Chỉ còn lại một mình, hắn chợt cảm thấy căn phòng bỗng trở nên vô cùng rộng lớn, trống trải đến mức suýt chút nữa có chút đáng sợ. Trong phòng vốn dĩ chẳng có gì, nay lại càng thêm trống hoác, tựa như đã đánh mất thứ gì đó. Hắn nhắm mắt lại. Hắn thấy dễ chịu hơn một chút. Trong tâm trí hắn, trên mặt đất vẫn đang nằm người đàn ông trung niên ấy, ở góc tường vẫn đang ngồi cặp nam nữ thanh niên kia. Có sự hiện diện của họ, hắn cảm thấy mình có thêm điểm tựa. Hắn ngẫm nghĩ tỉ mỉ về giọng nói, tướng mạo và hoàn cảnh của họ. Từ đây, hắn liên tưởng đến tương lai của người thanh niên nam ấy — cậu ta sẽ đi đâu? Có phải sẽ đi tòng quân? Hay là... Dù người thanh niên đó đi đâu đi nữa, thì dẫu sao anh ta cũng đã đưa ra cho cậu ta lời khuyên tốt nhất. Giả sử lời khuyên của cậu được chấp nhận, người thanh niên đó nhất định sẽ noi theo gương của Nhơn Thạch để đối phó với kẻ địch. Phải, kẻ địch chính là bệnh dịch truyền nhiễm, Nhơn Thạch và tất cả những thanh niên đều phải biến thành chất khử trùng!
Nghĩ đến đây, hắn mở mắt ra. Căn phòng không còn trống trải như trước nữa, nó vẫn nhỏ bé và kiên cố nhường ấy; nó không còn là một căn phòng giam nhỏ bé nữa, mà đã trở thành nơi khởi nguồn để kháng chiến kẻ địch, tiêu diệt kẻ địch. Kẻ địch vô cớ sát hại người đàn ông trung niên và cô gái xinh đẹp kia, quả thực là vậy; nhưng chỉ có kiểu tàn sát tùy tiện đó mới tạo ra sự hận thù và kích động lòng báo thù. Kẻ địch làm rất đúng! Giả như không phải thế, bằng một kẻ mọt sách chỉ biết ngâm rượu nhân trần, chơi hoa thưởng cỏ như hắn, thì sao lại có thể dính líu đến vận mệnh hưng vong của đất nước cho được?
Tâm trí hắn bình tĩnh trở lại. Hắn không còn nổi giận vì sự tàn bạo của kẻ địch nữa. Đây không phải lúc để giảng đạo lý, mà là lúc xem ai có thể tiêu diệt được ai. Đúng vậy, chân hắn đang mang cùm, răng đã lung lay mấy chiếc, thân thể hắn bị giam cầm trong căn phòng nhỏ chuyên tạo ra cái chết này; thế nhưng, trong lòng hắn chưa bao giờ cảm thấy sung mãn đến thế. Thân xác bị giam hãm trong căn phòng nhỏ, nhưng tinh thần của hắn đã bay vào lịch sử, bay đến khắp các chiến trường của Trung Quốc. Hắn tay không tấc sắt, nhưng vẫn còn một hơi thở. Hắn đã thuyết phục được một người thanh niên, hắn sẽ ở đây chờ đợi thêm nhiều người nữa, dùng hơi thở của mình để củng cố họ, cổ vũ họ, cho đến khi hơi thở ấy bị kẻ địch đánh gãy. Giả như hắn còn có thể sống sót bước ra ngoài, hắn hy vọng xương cốt của mình sẽ được chôn chung một chỗ với mảnh vụn của kẻ địch, giống như Nhơn Thạch!
Hắn quên đi thơ ca, hội họa, rượu chè, hoa cỏ và cả thể xác của mình, mà chỉ cảm thấy bản thân chính là hơi thở ấy. Hắn thậm chí còn cảm thấy căn phòng nhỏ kia thật đẹp. Nó là nhà tù của riêng hắn, cũng là của rất nhiều người, đồng thời cũng là điểm kết nối giữa số phận cá nhân và vận mệnh quốc gia. Nhìn chiếc cùm trên chân, sờ vết thương trên mặt, hắn mỉm cười. Hắn quyết định nuốt trọn nắm cơm được mang tới, để dùng chút dưỡng chất mà nó cung cấp nhằm chống lại những trận đòn roi tàn nhẫn. Hắn phải sống; phải sống thì mới có thể tiếp tục chết! Hắn giống như kẻ đã rơi xuống nước, bám lấy một khúc gỗ, gửi gắm toàn bộ hy vọng vào đó. Hắn không thể, tuyệt đối không thể có ý định chết nữa. Trước đây hắn chưa từng thực sự sống; cái gọi là hoa với cỏ ấy, quả thực chỉ giống như một nắm cát, tiện tay là rơi rụng mất. Bây giờ hắn mới có sinh mệnh, sinh mệnh này là thật, biết chảy máu, biết đau đớn, biết gánh vác trách nhiệm nặng nhạt tựa Thái Sơn.
Có năm sáu ngày, hắn không hề phải chịu tra khảo. Ban đầu, hắn vô cùng sốt ruột; dần dần, hắn đã nhìn thấu: việc có thẩm vấn hay không đều do kẻ địch quyết định, bản thân mình sốt ruột thì có ích gì chứ? Hắn đè nén cơn giận xuống. Từ khe cửa có người nhét vào một bó rơm, hắn lót nó xuống mặt đất, rảnh rỗi lại rút ra một hai cọng, ngồi mân mê cho đỡ buồn. Giữa lõi rơm, hắn phát hiện ra một con sâu nhỏ, hắn cẩn thận đặt con sâu xuống đất, tựa như vừa có được một người bạn mới. Con sâu ngoan ngoãn nằm đó, chỉ co người lại một chút. Hắn nhìn nó, nghĩ mãi không ra cách nào có thể khiến con sâu trở nên hoạt bát, vui vẻ hơn một chút. Như để xin lỗi, hắn thì thầm với con sâu: "Ngươi tưởng trong rơm rạ thì rất an toàn, ai ngờ lại rơi vào tay ta! Ta trước đây cũng từng cảm thấy rất an toàn, nhưng tất cả những gì ta có chẳng qua cũng chỉ là một cọng rơm! Đừng giận nhé, sinh mệnh của ngươi và sinh mệnh của ta lớn ngang bằng nhau đấy; chỉ là, nếu chúng ta có thể tự bảo vệ mình, thì sinh mệnh của chúng ta mới có thể lớn hơn một chút! Xin lỗi nhé, ta đã làm phiền ngươi! Nhưng mà, ai bảo ngươi lại đi tin tưởng cọng rơm làm gì chứ?"
Chính là vào tối hôm bắt được con sâu nhỏ đó, hắn bị gọi đi thẩm vấn. Nơi thẩm vấn nằm ở trên lầu. Một căn phòng rất lớn, trông giống như phòng học. Ánh đèn trong phòng vốn dĩ rất mờ, thế nhưng hắn vừa bước chân vào cửa, luồng ánh sáng cực mạnh bất thình lình chiếu thẳng tới từ phía đối diện, khiến hắn bị mù lòa trong chốc lát. Hắn bị kéo đến trước bàn làm việc của quan tòa, bấy giờ mới mở mắt ra; vừa nhìn đã thấy ba gương mặt màu xanh đang phát sáng — tất cả bọn chúng đều đã hóa trang. Cả ba gương mặt xanh đều bất động, sáu con mắt đồng thời dán chặt vào hắn, giống như ba con mèo cùng nhìn một con chuột vậy. Bỗng nhiên, cả ba cái đầu cùng chồm về phía trước, đồng thời nhe ra những hàm răng trắng ởn.
Hắn nhìn bọn chúng, không hề nhúc nhích. Hắn là một nhà thơ Trung Quốc, xưa nay không tin "yêu ma quỷ quái", lại càng coi thường những trò mèo mượn gió. Hắn cảm thấy sự trịnh trọng bày đặt chơi trò ảo thuật của người Nhật thật vô cùng buồn cười. Thế nhưng hắn lại không cười nổi, bởi vì hắn cũng khâm phục sự chân thành đến mức giống như ma quỷ của người Nhật!
Màn kịch đã diễn xong, con quỷ xanh ngồi ở giữa khẽ gật đầu sang hai bên, đại khái là ra hiệu: "Tên này là kẻ lợi hại!" Hắn bắt đầu hỏi, dùng thứ tiếng Trung Quốc cứng nhắc để hỏi:
"Mày là cái gì?"
Hắn suýt chút nữa thốt lên rằng: "Tôi là người Trung Quốc!" Thế nhưng, hắn đã kiềm chế bản thân lại. Hắn phải trân trọng thân thể của mình, không thể vì khoái cảm chốc lát mà rước lấy tổn thương da thịt. Đồng thời, hắn cũng chẳng nghĩ ra được câu trả lời nào khác thích hợp hơn. "Mày là cái gì?" Con quỷ nhỏ lại hỏi thêm một lần nữa. Ngay tiếp đó, nó tự làm rõ ý của mình: "Mày, đảng Cộng sản?"
Hắn lắc đầu. Hắn rất muốn châm chọc hỏi ngược lại một câu: "Chính phủ Nam Kinh kháng chiến vốn dĩ đâu phải của đảng Cộng sản!" Thế nhưng, hắn lại kiềm chế bản thân.
Gương mặt xanh bên trái lên tiếng: "Ngày mùng một tháng tám, mày ở chỗ nào?"
"Ở nhà!"
"Ở nhà làm gì?"
Suy nghĩ một lúc: "Không nhớ rõ nữa!"
Gương mặt xanh bên trái liền đưa mắt ra hiệu với hai gương mặt xanh bên phải: "Tên này lợi hại đấy!" Gương mặt xanh bên phía tay phải vươn cổ ra, phát ra tiếng kêu xì xì trong cổ họng như một con rắn: "Mày! Mày phải bị đánh thật đòn đau dã man!" Ngay sau đó, hắn rụt cổ lại, vung tay phải lên.
Hắn — Tiền lão nhân — từ phía sau bỗng ập tới một trận gió, roi da quất mạnh lên lưng như thanh sắt nung đỏ, hắn chúi người về phía trước, đập đầu vào mặt bàn. Hắn không thể kiềm chế bản thân được nữa, hắn gầm lên một tiếng giận dữ như một con hổ nổi giận. Đôi tay hắn đập mạnh lên bàn: "Đánh đi! Đánh đi! Tôi chẳng có gì để nói cả!"
Cả ba gương mặt xanh đều nghiến răng mỉm cười. Bọn chúng đang tận hưởng âm thanh roi vút vun vút ấy cùng tiếng gầm giận dữ của lão nhân. Bọn chúng chẳng có thù hằn gì với hắn, bọn chúng không tìm ra được hành vi phạm tội nào của hắn, bọn chúng chỉ muốn nhìn hắn chịu hình phạt, thích nghe tiếng hắn kêu la; nghề nghiệp, tôn giáo và niềm vui cao cả của bọn chúng, chính là tra tấn dã man những người vô tội.
Roi da cứ như thể bị máy móc điều khiển vậy, đều đặn, không ngắt quãng, cứ thế quất xuống một cách chuẩn xác và mạnh mẽ. Dần dần, lão nhân chỉ có thể rên rỉ, thè lưỡi thở hắt ra như một con ngựa gãy chân, tròng mắt lồi cả lên cao. Lại chịu thêm mấy roi nữa, hắn bỗng thấy buồn nôn, ngất lịm đi.
Tỉnh lại, hắn vẫn ở trong căn phòng nhỏ ấy. Hắn khát nước, nhưng chẳng có nước để uống. Máu trên lưng hắn đã khô cứng lại, thế nhưng mỗi lần cử động, có cảm giác như có ai đó đang xé toạc từng vết thương ấy ra vậy. Hắn chịu đựng cơn khát, chịu đựng cơn đau, tựa hai bả vai vào góc tường, để tấm lưng không bị dán chặt vào vách. Hắn liên tục lên cơn hoa mắt chóng mặt. Mỗi lần ngất đi, hắn lại cảm thấy sinh mệnh của mình đang tản mác bay ra ngoài như những làn hơi nước. Hắn không còn suy nghĩ gì nữa, chỉ lẩm bẩm gọi tên chính mình vào những lúc sắp ngất lịm đi. Hắn đã chẳng còn phân biệt được ngày đêm, quên đi cả sự phẫn nộ và oán hận, hắn chỉ thỉnh thoảng tự gọi tên mình, giống như đang tự nhắc nhở bản thân: "Phải sống tiếp! Phải sống tiếp!" Bằng cách đó, khi sinh mệnh của hắn bay vút vào chốn tối tăm tựa như một luồng hơi, hắn vẫn có thể nghe thấy tiếng gọi của chính mình từ nơi xa xăm rồi lại kéo giật trở về. Thế rồi hắn nghiến chặt răng, nhắm nghiền mắt, nhốt luồng hơi ấy lại trong cơ thể. Sự dập dờn của sinh mệnh làm giảm bớt nỗi đau đớn trên người hắn; trong khoảnh khắc nửa sống nửa chết ấy, hắn có được sự yên tĩnh và giải thoát. Thế nhưng, hắn không chịu buông thả bản thân dễ dàng như thế. Hắn thà chịu đựng đớn đau, chứ quyết nắm chặt lấy sinh mệnh. Hắn phải sống tiếp, phải sống tiếp!
Sự tra tấn hành hạ người của người Nhật đã đạt đến trình độ của một nghệ thuật. Lần thứ hai chúng gọi hắn đi thẩm vấn, là vào một buổi chiều đẹp trời. Quan thẩm vấn chỉ có một người, mặc thường phục. Ông ta ngồi trong một căn phòng cực kỳ nhỏ, tường sơn màu xanh nhạt; các cửa sổ đều mở tung, ánh nắng rọi vào, chiếu lên chậu cẩm tú cầu bốn mùa màu đỏ thắm đặt trên bệ cửa sổ. Hắn ngồi cạnh một chiếc bàn nhỏ, trên bàn trải khăn nhung màu xanh thẳm, đặt một chiếc lọ nhỏ cổ kính, cắm một nhành hoa cúc mùa thu. Bên cạnh lọ hoa có hai chiếc chén nhỏ, cùng một bình rượu màu vàng nhạt. Trên tay ông ta cầm một cuộn cổ thi Trung Quốc.
Khi tiên sinh Tiền bước vào, ông ta vẫn đang đọc cuộn thơ ấy, tựa hồ tâm trí đã bay theo vần thơ đến một nơi rất xa xôi, mà quên mất mọi thứ trước mắt. Cho đến khi lão nhân đã bước đến gần, ông ta mới giật mình đặt cuốn sách xuống, vội vã đứng phắt dậy. Ông ta liên tục cúi đầu xin lỗi, mời "khách" ngồi xuống. Tiếng Trung Quốc của ông ta nói vô cùng lưu loát, lại còn hay dùng từ ngữ văn vẻ.
Lão nhân ngồi xuống. Người nọ liên tục hít vào trong cổ họng, rót rượu vào chén, rót xong liền nâng chén lên trước: "Xin mời!" Lão nhân ngửa cổ, uống cạn chén rượu. Người nọ cũng uống cạn, rồi lại hít không khí vào để rót rượu. Cạn chén thứ hai, ông ta mỉm cười nói: "Đều chỉ là chút hiểu lầm, hiểu lầm cả thôi! Xin ông đừng để bụng!"
"Hiểu lầm cái gì?" Lão nhân sau khi uống hai chén rượu vào bụng, toàn thân đã bắt đầu phát nóng. Ban đầu hắn định ngậm miệng không nói một lời, thế nhưng hơi rượu lại cứ thúc giục hắn phải lên tiếng.
Người Nhật không trả lời thẳng vào trọng tâm, mà chỉ cười ranh mãnh một tiếng; rồi lại rót đầy rượu. Thấy lão nhân uống cạn chén rượu một lần nữa, lúc bấy giờ ông ta mới cất lời: "Ông biết làm thơ chứ?"
Lão nhân khẽ nhắm mắt lại, thay cho câu trả lời.
"Thơ mới? Hay là cổ thi?"
"Thơ mới thì tôi chưa học qua!"
"Rất hay! Người Nhật chúng tôi đều rất thích cổ thi!"
Lão nhân trầm ngâm suy nghĩ một lúc, mới đáp: "Người Trung Quốc đã dạy các ông làm cổ thi, còn thơ mới thì các ông vẫn chưa học được đấy thôi!"
Người Nhật bật cười, cười thành tiếng. Ông ta nâng chén rượu lên: "Chúng ta cạn một chén, để biểu thị Nhật Bản và Trung Quốc đồng văn, cộng vinh nhục nhé! Trong bốn biển đều là anh em cả, mà chúng ta thì suýt chút nữa là anh em ruột thịt rồi!"
Lão nhân không nâng chén. "Anh em ư? Giả như các ông đến để tàn sát chúng tôi, thì ông với tôi chính là kẻ thù! Anh em ư? Thật là nực cười!"
"Hiểu lầm! Hiểu lầm rồi!" Người nọ vẫn mỉm cười, nụ cười có phần không tự nhiên cho lắm. "Bọn họ làm càn, ngay cả tôi cũng không hoàn toàn vừa ý với bọn họ đâu!"
"Bọn họ là ai?"
"Bọn họ——" Người Nhật đảo tròng mắt. "Tôi là bạn của ông! Tôi rất muốn kết giao với ông thành người bạn tốt nhất, miễn là ông chịu chấp nhận lời khuyên thiện chí của tôi! Ông xem đấy, ông là người Trung Quốc thế hệ trước, uống chút rượu, ngâm dăm câu thơ. Tôi thích nhất là những người như ông! Mẫu người ấy dẫu không tránh khỏi việc làm càn, thế nhưng bọn họ cũng không hoàn toàn nhắm mắt đâm càn, bọn họ không thích thanh niên các ông, những kẻ thanh niên biết làm thơ mới và thích đọc thơ mới; đám người ấy căn bản trông chẳng giống người Trung Quốc chút nào, bọn họ đã bị người Anh Mỹ lừa gạt, nên mới chống lại Nhật Bản. Điều này vô cùng kém khôn ngoan! Vũ lực của Nhật Bản là vô địch thiên hạ, các ông mà dám đụng đến nó, chính là tự chuốc lấy diệt vong. Cho nên, tôi dẫu không cản nổi bọn họ dùng vũ lực, cũng không khuyên nổi thanh niên các ông phản kháng, thế nhưng tôi vẫn nuôi chí lớn muốn kết giao thêm nhiều bạn bè người Trung Quốc, những người bạn giống như ông đây. Chỉ cần ông và tôi có thể chân thành đối đãi với nhau, thì chúng ta sẽ có thể từ từ mở rộng thế lực và ảnh hưởng của mình, khiến cho mối quan hệ Nhật - Hoa trở nên tốt đẹp, trở thành đôi bạn tri kỷ thực sự thông cảm giúp đỡ lẫn nhau, cùng tồn tại cùng diệt vong! Ông muốn làm chức vụ gì? Cứ nói một tiếng, không có việc gì là không làm được cả! Tôi có đủ năng lực để phóng thích ông, khiến ông đạt được nguyện vọng học hành xuất sắc để ra làm quan!"
Hết nửa ngày trời, lão nhân không thốt ra một tiếng nào.
"Thế nào?" Người Nhật giục hỏi. "Ồ, tôi không nên hối thúc ông! Người Trung Quốc chân chính vốn dĩ phải thong thả từ tốn chứ! Ông cứ thong thả suy nghĩ cho kỹ đi nhé?"
"Tôi chẳng cần phải nghĩ! Đã muốn thả tôi ra, xin hãy làm cho nhanh lên một chút!"
"Thả ông ra rồi thì sao?"
"Tôi không đồng ý bất kỳ điều kiện nào cả! Chết đói là chuyện nhỏ, mất khí tiết mới là chuyện lớn!"
"Ông cũng nên nghĩ cho tôi chứ? Tôi đường đường chính chính thả ông ra mà không có lý do gì, thì phải ăn nói sao đây?"
"Cái đó tùy ông! Tôi rất quý trọng sinh mạng của mình, nhưng còn quý trọng khí tiết của tôi hơn!"
"Khí tiết cái gì chứ? Chúng tôi vốn đâu có muốn tiêu diệt Trung Quốc!"
"Thế thì, đánh nhau vì cái gì chứ?"
"Đó là hiểu lầm!"
"Hiểu lầm ư? Thế thì cứ hiểu lầm cho đến cùng đi! Trừ phi lịch sử toàn là những lời nói dối, nếu không sẽ có một ngày, chúng ta sẽ hiểu thế nào là hiểu lầm!"
"Được thôi!" Người Nhật dùng tay từ từ xoa mặt. Mắt phải của ông ta nheo lại thành một đường chỉ nhỏ, còn mắt trái thì mở trừng trừng. "Chết đói là chuyện nhỏ, lời ông nói đấy nhé, được thôi, để tôi bỏ đói ông mấy hôm rồi hẵng hay! Trong vòng ba ngày, ông sẽ không nhận được bất kỳ thứ đồ ăn nào hết!"
Lão nhân đứng phắt dậy, đầu có chút hoa mắt quay cuồng; đưa tay bám lấy bàn, hắn trấn tĩnh lại. Người Nhật vươn tay ra, "Chúng ta bắt tay một cái không được sao?"
Lão nhân chẳng có bất kỳ biểu thái gì, chậm chạp bước ra ngoài. Khi đã bước ra khỏi cửa phòng, hắn lại bị gọi giật lại: "Khi nào ông nghĩ thông suốt rồi, lúc nào hãy thông báo cho tôi, tôi vẫn luôn sẵn lòng làm bạn với ông!"
Trở lại căn phòng nhỏ, hắn không muốn suy nghĩ thêm bất cứ điều gì nữa, chỉ kiên quyết chờ đợi cơn đói khát kéo đến. Phải, người Nhật quả thực biết cách tra tấn con người, đánh đập tổn thương bề ngoài rồi, vẫn chưa hết, còn phải trừng phạt cả bên trong nữa. Hắn ngược lại bật cười.
Tối hôm đó, trong phòng giam nhỏ lại có thêm ba phạm nhân mới, toàn là đàn ông trạc tuổi ba bốn mươi. Nhìn bộ dạng hoảng sợ của họ, hắn thừa biết bọn họ cũng chẳng có tội tình gì; những kẻ thực sự làm chuyện sai trái sẽ tĩnh lặng chờ đợi phán quyết hơn. Hắn không muốn hỏi han bọn họ điều gì, mà chỉ thấp giọng dặn dò: "Các anh phải chịu đựng cho vững các đòn tra tấn đấy! Các anh nhận tội cũng chết, không nhận tội cũng chết, hà cớ gì phải chịu thêm một tầng tội nữa chứ? Chẳng có gì phải sợ cả, đất nước đã mất rồi, các anh đương thi hành tội phạt! Cố chịu đựng cho vững, nhỡ may mà vượt qua được, các anh mới biết đường mà báo thù!"
Ba ngày trời, không có một hột cơm nào lọt vào bụng hắn. Ba ngày, ba kẻ mới đến lần lượt chịu đựng những trận tra khảo hình phạt, giống như đang biểu diễn cho hắn xem vậy. Cơn đói khát, đau đớn cùng cảnh tượng máu thịt bay tung tóe trước mắt khiến hắn nhắm nghiền mắt lại, không thốt ra nửa tiếng kêu rên. Hắn không muốn chết, thế nhưng cái chết đã tìm đến, hắn cũng chẳng buồn né tránh. Hắn cho tới cùng vẫn không hiểu nổi rốt cuộc bản thân đã phạm tội gì, cũng chẳng biết tại sao người Nhật cứ khăng khăng khuyên hắn đầu hàng, hắn thấy bức bối ngột ngạt. Thế nhưng, sau ba ngày nhịn đói, bộ não của hắn lại trở nên minh mẫn hơn; hắn đã nhìn thấu: cho dù người Nhật muốn làm gì đi nữa, thì dẫu sao bản thân hắn cũng phải kiên định! Người Nhật bảo hắn có tội, thì hắn chính là có tội, hắn phải mang thân thể máu thịt ra để gánh chịu những hình phạt độc ác; người Nhật khuyên hắn đầu hàng, nhưng hắn vốn vô tội, hắn phải đánh đổi cả sinh mạng để bảo toàn khí tiết của chính mình. Nhìn thấu được điều này, hắn cảm thấy mọi chuyện bỗng trở nên vô cùng đơn giản, hoàn toàn chẳng có gì phải bực bội nữa. Hắn tự đặt ra một phép ẩn dụ cho mình: Giả như ngươi đụng độ một con hổ, ngươi chẳng cần phải giảng đạo lý với nó, mà phải quyết định xem bản thân mình có dám đấu tranh với nó hay không! Không cần phải tốn công suy nghĩ xem tại sao con hổ lại cắn ngươi, hay không cắn ngươi, việc ngươi cần làm là phải tìm cách đánh trả lại nó!
Hắn nhớ đến cậu con trai út của mình, Nhơn Thạch. Hắn lại càng không thể hiểu nổi tại sao người Nhật từ đầu đến cuối không hề nhắc tới Nhơn Thạch. Lẽ nào Nhơn Thạch không hề làm cái hành động vinh quang đó thật ư? Lẽ nào những gì Quán Hiểu Hà báo cáo lại là một tội ác khác? Giả như hắn thực sự bị bắt vì chuyện của Nhơn Thạch, hắn sẽ không chút do dự mà thừa nhận, rồi an tâm chờ đợi án tử hình. Phải, hắn thực sự muốn giữ lại mạng sống, để làm những việc có ý nghĩa hơn; thế nhưng, để bù đắp cho sự oanh liệt của Nhơn Thạch, hắn không hề sợ hãi cái chết có thể giáng xuống ngay lập tức. Người Nhật, thế mà lại không hề nhắc đến Nhơn Thạch, ngược lại còn khuyên hắn đầu hàng. Ý gì đây chứ? Lẽ nào trong mắt người Nhật, hắn căn bản trông giống như một kẻ chỉ biết đầu hàng? Nghĩ đến đây, hắn nổi giận. Thật vậy, hắn sống hơn năm mươi tuổi rồi, chưa từng làm được việc gì có ích cho quốc gia và xã hội. Thế nhưng, ở mặt tiêu cực, hắn cũng chưa từng làm bất cứ chuyện gì có lỗi với quốc gia và xã hội cả. Tại sao người Nhật lại nhìn hắn giống như một tên Hán gian thế nhỉ? Ồ! Ồ! Hắn đã nghĩ ra rồi: Những nhân vật áo rộng đai cài trong tranh thủy mặc ấy, những nhân vật chỉ biết nghe tiếng đàn thưởng hoa ấy, há chẳng phải cũng là những kẻ đứng ngoài khoanh tay đứng nhìn chuyện quốc sự đó sao? Người Nhật đương nhiên thích bọn họ rồi. Bọn họ cùng lắm cũng chỉ lui về ở ẩn chốn thung lũng sơn lâm, "không ăn lộc nhà Chu"; bọn họ tuyệt đối sẽ không liều mạng với người Nhật đâu! "Hay lắm! Hay lắm! Hay lắm!" Hắn tự nhủ với chính mình: "Dù Nhơn Thạch đã làm hay không làm chuyện đó, bản thân ta cũng phải trở thành một con người mới gắn chặt với vận mệnh đất nước, để chuộc lại cái tội đứng ngoài khoanh tay bàng quan chuyện nước non trước đây! Ta không bị chuyện nước non liên lụy, mà là vì bản thân trốn việc lười nhác làm lỡ dở việc nước; ta tội đáng phải tội! Từ hôm nay trở đi, ta phải gạt bỏ sống chết ra ngoài để bảo toàn tính mạng, nhằm giao phó hoàn toàn tính mạng đó cho đất nước!"
Nghĩ thông suốt được điều này, tuy khắp người đầy bùn đất và vết thương, thế nhưng hắn lại cảm thấy toàn thân trong suốt thông thấu, tựa như một khối thủy tinh lớn.
Thế nhưng người Nhật không vì hắn là một khối thủy tinh mà ngừng tay tra tấn; cho dù hắn có là kim cương đi chăng nữa, bọn chúng cũng sẽ tìm mọi cách để nghiền nát anh ta thành tro bụi.
Hắn cắn răng chịu đựng, cắn răng chịu đựng, không rên lên một tiếng nào. Đến lúc không thể chịu nổi nữa, hắn gầm lên: "Đánh đi! Đánh đi! Tôi chẳng có gì để nói cả!" Hắn nghiến chặt răng, thế nhưng răng đã bị đập rụng. Hắn ngất lịm đi, bọn chúng liền dùng nước lạnh xịt vào người, làm hắn tỉnh lại. Bọn chúng đổ nước lạnh vào người hắn, đổ từng thùng từng thùng một, rồi lại bắt hắn nôn ra. Bọn chúng dùng đòn khiêng kẹp chân hắn, dùng bùi nhùi lửa đốt đầu hắn. Hắn cắn răng nhẫn nhục chịu đựng. Thời gian trôi đi rất chậm đối với hắn, vào những lúc hắn tỉnh táo; và thời gian trôi đi rất nhanh, vào những khoảng thời gian hắn chìm trong hôn mê. Hắn quyết định không khuất phục, hắn coi sinh mệnh như một ngụm nước bọt, vào thời điểm sắp nhổ ra, lại nuốt ngược trở vào.
Người thẩm vấn hắn hầu như cứ mỗi lần lại thay đổi một người. Những con người khác nhau dùng những thứ hình phạt khác nhau, hỏi những câu hỏi khác nhau. Hắn đã không còn bận tâm đi đoán mò rốt cuộc mình phạm tội gì nữa. Hắn nhìn thấu rồi: Giả như hắn chịu cúi đầu nhận tội, thì hắn chính là kẻ phạm mọi tội ác, chỉ cần tùy tiện nhận đại một tội danh nào đó, cũng có thể khiến đầu thân mỗi ngả. Ngược lại nếu hắn quyết tâm kháng cự đến cùng, thì hắn chẳng phạm tội gì cả, chẳng qua là vì không chịu vu oan giáng họa cho bản thân nên mới phải chịu hình phạt mà thôi. Hắn cũng nhìn thấu một điều: Người Nhật cũng chưa chắc đã nắm chính xác hắn đã phạm tội gì, thế nhưng một khi đã bắt hắn tới đây, thì không tiện thả ra một cách tùy tiện nữa; tùy tiện đánh đập hắn cho vui tay cũng là một cách giải trí tốt. Mèo không chỉ bắt chuột, có đôi khi bắt được một chú chim nhỏ xinh đẹp vô tội, cũng sẽ đem ra vờn nghịch suốt buổi nửa ngày trời!
Những người chung phòng giam với hắn, người đến rồi lại đi, hắn chẳng nhớ nổi rốt cuộc có bao nhiêu người. Bọn họ rời đi, là được phóng thích, hay đã bị sát hại, hắn cũng chẳng có cách nào biết được. Có những lúc, hắn hôn mê suốt nửa ngày trời; mở mắt ra lần nữa, trong phòng đã lại đổi những gương mặt khác. Nhìn bộ dạng máu thịt bê bết của hắn, bọn họ dường như chẳng ai dám đến gần trò chuyện với hắn. Thế nhưng hắn chỉ cần còn chút sức lực nào, là lại cổ vũ bọn họ, bảo họ phải ghi nhớ hận thù và chuẩn bị tinh thần báo thù. Điều này, dường như đã trở thành mục đích và sứ mệnh duy nhất còn lại khiến hắn phải tiếp tục sống. Hắn đã hoàn toàn quên đi bản thân mình, mà chỉ biết rằng mình là một âm thanh; chỉ cần còn một hơi thở, hắn liền phát ra thứ âm thanh đó — không phải là tiếng khóc than van xin cầu lạy, mà là tín hiệu giục giã tất cả mọi người hãy ưỡn thẳng xương sống lên, ngẩng cao lông mày lên.
Cho đến tận cuối cùng, sức lực của hắn đã chẳng thể chống đỡ nổi nữa. Hắn không còn cảm thấy đau đớn, cũng chẳng còn chút ký ức nào; có mấy ngày liền, hắn chết đi sống lại trong trạng thái hôn mê bất tỉnh.
Vào một ngày khi mặt trời đã ngả về tây, hắn tỉnh lại. Mở mắt ra, hắn nhìn thấy một người rất bảnh bao, đang đứng đờ ra trong phòng nhìn chằm chằm vào mình. Hắn lại nhắm mắt lại. Trong cơn mơ màng, người nọ dường như đã hỏi hắn vài điều, còn hắn đã đáp lại thế nào, thì đã chẳng thể nhớ nổi nữa. Thế nhưng hắn nhớ rõ người nọ đã vô cùng dịu dàng thân thiết nắm lấy bàn tay hắn, hắn bỗng chốc tỉnh táo hẳn lại; hơi ấm từ bàn tay ấy tựa như đã truyền thẳng vào trái tim hắn. Hắn nghe thấy người nọ nói: "Bọn chúng bắt nhầm tôi rồi, chốc nữa là tôi sẽ được ra ngoài. Tôi có thể cứu anh. Tôi đang giúp đỡ, tôi sẽ nói là anh cũng đang giúp đỡ, được không?" Những chuyện sau đó, hắn lại không nhớ rõ nữa, trong cơn mê man hắn hình như đã điểm chỉ ngón tay lên một cuốn sổ, hứa sẽ không bao giờ kể lại cho người khác nghe về tất cả những đớn tra tấn và hình phạt mà mình từng gánh chịu. Dưới ánh đèn, hắn bị đẩy ra ngoài một cánh lớn. Hắn nằm ở chân tường trong trạng thái nửa tỉnh nửa mê.
Gió thu vô cùng lạnh lẽo, thỉnh thoảng lại thổi thốc làm hắn tỉnh giấc. Khu vực xung quanh hắn tối mịt, chẳng có bóng người qua lại, ở phía xa văng vẳng ánh đèn và tiếng chó sủa. Hắn quên đi mọi chuyện trước kia, cũng chẳng biết sau này mình sẽ phải làm gì. Chút sức lực tàn tạ còn sót lại, chỉ đủ để khiến hắn bò về phía trước được mấy bước. Hắn vắt kiệt sức lực bò đi, không biết mình đang đi về đâu, cũng chẳng màng tới việc mình sẽ đi về đâu. Bàn tay bỗng mềm nhũn, hắn lại gục xuống mặt đất. Hắn vẫn chưa chết, chỉ là chân tay chẳng còn chút sức lực nào để cử động thêm được nữa. Tựa như sắp chìm vào giấc ngủ, hắn mơ màng nhìn thấy một người — Quán Hiểu Hà.
Giống như kẻ sắp chết đuối, có thể nhìn thấy trọn vẹn cả cuộc đời trong khoảnh khắc, hắn nhanh chóng nhớ lại tất cả mọi chuyện. Quán Hiểu Hà chính là kẻ cầm đầu của tất cả những chuyện này. Một luồng sức lực không biết từ đâu dồn tới, khiến hắn lại ngẩng phắt đầu lên. Hắn nhìn rõ: Phía sau lưng hắn, cũng chính là nơi hắn đã trải qua bao nhiêu ngày tháng, chính là Đại học Bắc Kinh. Hắn quyết định bò về hướng tây, Quán Hiểu Hà đang ở hướng tây. Hắn không nghĩ đến nhà, mà chỉ nghĩ rằng ở hướng tây hắn có thể tìm thấy Quán Hiểu Hà! Quán Hiểu Hà đã tống cổ hắn vào ngục tối, Quán Hiểu Hà cũng sẽ phải dẫn hắn trở về. Hắn phải là người đầu tiên bắt Quán Hiểu Hà phải tận mắt nhìn thấy hắn, rằng hắn vẫn chưa chết!
Hắn bò, hắn lăn lóc, trên người rớm máu đẫm mồ hôi, mồ hôi ngấm vào những vết thương đau buốt thấu xương, thế nhưng hắn không dừng bước tiến; trước mắt hắn lúc nào cũng hiện lên hình ảnh của Quán Hiểu Hà. Quán Hiểu Hà đang mỉm cười dẫn đường cho hắn.
Khi hắn trở về Tiểu Dương Quyển, thì đã cạn kiệt hơi thở cuối cùng. Hắn bò vào cánh cổng nhà mình. Hắn không biết mình đã bước vào căn phòng của mình bằng cách nào, cũng chẳng nhận ra nổi căn phòng của chính mình nữa. Tỉnh lại, hắn ngay lập tức lại nhớ đến Quán Hiểu Hà. Kẻ hãm hại một người tốt, sẽ phải gánh chịu tội ác muôn đời muôn kiếp. Hắn phải lập tức đi vạch trần tội ác của Quán Hiểu Hà... Dần dần, hắn đã nhận ra mọi người, có thể nhớ lại một chút chuyện quá khứ. Hắn suýt chút nữa cảm kích Quán Hiểu Hà. Giả như không có Quán Hiểu Hà, hắn có lẽ đã chết gục bên vệ đường giống như một con chó hoang bị thương. Khi hắn đã biết cười trở lại, hắn thường hay cười vì chuyện này — một kẻ đi hại người lại có thể cứu mạng kẻ mà mình muốn hại theo cách mà nằm mơ hắn cũng không thể ngờ tới được! Đối với sự chăm sóc và phục vụ của Thụy Xuan, Kim tam gia và Tứ đại mụ, hắn vô cùng cảm kích. Thế nhưng, tư tưởng của hắn lại không hề lấy sự cảm kích họ làm điểm xuất phát, mà là nghĩ xem phải báo đáp họ thế nào đây. Chỉ có một chuyện duy nhất, cứ văng vẳng quanh quẩn trong tâm trí hắn — hắn muốn nhớ cho trọn vẹn toàn bộ quá trình kể từ khi bị bắt cho đến khi bò từ ngục tối ra ngoài. Ngày nào hắn cũng nhẩm lại một lượt. Bệnh tình càng khá hơn, hắn lại càng nhớ ra thêm được nhiều chi tiết. Phải, trong đó có rất rất nhiều khoảng trống nhỏ, thế nhưng, dần dần hắn đã xâu chuỗi được đại khái quá trình sự việc. Dần dần, hắn đã có thể hễ cứ nhớ đến bất kỳ sự kiện nào trong đó, là ngay lập tức có thể tìm ra những tình tiết liên quan đến nó một cách trôi chảy xuôi chèo mát mái, giống như lúc học thuộc lòng sách "Đại học", "Trung dung" thuở nhỏ vậy, bất kể tiên sinh có gọi trúng câu nào, hắn cũng có thể lập tức đối đáp tiếp lời ngay được. Câu chuyện đã thuộc làu làu này, khiến cho hắn dẫu cho thân thể có dần bình phục, cùng với tình cảm sâu nặng thiện ý của người thân bạn bè, cũng không hề quên đi thứ mà đời đời kiếp kiếp hắn không bao giờ được phép quên — báo thù.
Thụy Nghi mấy lần gặng hỏi, nhưng hắn nhất quyết không chịu nói ra, không phải vì hắn từng thề thốt với kẻ địch, mà là vì muốn cất giấu nó ở sâu trong tâm trí mình, giống như cất giữ một món bảo vật kỳ trân dị bảo, không muốn cho người thứ hai nhìn thấy. Phải cất giấu nó thật kỹ càng trong lòng, hắn mới có thể nghiêm ngặt chấp hành kế hoạch phục thù của chính mình; những kẻ mọt sách thường chỉ giỏi bàn chuyện binh đao trên giấy, chỉ nói suông mà không chịu thực hành; hắn là một kẻ mọt sách, hắn biết cách phải chấn chỉnh lại bản thân thế nào.
Trong suốt quá trình bị giam cầm trong ngục, điều khiến hắn cảm thấy tiếc nuối nhất chính là việc hắn không nhớ rõ ân nhân cứu mạng mình là ai. Hắn chỉ láng mang nhớ được chút ít về dung mạo của người nọ; còn họ tên, nghề nghiệp, người ở đâu, hắn đã quên sạch; có lẽ ngay từ đầu hắn cũng chẳng hề hỏi han. Hắn không hề có ý định báo ơn; báo thù quan trọng hơn báo ơn nhiều. Dẫu là vậy, hắn vẫn muốn biết đó là ai; chí ít thì hắn cảm thấy mình nên kết giao thêm một người bạn, nhỡ đâu người nọ còn có thể giúp đỡ hắn đi báo thù thì sao.
Đối với người vợ và đứa con trai, hắn cũng thường xuyên nhớ đến, thế nhưng lại không hề đơn độc nhớ nhung riêng họ. Hắn đặt họ cùng một chỗ với quá trình hắn nhập ngục để suy ngẫm, nhằm củng cố thêm mối hận thù trong lòng. Hắn không đáng phải vào ngục, bọn họ không đáng phải chết. Thế nhưng, hắn đã vào ngục, còn họ thì bỏ mạng. Tất cả những chuyện này vốn dĩ không phải là ngẫu nhiên, mà là vì người Nhật muốn bắt hắn, muốn sát hại họ. Hắn là một người đọc sách hiểu lý lẽ, anh phải phân rõ ân oán rạch ròi. Giả như hắn chỉ coi những trận tra tấn độc ác và những vụ sát hại ấy là "số trời đã định", thì hắn sẽ chẳng còn cách nào để sống tiếp như một con người, và chết đi như một con người nữa!
Nghĩ xong xuôi mọi chuyện sau khi vào ngục, hắn bắt đầu nghĩ đến tương lai.
Đối với tương lai, hắn hầu như chẳng có gì phải bận tâm lo lắng, ngoại trừ vấn đề an trí cho cô con dâu. Nàng ta, thực ra, cũng rất dễ an trí. Chỉ là, nàng ta đã mang thai; hắn có thể quên đi tất cả mọi chuyện, chứ không thể dễ dàng quên đi đứa cháu nội hay cháu ngoại chưa chào đời của mình. Hắn có thể hy sinh bản thân, nhưng không thể mặc kệ đời sau của mình được. Hắn bắt buộc phải đi trả thù, nhưng cũng bắt buộc phải trân trọng bảo vệ đứa cháu của mình. Đầu bên kia của hận thù chính là tình yêu, hai đầu mút của chúng có thể vòng ngược lại chạm vào nhau, tạo thành một vòng tròn khép kín.
"Thiếu nãi nãi!" Hắn khẽ gọi một tiếng.
Nàng bước vào. Hắn nhìn nàng nửa ngày mới cất lời: "Con đi lại được không đấy? Ta muốn bảo con mời cha con tới đây."
Nàng lập tức đồng ý. Sức khỏe của nàng đã hoàn toàn hồi phục, trên gương mặt đã phảng phất chút sắc hồng. Những vết thương lòng trong tâm trí nàng tuy chưa khép miệng hẳn, thế nhưng vì đứa con đang mang trong bụng, cùng với những lời khuyên nhủ chân thành của Tứ đại mụ, nàng đã quyết định không tùy tiện khóc lóc hay âm thầm u sầu nữa, để tránh làm tổn hại đến khí thai.
Sau khi nàng đi rồi, hắn ngồi dậy, nhắm mắt chờ đợi Kim tam gia. Hắn vô cùng mong ngóng Kim tam gia nhanh chóng tới nơi, thế nhưng lại hối hận vì đã không dặn dò con dâu đừng đi quá vội vàng, để rồi lại tự lẩm bẩm một mình: "Con bé sẽ biết tự chú ý thôi! Sắp nhỏ đáng thương!" Lẩm bẩm mấy lần, hắn lại tự cười chê chính mình: Kẻ lải nhải lôi thôi lếch thếch thế này thì sao trông giống một kẻ chuẩn bị đi giết giặc báo thù cho cam!
Thiếu nãi nãi đi mất chừng gần một tiếng đồng hồ mới quay trở lại. Cái trán đỏ rực phát sáng của Kim tam gia lấm tấm mồ hôi, không phải vì đi bộ mà ra, mà là vì phải lê bước đi từng bước theo nhịp của con gái, nên mới vội vàng cuống cuồng mà thành. Vừa bước vào phòng, ông ta đã thở dài thườn thượt: "Cứ phải đi theo nó suốt cả một quãng đường dài thế này, chắc tao tức chết mất thôi!"
Thiếu nãi nãi vốn xưa nay không thích nói nhiều, thế nhưng đứng trước mặt cha mình, lại không nhịn được mà làm nũng đôi chút: "Con có đi nhanh thật mà!"
"Được rồi! Được rồi! Con đi nghỉ ngơi chốc lát đi!" Trong ánh mắt Tiền lão nhân lóe lên tia sáng dịu dàng. Ngày thường, hắn chẳng nói rõ nổi rốt cuộc mình có yêu thương nàng hay không yêu thương nàng. Hắn dường như chỉ có một đứa con dâu, mà giữa bố chồng và con dâu dường như lúc nào cũng cách một lớp màn trướng. Giờ phút này, hắn cảm thấy nàng là một người phụ nữ đáng thương nhất và đáng kính nhất. Tất cả mọi thứ rồi sẽ đều diệt vong, chỉ có nàng là bắt buộc phải sống tiếp, để rồi sinh sôi nảy nở thêm một sinh mệnh nữa, một sinh mệnh khiến cho những kẻ đã chết được bất tử.
"Tam gia! Làm phiền anh, nhấc chai rượu dưới gầm bàn mang qua đây hộ tôi với!" Hắn mỉm cười nói.
"Vừa mới khá hơn chút xíu, lại muốn uống rượu rồi đấy!" Kim tam gia đối với người thân bạn bè chí cốt của mình thì chẳng hề khách sáo chút nào. Thế nhưng, ông ta vẫn tìm thấy chai rượu, tiện thể vác luôn hai chiếc chén trà tới. Rót nửa chén rượu, ông ta liếc nhìn người thông gia một cái, "Đủ chưa?"
Tiền tiên sinh có vẻ hơi sốt ruột: "Đưa đây! Để tôi tự rót!" Kim tam gia hít một hơi, rót đầy một chén rượu, đưa cho thông gia.
"Còn anh thì sao?" Tiền lão nhân cầm chén rượu hỏi.
"Tôi cũng phải uống á?"
Tiền lão nhân gật đầu: "Cũng phải cạn một chén!"
Kim tam gia đành phải tự rót cho mình một chén.
"Uống!" Tiền tiên sinh nâng cao chén lên.
"Từ từ thôi nhé!" Kim tam gia lo lắng nói.
"Không sao đâu!" Tiền tiên sinh uống liền một hơi hết sạch chén rượu.
Lật đáy chén cho đối phương xem, hắn chờ đợi thông gia uống xong. Vừa thấy thông gia cũng uống cạn, hắn cất giọng gọi: "Tam gia!" Kế đó dùng sức ném mạnh chiếc chén vào vách tường, đập cho vỡ nát tung tóe.
"Có chuyện gì thế này?" Kim tam gia ngơ ngác khó hiểu hỏi.
"Từ nay về sau không uống rượu nữa!" Tiền tiên sinh nhắm nghiền mắt lại.
"Thế thì tốt quá chứ sao!" Kim tam gia chớp chớp mắt, kéo chiếc ghế đẩu nhỏ, ngồi phịch xuống bên mép giường.
Tiền tiên sinh thấy thông gia đã ngồi yên vị, hắn đột ngột trượt phắt từ mép giường xuống, quỳ sụp xuống đất; còn chưa để thông gia kịp nghĩ ra nên xử lý thế nào, hắn đã dập đầu lạy một cái. Kim tam gia vội vàng kéo thông gia đứng dậy. "Đây là chuyện thế nào vậy? Đây là chuyện thế nào thế này?" Vừa nói, ông ta vừa đỡ thông gia ngồi lại lên mép giường.
"Tam gia, anh ngồi xuống đi!" Thấy Kim tam gia đã ngồi ngoan ngoãn, Tiền tiên sinh nói tiếp: "Tam gia, tôi có việc muốn nhờ anh! Mặc dù tôi đã dập đầu lạy anh rồi, thế nhưng anh thấy việc gì lo nổi thì hãy lo, đừng có miễn cưỡng quá nhé!"
"Cứ nói đi thông gia, chuyện của anh chính là chuyện của tôi!" Kim tam gia lôi bao thuốc lá ra, thong thả xoắn sợi thuốc.
"Chuyện này không nhỏ đâu đấy nhé!"
"Đừng có mà dọa dẫm tôi trước nhé!" Kim tam gia cười xòa một tiếng.
"Thiếu nãi nãi đã mang thai rồi. Tôi, một người làm bố chồng, chẳng có cách nào chăm sóc nổi cho nó. Tôi định tính là——"
"Bảo nó về nhà mẹ đẻ, có phải thế không? Cứ nói một tiếng là xong, chuyện thế này mà cũng đáng để dập đầu lạy á? Nó là con gái của tôi cơ mà!" Kim tam gia cảm thấy mình vừa thông minh lại vừa hào phóng.
"Không, còn có chỗ rắc rối hơn nữa cơ! Nó sinh con trai hay con gái mặc kệ, anh phải thay mặt nhà họ Tiền nuôi nấng chúng nó nên người! Tôi giao phó cả con dâu lẫn đời sau cho anh đấy! Con dâu vẫn còn trẻ, nếu nó không muốn thủ tiết, cứ tùy ý để nó tái giá, không cần phải bàn bạc lại với tôi. Nếu như nó tái giá, đứa trẻ con bắt buộc phải giữ lại cho anh, anh phải nuôi nấng nó giống như dạy dỗ cháu nội ruột thịt của mình vậy. Những chuyện khác tôi không quản, tôi chỉ cầu xin anh nhất định phải thường xuyên kể cho nó nghe, bà nội, cha, và chú của nó đã chết như thế nào! Tam gia, rắc rối này không nhỏ đâu đấy, anh suy nghĩ cho kỹ rồi hẵng trả lời tôi! Anh mà đồng ý, anh linh tổ tiên đời đời kiếp kiếp nhà họ Tiền chúng tôi sẽ đều mang ơn anh; anh không đồng ý, tôi tuyệt đối sẽ không trách giận anh đâu! Anh cứ suy nghĩ xem sao!"
Kim tam gia có hơi mơ hồ không hiểu nổi đầu cua tai nheo ra sao, ngậm tẩu thuốc bập bập, ông ta ngây người đờ đẫn ra. Ông ta giỏi tính toán, chứ không biết suy nghĩ sâu xa. Con gái về nhà mẹ đẻ, ngoại tôn do ông ta nuôi dưỡng, đều làm được cả; trong nhà có thêm hai miệng ăn cũng không đến mức khiến ông ta bị quá tải khổ sở. Thế nhưng, ý của thông gia rốt cuộc là gì đây? Ông ta nghĩ mãi chẳng ra! Để đỡ phải ngẩn người thêm nữa, ông ta bèn hỏi ngược lại một câu: "Thế còn bản thân anh thì tính thế nào?"
Hơi rượu bốc lên ngùn ngụt, gương mặt Tiền tiên sinh ửng lên chút sắc đỏ. Hắn có chút sốt ruột nôn nóng. "Không cần phải quản tôi, tôi có cách của mình! Anh mà chịu đưa con gái đi, tôi sẽ đem hết mấy cái bàn ghê rách nát này, nhờ Lý tứ gia bán hộ đi. Sau đó, tôi có lẽ sẽ rời khỏi Bắc Kinh, hoặc là thuê một căn phòng nhỏ, tự mình lang thang sống qua ngày. Dù sao thì tôi cũng có cách của mình! Tôi có cách của mình mà!"
"Thế thì, tôi không yên tâm chút nào!" Ánh hồng trên mặt Kim tam gia dần tan biến, ông ta quả thực không yên tâm nổi về thông gia. Ở ngoài xã hội, ông ta chẳng có địa vị gì cao sang. Những kẻ nghèo hơn ông ta, biết ông ta vừa keo kiệt vừa thủ đoạn lợi hại, đều chỉ cúi đầu khom lưng cung kính mà tránh xa. Những kẻ giàu hơn ông ta, chỉ khi nào có việc cần dùng đến ông ta mới cất tiếng gọi chào; khi việc đã xong xuôi, ông ta nhận được tiền công, người ta liền chẳng thèm đếm xỉa gì đến ông ta nữa. Ông ta chỉ có mỗi một người bạn thân là Tiền tiên sinh đây, ngoài quan hệ làm ăn buôn bán ra, còn có thể cùng uống rượu tâm sự bầu bạn. Ông ta không thể để thông gia rời khỏi Bắc Kinh, cũng không thể cho phép ông ta thuê một căn phòng nhỏ lang thang sống qua ngày một mình được. "Không được đâu! Cả anh, lẫn con gái tôi, đều phải theo tôi về nhà hết! Tôi nuôi nổi các anh chị! Anh hơn năm mươi tuổi, tôi thì sắp sáu mươi rồi! Hay là chúng ta ngày nào cũng ngồi uống với nhau hai chén đi!"
"Tam gia!" Tiền tiên sinh chỉ cất tiếng gọi một câu như thế, chẳng thốt ra thêm câu nào khác. Hắn không thể nói ra kế hoạch của chính mình, lại cảm thấy việc này vi phạm vào đạo lý "việc không có gì là không thể nói cho người khác biết". Hắn cũng thừa biết những lời của Kim tam gia xuất phát từ tận đáy lòng chí thành chí công, bản thân mình không nên nhẫn tâm giấu giếm sự thật. Trầm ngâm hồi lâu, hắn mới cất lời trở lại: "Tam gia, thời buổi đổi thay rồi, chúng ta nên ai đi đường nấy thôi! Nói gọn lại đi, anh đồng ý với lời tôi nói hay không?"
"Tôi đồng ý! Anh cũng phải đồng ý với tôi, dọn đến chỗ tôi ở!"
Vô cùng đau khổ, Tiền tiên sinh đành phải nói dối: "Thôi thế này đi, anh cứ để tôi thử xem sao đã, xem tôi có tự lập sống qua ngày một mình nổi không đã! Không được, tôi nhất định sẽ tìm đến anh!" Kim tam gia ngẩn người ra một lúc lâu mới miễn cưỡng gật đầu.
"Tam gia, mọi chuyện làm được càng nhanh càng tốt! Thiếu nãi nãi muốn mang theo đồ đạc gì, cứ tùy ý lựa chọn! Anh sang bảo với con bé đi, tôi không còn mặt mũi nào để nói chuyện đó với nó nữa đâu! Tam gia, anh đã giúp tôi một đại ân đại đức rồi! Tôi, chỉ cần chưa chết, đời đời kiếp kiếp, vĩnh viễn không bao giờ quên ơn nghĩa của anh!"
Kim tam gia sắp trào nước mắt đến nơi, thế nên vội vã đứng phắt dậy, gõ mạnh cái tẩu thuốc xuống hai cái. Kế đó, thở dài thườn thượt một tiếng, bước sang phòng của con gái.
Tiền tiên sinh vẫn ngồi ngẩn ngơ bên mép giường, trong lòng không nói rõ nổi là nên vui mừng, hay nên đau đớn. Vợ, Mạnh Thạch, Nhơn Thạch, đều vĩnh viễn không thể gặp lại được nữa; giờ đây, hắn lại phải nói lời từ biệt với người bạn già và con đứa con dâu — còn cả đứa cháu nội chưa chào đời kia nữa! Hắn chí ít cũng nên chờ đợi để nhìn cho bằng được khuôn mặt nhỏ nhắn của đứa cháu; hắn tin rằng cái khuôn mặt nhỏ nhắn ấy nhất định sẽ rất giống Mạnh Thạch. Đồng thời, hắn lại cảm thấy chỉ có nhẫn tâm như thế mới là đúng đắn, giả như hắn mà nhìn thấy đứa cháu nội, có lẽ hắn sẽ chỉ mải mê làm ông nội mà quên đi tất cả mọi chuyện khác. "Cứ thế này vẫn tốt hơn! Mạng sống của ta là lượm nhặt được từ cõi chết về, không thể chỉ phí hoài vào việc bồng bế cháu chắt được! Ta phải tự chúc mừng bản thân vì có được sự nhẫn tâm nhường này — kẻ địch còn tàn nhẫn hơn ta gấp vạn lần cơ mà!" Nhìn chai rượu, hắn muốn uống thêm một chén nữa. Thế nhưng, hắn chẳng chạm tay vào nó. Chỉ có rượu mới có thể khiến hắn vui vẻ phấn chấn lên, thế nhưng hắn bắt buộc phải có trách nhiệm với mảnh chén vỡ trên mặt đất! Hắn nuốt khan một ngụm nước bọt.
Đang ngẩn ngơ ngồi ngây ra đó, dã cầu rón rén bước chân nhẹ tênh đi vào. Lão nhân mỉm cười. Theo như quyết tâm của hắn mà nói, có thêm hay bớt gặp một người thân hay người bạn nào đi nữa, vốn dĩ cũng chẳng còn chút ý nghĩa quan trọng nào cả. Thế nhưng, suy cho cùng hắn vẫn muốn được nhìn thấy thêm một người; sự xuất hiện của dã cầu quả thực đúng lúc lắm.
"Sao thế? Đều đã ngồi dậy được rồi cơ à?" Dã cầu trong lòng cũng vô cùng vui mừng.
Tiền tiên sinh mỉm cười gật đầu. "Chẳng mấy chốc nữa là tôi có thể đi lại được rồi!"
"Tuyệt quá! Tuyệt quá đi mất!" Dã cầu xoa xoa hai bàn tay, phấn khởi nói.
Gương mặt dã cầu trông có sinh khí hơn ngày thường rất nhiều, tuy vẫn chưa có bao nhiêu thịt, thế nhưng sắc diện đã không còn xanh mét nữa. Hắn ta mặc một chiếc áo bông vải xanh mới tinh, đôi giày bông dưới chân cũng là đồ mới. Vừa trò chuyện phiếm với anh rể, hắn ta vừa thò tay móc vào chiếc túi trong cùng trước ngực. Móc mãi một hồi lâu, hắn ta lôi ra được mười lăm tờ giấy bạc mệnh giá một đồng. Vừa cười, hắn ta vừa nhẹ nhàng đặt xấp tiền giấy lên giường.
"Làm gì thế?" Tiền tiên sinh hỏi.
Dã cầu cười hì hì mất mấy bận, lúc bấy giờ mới nói ra lời: "Anh tự mua chút gì mà tẩm bổ!" Nói xong, đôi môi mỏng dính của hắn ta mím chặt lại, tựa hồ rất sợ anh rể không chịu nhận cho.
"Cậu lấy đâu ra tiền dư dả mà cho tôi chứ?"
"Tôi, tôi, tìm được một công việc khá là ổn thỏa!"
"Ở đâu thế?"
Tròng mắt dã cầu ngừng chuyển động, ngẩn người đờ đẫn ra một lúc. "Chẳng phải chính phủ mới đã được thành lập rồi hay sao?"
"Chính phủ mới nào?"
Dã cầu thở dài một tiếng. "Anh rể! Anh thừa biết tôi mà, tôi đâu phải là kẻ không có cốt cách xương sống! Thế nhưng, tám đứa con, một người vợ ốm yếu như bệnh phu, bắt tôi phải tính sao đây? Lẽ nào tôi lại đành trơ mắt nhìn bọn chúng chết đói hay sao?"
"Cho nên cậu đã đi tìm việc làm trong cái chính phủ do người Nhật tổ chức á!" Tiền tiên sinh trừng trừng không chớp mắt nhìn chằm chằm vào gương mặt dã cầu.
Gương mặt dã cầu giật giật liên hồi. "Tôi chẳng đi tìm ai hết! Tôi thừa biết liêm sỉ là gì! Bọn họ tìm đến tôi, mời tôi sang giúp đỡ một tay. Lương tâm của tôi có thể tha thứ cho tôi mà!"
Tiền tiên sinh chậm rãi cầm xấp mười lăm tờ giấy bạc lên, rồi ra tay vứt phắt một cái lên mặt dã cầu: "Cút đi! Vĩnh viễn vĩnh viễn không được bước chân tới đây nữa, tôi không có người thân họ hàng nào như cậu cả! Cút!" Bàn tay run rẩy chỉ thẳng ra cửa phòng.
Gương mặt dã cầu lại chuyển sang màu xanh ngắt. Hắn ta quả thực mang lòng nhiệt thành chân thành đến để biếu tiền anh rể, cốt là để lấy lòng anh rể vui vẻ, nào ngờ kết quả lại là rước lấy một cục tức vào mặt. Hắn ta không thể cãi lý với anh rể, những lời anh rể trách mắng đều đúng cả. Hắn ta chỉ đành cầu xin anh rể tha thứ cho nỗi khổ tâm bất đắc dĩ của mình, thế nhưng anh rể đã không chịu tha thứ, thì hắn ta cũng chẳng còn cách nào khác. Hắn ta cũng ngượng ngùng không dám cứ thế mà bước chân ra về, anh rể đang bệnh nặng, có lẽ can hỏa hơi vượng một chút, hắn ta nên nhẫn nhịn cơn giận, dàn xếp cho cuộc gặp gỡ này kết thúc trong hòa bình, đỡ cho sau này gặp mặt khó nhìn mặt nhau. Anh rể vừa là người thân ruột thịt, vừa là người bạn tốt mà hắn ta vô cùng khâm phục, hắn ta không thể cứ thế mà quay lưng bỏ đi, tuyệt giao như vậy được. Hắn ta cứ liên tục liếm đôi môi mỏng của mình. Ngồi xuống thì không thỏa đáng, mà đứng lên cũng chẳng ổn chút nào, hắn ta chẳng biết phải làm sao mới phải.
"Vẫn chưa cút cơ à?" Cơn giận dữ của Tiền tiên sinh vẫn chưa hề thuyên giảm chút nào, lớn giọng giục dã cầu cút đi. Dã cầu rớm nước mắt, chậm chạp đứng phắt dậy. "Mặc Ngâm! Chúng ta coi như là..." Sự hổ thẹn và đau đớn nghẹn đắng chặn ngang cổ họng khiến hắn ta chẳng nói hết câu. Cúi gằm mặt xuống, hắn ta bắt đầu bước đi ra ngoài.
"Đợi đã!" Tiền tiên sinh cất tiếng gọi giật lại.
Hắn ta hệt như một cô con dâu nhỏ chịu ấm ức vội vàng đứng khựng lại, vẫn cúi gằm mặt. "Đi, mở cái rương kia ra! Trong đó có hai bức tranh nhỏ, một bức của Thạch Khê, một bức của Thạch Cốc, đó là báu vật trấn trạch của nhà ta đấy. Tôi mua rẻ lắm, tổng cộng chỉ tốn hơn ba trăm đồng bạc. Riêng bức của Thạch Khê thôi, nếu gặp khách bán khéo cũng được bốn năm trăm rồi. Cậu cầm lấy đi, đem bán kiếm dăm đồng bạc, ra ngoài làm dăm ba cái vốn nhỏ mưu sinh cũng được; dẫu có đi bán hạt dưa hạt lạc đi chăng nữa, còn hơn là đi đầu hàng giặc!" Nói hết những lời này, cơn giận dữ trong lòng Tiền tiên sinh đã vơi đi hơn nửa. Hắn vốn yêu quý học thức của dã cầu, cũng thấu hiểu hoàn cảnh khó khăn của hắn ta, hắn muốn thành toàn cho hắn ta, thành toàn cho một người bạn thân có ý nghĩa hơn nhiều so với việc chỉ đứng mắng mỏ. "Đi đi!" Giọng điệu của hắn đã dịu dàng trở lại như ngày thường. "Cậu cầm lấy đi, đó chỉ là chút đồ chơi nhỏ của tôi thôi, tôi chẳng còn tâm trí mô mà chơi bời gì nữa rồi!"
Dã cầu không còn bận tâm đến chuyện có nên nhận tranh hay không nữa, vội vã chạy đi mở rương. Hắn ta chỉ hy vọng sự phục tùng này có thể làm anh rể vui lòng. Trong rương chẳng có bao nhiêu đồ đạc, toàn bộ số đồ đạc có vỏn vẹn trong đó cũng chẳng qua chỉ là mấy cuốn sách cũ rách nát. Hắn ta rất muốn tìm ra ngay lập tức hai bức tranh đó, thế nhưng lại không dám hoảng hốt bới móc lung tung; hắn ta tôn trọng sách vở chữ nghĩa, đặc biệt tôn trọng sách vở của anh rể; sách càng rách nát, hắn ta lại càng cẩn thận bấy nhiêu. Tìm mãi tìm hoài, hắn ta chẳng thấy món đồ nào cần tìm cả.
"Không có à?" Tiền tiên sinh hỏi.
"Tìm không thấy!"
"Lục hết đống đồ rách nát đó ra đây, đặt hết lên đây cho tôi!" Hắn vỗ vỗ lên giường. "Để tôi tìm!"
Dã cầu nhẹ nhàng, hệt như đang dịch chuyển những món bảo vật trân quý vậy, từng món từng món một đặt đống sách rách lên trên giường. Tiền tiên sinh lật giở từng cuốn một. Bọn họ hoàn toàn không tìm thấy hai bức tranh đó. "Thiếu nãi nãi!" Tiền tiên sinh cất giọng gọi lớn, "Con sang đây!"
Giọng gọi của hắn lớn đến mức, ngay cả Kim tam gia cũng bước theo sau thiếu nãi nãi vội vã chạy sang.
Nhìn thấy vẻ bất an bối rối của dã cầu, sự nôn nóng bực dọc của thông gia, cùng đống giấy vụn sách rách trên giường, Kim tam gia liền thốt lên một câu: "Lại là vở kịch gì thế này?"
Thiếu nãi nãi muốn cất lời chào dã cầu, thế nhưng bố chồng đã lên tiếng trước: "Hai bức tranh đâu rồi?"
"Hai bức nào cơ ạ?"
"Hai bức tranh để trong rương ấy, mấy bức tranh có giá trị ý!"
"Con không biết ạ!" Thiếu nãi nãi ngơ ngác khó hiểu đáp.
"Con suy nghĩ kỹ xem, có ai từng mở cái rương đó ra không!"
Thiếu nãi nãi nhớ lại.
Kim tam gia cũng nhớ ra.
Thiếu nãi nãi lại nhớ đến người chồng và mẹ chồng quá cố, trong lòng dâng lên một trận chua xót đắng ngắt, thế nhưng không dám khóc òa lên.
"Có phải là một cuộn giấy không nhở?" Kim tam gia lên tiếng.
"Đúng thế! Đúng thế! Là bức tranh chưa được bồi khung!"
"Được bỏ vào trong quan tài của Mạnh Thạch rồi ạ."
"Ai cơ?"
"Thân mẫu ạ!"
Tiền tiên sinh ngẩn người đờ đẫn ra hồi lâu, thở dài thườn thượt một tiếng.