Tứ Thế Đồng Đường

Lượt đọc: 1115 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 74

❊ ❊ ❊

[TIÊU TỀ]: Hồi 73

Khi Đại Xích Bao vào ngục, đại chiến ở châu Âu đã nổ ra. Các tờ báo ở Bắc Bình đều mang vẻ dở khóc dở cười, không biết nên đưa tin về biển máu đạn lửa phương Tây thế nào cho phải. Nhìn quân Đức bách chiến bách thắng, người Nhật và bọn Hán gian đều cảm thấy cuồng hỉ, sẵn sàng dùng cỡ chữ to nhất để tuyên truyền cho ma chiến tranh. Thế nhưng, các cuộc tập kích chớp nhoáng và chiến thắng của quân Đức lại vừa hay khiến người Nhật tự thẹn kém cỏi, không có bản lĩnh tiêu diệt Trung Quốc ngay tức khắc. Bọn chúng không thể không tuyên truyền thay cho Đức, lại có vẻ ngượng ngùng không dám cổ vũ cho kẻ khác mà làm giảm đi oai phong của nhà mình.

Tuy nhiên, đại đa số người dân Bắc Bình lại chẳng mấy chú ý đến những chuyện này. Họ đã nghe quen tin đồn, thế nên không dễ dàng tin vào tin tức của báo chí bù nhìn. Hơn nữa, giả sử họ tin vào những tin tức kia, họ sẽ chẳng còn chút hy vọng nào: Đức đã chinh phục châu Âu, Nhật Bản đã chinh phục châu Á, đương nhiên họ sẽ mãi mãi làm nô lệ, chẳng có ngày ngóc đầu lên được. Để tự cho mình chút hy vọng, họ coi những tin tức ấy chỉ là tin đồn. Nói cách khác, họ không tin Đức có thể chinh phục châu Âu, cũng chẳng tin Nhật Bản có thể diệt vong Trung Quốc.

Thêm nữa, những vấn đề thiết thực của bản thân cũng khiến họ không có thời gian để nhìn xa trông rộng mà quan tâm hay phân tích các vấn đề thế giới. Họ phải sống. Thế nhưng, họ không có than, không có lương thực. Tiếng kêu đói từ cái bụng của chính họ, cùng tiếng khóc thảm thiết của con trẻ, quan trọng hơn tất cả mọi thứ, và là thứ cần được giải quyết trước tiên. Đói và rét là những chuyện lớn nhất trên đời, bởi vì đằng sau chúng bám sát là cái chết.

Quân Đức hạ gục Warszawa, quân Đức chiếm đóng Đan Mạch, quân Anh Pháp thất bại... Tin tức cứ nối đuôi nhau truyền đến, tựa như vị thần chiến tranh, cũng giống như Đại Xích Bao, đã phát cuồng rồi. Thế nhưng, ánh mắt người dân Bắc Bình lại nhìn vào vụ lúa mì chín ở khắp nơi. Họ tha thiết mong có một vụ thu hoạch tốt, để có thể được ăn bột mì mới.

Lúa mì mới ở Hoa Bắc đã thu hoạch xong, thế nhưng người Bắc Bình không chỉ chẳng nhìn thấy lúa mì mới, mà đến cả các loại lương thực hỗn hợp cũng chẳng thấy đâu.

Một mệnh lệnh của người Nhật giáng xuống, tất cả các nhà máy bột mì và xưởng gạo ở Bắc Bình đều đình công, các cửa hàng lương thực lớn nhỏ đều ngừng giao dịch. Lương thực dự trữ đều phải nộp ra hết, lương thực mới chờ lệnh để đến lĩnh. Máy móc trong nhà máy bột mì ngừng hoạt động, những cái nia hình bầu dục lớn của cửa hàng lương thực đều được đặt úp đáy lên trời. Bắc Bình biến thành một thành phố không có lương thực.

Thiên Tân, Thạch Gia Trang, Bảo Định ngược lại đã thiết lập những kho lương cực lớn, tích trữ lương thực, chuẩn bị cho chiến tranh lâu dài.

Người có cách lo liệu nhất trong Tiểu Dương Quần, Lý Tứ đại gia, vậy mà lại đứt cách. Trong mấy chục năm hoạn nạn, bất kể là Tổng thống thay thế Hoàng đế, hay người ngoại quốc và các thế lực quân phiệt chiếm đóng Bắc Bình, ông vẫn luôn có thể tìm ra lương thực từ một khe hở nào đó; không chỉ để cho bản thân qua cơn đói, mà còn cố gắng hết sức giúp đỡ người khác. Hôm nay, ông đã hết cách. Ông đã tận mắt đi xem: trong nhà máy bột mì đã im phăng phắc, đáy nia lớn của cửa hàng lương thực ngửa lên trời, hiệu làm bánh dập tắt lò lửa, hàng hoành thánh và mì sợi nghỉ việc. Ngày thường, ông vẫn hay đem tin xấu kể cho hàng xóm láng giềng, không phải để làm mọi người bất an, mà là để mọi người có sự chuẩn bị. Hôm nay, ông cúi gầm đầu đi về nhà, không dám cảnh báo chòm xóm láng giềng, bởi vì ông chỉ nhìn thấy hoạn nạn, mà hoàn toàn không có cách nào giúp đỡ mọi người. Người Nhật đã khiến trí tuệ và lòng tốt của ông lão trở thành vô dụng.

Kỳ lão nhân nổi trận lôi đình. Nghe tin đứt lương thực, ông tự mình đi kiểm tra vại gạo và hũ bột. Ông hy vọng nhìn thấy lượng lương thực dự trữ đủ ba tháng - cái phương pháp phòng ngừa nguy hoạn trước sau như một của ông. Thế nhưng, ông phát hiện những thứ trong hũ và vại chỉ đủ ăn tầm mười ngày nữa. Ông nổi giận lôi đình, trách mắng Vận Mai tại sao không tuân theo quy tắc cũ của ông. Vận Mai có lý do để bào chữa cho mình: lương thực vốn dĩ đã đắt đỏ lên từng ngày, càng ngày càng khó mua, cô không có nhiều tiền đến thế, cũng chẳng có bản lĩnh lớn nhường ấy để mua sắm lương thực dự trữ. Thế nhưng, cô không tiện biện minh với ông lão. Cô là người hiền thục theo lối cũ, không nỡ vì muốn rửa sạch cho mình mà khiến ông lão càng thêm tức giận.

Thiên Hữu thái thái biết rõ ngọn nguồn trong đó, biết ông lão đã oan uổng Vận Mai. Thế nhưng cô cũng không dám lên tiếng. Cô chỉ nghĩ đến cái chết thảm của chồng, mà nguyền rủa bản thân: "Mình chẳng có chút tích sự gì, sao không bắt mình chết quách đi, như thế cũng đỡ tớn cho mọi người được một miếng lương thực!"

Ngay cả Tiểu Thuận và Nữu Nữu dường như cũng cảm thấy đại họa đến nơi. Chúng đi theo ông lão đi xem vại với hũ, rồi chạy ra dưới gốc cây táo thì thầm to nhỏ: "Hết lương rồi! Hết lương rồi!"

Tôn Thất vì làm việc ở cửa hàng lương thực, nghe ngóng được nhiều tin tức hơn nên càng hoảng sợ hơn. Anh ta dò la rành mạch: từ nay về sau mỗi cửa hàng lương thực đều không được tự do giao dịch nữa, mà đổi thành đến chỗ người Nhật lĩnh lương thực hỗn hợp, lĩnh được bao nhiêu thì xay thành bấy nhiêu bột mì, rồi với mức giá nhất định cùng thời gian quy định, dựa vào sổ lương thực để bán cho các hộ gia đình. Như vậy, cửa hàng lương thực không còn là buôn bán nữa, mà đã biến thành cơ quan nghĩa vụ phân phối lương thực thay cho người Nhật. Cứ như thế, ngoài lúc đi lĩnh lương ra, người của cửa hàng lương thực chẳng có việc gì để làm cả, cho nên mỗi cửa hàng đều phải sa thải bớt nhân công; chỗ nào có mười nhân viên thì chỉ giữ lại một hoặc hai người là đủ dùng. Nghe thấy điều này, tim Tôn Thất lạnh ngắt đi một nửa! Các cửa hàng khác đều đã sa thải người rồi, giờ lại thêm cửa hàng lương thực. Anh ta phải sống tiếp thế nào đây? Cửa hàng càng sa thải nhiều người, việc làm ăn của anh ta lại càng ít đi chứ sao!

Trở về nhà, anh ta muốn trút hết bầu tâm sự một cách thật sảng khoái với Trình Trường Thuận, mắng cho người Nhật một trận tơi bời. Thế nhưng, anh ta không dám gào to mắng càn, anh ta biết đối diện có hai nhà người Nhật. Anh ta nheo đôi mắt cận thị, lẩm bẩm nguyền rủa trong cổ họng, hy vọng vừa không bị người Nhật nghe thấy, lại vừa có được sự đồng tình của Trường Thuận.

Thế nhưng, Trường Thuận đã kết hôn, hơn nữa chẳng mấy chốc nữa là có thể làm cha (vợ đã mang thai), không còn thích nổi giận, thích lo chuyện bao đồng và thích nói nhiều như trước kia nữa. Cậu vẫn hận người Nhật, thật đấy, nhưng không còn nghiến răng nghiến lợi mỗi khi nhắc đến người Nhật như trước, không còn muốn trốn khỏi Bắc Bình đi lính nữa. Bây giờ, cậu dường như coi việc nuôi sống bà ngoại và vợ là chuyện quan trọng nhất, còn đại sự quốc gia thì đặt ở hàng thứ yếu. Thỉnh thoảng, cậu thậm chí còn phải cố ý quên đi người Nhật, thì mới có thể tìm thấy chút niềm vui sống từ trong những vụn vặt đời thường một cách lôi thôi lếch thếch.

Sau khi làm xong lô quân phục bằng giẻ rách giấy vụn ấy, cậu đã nắm rõ được quy tắc và tình hình ở "chợ cóc", thế nên liền lấy chút tiền Đinh John chia cho làm vốn, sắm một đôi quang gánh, biến thành một tay "giao hàng đồng nát".

Việc buôn bán này không dễ làm chút nào. Thứ nhất, người đi thu mua đồ cũ phải có mắt tinh; nhìn thấy một món đồ là phải phán đoán được ngay nó tốt hay xấu, có đường tiêu thụ hay không. Người có mắt tinh thì mua được đồ "hời" - có khi dùng giá giấy rách mà mua được sách cổ bản thiện, hoặc dùng giá đồng nát mà mua được đồ đồng cổ. Ngược lại, kẻ không có mắt tinh thì chỉ có thể mua được những thứ ai nhìn cũng thấy, tất nhiên cũng chẳng có miếng hời nào. Thứ hai, phải hết sức cẩn thận. Ngộ nhỡ vì ham lời mà mua phải đồ gian, thì ngay lập tức có khả năng vướng vào vòng lao lý; cảnh sát và thám tử chuyên moi đồ gian từ tay những kẻ thu mua đồ cũ, mà luật pháp thì lại không bảo vệ họ — không bắt được thủ phạm thì sẽ bắt giữ người mua đồ cũ. Chuyện này trước kia là như vậy, dưới sự thống trị của người Nhật lại càng như thế. Thứ ba, phải nhẫn tâm. Người mua đồ cũ cũng giống như kẻ cho vay nặng lãi, đều là hút máu người nghèo. Kẻ bán đồ càng cần tiền gấp thì người thu mua lại càng ép giá đến nghiến răng. Mua vào với giá thấp nhất, bán ra với giá cao nhất, là điều mà mỗi người buôn đồ cũ bắt buộc phải tuân theo; không có sự nhẫn tâm thì tốt nhất đừng làm nghề này. Thứ tư, phải chịu đựng gian khổ mệt nhọc. Mỗi ngày phải dậy thật sớm để kịp chợ sớm. Sau đó, gánh quang gánh đi luồn lách qua những con hõm nhỏ, gõ chiếc trống nhỏ để đánh thức sự chú ý của người nghèo. Đi qua rất nhiều ngõ hẻm, có lẽ chỉ làm được một mối hàng, có lẽ hoàn toàn công cốc; thế nhưng, chân tay không động đậy, mua bán không thành, tuyệt đối không được lười biếng.

Khi lựa chọn nghề nghiệp này, bà ngoại và Trường Thuận đã phải đắn đo suy nghĩ và bàn bạc rất lâu. Trường Thuận biết mình chẳng có mắt nhìn nhận gì sất. Cậu chỉ nhận ra giẻ rách giấy vụn, mà người mua đồ cũ lại đòi hỏi phải giám định được tất cả mọi thứ. Thêm nữa, cậu biết tấm lòng của mình không độc ác; bản thân cậu là người nghèo, không thể thực hiện cái lý thuyết "không sát hại người nghèo thì không có cơm ăn". Thế nhưng, cậu cũng nhìn ra được, kinh nghiệm không phải một sớm một chiều mà có được, cứ mãi không dám thử một lần thì cậu sẽ vĩnh viễn không có được nó.

Hơn nữa, cậu thực sự biết mình không sợ chạy chân đi lại vệt mỏi. Những việc như rao hàng máy hát rong khắp các con phố, hay ra chợ sớm thu mua đồ nát trước kia, đều là những việc phải chạy chân, cậu sẵn sàng tiếp tục làm như vậy. Hơn nữa, cho dù ngày nào cũng phải chạy đường dài, thế nhưng vừa đi vừa lang thang thì cũng có sự tự do riêng của nó. Đôi chân là của mình, muốn đi đâu thì đi, muốn xuất phát hay dừng lại lúc nào thì tùy. Cậu có sự tự do hoàn toàn. Điểm này, e rằng chính là sức hấp dẫn lớn nhất của ngành nghề này.

Còn về chuyện tấm lòng mình không độc ác, cậu cho rằng, ngược lại đó không phải là một chuyện quá quan trọng. Cậu muốn mua bán sòng phẳng. Có thể sòng phẳng thì việc làm ăn ắt sẽ nhiều, cậu vẫn có thể kiếm được cơm ăn.

Điều bà ngoại lo lắng nhất là sợ Trường Thuận mua phải đồ gian, vướng vào rắc rối quan liêu. Trường Thuận thề không tham lam rẻ mún, nhất định sẽ hết sức cẩn thận — cậu sẽ dùng một cuốn sổ nhỏ ghi chép lại tướng mạo, tuổi tác, địa điểm của người bán đồ, để có manh mối mà lần theo; dù có không may thực sự mua phải đồ gian, thì cũng không đến nỗi vướng vòng lao lý.

Cậu đã sắm sửa đòn gánh và trống bỏi.

Ban đầu, cậu chỉ mua báo cũ với chai lọ cũ các loại, những thứ này hầu như đều có giá cả cố định, cậu sẽ không bị thiệt. Đem ra chợ bán, những thứ này cũng có giá định sẵn; kiếm chẳng được bao nhiêu, nhưng là khoản kiếm chắc chắn. Cậu phải tốn khá nhiều sức lực, gánh đi gánh lại những đống đồ nát nặng nề ấy, thế nhưng cậu không dám tiếc sức: cậu đã là người có gia thất, phải có trách nhiệm nuôi sống người vợ của mình.

Tiểu Thôi thái thái (bây giờ là Tiểu Trò thái thái), dưới sự cai quản của Mã lão thái thái, đã gọn gàng tháo vát hơn trước rất nhiều. Cô dường như chẳng biết nói là có thích Trường Thuận hay không, mà chỉ cảm thấy nên cố gắng hết sức làm vui lòng Mã bà ngoại, sống cho thật tốt qua ngày. Bây giờ cô đã có cái ăn cái mặc, có nơi che mưa che nắng. Dù có thích Trường Thuận hay không, cô cũng đành phải xốc lại tinh thần mà làm lụng. Cô thừa biết nếu không có lần tái giá này, cô sẽ tha hương lưu lạc thành kẻ ăn mày hoặc kỹ nữ. Dự là cô vẫn chưa quên sự bẽ bàng và hổ thẹn khi tái giá, đặc biệt là ngày nào cô cũng phải đối mặt với Mã bà ngoại – người giữ tiết hạnh nhiều năm trời; thế nhưng, hai chữ "bất đắc dĩ" có thể tha thứ cho tất cả, cô còn cách nào tốt hơn nữa chứ? Cô cũng chẳng thể quên Tiểu Thôi, đến ngày sinh nhật hay ngày giỗ của anh ta, hoặc ngày kỷ niệm kết hôn của họ, cô không dám nói ra ngoài miệng, nhưng lại thầm rơi nước mắt. Cô đặc biệt sợ nghe thấy ba chữ "người Nhật", hễ cứ nghe thấy là đôi mắt lại đờ đẫn, bỗng chốc ngẩn ngơ!

Trình Trường Thuận nhìn thấu những điều đó, và quyết định im lặng không nói một lời. Cậu biết mình buộc phải bỏ sức lao động, kiếm thật nhiều tiền, để cô có thể ăn ngon hơn một chút, mặc đẹp hơn một chút, thì cô chắc chắn sẽ mãn nguyện, rồi dần dần quên đi Tiểu Thôi. Đồng thời, cậu không dám trước mặt cô bàn luận về người Nhật, thậm chí ngay cả hai chữ "Đông Dương" cũng không nhắc đến.

Từ việc mua bán giấy cũ chai rách, cậu dần dần bạo gan thu mua quần áo cũ giày rách. Cậu nhìn thấy người ta dùng giá cực rẻ mà mua được một bộ sô-pha, hay một bộ bàn ghế sang trọng. Cậu lại không dám mua, cho dù có được cơ hội. Cậu biết Bắc Bình bây giờ, những món đồ cũ có thể mặc có thể dùng còn có ích lợi và đầu ra hơn cả sô-pha hay đồ gỗ tốt. Thế nhưng, những gì cậu biết thì người khác cũng biết. Từ khi làm nghề thu mua đồ cũ, lượng người trong ngành này bỗng tăng lên gấp một hai lần. Mọi người đều nhìn ra: Bắc Bình ngày càng nghèo đi, người ta cũng ngày càng biết cách bán đồ và mua đồ – bán đi đồ tốt nhất, mua đồ kém hơn chút; bán đi đồ kém hơn chút, mua đồ không mấy tốt; bán đồ không mấy tốt, mua đồ hỏng... Người trong ngành đã đông thì tất yếu sẽ xảy ra cạnh tranh. Thứ cậu muốn mua vào cũng là thứ người khác muốn vớ lấy. Cậu đành phải ra giá cao hơn, ra giá cao thì lời ít đi. Cậu lại nghĩ ra cách. Cậu cầu xin bà ngoại và vợ giúp mình một tay, những thứ thu về cái nào cần giặt giũ thì để họ giặt giũ, cái nào cần vá víu thì vá cho lành lặn. Mặc dù họ không thể làm cho đồ cũ trông như mới, nhưng rốt cuộc cũng có thể khiến những món đồ rách nát khởi sắc hơn đôi chút, từ đó có thể bán được nhiều tiền hơn một chút. Cứ như thế, bà ngoại và vợ cũng có việc để làm.

Ngoài quần áo giày mũ cũ nát ra, đồng sắt chì thiếc là có giá trị nhất. Người Nhật ngoài việc bắt người Bắc Bình mỗi tháng phải cúng nạp đồng sắt ra, còn đi khắp nơi thu mua chúng; chỉ cần mua được là không sợ không có đầu ra. Thế nhưng Trường Thuận nhất quyết không chịu mua bán đồng sắt. Cậu biết mình không mua thì người khác vẫn cứ thu gom vào như thường, rồi bán lại cho người Nhật. Thế nhưng, cậu đã hạ quyết tâm không đụng đến đồng sắt, là để chứng minh bản thân vẫn còn chút lương tâm, không chịu giúp người Nhật thu gom nguyên liệu làm đạn pháo – đạn pháo đánh người Trung Quốc.

Từ khi chọn ngành nghề này, cậu có ý nhắm mắt làm ngơ buông xuôi, không quan tâm đến chuyện khác, mà chỉ cốt sao cho gia đình ba miệng ăn không bị rét, không bị đói. Thế nhưng, ngày qua ngày đi khắp các con đường lớn ngõ nhỏ, cậu dường như vô tình đặt ngón tay lên mạch đập của Bắc Bình. Cậu nhìn ra: quần áo rách có giá trị, bởi vì người Nhật đã thống trị sợi bông; một miếng sắt vụn cũng có giá trị, bởi vì người Nhật đang vơ vét sắt phế liệu. Đồng thời, cậu cũng nhìn thấy: tầng lớp trung lưu ở Bắc Bình phần lớn đã không giữ nổi vị thế "trung lưu", bởi vì họ đã bắt đầu đem bán đồ đạc; còn những gia đình nghèo khổ thì đã rơi xuống bờ vực không có cơm ăn áo mặc. Thêm vào đó, có lúc cậu nhận lấy một chiếc áo ngắn của phụ nữ hoặc chiếc áo trẻ em, mà vẫn còn ấm nguyên – vừa mới cởi ra khỏi người phụ nữ hoặc đứa trẻ đấy! Cậu vẫn nghiến răng trả giá, nhưng trong lòng thực sự muốn khóc. Cậu không kìm được mà cho thêm tiền, quên mất bản thân mình đang đi buôn! Sau khi mua được hay không mua được món đồ như vậy, cậu sẽ gánh quang gánh đi xa tít tắp, ngẩn ngơ quên cả việc gõ chiếc trống nhỏ trong tay! Cậu biết Bắc Bình đã "tiêu tùng" rồi!

Từ tay một ông cụ, cậu mua được một chiếc cán tẩu bằng gỗ mun, tẩu hút thuốc bằng đồng trắng. Mấy ngày liền không bán được nó đi, cậu bèn giữ lại để tự dùng. Cậu là người có chí khí, không chịu vướng vào bất kỳ thói hư tật xấu nào. Thế nhưng, cậu cần rít một hơi thuốc. Nhìn thấy những chuyện đau lòng trên phố, cậu lại tìm một tán cây hoặc góc khuặt yên tĩnh, hạ gánh hàng xuống, nhồi đầy một nong thuốc lá, thong thả rít từng hơi. Nhìn làn khói xanh cuộn tròn trước mặt, lòng cậu thấy yên bình hơn một chút.

Trở về nhà, cậu hoặc là bận rộn giúp bà ngoại và vợ giặt giũ tu sửa những món đồ cũ nát ấy, hoặc là ngồi trên bậc thềm ngoài nhà rít một hai nong thuốc lá. Lén liếc nhìn họ từ khóe mắt, trong lòng cậu thầm nhủ: "Trong lòng ta có rất nhiều chuyện, nhưng không tiện nói cho hai người nghe!"

Cậu mang chiếc máy hát hỏng và những tấm đĩa hát cổ của mình đi rao bán không biết bao nhiêu lần, mà rốt cuộc vẫn chẳng bán được. Thế nhưng cậu cũng không thèm lên dây cót cho nó hát để nghe nữa, thỉnh thoảng, vì mua được một món hàng hời nào đó, trong lòng vui mừng, cậu lại vô thức ngâm nga một hai câu nhị hoàng. Thế nhưng, hễ nghe thấy tiếng của chính mình, cậu liền ngậm miệng lại ngay. Cậu thích hát kịch, thế nhưng hễ động giọng lên là cậu không kìm được lại nhớ đến vợ chồng Tiểu Văn! Phải rồi, cậu muốn toàn tâm toàn ý làm ăn, quên đi quốc sự, quên đi người Nhật; thế nhưng, người Nhật cứ như những bóng ma, cứ bám riết lấy cậu!

Tính hay nói hay kể của Tôn Thất đã không thể khơi gợi được sự đáp lời hứng thú của Trường Thuận. Tôn Thất cứ luyên thuyên không dứt, còn Trường Thuận thì chỉ rụt cổ hút thuốc lá sợi, một câu cũng không thốt ra. Đến khi Tôn Thất hỏi gặng quá, cậu mới lầm bầm trong mũi: "Ai mà biết được!"

Hôm nay, cậu lại dùng ba chữ ấy để đáp lại mối lo âu đứt lương thực của Tôn Thất. Tôn Thất tức đến mức thiếu điều nổi giận: "Cậu đúng là biến thành một ông cụ non mất rồi!"

Trường Thuận không có tâm trạng đấu khẩu, nhẹ nhàng gõ cái tẩu thuốc vào bậc thềm đá, rồi bước vào trong nhà.

Từ khi làm nghề buôn bán đồ nát, Trường Thuận không còn tìm Thụy Xuan để trò chuyện nữa. Gặp Thụy Xuan, cậu toàn lảng tránh lầm bầm vài câu rồi nhanh chóng chuồn mất. Cậu, đứng trước mặt Thụy Xuan, luôn nhớ đến bản thân của hai ba năm về trước. Khi đó, cậu có lòng dũng cảm và nhiệt huyết, tuy không làm ra chuyện gì động trời, nhưng ít ra còn có chút ra dáng con người. Cậu thấy mình không còn mặt mũi nào trò chuyện với Thụy Xuan nữa.

Thụy Xuan, kể từ khi người cha bị bức chết, đã sớm nghĩ đến chuyện sớm muộn gì Bắc Bình cũng sẽ có nạn đói do con người tạo ra! Người Nhật đã thi hành chính sách thống trị đối với sợi bông và rất nhiều mặt hàng khác, thì nhất định sẽ không đời nào quên việc thống trị lương thực. Mặc dù có chút tầm nhìn xa trông rộng này, thế nhưng anh lại chẳng có chút chuẩn bị nào. Một phần là vì anh không có số tiền dư dả để tích trữ lương thực, một phần là vì anh cũng giống như phần lớn những nhà trí thức khác, chỉ biết lo lắng chứ không giỏi nghĩ ra những biện pháp thiết thực.

Từ sự quậy phá của người Nhật ở Thiên Tân và người Anh, từ sự bùng nổ của đại chiến châu Âu, anh cũng nhìn ra khả năng người Nhật sẽ tập kích bất ngờ vào các căn cứ và pháo đài quân sự của Anh ở phương Đông. Giả sử điều này trở thành sự thật, người Nhật buộc phải liều mạng vơ vét vật tư và lương thực, chuẩn bị mở rộng chiến tranh.

Anh nhiều lần muốn bàn chuyện này với ông Fushan, thế nhưng ông cụ luôn tìm cách né tránh anh. Ông cụ biết tất cả những gì Thụy Xuan biết, thừa biết tình hình không ổn, thế nhưng vẫn cố tình tin rằng người Nhật không dám thách thức đế quốc Anh. Ông rất thích tranh luận với người khác, nhưng hiện giờ lại im thin thít chẳng nói câu nào. Ông lo lắng cho người Trung Quốc, cũng lo lắng cho cả người Anh. Thế nhưng, ông lại cho rằng nước Anh rốt cuộc vẫn là nước Anh, không thể đem ra so sánh với Trung Quốc, không chịu thừa nhận Trung Quốc và Anh cùng đứng chung trên một vị trí nguy hiểm.

Thấy ông cụ không thích trò chuyện, Thụy Xuan đành tập trung vào công việc để chặn đứng nỗi lo âu trong lòng. Thế nhưng, sự tập trung của anh không thể dồn lại một chỗ. Chốc chốc, anh lại nghĩ đến chiến tranh châu Âu, rồi suy đoán dần dần toàn bộ thế giới sẽ chia thành hai trận doanh, Trung Quốc sẽ có hy vọng được viện trợ và giành chiến thắng. Chốc chốc, anh lại tưởng tượng ra cảnh tượng bi thảm sắp phải chịu đói của ông nội, mẹ và con cái. Cảm giác vừa lo vừa mừng ấy khiến anh trở nên nôn nóng bứt rứt.

Trường Thuận không dám gọi anh, mà anh cũng chẳng dám gọi Trường Thuận. Anh cảm thấy bản thân mình chẳng khôn ngoan hơn Trường Thuận là bao. Cả hai người dường như đều đã biến thành những ông lão, thể xác thì chưa già yếu, mà tâm can thì chẳng còn tỏa ra hương thơm của đóa hoa tuổi trẻ.

Tiểu Thuận đã đến tuổi đi học. Thụy Xuan quyết định không cho thằng bé đi nhập học – con trai anh không thể đến đó để chịu nền giáo dục nô lệ. Thiên Hữu thái thái và Vận Mai đều phản đối cách làm này, thế nhưng Thụy Xuan lại rất kiên quyết, tựa hồ như việc không cho con trai chịu nền giáo dục nô hóa chính là tuyến phòng thủ chống Nhật cuối cùng của anh!

Chẳng bao lâu sau, anh bắt đầu tự cười chính mình: "Định dùng một đứa trẻ con để ngăn chặn sự xâm lược sao? Để tẩy rửa nỗi nhục nhã sống lay lắt qua ngày của cả một gia đình sao?" Thế nhưng, anh vẫn không chịu thay đổi chủ trương. Mỗi lần có thời gian rảnh, anh lại tự mình dạy Tiểu Thuận nhận mặt chữ, nhận các con số. Ngoài ra, anh còn kể cho đứa nhỏ nghe thật tỉ mỉ về lịch sử và văn hóa Trung Quốc. Anh thừa biết điều này không hoàn toàn phù hợp với nguyên lý giáo dục, thế nhưng đây dường như là việc khiến anh cảm thấy vui vẻ nhất. Khi giảng giải như vậy, anh có thể tạm thời quên đi nguy vong và nhục nhã trước mắt, mà nhìn thấy một Trung Hoa rực rỡ huy hoàng, đâu đâu cũng là đồng chuông ngói Hán, thơ Đường chữ Tấn, cùng đầm sen lĩnh Nam Mai. Đồng thời, anh cũng quên đi sự chần chừ ích kỷ cầu an của bản thân mà nghĩ đến tương lai của Tiểu Thuận – một tương lai đầy hy vọng và tươi sáng!

Để tiết kiệm dầu đèn, Vận Mai luôn tranh thủ làm việc vào ban ngày, tối đến đi ngủ từ rất sớm, không cần thắp đèn. Cho dù có thắp đèn, ngọn bấc cũng được vặn thật nhỏ. Để dạy Tiểu Thuận đọc sách, Thụy Xuan nhẫn tâm vặn to ngọn bấc đèn! Không, anh không thể vì tiết kiệm chút dầu mà làm lỡ dở việc học hành của con! Ánh đèn leo lét trong căn phòng này, tựa như tia sáng duy nhất trong thành phố đã mất nước, chính là ngọn hải đăng giữa cơn bão tố!

Những ngày trời lạnh, anh đút đôi tay nhỏ bé của Tiểu Thuận vào ống tay áo của mình, mặt đối mặt kể chuyện xưa tích cũ cho con nghe. Vừa kể, Tiểu Thuận vừa gục đầu ngủ gật. Anh đành chịu bó tay bế con lên giường đi ngủ. Những ngày trời nóng, hai cha con sẽ ngồi trong sân ôn bài. Lúc này, Nữu Nữu thường cũng ra vẻ bắt chước ngồi nghe giảng. Nếu Tiểu Thuận phản đối: "Nữu Nữu, em có nghe hiểu đâu!" Thụy Xuan sẽ ôn tồn nói: "Cứ cho em nghe ké, em sẽ hiểu thôi!" Trong hai ngày gần đây, đang giảng dạy như vậy, bỗng nhớ đến nạn đói do con người tạo ra trước mắt, toàn thân Thụy Xuan bỗng lạnh toát. Anh nhìn thấy một đứa trẻ sắp chết đói, dáng vẻ trông vẫn giống hệt Tiểu Thuận, thế nhưng gầy trơ xương! Anh không tài nào giảng tiếp được nữa. "Tiểu Thuận, đi ngủ thôi con!" Anh biết rõ, chút giáo dục này không cứu nổi Tiểu Thuận, mà lại càng hận sự bất lực và nực cười của chính mình.

Chính vì thế, anh lại càng yêu thương Tiểu Thuận hơn. Tiểu Thuận chính là hy vọng của anh, Tiểu Thuận tương lai sẽ làm được tất cả những gì mà anh chưa thể làm được, Tiểu Thuận tuyệt đối không được để chết đói!

Thế nhưng, ai có thể bảo đảm rằng, trong một thành phố không có lương thực, con trẻ sẽ không bị chết đói chứ?

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 21 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.