác nghiêm, bước đều, đã vô cùng quen thuộc. Nhìn thấy Thụy Phong há miệng, bác liền quay sang phải, vác cờ lên, chậm rãi bước đi.

Học sinh theo chân lão Diêu chậm rãi bước đi, ra khỏi sân trường, ra khỏi cổng trường, ra khỏi đầu ngõ. Đầu chúng ngày càng cúi thấp, những lá cờ giấy nhỏ trong tay dán chặt vào ống quần. Chúng không dám phát ra một tiếng động, cũng không dám ngước mắt nhìn thẳng những người trên phố. Hôm nay chúng chính thức đi thừa nhận trước mặt người Nhật rằng mình là vong quốc nô!

Dưới bầu trời thu quang đãng đặc trưng của Bắc Bình, từng đội học sinh nam nữ đang rảo bước — với những trái tim non nớt, ngây thơ của mình, để gánh vác nỗi nhục nhã chưa từng có trong lịch sử! Chúng không có cách nào kháng cự. Cách đây không lâu, chúng đều từng nghe thấy tiếng đại bác và tiếng bom của kẻ thù, đều từng nhìn thấy đoàn xe tăng của kẻ thù diễu võ giương oai trên đại lộ, chúng biết cha anh thầy cô của mình đều không có ý định kháng cự. Chúng chỉ có thể cúi đầu đi tuần hành vì kẻ thù. Trên những lá cờ nhỏ trong tay chúng có viết dòng chữ "Đại Nhật Bản vạn tuế!"

Nỗi nhục nhã tột cùng này khiến cho ngay cả những đứa trẻ chưa đầy mười tuổi cũng biết thế nào là im lặng, miệng của chúng đều bị nỗi nhục nhã bịt chặt lại. Trên ô tô, trên xe điện, trên xe kéo, trước cửa nhà của người dân và các cửa hàng, đâu đâu cũng treo cờ kết hoa, thế nhưng Bắc Bình lại yên tĩnh đến mức như chết vậy. Từng đội học sinh tiểu học cúi đầu không nói một lời đi ngang qua, đội ngũ trầm mặc này khiến cho từng con phố lớn lập tức phải nín thở. Ngày trước, trên đường phố Bắc Bình hai con chó cắn nhau cũng có thể thu hút bao nhiêu người vây quanh xem; hoặc giả còn có người hò reo cổ vũ vài tiếng. Hôm nay, người qua đường đều cúi gằm đầu. Trong ngoài cửa hàng không có ai xem náo nhiệt. Phía trước đội ngũ học sinh không có kèn đồng loa lớn, người dẫn đầu không thèm hô một hai một, cũng chẳng thổi còi để bước chân của mọi người đều đặn. Mọi người chỉ cứ thế trầm mặc, hồn xiêu phách lạc mà bước đi. Những kẻ nằm trong đội ngũ không dám nhìn sang hai bên, người đi đường cũng không dám nhìn vào đội ngũ. Bờ nào bọn họ cũng biết hôm nay không phải là cuộc tuần hành gì cả, mà là lần đầu tiên mọi người công khai đối mặt với kẻ địch, công khai thừa nhận kẻ địch chính là chủ nhân của Bắc Bình! Người trên đường đều biết: Các cuộc tuần hành của học sinh ngày trước đa phần là biểu thị sự phản kháng đối với thế lực ác; bọn họ đôi khi đồng tình với ý kiến của học sinh, cũng có đôi khi không mấy hài lòng với hành động của học sinh; thế nhưng dù thế nào đi nữa, bọn họ biết học sinh là những công dân mới, thể hiện sức mạnh mới; học sinh dám phản kháng, dám làm loạn. Hôm nay, học sinh lại đến Thiên An Môn để đầu hàng, mà chính bọn họ lại là cha anh của những học sinh ấy!

Thụy Phong vốn dĩ đến đây để góp vui, anh ta tuyệt nhiên không ngờ đường phố lại vắng lặng thế này. Mới đi được hơn một dặm đường, anh ta đã cảm thấy mệt mỏi; đây đâu phải đi tuần hành, mà là đưa tang đấy chứ! Không, còn chán chường và khó chịu hơn cả đưa tang! Dù cho đầu óc của anh ta khá đần độn, thế nhưng nhìn đường phố, rồi lại nhìn học sinh, anh ta cũng không cách nào phủ nhận rằng sự việc có lẽ đã có điểm gì đó không đúng! Vừa lúc đội ngũ bước vào đại lộ, anh ta vẫn còn nhảy tưng tưng trước sau, giống như con chó canh đàn cừu, tỏ rõ năng lực và nhiệt huyết dẫn đầu của mình. Để vớt vát lại thể diện vì lúc nãy ở sân trường hô khẩu lệnh không ra hồn, anh ta vừa nhảy nhót tiến lùi vừa lắc lư cái đầu nhỏ khô đét, hô vang một hai một, cốt để mọi người bước đều nhịp, xốc lại tinh thần. Thế nhưng, anh ta tốn công vô ích. Chân của mọi người chẳng nhấc lên nổi. Dần dần, anh ta ngừng hô một hai một; dần dần, anh ta cũng ngừng nhảy nhót tiến lùi, mà chỉ ngoan ngoãn đi ở chính giữa đội ngũ; dần dần, anh ta cũng cúi gằm đầu xuống. Anh ta không hiểu tại sao bản thân lại thành ra như thế này. Anh ta thích náo nhiệt, anh ta từ trước đến nay chẳng hiểu thế nào là nghiêm túc. Thế nhưng, đường phố Bắc Bình và học sinh Bắc Bình ngày hôm nay đã khiến anh ta lần đầu tiên phải cúi đầu, cảm thấy bản thân nên ngậm miệng lại không nói một lời. Anh ta rất hối hận vì đã tham gia cuộc tuần hành này. Anh ta lén đưa mắt tìm kiếm Lam Đông Dương ở trước và sau, nhưng đã chẳng thấy tăm hơi đâu nữa. Trong lòng anh ta có chút hoảng hốt. Mặc dù ánh nắng chói chang quang đãng, đường phố đâu đâu cũng treo cờ kết hoa, thế nhưng anh ta bỗng cảm thấy thật đáng sợ! Anh ta không biết Thiên An Môn đang sắp đặt cạm bẫy hiểm ác gì, anh ta chỉ cảm thấy bầu trời Bắc Bình, mặt đất Bắc Bình, và con người Bắc Bình, ngày hôm nay đều có chút đáng sợ. Anh ta chẳng có mấy ý niệm về quốc gia, thế nhưng lúc này anh ta dường như cảm thấy có điểm gì đó không ổn — sự bất ổn của cảnh mất nước!

Mơ màng bước đến Đông Tứ Bài Lâu, anh ta rất muốn lén lút rời khỏi đội ngũ. Thế nhưng anh ta lại không dám làm vậy, sợ Lam tiên sinh trách mắng. Anh ta đành cắn răng bước tiếp, bắp chân cứ như bị chuột rút vậy vô cùng khó chịu.

Lúc này, Thụy Xuan đang ngẩn người nhìn cuốn lịch trong phòng, hôm nay là ngày Hai mươi tháng Mười!

Anh đã từ chối tham gia tuần hành. Thế là, một cách không thể tránh khỏi, anh phải liên tưởng đến chuyện từ chức. Ở trường học, anh là một người ngoài tận tâm dạy học ra thì không có tham vọng nào khác. Mặc dù vào những dịp thay đổi chủ nhiệm giáo vụ và hiệu trưởng, anh thường được mọi người coi là ứng viên có hy vọng nhất, nhưng điều này hoàn toàn xuất phát từ uy tín và nhân phẩm của anh mà ra, hoàn toàn không liên quan gì đến bản thân anh; anh tuyệt đối không chịu vận động bất kỳ ai giúp đỡ mình làm chủ nhiệm hay hiệu trưởng. Việc tận tâm dạy học của anh là mục đích, chứ không phải là thủ đoạn để đạt được mục đích gì. Ngoài việc dạy học ra, đối với các hoạt động của đoàn thể học sinh, chỉ cần nhà trường cho là chính đáng, chỉ cần anh nhận được lời mời chính thức, anh nhất định sẽ tham gia. Anh cho rằng giáo dục không chỉ là dạy cho học sinh một chút kiến thức trong sách vở, mà còn cần sự tiếp xúc về mặt tình cảm và nhân cách giữa thầy và trò. Anh biết trong các hoạt động của đoàn thể, bản thân mình không phải là người thích nổi trội nhưng anh không vì thế mà lười biếng — anh sẽ nhiệt tình một cách rất điềm tĩnh. Trong thâm tâm, anh phản đối việc học sinh thường xuyên ra ngoài tuần hành. Thế nhưng, mỗi khi có tuần hành, anh nhất định sẽ tham gia, bất kể anh có đồng tình với mục đích của cuộc tuần hành đó hay không. Anh cho rằng bản thân đã là giáo viên thì nên gánh vác trách nhiệm trông nom học sinh, đặc biệt là khi học sinh xếp thành đội ngũ rời khỏi trường. Quả thực, sự nhiệt tình của anh tuyệt đối không khiến anh xâm phạm đến quyền hạn của hiệu trưởng hay bất kỳ giáo viên nhân viên nào, hoặc lo chuyện bao đồng ngoài lề, thế nhưng bản thân việc đi theo đội ngũ đã mang lại cho anh sự an tâm trong lòng — anh nên ở bên cạnh học sinh. Giả như học sinh gặp phải bất kỳ điều bất trắc và nguy hiểm nào, bản thân anh sẽ dốc hết sức để bảo vệ chúng. Cùng học sinh bình an vô sự trở về, nhìn thấy học sinh đều bước vào cổng trường, anh mới trút bỏ được gánh nặng trong lòng. Sau đó, không bước vào cổng trường, mà vội vã quay về nhà — anh không vì tham gia tuần hành mà dùng tốn thêm một chậu nước của nhà trường để rửa đi lớp bụi bẩn trên mặt.

Hôm nay, anh không đi tham gia tuần hành. Anh không thể đi! Anh không thể trừng to mắt nhìn học sinh nam nữ vào ngày Quốc khánh mà phải cúi đầu trước cờ Nhật và người Nhật Bản được! Thế nhưng, suy nghĩ từ một góc độ khác, anh làm như vậy là không làm tròn trách nhiệm. Anh nên từ chức. Cuộc đời anh ghét nhất những kẻ cầm tiền lương mà không chịu làm tròn trách nhiệm công việc. Thế nhưng, từ chức chỉ là để an ủi lương tâm của chính mình, chứ chẳng giúp ích gì cho nguy nạng trước mắt — giả như, anh nghĩ, người Nhật tập hợp học sinh ở Thiên An Môn rồi tiến hành đại tàn sát thì sao? Về mặt lý trí, anh tìm thấy rất nhiều lý do để người Nhật không đến mức độc ác tàn nhẫn như vậy, hơn nữa anh cũng nghĩ: Cho dù có anh đi theo sát học sinh đi nữa, nếu người Nhật muốn tàn sát thì anh có năng lực gì để ngăn cản chứ? Người Nhật nếu dùng súng máy quét xạ, anh cũng chắc chắn phải chết; mà anh lại là trụ cột của cả một gia đình! Suy trước tính sau, anh chẳng thể quyết định được điều gì. Càng không thể quyết định được, anh lại càng nôn nóng; trên đầu túa mồ hôi. Cuối cùng, anh nghĩ: Cho dù người Nhật vốn không định tàn sát vào ngày hôm nay, ai mà biết trong số học sinh của chúng ta có kẻ nào ném một hai quả lựu đạn vào người Nhật hay không? Nhiều học sinh thế chẳng lẽ thực sự không có lấy một kẻ có gan góc hay sao? Đúng vậy, ngày hôm nay ở Bắc Bình có ném một hai quả lựu đạn thì cũng chỉ giống như ném một viên gạch nhỏ xuống biển lớn mà thôi; thế nhưng, lịch sử là có nhịp điệu của nó, đến thời điểm thì ắt phải có một tiếng trống hoặc một tiếng chiêng thật vang dội. Những bậc hào hiệp trượng nghĩa chính là tiếng chiêng tiếng trống lớn trong nhịp điệu của lịch sử. Tiếng vang của họ có lẽ vào thời điểm đó không có bất kỳ hiệu quả nào, thế nhưng mỗi khi đến thời khắc dân tộc lâm nguy, những tiếng vang lớn đó lại vang dội trong trái tim dân tộc. Đó là âm thanh vĩnh viễn không bao giờ diệt vong giữa trời đất. Nghĩ đến đây, lý trí của anh dù thế nào cũng không thể kìm chế được cảm xúc nữa. Bất kể sống hay chết, anh phải đến Thiên An Môn xem thế nào.

Khoác chiếc áo dài lên người, anh vừa cài khuy áo vừa sải bước đi thật nhanh, đến câu "Ba ơi, bố đi đâu đấy?" của Tiểu Thuận cũng chẳng kịp trả lời!

Vừa bước ra khỏi cổng lớn, anh đã đụng phải Tiểu Thôi — vừa kéo xe từ trên phố về. Thụy Xuan vốn không định chào hỏi Tiểu Thôi, thế nhưng vừa nhìn thấy chiếc xe, anh liền sững người lại. Anh muốn ngồi xe của Tiểu Thôi, không chỉ vì quãng đường khá xa, mà còn vì trong lòng nôn nóng, không đủ kiên nhẫn để từng bước từng bước đi bộ tới đó.

Tiểu Thôi, vào lúc đang kéo xe, tuyệt đối không bao giờ chủ động chào hỏi hàng xóm láng giềng, sợ bị người ta hiểu lầm là đang tranh giành mối làm ăn. Xe của cậu ta mới, cước bộ nhanh, cho nên giá tiền đòi hỏi cũng cao hơn một chút. Cậu ta sợ vì giá xe của mình cao mà khiến hàng xóm láng giềng phải khó xử. Lúc này, nhìn thấy Tề Thụy Xuan sững người lại với mình, cậu ta mở lời trước; cậu ta đã xếp Thụy Xuan vào tầng lớp đủ khả năng ngồi xe của mình.

Tề tiên sinh đi xe à? Muốn đi thì tôi kéo một chuyến!" Không đợi Thụy Xuan trả lời, cậu ta lải nhải nói tiếp, ra điều trong lòng đã bức bối từ lâu lắm rồi: "Ngoài phố toàn từng đội học sinh đi qua, chẳng bắt được mống nào ngồi xe cả! Học sinh, làm gì thì cũng vẫn là học sinh, thật đúng là không biết xấu hổ! Năm ngoái, cầm cờ diễu phố cho Ủy viên trưởng là bọn chúng; hôm nay, cầm cờ diễu phố cho người Nhật cũng lại là bọn chúng! Học sinh cái nỗi gì, đúng là cố tình tìm mắng! Anh nói xem có phải không?"

Khuôn mặt của Thụy Xuan đỏ bừng lên như miếng vải đỏ; nếu có thể, đến cả chân tóc cũng đỏ lựng lên rồi! Anh biết Tiểu Thôi đang mắng học sinh, chứ không hề mắng anh. Anh cũng biết cách nhìn nhận của Tiểu Thôi không phải hoàn toàn chính xác, Tiểu Thôi không thể từ mọi khía cạnh của một sự việc mà suy xét rồi mới đưa ra phán đoán. Mặc dù vậy, anh vẫn không cách nào kìm được việc đỏ mặt, Tiểu Thôi mắng học sinh, mà anh — Tề Thụy Xuan — lại chính là thầy giáo của học sinh đấy thôi! Bản thân anh bây giờ cũng đang định đến Thiên An Môn đấy thôi! Hơn nữa, cách nhìn nhận của Tiểu Thôi, dù đúng hay sai thì e rằng cũng chính là cách nhìn nhận chung của đại đa số mọi người, mà cách nhìn nhận chung của đại đa số mọi người, dù đúng hay sai, thì rất nhanh chóng sẽ biến thành một thứ tương tự như tín ngưỡng! Anh không biết là ai — người Nhật hay Hán gian Trung Quốc — đã nghĩ ra cái chủ ý tuyệt tình này, bắt học sinh vào ngày Quốc khánh đến Thiên An Môn dập đầu trước kẻ thù. Trăm nghề đều thấp hèn, duy chỉ có đọc sách là cao quý! Người đọc sách chính là thần tượng của những kẻ như Tiểu Thôi. Người đọc sách chính là lễ nghĩa liêm sỉ có chân, là môn đồ của các bậc thánh hiền. Người đọc sách dẫn đầu hô hào tẩy chay hàng Nhật, ủng hộ chính phủ Quốc dân, còn có rất nhiều thứ không tài nào hiểu nổi như nam nữ bình quyền, tự do độc lập... Hôm nay, người đọc sách lại đang dẫn đầu đi hô Đại Nhật Bản vạn tuế!

Thụy Xuan cực nhanh nhớ lại những điều này, rồi lại cực nhanh ngừng suy nghĩ: Anh phải quyết định xem có còn đến Thiên An Môn nữa hay không. Giả như vẫn đi, anh sẽ ngồi trên xe trò chuyện với Tiểu Thôi, để Tiểu Thôi hiểu được những khó khăn và đau khổ của học sinh. Thế nhưng, anh đã quyết định không đi nữa. Lời nói của anh sẽ không thuyết phục được Tiểu Thôi, không phải vì cái đầu của Tiểu Thôi bằng gỗ, mà là vì phán đoán mang theo cảm tính của Tiểu Thôi e rằng là không thể bác bỏ, trừ phi hôm nay ở hội trường có một hai quả lựu đạn do học sinh ném ra; thế nhưng, rốt cuộc có học sinh nào như vậy không?

Quan tiên sinh, mặc chiếc áo kép bằng lụa satin xanh, phơi phới xuân phong từ số nhà ba bước ra. Con ngươi vừa chuyển động nhẹ một cái, liền gạt Tiểu Thôi ra giống như một hạt cát nhỏ trong gạo, mà đem toàn bộ vẻ mặt ôn hòa nhã nhặn bày biện hướng về phía Thụy Xuan.

Tiểu Thôi đặt xe ở cửa, nhấc tấm đệm xe lên. Cậu ta rất tò mò tại sao Tề Thụy Xuan lại cuống cuồng mất bình tĩnh như thế, nhưng lại không muốn đứng chung một chỗ với Quan Hiểu Hà, cho nên vô cùng hậm hực bước vào trong nhà.

"Thụy Xuan!" Giọng của Quan tiên sinh vô cùng dịu dàng thân thiết. "Có phải muốn đi Thiên An Môn không? Náo nhiệt thế này cũng rất đáng để xem đấy! Nếu đi, chúng ta cùng đi nhé?" Thụy Xuan thà nói chuyện với Tiểu Thôi cả ngày trời, còn hơn nói một câu với Quan Hiểu Hà. Tiểu Thôi căm ghét học sinh, còn Quan tiên sinh lại thích xem náo nhiệt của học sinh.

"Cái này..." Thụy Xuan không biết trong miệng mình đã thốt ra mấy chữ gì, lơ mơ bước trở lại, cúi đầu bước đi trong sân.

Quan tiên sinh không phải đi xem náo nhiệt, mà là muốn để người Nhật nhìn thấy mình. Về việc làm thế nào để gia nhập Tân Dân Hội, ông ta vẫn chưa tìm ra con đường nào. Vốn định hẹn Lưu sư phụ đi kiếm mấy trò "vui", để thu hút sự chú ý của người Nhật, nào ngờ Lưu sư phụ lại không biết điều như thế, thẳng thừng từ chối không chút nể nang. Trò vui đã không dâng lên được, ông ta nghĩ mình ít nhất phải để người Nhật nhìn thấy bản thân. Phải, lúc bắt giữ Tiền Mặc Ngâm, hiến binh Nhật đã nhìn thấy ông ta rồi. Thế nhưng, hiến binh chẳng qua chỉ là hiến binh, hiến binh có lẽ sẽ không giao việc cho ông ta đâu. Hôm nay, trước Thiên An Môn, chắc chắn sẽ có một số yếu nhân người Nhật, phải để yếu nhân nhìn thấy thì mới có hy vọng làm quan chứ.

Thụy Phong và đội ngũ của anh ta gần như là những người đến Thiên An Môn sớm nhất. Anh ta dự đoán, xung quanh hội trường chắc chắn sẽ náo nhiệt giống như hội chùa vậy, từng tốp tiểu thương bán đồ ngọt và hoa quả, từng tốp trai thanh gái lịch, chắc chắn sẽ xếp dọc theo bốn bức tường đỏ, trong ba lớp ngoài ba lớp hò hét, chen lấn, xô đẩy náo loạn cả lên; ở những nơi hơi xa một chút thậm chí còn có chụp ảnh phong cảnh Tây Hồ và biểu diễn ảo thuật, gõ những tiếng trống chiêng đơn giản mà có sức hút. Anh ta cũng hy vọng phía đông, phía tây và phía nam, chốc chốc lại truyền tới một âm thanh quân nhạc vẳng lại, sau đó, tiếng kèn và trống đồng ngày càng lớn, anh ta có thể vươn cổ lên là nhìn thấy một lá cờ đang tung bay trong không trung. Cờ trường của các trường học ở Bắc Bình mỗi trường một kiểu, một màu sắc, không trường nào giống trường nào. Phía sau lá cờ, anh ta thích nhất là nhìn những giáo viên thể dục oai phong lẫm liệt và đội hướng đạo sinh đầy dây với gậy gác trên người. Anh ta đặc biệt thích tiếng quân nhạc tì tách tì tách, giai điệu tuy đơn giản nhưng cũng đủ làm tim anh ta đập rộn lên; khi tim anh ta đập rộn lên như vậy, anh ta luôn cảm thấy bản thân khá thấu hiểu chủ nghĩa thiết huyết. Lúc vui vẻ muốn ngâm nga nghêu ngao, mười phần thì có đến tám chín phần là anh ta ngâm nga tiếng kèn hiệu quân đội đơn giản tì tách tì tách.

Thế nhưng, cảnh tượng thực tế trước mắt lại hoàn toàn khác biệt với những gì anh ta mong đợi. Thiên An Môn, Thái Miếu, và tường đỏ của Xã Tắc Đàn, lan can ngọc thạch trước tường đỏ, những cây thông già xanh đen sau tường đỏ, tất cả đều vô cùng hùng vĩ trang nghiêm, dường như ánh nắng quang đãng chiếu tới nơi này cũng không có cách nào không thu bớt lại một vài tia sáng, để toàn bộ bức tranh toát lên vẻ tịnh mịch. Nơi này không cho phép sự ồn ào và nông nổi. Thiên An Môn cao lớn đối diện với Chính Dương Môn cao lớn, hai tòa thành lầu cách nhau gần như thế, mà đồng thời lại giống như cách nhau rất xa. Người đi đường ở giữa hai cửa chỉ có thể cảm thấy bản thân nhỏ bé tựa con kiến. Thụy Phong đáng thương và đội ngũ của anh ta, đứng trên con đường lát đá giữa cửa Tây, giống như chẳng là cái thá gì nữa vậy. Thụy Phong chẳng thấy náo nhiệt đâu, mà chỉ cảm thấy từ lầu thành, tường đỏ, và ngọc thạch tỏa ra một bầu không khí nặng nề nào đó, đè nặng lên cái cổ gầy nhỏ của anh ta; anh ta đành cúi gằm đầu xuống. Để tổ chức hội họp, trước cây cầu ngọc thạch người ta đã dựng sẵn một đài diễn thuyết đơn giản. Đài diễn thuyết bằng lều bạt ván gỗ, mặc dù cắm đầy cờ lớn cờ nhỏ, thế nhưng lại vô cùng nghèo nàn tiêu điều, giả như lầu thành, cầu đá là những thứ bất tử, thì chiếc lều bạt này cứ như thể có thể bị một trận gió thổi bay đi mất tăm mất tích bất cứ lúc nào! Trên đài chưa có ai. Thụy Phong nhìn đài trống không, nhìn lầu thành, vội vàng lại cúi gằm đầu xuống. Anh ta cảm thấy đáng sợ. Dưới ánh nắng rực rỡ của ngày thu, từng con mắt đen ngòm trên lầu thành cứ như đang chớp rất chậm rất chậm vậy! Ai dám bảo đảm, trong những con mắt đen đó không có súng máy chứ! Anh ta cực kỳ mong muốn có thêm nhiều người tới, để lấp đầy quảng trường, cho mình thêm chút gan dạ! Chậm rãi, từ ba hướng đông, tây, nam đều có một số học sinh tới. Không có trống kèn quân đội, không có bất kỳ âm thanh nào, từng đội cứ thế trầm mặc, không còn cách nào khác, bước tới, đứng lại. Xe cộ ngựa xe đã ngừng qua lại nơi này. Xung quanh lại chẳng có tiểu thương bán hàng rong, cũng chẳng có nam nữ đứng xem náo nhiệt. Thụy Phong đã tham gia qua mấy buổi lễ truy điệu lớn, nhưng chưa có lần nào yên tĩnh như ngày hôm nay — mà hôm nay lại là đại hội chúc mừng cơ mà!

Học sinh ngày càng đông. Người tuy đông, thế nhưng vẫn không lấp đầy được quảng trường trước Thiên An Môn. Người càng đông, bức tường đỏ thẫm và lầu thành cao lớn kia dường như lại càng đỏ hơn cao hơn, trấn áp xuống khí thế của con người. Con người, cờ xí, dường như chẳng qua chỉ là những chiếc lông vũ không có chút trọng lượng nào. Mà Thiên An Môn lại là một ngọn núi trang nghiêm xinh đẹp. Cảnh sát, hiến binh, cũng ngày một đông hơn; bọn họ hôm nay chẳng có lấy một chút oai phong nào. Bọn họ, vào những ngày trước, từng bảo vệ học sinh, cũng từng đánh đập học sinh, thế nhưng hôm nay, bọn họ lại chẳng biết phải làm sao cho phải — Thiên An Môn, học sinh, người Nhật, mất nước, cảnh sát, hiến binh, những thứ chẳng ăn nhập gì với nhau này lại quy tụ lại với nhau như trong mộng vậy! Ờ hờ, đầy hổ thẹn, họ đứng bên cạnh học sinh, tất cả mọi người đều không dám lên tiếng. Sự trang nghiêm kiêu hãnh của Thiên An Môn khiến họ trầm mặc, hổ thẹn — một cái thành lịch diện biết bao, một lũ con người nhục nhã làm sao!

Lam Đông Dương vẫn giấu dải lụa cán bộ trong túi áo, không dám treo ra ngoài. Ông ta đứng ở nơi cách học sinh chừng nửa dặm, không dám chen chúc vào đám đông. Thỉnh thoảng nhón gót chân lên một chút, ông ta nhìn về phía đài, số tột cùng mong ngóng cấp trên và người Nhật tới, để có thể treo dải lụa ra, oai phong một phen. Trên đài vẫn chưa có người. Trợn tròn con ngươi lên, ông ta nhìn ngó xung quanh, hy vọng nhìn thấy một người quen; tìm không ra, Thiên An Môn lớn biết bao, tìm người khó như tìm kim đáy bể. Giống như loài chim vừa mới hạ cánh xuống, ông ta ngó đông nhìn tây, trong lòng vô cùng bất an. Sự tĩnh mịch của Thiên An Môn và sự trầm mặc của học sinh khiến ông ta sợ hãi. Cái tâm hồn thi sĩ chẳng lớn hơn não gà là mấy của ông ta, chỉ biết dùng ba năm câu văn không đâu vào đâu để cười nhạo cay nghiệt việc ai đó bị viêm ruột thừa, hoặc đố kỵ công kích việc ai đó nhận được một trăm đồng tiền nhuận bút. Ông ta không thể thưởng thức được sự trang nghiêm của Thiên An Môn, cũng không thể hiểu được sự phẫn uất và trầm mặc của học sinh. Ông ta chỉ cảm thấy nhiều người như vậy mà không có âm thanh, không có động tác, nhất định là đang mai phục mối họa gì đó, khiến trong lòng ông ta run rẩy.

Học sinh đứng gần như tê cả chân, trên đài vẫn chưa có động tĩnh gì. Chúng đói khát, mệt mỏi, thế nhưng đều không chịu lên tiếng, ngay cả những đứa trẻ chưa đầy mười tuổi cũng hiểu rằng không nên lên tiếng, bởi vì chúng biết đây là người Nhật bắt chúng tới để họp hội. Chúng không thể không tới, thế nhưng chúng căm ghét lũ giặc Nhật. Từng đôi mắt nhỏ chớp chớp nhìn Thiên An Môn, cái cửa tò mò và lầu thành kia cao lớn biết bao, cao lớn đến mức khiến chúng có chút sợ hãi! Từng đôi mắt nhỏ chớp chớp nhìn chiếc lều bạt, trên lều bạt treo cờ Nhật, còn có một lá cờ lớn ngũ sắc mà chúng không hề quen biết. Chúng chẳng hiểu ra sao cả, lá cờ năm sọc này là để làm gì, chẳng lẽ đây chính là lá cờ mất nước ư? Ai mà biết được! Chúng không dám hỏi thầy giáo, bởi vì hôm nay các thầy giáo đều cúi gằm đầu, trong mắt như ngấn lệ. Chúng cũng đành cúi đầu xuống, dùng bàn tay nhỏ bé nhẹ nhàng xé những lá cờ giấy có in mấy chữ đại loại như Trung Nhật thân thiện.

Học sinh gần như đã đến đủ, thế nhưng trước Thiên An Môn vẫn cứ trống trải lạnh lẽo. Người đông mà không náo nhiệt thì còn khó chịu hơn cả sự tĩnh mịch không bóng người — thậm chí còn đáng sợ hơn. Trong lịch sử Đại Trung Hoa, chưa từng có chuyện hàng vạn học sinh trước mặt kẻ thù mà đi chúc mừng sự thật mất nước. Trong lịch sử Đại Trung Hoa, cũng chưa từng có chuyện hàng vạn học sinh, đứng cùng một chỗ mà không phát ra một tiếng động. Những người Trung Quốc vốn kém nghiêm túc nhất, ngày hôm nay lại trở nên nghiêm túc.

Hội họp mang tính kịch nghệ; máy phát thanh trên đài bỗng nhiên vang lên, phát ra những bản nhạc Nhật Bản bi thảm u ám. Xung quanh, bỗng nhiên có rất nhiều binh lính địch tay cầm súng, từ xa vây chặt lấy hội trường. Trên đài, bỗng nhiên xuất hiện một hàng người, có người Trung Quốc mặc áo dài, cũng có người Nhật Bản vũ trang. Bỗng nhiên, những kẻ đeo dải lụa — trong đó có Lam Đông Dương — giống như vừa chui từ dưới đất lên, nhảy nhót tung tăng chạy khắp nơi. Không biết là ai lên kế hoạch, mà lại muốn tổ chức đại hội mang đậm tính kịch nghệ đến thế. Thế nhưng, trước Thiên An Môn, trước Thiên An Môn vĩ đại trang nghiêm ấy, chút tính kịch nghệ này chẳng đạt được chút hiệu quả nào cả. Một đứa trẻ thét lên cuồng dại với biển lớn sẽ chẳng thể tạo ra hiệu quả gì. Âm nhạc phát thanh kia không hề lấp đầy Thiên An Môn bằng âm thanh, mà chỉ giống như từ xa có ai đang tụng kinh hoặc khóc than — một tiếng khóc than của một dân tộc ưa tự sát. Những tên lính ở phía xa xa kia, dưới chân Thiên An Môn và Chính Dương Môn, nhỏ bé làm sao, giống như những khúc gỗ đen sì ngắn ngủn; trước Thiên An Môn, bất kỳ thứ gì xấu xa cũng đều mất đi oai phong. Trên đài, những kẻ mặc áo dài và những kẻ vũ trang, đều giống như những con rối nhỏ, ngồi hoặc đứng dưới những lá cờ nhỏ đỏ đỏ xanh xanh; bọn họ đều cảm thấy bản thân rất quan trọng, thế nhưng ngoài giống những con rối ra, bọn họ chẳng giống bất cứ thứ gì khác. Lam Đông Dương và những "đồng chí" của hắn, cứ đinh ninh rằng đột nhiên đeo dải lụa ra, sẽ khiến toàn thân mình tăng thêm hào quang, lại còn khiến người khác kính sợ mình, thế nhưng Thiên An Môn và học sinh cứ thế im lìm, không nhúc nhích, không kêu một tiếng, dường như hoàn toàn không thèm để ý đến bọn họ.

Một kẻ mặc áo dài đứng dậy, phát biểu qua loa phóng thanh. Âm thanh được khuếch đại qua máy móc, va vào bức tường đỏ kiên cố, va vào lầu thành cao lớn, rồi tan vào quảng trường rộng lớn tưởng như vô tận ấy, trông chẳng khác nào những tiếng ho khạc đờm. Học sinh đều cúi gằm đầu, chẳng nghe thấy gì, cũng hoàn toàn không muốn nghe thấy gì; chúng gọi kẻ mặc áo dài đang hầu hạ người Nhật đó là Hán gian.

Kẻ mặc áo dài ngồi xuống, một tên Nhật Bản vũ trang đứng lên. Lam Đông Dương và những "đồng chí" của hắn, lúc này đã chia nhau đứng ở các vị trí trọng yếu để "lãnh đạo" học sinh. Bọn họ liều mạng vỗ tay, thế nhưng trước Thiên An Môn, tiếng vỗ tay của bọn họ trông chẳng khác nào một con sẻ nhỏ đang vỗ cánh giữa sa mạc lớn. Bọn họ cũng ra hiệu bảo học sinh vỗ tay, học sinh đều cúi gằm đầu, không có bất kỳ động tác nào, trên đài lại phát ra thứ âm thanh giống như tiếng mèo kêu rừ rừ, tên võ quan Nhật Bản đó đang dùng tiếng Trung Quốc để giải thích sự anh dũng vô địch của lính Nhật, thế nhưng hắn hoàn toàn tốn công vô ích, người dưới đài không nghe thấy, cũng không muốn nghe. Sức lực của hắn ta tốn uổng công, hơn nữa bản thân hắn ta dường như cũng cảm thấy không có cách nào làm cho Thiên An Môn phải đầu hàng; Thiên An Môn lớn biết bao, hắn ta nhỏ bé biết bao, giống như một con khỉ đang giương oai trước núi Nga Mi vậy.

Hết người này đến người khác, những con rối nhỏ Đông Dương trên đài đều phát ra tiếng vo ve như muỗi kêu hướng về phía Thiên An Môn, đều cảm thấy chi bằng một trận súng máy quét sạch những kẻ dưới đài đi thì còn sướng đời hơn. Bọn họ cũng đều cảm thấy bản thân như đang bị ai đó đùa cợt. Sự im bặt không tiếng động của đám học sinh, sự trang nghiêm tĩnh mịch của Thiên An Môn, dường như đều đang ép buộc bọn họ phải thừa nhận mình chẳng qua chỉ là mấy con khỉ đang diễn trò khỉ mà thôi. Bọn họ trên lầu thành, dưới cầu ngọc thạch, đều mai phục binh lính và súng máy, để phòng ngừa những vụ tập kích bất ngờ. Trên đài, bọn họ còn có thể nhìn thấy từ xa những tên lính gách gôn cho họ ở vòng ngoài hội trường — nhìn cũng giống như những con rối nhỏ. Thế nhưng, Thiên An Môn và học sinh dường như không hiểu lựu đạn với súng lục có tác dụng gì, sự trầm mặc và lãnh đạm hình như cũng là một thứ vũ khí, một thứ vũ khí không cần dùng đao kiếm mà vẫn đáng sợ.

Cán bộ trên đài và dưới đài hô lên mấy câu khẩu hiệu. Miệng của bọn họ há rất to, tay giơ rất cao, thế nhưng âm thanh lại rất nhỏ, rất không rõ ràng. Học sinh không lên tiếng lấy một câu. Chúc mừng chiến thắng Bảo Định ư? Ai mà chẳng biết Bảo Định bị hạ bằng bom và khí độc chứ!

Những con rối trên đài đã xuống đài, biến mất. Những cán bộ đeo dải lụa cầm những giỏ đường Chiêu Hòa đi phát, mỗi học sinh một viên. Thiên An Môn cao lớn biết bao, mỗi người lại chỉ được chia một viên kẹo nhỏ xíu như thế! Trung Nhật thân thiện cơ đấy, mỗi người được chia một viên kẹo, sau khi Bảo Định bị tàn phá bởi khí độc và bom đạn! Đường Chiêu Hòa và cờ nhỏ đều bị vứt bỏ lăn lóc dưới đất.

Quán tiên sinh vốn đã đến từ lâu, nhưng không dám tiến lên trước vì sợ có người ném bom. Trên đài đã có hai ba người phát biểu xong, ông ta mới dám cả gan tiến đến trước đài. Ông ta rất muốn bước lên đài, nhưng bị tuần cảnh chặn lại một cách rất bất lịch sự. Ông ta đành phải đứng phía trước nhóm học sinh. Hàng học sinh đầu tiên cách bục phát biểu cũng phải năm sáu trượng, người trên đài không dễ gì nhìn rõ mặt ông ta. Ông ta muốn nhích lên một chút, vái chào như kiểu những kẻ dâng biểu hàng trong tuồng cũ, xưng tên tuổi để vào, cốt làm cho người trên đài chú ý. Tuần cảnh không cho ông ta nhích lên. Ông ta giải thích vài câu với tuần cảnh:

"Xin hãy yên tâm, tôi không có ý gì khác! Tôi muốn đến hành lễ với những người trên đài!"

"Chẳng lẽ người trên đài là bố đẻ nhà anh chắc?" Tuần cảnh bực bội hỏi.

Quán tiên sinh không nói gì thêm, cũng không định nhích lên nữa, cứ thế thành tâm thành ý, từ đằng xa cúi đầu thật sâu hướng về phía trên. Sau đó, ông ta cung kính lắng nghe âm thanh phát ra từ trên đài; ngẩng cao mặt, hy vọng người trên đài có thể nhìn rõ nét mặt mình. Cuối cùng, ông ta cũng nhận một viên kẹo Chiêu Hòa, hơn nữa còn nói với người "cán sự" rằng: "Hội họp thật là hay nhé!" —— Màn kịch hề ở Thiên An Môn, cuối cùng chỉ nhận được một câu tán dương như thế.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 21 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.