Những ai có diễm phúc tham dự một ngày hội gia đình nhà Forsyte hẳn đã được chứng kiến một cảnh tượng vừa tao nhã vừa mang nhiều bài học sâu sắc—đó là một gia đình thuộc tầng lớp trung lưu thượng lưu đang khoác lên mình bộ cánh rực rỡ nhất. Nhưng bất kỳ ai trong số những vị khách quý ấy có được năng khiếu phân tích tâm lý (một tài năng chẳng đem lại giá trị vật chất nào và đáng lẽ bị người nhà Forsyte phớt lờ), chắc chắn đã được chứng kiến một cảnh tượng không chỉ thú vị tự thân nó, mà còn minh họa cho một vấn đề nhân sinh vô cùng hóc búa. Nói một cách dễ hiểu hơn, từ một buổi tụ họp của đại gia đình này—nơi chẳng có nhánh nào ưa nhánh nào, và chẳng có lấy ba thành viên nào có nổi một chút gọi là sự đồng cảm thực sự—ông đã thu lượm được bằng chứng về thứ sức mạnh bền bỉ, cụ thể và huyền bí, thứ đã biến một gia đình thành một đơn vị xã hội vô cùng đáng gờm, một bản sao thu nhỏ rõ mồn một của xã hội ngoài kia. Ông đã được dẫn dắt để nhìn vào những nẻo đường mờ mịt của tiến trình xã hội, để thấu hiểu phần nào về đời sống phụ hệ, về những cuộc di cư của các bộ tộc hồng hoang, về sự hưng vong của các quốc gia. Ông giống như một kẻ từng ngắm nhìn một cái cây lớn lên từ hạt mầm—một kỳ quan về sự bền bỉ, tính biệt lập và thành công, giữa cái chết của hàng trăm loài thực vật khác ít gân guốc, ít nhựa sống và kém kiên cường hơn—để rồi một ngày nọ, chứng kiến nó đơm hoa kết trái với tán lá xum xuê, mơn mởn, mang một vẻ thịnh vượng đến độ suýt dội ngược, ngay tại đỉnh cao rực rỡ nhất của đời cây.

Vào ngày 15 tháng Sáu năm một nghìn tám trăm tám mươi sáu, vào khoảng bốn giờ chiều, người quan sát nào vô tình có mặt tại dinh thự của cụ già Jolyon Forsyte trên phố Stanhope Gate, hẳn đã có thể nhìn thấy thời kỳ nở rộ huy hoàng nhất của dòng họ Forsyte.

Đó là dịp tổ chức một buổi tiệc trà “thân mật” nhằm mừng lễ đính hôn giữa cô June Forsyte, cháu nội cụ Jolyon, với anh Philip Bosinney. Trong những bộ trang phục lộng lẫy gồm găng tay sáng màu, áo lê-gét màu da bò, mũ lông vũ và váy vóc xúng xính, cả đại gia đình đã tề tựu đông đủ, thậm chí cả bà cô Ann—người giờ đây đã rất hiếm khi rời khỏi góc phòng khách xanh của người em trai Timothy, nơi bà ngồi đọc sách và đan lát suốt cả ngày dưới chiếc bóng che của một cụm cỏ lau nhuộm màu trong chiếc lọ xanh nhạt, xung quanh là chân dung ba thế hệ nhà Forsyte. Thậm chí cả bà cô Ann cũng có mặt; tấm lưng thẳng băng cùng vẻ trang nghiêm trên gương mặt già nua điềm tĩnh của bà chính là hình ảnh thu nhỏ cho sự bám chấp độc tôn và cứng nhắc vào ý thức hệ gia tộc.

Khi một người nhà Forsyte đính hôn, kết hôn hay chào đời, tất cả các thành viên đều có mặt; khi một người nhà Forsyte qua đời—nhưng cho đến nay chưa có ai qua đời cả; họ không hề chết; cái chết vốn trái ngược với nguyên tắc sống của họ, nên họ luôn chủ động phòng bị trước nó, một sự phòng bị bản năng của những con người tràn trề sinh lực vốn căm ghét bất kỳ kẻ nào xâm phạm đến tài sản của mình.

Nhìn cách những người nhà Forsyte hòa mình vào đám đông khách khứa hôm ấy, người ta thấy họ có vẻ được chăm chút kỹ lưỡng hơn ngày thường, một sự tự tin đầy cảnh giác và tò mò, một vẻ đáng kính chói lọi, tựa hồ như họ đang ăn mặc để thách thức một thứ gì đó. Cái điệu nhếch mũi quen thuộc trên gương mặt Soames Forsyte nay đã lan truyền qua mọi thành viên; họ đang lên tinh thần cảnh giác.

Sự kiêu ngạo tiềm thức trong thái độ của họ đã biến bữa tiệc “tại gia” của cụ Jolyon thành một thời khắc mang ý nghĩa tâm lý then chốt trong lịch sử gia tộc, biến nó thành khúc dạo đầu cho vở kịch cuộc đời họ.

Người nhà Forsyte đang mang trong lòng sự bất mãn với một thứ gì đó, không phải dưới danh nghĩa cá nhân, mà là dưới tư cách cả một dòng họ; sự bất mãn ấy được bộc lộ qua độ hoàn mỹ được đẩy lên cao hơn của trang phục, qua sự nồng nhiệt gia đình có phần thừa thãi, sự phóng đại tầm quan trọng của gia tộc, và—cái điệu nhếch mũi ấy. Hiểm họa—thứ vốn không thể thiếu để làm nổi bật bản chất cốt lõi của bất kỳ xã hội, hội nhóm hay cá nhân nào—chính là điều mà gia tộc Forsyte đang đánh hơi thấy; linh cảm về hiểm họa đã tô điểm thêm lớp giáp trụ của họ thêm phần sáng bóng. Lần đầu tiên, với tư cách là một đại gia đình, họ có linh cảm rằng mình đang tiếp xúc với một thứ kỳ lạ và không an toàn.

Ngay phía đối diện chiếc đàn piano, một người đàn ông lực lưỡng với vóc dáng to lớn đang mặc tới hai chiếc áo lê-gét trên lồng ngực rộng, hai chiếc áo lê-gét cùng một chiếc ghim cài áo đính hồng ngọc, thay vì chỉ mặc một chiếc áo lê-gét bằng sa-tanh đính kim cương như trong những dịp thông thường; và khuôn mặt vuông vức, nhẵn nhụi, mang màu da thuộc nhạt cùng đôi mắt lờ đờ của ông ta, bên trên chiếc khăn quàng cổ bằng sa-tanh, đang mang vẻ uy nghiêm nhất. Đó là Swithin Forsyte. Ngay sát cửa sổ, nơi ông có thể hít thở bầu không khí trong lành nhiều hơn mức công bằng, người anh em sinh đôi còn lại là James—cụ Jolyon vẫn thường gọi cặp đôi này là kẻ béo người gầy—cũng có chiều cao trên sáu thước giống như gã Swithin kềnh càng nọ, nhưng lại vô cùng gầy gò, tựa như được sinh ra để tạo sự cân bằng và duy trì điểm trung dung, đang đứng trầm ngâm quan sát khung cảnh với tấm lưng gù quen thuộc; đôi mắt màu xám của ông phảng phất vẻ đắm chìm bất động vào một mối lo thầm kín nào đó, thỉnh thoảng lại bị ngắt quãng bởi những cái liếc mắt nhanh nhạy và dịch chuyển để săm soi các sự việc xung quanh; đôi má hóp lại bởi hai nếp nhăn song song và nhân trung dài, nhẵn thụi được bao khung bởi bộ râu quai nón kiểu Dundreary. Trong tay, ông cứ xoay đi xoay lại một món đồ sứ. Không xa đó lắm, đang lắng nghe một phu nhân mặc đồ nâu, người con trai duy nhất của ông là Soames—với gương mặt tái nhợt, nhẵn thụi, tóc sậm màu, hơi hói—đang hếch cằm sang một bên, mang theo cái mũi với vẻ “nhếch lên” đã nhắc đến ở trên, tựa như đang khinh bỉ một quả trứng mà ông thừa biết mình chẳng thể tiêu hóa nổi. Phía sau ông ta, người anh họ cao kều George—con trai của người nhà Forsyte thứ năm là Roger—đang nở nụ cười gian xảo trên gương mặt nhiều thịt, ngẫm nghĩ về một trong những câu nói mỉa mai cay độc của mình. Có một thứ gì đó vốn gắn liền với bản chất của buổi lễ đã tác động đến tất cả bọn họ.

Ngồi thành một hàng sát cạnh nhau là ba vị phu nhân—các cô Ann, Hester (hai người phụ nữ chưa chồng của nhà Forsyte), và Juley (tên gọi tắt của Julia)—người mà khi đã qua tuổi thanh xuân đã trótng lẫn lội đến mức đi lấy Septimus Small, một người đàn ông có thể trạng ươn h yếu. Bà đã sống qua đời ông ta nhiều năm trời. Hiện tại, bà đang sống cùng người chị cả và người em út trong căn nhà của Timothy, người em trai thứ sáu và cũng là út nam của họ, trên con đường Bayswater Road. Mỗi vị phu nhân này đều cầm quạt trên tay, và mỗi người đều tô điểm thêm bằng chút sắc màu, chiếc trâm cài hoặc chiếc lông vũ nổi bật nào đó để minh chứng cho sự trang nghiêm của dịp lễ này.

Đứng ở trung tâm căn phòng, ngay dưới chiếc đèn chùm, đúng tác phong của một chủ nhà chính là gia chủ, cụ Jolyon bằng xương bằng thịt. Ở tuổi tám mươi, với mái tóc trắng phau đẹp đẽ, chiếc trán cao lồi như mái vòm, đôi mắt nhỏ màu xám sậm, và bộ râu trắng dài rậm rạp rủ xuống che khuất cả phần hàm khỏe mạnh, cụ mang dáng vẻ của một bậc trưởng tộc, và bất chấp đôi má hóp cùng những vùng trũng ở thái dương, cụ vẫn có vẻ như đang nắm giữ tuổi trẻ vĩnh hằng. Cụ đứng cực kỳ thẳng thắn, và đôi mắt tinh anh, kiên định của cụ chẳng hề mất đi chút ánh nhìn trong trẻo nào. Nhờ vậy, cụ tạo ra ấn tượng vượt lên trên mọi nghi ngờ và ác cảm của những kẻ tiểu nhân tầm thường. Đã quen làm theo ý mình suốt vô số năm trời, cụ nghiễm nhiên giành được quyền ưu tiên ấy như một thói quen hiển nhiên. Sẽ chẳng bao giờ có chuyện cụ Jolyon thấy cần thiết phải mang một vẻ mặt hoài nghi hay thách thức trên mặt.

Giữa cụ và bốn người em trai có mặt ở đó gồm James, Swithin, Nicholas và Roger, vừa có nhiều điểm khác biệt, lại vừa lắm nét tương đồng. Lần lượt từng người trong số bốn người em trai ấy rất khác biệt so với những người còn lại, thế nhưng, bản thân họ cũng rất giống nhau.

Nhìn qua những nét mặt và biểu cảm thay đổi trên năm gương mặt ấy, người ta có thể nhận ra một sự kiên định nơi chiếc cằm, ẩn giấu bên dưới những khác biệt bề nổi, đánh dấu một thứ bản sắc chủng tộc quá cổ xưa để có thể dò tìm, quá xa xôi và bền vững để có thể bàn luận—đó chính là dấu ấn và sự bảo chứng cho gia tài của dòng họ.

Ở thế hệ trẻ hơn, ở George cao lớn vạm vỡ như bò mộng, ở Archibald nhợt nhạt luôn phấn đấu, ở Nicholas trẻ tuổi với sự bướng bỉnh ngọt nghao và đầy dò dẫm, hay ở Eustace trầm mặc và vô cùng kiên quyết theo lối diện mạo—vẫn mang đúng dấu ấn ấy—có lẽ ít mang ý nghĩa hơn một chút, nhưng không thể nhầm lẫn được—đó là dấu hiệu của một điều gì đó không thể tẩy xóa trong tâm hồn dòng phái. Vào thời điểm này hay thời điểm khác trong buổi chiều hôm đó, tất cả những gương mặt ấy, dù khác biệt đến thế mà cũng giống nhau đến vậy, đều thoáng hiện lên một vẻ hoài nghi, mà đối tượng của nó không ai khác chính là kẻ mà họ tề tựu nơi đây để làm quen. Philip Bosinney vốn được đồn đại là một thanh niên không tấc đất cắm rũi, nhưng các cô gái nhà Forsyte đã từng đính hôn với những kẻ như thế và thậm chí còn thực sự kết hôn với họ. Do đó, đây không hoàn toàn là lý do khiến lòng dạ những người nhà Forsyte cảm thấy bất an. Họ không thể giải thích nổi nguồn gốc của mối hoài nghi bị che mờ bởi sương mù của những lời đồn thổi trong họ. Chắc chắn có một câu chuyện được kể lại rằng anh ta đã đến thăm xã giao các cô Ann, Juley và Hester với một chiếc mũ phớt xám mềm—một chiếc mũ phớt xám mềm, thậm chí còn chẳng phải đồ mới—một vật bụi bặm với phần chóp méo mó. “Thật là kỳ lạ, mình ạ—thật là quái gở,” cô Hester, khi đi qua căn phòng sảnh nhỏ và tối tăm (vì cô khá cận thị), đã cố gắng “xua” nó khỏi chiếc ghế, cứ ngỡ nó là một con mèo hoang rách rưới kỳ lạ nào đó—bởi con Tommy nhà ấy toàn giao du với mấy thứ bạn bè tồi tệ làm sao! Cô đã vô cùng hoảng hốt khi nó mãi chẳng chịu nhúc nhích.

Giống như một người nghệ sĩ luôn mải miết đi tìm chi tiết đắt giá biểu trưng cho toàn bộ tính cách của một khung cảnh, một địa phương hay một con người, những nghệ sĩ vô thức ấy—nhà Forsyte—đã trực giác bám chặt lấy chiếc mũ này; đó chính là chi tiết đắt giá của họ, là chi tiết ẩn chứa toàn bộ ý nghĩa của vấn đề; bởi vì ai nấy đều tự hỏi bản thân: “Nào, thử nghĩ xem, liệu ta có đến thăm viếng bằng chiếc mũ đó không?” và ai nấy đều trả lời là “Không!” và một số người, với trí tưởng tượng phong phú hơn những kẻ khác, đã bổ sung thêm: “Chắc chắn cái ý nghĩ đó sẽ chẳng bao giờ bén mảng nổi trong đầu tôi!”

George, khi nghe câu chuyện đó, liền nhếch mép cười. Rõ ràng chiếc mũ ấy đã được diện như một trò đùa quái ác! Bản thân anh ta vốn là một kẻ sành sỏi về những trò như thế. “Thật là ngạo mạn!” anh ta thốt lên, “đúng là gã Hải tặc hoang dã.”

Và câu nói đùa ấy, biệt danh “Tên Hải tặc”, đã được chuyền tay nhau từ miệng người này sang miệng người khác, cho đến khi nó trở thành cách gọi ưa thích mỗi khi nhắc đến Bosinney.

Sau đó, các người cô đã quở trách June về chiếc mũ ấy.

“Tụi ta không nghĩ cháu nên để cậu ta làm thế, cháu yêu ạ!” họ đã nói.

June đã đáp lại bằng cái giọng nhanh nhẹn và đầy hách dịch, đúng chất một đứa trẻ sinh ra là để sai khiến: “Ôi! Có sao đâu cơ chứ? Anh Phil có bao giờ để ý xem mình đang mặc cái gì trên người đâu cơ chứ!”

Chẳng ai có thể tin nổi một câu trả lời ngang ngược đến thế. Một người đàn ông mà lại không biết mình đang mặc gì trên người ư? Không, không thể nào! Rốt cuộc thì gã thanh niên này là ai cơ chứ, kẻ mà khi đính hôn với June, người thừa kế danh chính ngôn thuận của cụ Jolyon, đã tự lo cho tương lai bản thân quá ư là tốt đẹp? Anh ta là một kiến trúc sư, tự thân nghề nghiệp ấy thì chẳng có gì gọi là lý do chính đáng để đội một chiếc mũ như thế cả. Chẳng có người nhà Forsyte nào làm kiến trúc sư cả, nhưng một trong số họ quen biết tận hai vị kiến trúc sư—những người đời nào lại đi đội một chiếc mũ như thế trong một chuyến thăm viếng xã giao vào mùa xã hội ở Luân Đôn.

Thật nguy hiểm—à mà nguy hiểm thật đấy! June đương nhiên là không nhìn thấy điều này, nhưng dù chưa tròn mười chín tuổi, cô bé đã nổi danh là kẻ ương ngạnh. Chẳng phải cô đã từng nói với phu nhân Soames—người lúc nào cũng ăn mặc đẹp đẽ—rằng việc cài lông vũ trên mũ là thứ tầm thường đó sao? Phu nhân Soames thực sự đã từ bỏ việc đội mũ đính lông vũ chỉ vì cô June thân yêu của chúng ta quá đỗi thẳng thừng và cay nghiệt!

Những mối hoài nghi, sự phản đối và nỗi bất an hoàn toàn chân thực ấy không hề ngăn cản người nhà Forsyte tề tựu theo lời mời của cụ Jolyon. Một buổi tiệc “Tại gia” ở Stanhope Gate là một sự kiện cực kỳ hiếm hoi; đã mười hai năm nay không có buổi tiệc nào được tổ chức, quả thực là từ khi người vợ quá cố của cụ Jolyon qua đời.

Chưa bao giờ có một buổi hội tụ đông đủ đến thế, bởi vì dẫu có nhiều điểm khác biệt đến đâu đi nữa, họ vẫn vô tình đoàn kết lại để cùng nhau cầm vũ khí chống lại một mối hiểm họa chung. Giống như đàn gia súc khi có con chó sáp nhập vào bãi cỏ, họ đứng sát đầu kề vai, sẵn sàng lao vào và dẫm đạp kẻ xâm nhập đến chết. Không nghi ngờ gì nữa, họ đến đây cũng để thăm dò xem rốt cuộc mình sẽ phải tặng những món quà gìn trong ngày cưới; bởi vì dẫu câu hỏi về quà cưới thường được phân hạng theo kiểu: “Cậu tặng gì thế? Anh Nicholas tặng thìa đấy!”—nhưng mọi thứ lại phụ thuộc phần lớn vào chú rể. Nếu gã trông có vẻ bảnh bao, chải chuốt, giàu có thì việc tặng những món đồ đẹp đẽ lại càng trở nên cần thiết hơn; hắn ta sẽ mong đợi điều đó mà. Cuối cùng thì ai nấy đều tặng những món quà hoàn toàn đúng đắn và phải phép, thông qua một thứ cơ chế điều chỉnh gia đình tương tự như cách người ta định giá trên Sở Giao dịch Chứng khoán—với những tiểu tiết chính xác được định đoạt tại căn biệt thự gạch đỏ rộng rãi của Timothy nằm trên đường Bayswater, nơi các cô Ann, Juley và Hester đang sinh sống.

Sự bất an của gia tộc Forsyte đã được minh chứng xác đáng chỉ qua việc nhắc đến chiếc chiếc mũ kia. Thật là bất hợp lý và sai trái làm sao nếu một gia đình nào đó, với cái máu coi trọng hình thức bề ngoài luôn phải là đặc trưng của tầng lớp trung lưu thượng lưu vĩ đại, lại có thể cảm thấy bình thản cho được!

Tác giả của sự bất an ấy đang đứng trò chuyện với June cạnh cánh cửa phía trong; mái tóc xoăn của anh ta trông có vẻ bù xù, tựa như anh ta thấy những gì đang diễn ra xung quanh mình thật là bất thường. Anh ta cũng mang vẻ mặt của kẻ đang ôm ấp một trò đùa chỉ riêng mình mình biết. George, nói nhỏ với người em trai Eustace, lẩm bẩy:

“Trông có vẻ như hắn sắp tẩu mã đến nơi rồi đấy—gã Hải tặc hào hoa!”

Gã đàn ông “có vẻ ngoài kỳ lạ này”, theo cách gọi sau đó của bà Small, có chiều cao trung bình và thân hình vạm vỡ, với khuôn mặt nâu tái nhợt, bộ râu màu bụi đất, đôi gò má rất cao và đôi má hóp sâu. Trán anh ta ngả về phía đỉnh đầu và nhô lên thành những bướu thịt quanh mắt, giống như trán của mấy con thú trong khu nhà Bách thú ở Sở thú. Anh ta sở hữu đôi mắt màu rượu xê-ri, có lúc lơ đễnh đến mức khiến người ta phát bực. Người đánh xe của cụ Jolyon, sau khi chở June và Bosinney đến nhà hát, đã nhận xét với người quản gia thế này:

“Tôi chịu chẳng biết phải đối phó thế nào với lão ta. Nhìn lão chẳng khác nào một con báo nửa thuần hóa cả.” Và chốc chốc lại có một người nhà Forsyte tiến đến, lảng vảng xung quanh và ném cái nhìn săm soi về phía anh ta.

June đứng phía trước, che chắn cho anh ta khỏi sự tò mò vô bổ ấy—một cô nhóc bé xíu, theo cách nói của ai đó là “toàn tóc là tóc và đầy tinh thần”, với đôi mắt xanh không biết sợ hãi, chiếc cằm bạnh và nước da hồng hào, khuôn mặt và vóc dáng có vẻ quá mảnh mai so với mái tóc màu đỏ ánh vàng của mình.

Một người phụ nữ cao ráo, với vóc dáng tuyệt mỹ từng được một thành viên trong gia tộc ví von với một nữ thần ngoại giáo, đang đứng nhìn hai người họ với một nụ cười mờ ảo.

Đôi tay cô, mang găng tay màu xám Pháp, đan chéo vào nhau, gương mặt trang nghiêm và quyến rũ nghiêng sang một bên, và ánh mắt của tất cả những người đàn ông đứng gần đó đều dán chặt vào cô. Dáng người cô uốn lượn uyển chuyển, cân đối đến mức tưởng chừng như chính làn gió cũng khiến cô lay động. Má cô phảng phất hơi ấm nhưng lại thiếu vắng sắc hồng; đôi mắt to, sẫm màu của cô mang nét dịu dàng.

Nhưng chính là bờ môi của cô—khi đang cất lời hỏi, lúc đang đưa ra câu trả lời, cùng với nụ cười mờ ảo ấy—mới là thứ khiến đàn ông phải đắm đuối nhìn theo; đó là một đôi môi nhạy cảm, đắm say và ngọt ngào, tưởng như từ đó tỏa ra hơi ấm và hương thơm tựa như hơi ấm và hương thơm của một loài hoa.

Cặp đôi đính hôn đang bị săm soi kia hoàn toàn không hay biết gì về sự hiện diện của vị nữ thần thụ động này. Chính Bosinney là người đầu tiên chú ý đến cô và hỏi tên cô.

June dẫn người yêu của mình đến trước người phụ nữ có vóc dáng tuyệt mỹ ấy.

“Irene là người bạn thân nhất của em,” cô nói: “Hai người hãy làm bạn tốt của nhau nhé!”

Theo lời đề nghị của tiểu thư nhỏ, cả ba người cùng mỉm cười; và trong khi họ đang mỉm cười, Soames Forsyte, lặng lẽ xuất hiện từ phía sau người phụ nữ có vóc dáng tuyệt mỹ vốn là vợ mình, liền cất giọng:

“À! Hãy giới thiệu cả tôi với chứ!”

Thật hiếm khi anh ta rời xa phía Irene trong các sự kiện xã hội, và ngay cả khi bị chia cắt bởi những đòi hỏi của việc giao tế xã hội, người ta vẫn thấy anh ta lẽo đẽo theo sau cô bằng ánh mắt chứa đựng những biểu cảm kỳ lạ đầy vẻ canh chừng và khao khát.

Ngay bên khung cửa sổ, người cha James của anh ta vẫn đang săm soi những hoa văn trên món đồ sứ.

“Tôi lấy làm lạ việc cụ Jolyon lại cho phép cuộc đính hôn này,” ông nói với bà cô Ann. “Họ bảo rằng chẳng có chút hy vọng nào để chúng kết hôn trong nhiều năm tới cả. Cậu thanh niên Bosinney này” (ông cố tình phát âm từ này theo nhịp dập dồn thay vì cách phát âm chữ o ngắn thông thường) “chẳng có một xu dính túi. Hồi con Winifred kết hôn với Dartie, tôi bắt hắn phải đem từng xu vào văn kiện định ước tài sản—thật là may mắn—nếu không thì giờ này chúng đã chẳng còn gì rồi!”

Bà cô Ann ngẩng lên từ chiếc ghế bọc nhung. Những lọn tóc xoăn màu xám ôm lấy vương trán bà, những lọn tóc không hề thay đổi qua nhiều thập kỷ, đã dập tắt trong lòng gia tộc mọi khái niệm về thời gian. Bà không đáp lại, bởi vì bà rất hiếm khi nói chuyện, nhằm tiết kiệm giọng nói tuổi già của mình; nhưng đối với James, kẻ đang có một lương tâm bất an, ánh mắt của bà chẳng khác nào một câu trả lời.

“Ừ thì,” ông nói, “tôi nào có ngăn cản gì chuyện Irene chẳng có lấy một xu tiền mặt. Thằng Soames cứ vội vã đâm đầu vào; nó gầy rộc đi vì bám càng theo cô ta đấy chứ.”

Đặt chiếc bát xuống chiếc đàn piano với vẻ bực dọc, ông để ánh mắt lang thang về phía nhóm người đang đứng ở cửa.

“Theo ý kiến của tôi,” ông bất ngờ thốt lên, “mọi chuyện cứ để thế này lại hóa hay.”

Bà cô Ann không gặng hỏi ông giải thích cho câu nói kỳ lạ ấy. Bà thừa biết ông đang nghĩ gì. Nếu Irene không có tiền, chắc chắn cô ta sẽ không dại dột làm điều gì sai trái; bởi vì thiên hạ đồn đại rằng—họ đồn rằng—cô ta từng đòi ngủ riêng một phòng; nhưng tất nhiên rồi, Soames nào có chịu....

James cắt ngang dòng suy tưởng của bà:

“Nhưng mà,” ông hỏi, “thế còn Timothy đâu rồi? Không lẽ nó không đến cùng mọi người hay sao?”

Đằng sau đôi môi mím chặt của bà cô Ann, một nụ cười dịu dàng cố gắng len lỏi hiện ra:

“Không, nó nghĩ rằng không nên đến, vì dạo này dịch bạch hầu hoành hành dữ dội quá; với lại thể trạng nó lại hay dễ nhiễm bệnh nữa chứ.”

James đáp lại:

“Ừ thì, nó biết cách chăm sóc bản thân kỹ lắm. Tôi thì chẳng có nổi điều kiện để tự chăm sóc bản thân được như nó đâu.”

Cũng thật khó mà phân định rõ trong câu nói ấy, cảm xúc nào là chủ đạo: sự ngưỡng mộ, lòng đố kỵ hay sự khinh miệt.

Thực ra, người ta rất hiếm khi nhìn thấy mặt Timothy. Là đứa em út trong nhà, làm nghề xuất bản, từ vài năm trước, khi việc kinh doanh đang ở thời kỳ đỉnh cao, hắn đã đánh hơi thấy sự trì trệ—thứ vốn dĩ chưa xuất hiện lúc bấy giờ, nhưng cuối cùng, như tất cả mọi người đều đồng thuận, chắc chắn sẽ xảy ra—và thế là hắn liền bán đi cổ phần của mình trong một công ty chuyên xuất bản sách tôn giáo, rồi đầu tư khoản tiền thu được vô cùng kếch xù ấy vào trái phiếu chính phủ lãi suất ba phần trăm. Bằng hành động này, hắn lập tức tự cô lập bản thân mình, bởi chẳng có thành viên nhà Forsyte nào lại chịu hài lòng với mức lãi suất thấp hơn bốn phần trăm cho đồng tiền của họ; và sự cô lập ấy đã chậm rãi nhưng chắc chắn xói mòn một tâm hồn vốn dĩ đã được ban phát sự cẩn trọng vượt mức bình thường. Hắn gần như đã trở thành một huyền thoại—một dạng hiện thân của sự an toàn ẩn mình phía hậu phương của vũ trụ Forsyte. Hắn chưa từng phạm phải sự bất cẩn nào là kết hôn, hay vướng bận bản thân với bất kỳ đứa con nào.

James tiếp tục lải nhải, ngón tay gõ gõ vào món đồ sứ:

“Đây không phải là đồ sứ Worcester cổ thật đâu. Tôi đoán chắc là cụ Jolyon đã kể cho anh nghe đôi điều về gã thanh niên này rồi chứ. Theo tất cả những gì tôi tìm hiểu được, hắn ta chẳng có nghề nghiệp gì sất, không thu nhập, cũng chẳng có mối quan hệ nào đáng mặt để nhắc tới; nhưng mà thôi, tôi thì biết gì đâu—chẳng ai thèm kể cho tôi nghe bất cứ điều gì cả.”

Bà cô Ann lắc đầu. Trên gương mặt già nua với chiếc cằm bạnh và chiếc mũi khoằm của bà, một cơn run rẩy thoáng qua; những ngón tay gầy guộc như nhện của bà siết chặt vào nhau rồi đan cài lại, tựa như bà đang vô hình nạp lại năng lượng cho ý chí của chính mình.

Là người lớn tuổi nhất trong số tất cả anh chị em nhà Forsyte tính đến thời điểm hiện tại, bà giữ một vị trí đặc biệt trong lòng họ. Dù là những kẻ thực dụng và ích kỷ—dù thực ra cũng chẳng hơn gì những người hàng xóm của họ—họ vẫn phải run rẩy trước dáng vẻ bất khuất của bà, và khi những cơ hội trở nên quá sức chống đỡ, họ chỉ còn cách tránh xa bà ra mà thôi!

Vừa vặn vẹo đôi chân dài và gầy gò, James tiếp tục nói:

“Cụ Jolyon ấy à, lúc nào cũng muốn làm theo ý mình. Cụ ấy có con cái đâu cơ chứ”—rồi ông khựng lại, chợt nhớ đến sự tồn tại dai dẳng của đứa con trai cụ Jolyon, tức Jolyon trẻ, cha của thằng bé June, kẻ từng gây ra bao rắc rối tày trời, tự hủy hoại tương lai bản thân bằng cách bỏ rơi vợ con để chạy theo mụ gia sư ngoại quốc khốn kiếp ấy. “Thôi thì,” ông tặc lưỡi nói tiếp, “nếu cụ ấy thích làm những trò đó, chắc cụ ấy chịu chơi tới bến. Nào, không biết cụ ấy sẽ cho con bé bao nhiêu nhỉ? Tôi đoán thế nào cụ ấy cũng cho nó một ngàn bảng một năm; cụ ấy làm gì còn ai khác để thừa kế tài sản nữa đâu.”

Ông chìa tay ra để bắt tay với một gã đàn ông bảnh bao, nhẵn thụi, trên đầu gần như không còn cọng tóc nào, với chiếc mũi dài bị gãy, đôi môi dày và đôi mắt xám lạnh lẽo ẩn dưới đôi lông mày vuông vức.

“Ồ, Nick,” ông lẩm bẩm, “dạo này thế nào rồi?”

Nicholas Forsyte, với sự nhanh nhẹn tựa chim chóc và vẻ mặt của một cậu học sinh thông thái đến mức thái quá (hắn đã kiếm được một gia tài kếch xù một cách hoàn toàn hợp pháp từ các công ty mà hắn làm giám đốc), liền đặt những ngón tay lạnh ngắt của mình vào lòng bàn tay lạnh ngắt không kém ấy rồi vội vã rụt lại.

“Tôi chán lắm,” hắn vừa nói vừa bĩu môi—“cả tuần nay thấy người mệt mỏi; ban đêm chẳng tài nào chợp mắt được. Lão bác sĩ cũng chịu chết chẳng biết vì sao. Hắn ta là một kẻ thông minh, nếu không thì tôi đã chẳng thèm thuê, thế nhưng tôi chẳng moi được gì từ hắn ngoài những tờ hóa đơn đỏ chót.”

“Bác sĩ á!” James chêm vào một câu sắc lẹm: “Tôi đã qua tay tất cả các loại bác sĩ ở Luân Đôn vì bệnh tình của người này hay người khác trong nhà rồi. Chẳng có chút thỏa mãn nào từ bọn họ đâu; chúng sẵn sàng nói bất cứ điều gì bạn muốn nghe. Lấy Swithin ra mà làm gương kìa. Bọn họ làm được tích sự gì cho hắn ta nào? Trông hắn kìa; hắn ngày càng phì nhiêu ra; to kềnh càng thế kia cơ mà, thế mà chúng chẳng cách nào kìm cân nặng của hắn xuống được. Nhìn hắn mà xem!”

Swithin Forsyte, cao kềnh càng, vuông vức và bề thế, với chiếc ngực nở nang như ngực chim bồ câu khoác trên mình lớp áo lê-gét sáng màu, đang vênh mặt bước về phía họ.

“Ờ... khỏe cả chứ?” hắn cất giọng theo kiểu cách điệu đà, cố phát âm thật nặng chữ “h” (chữ cái khó nhằn này hầu như hoàn toàn an toàn khi nằm trong quyền kiểm soát của hắn)—“khỏe cả chứ?”

Mỗi người anh em đều mang một vẻ mặt khó chịu khi nhìn vào hai người còn lại, vì họ thừa hiểu qua kinh nghiệm xương máu rằng thể nào tụi nó cũng sẽ tìm cách chê bai bệnh tật của mình cho xem.

“Tụi này đang nói,” James cất lời, “là cậu chẳng gầy đi tí nào cả.”

Swithin trợn tròn đôi mắt nhợt rực và tròn xoe với vẻ gắng gượng để nghe cho rõ.

“Gầy á? Tôi đang có thể trạng cực kỳ sung mãn,” hắn vừa nói vừa ngả người về phía trước, “chứ có phải loại mình dây cây cảnh như cậu đâu cơ chứ!”

Nhưng vì sợ làm xẹp đi bộ ngực đang ưỡn ra của mình, hắn vội vã ngả người ra sau để giữ nguyên tư thế bất động, bởi vì chẳng có gì trên đời này được hắn trân quý hơn vẻ ngoài đường bệ của bản thân.

Bà cô Ann đảo đôi mắt già nua từ người này sang người khác. Vẻ mặt bà vừa bao dung lại vừa nghiêm khắc. Lần lượt cả ba người anh em nhìn Ann. Bà đang ngày càng yếu đi. Thật là một người phụ nữ tuyệt vời! Đã tám mươi sáu tuổi có lẻ; có thể sống thêm mười năm nữa, dẫu chưa bao giờ có được thể trạng khỏe mạnh. Swithin và James, hai anh em sinh đôi, mới chỉ bảy mươi lăm tuổi, còn Nicholas chỉ là một đứa trẻ mới lú nhú ở tuổi bảy mươi hoặc xấp xỉ thế. Tất cả bọn họ đều cường tráng, và sự suy luận ấy đem lại niềm an ủi lớn lao. Trong tất cả các hình thái tài sản, tình hình sức khỏe của mỗi người dĩ nhiên là điều họ quan tâm hơn cả.

“Bản thân tôi thì thấy rất khỏe,” James tiếp lời, “nhưng thần kinh của tôi có vấn đề rồi. Chỉ một chút chuyện nhỏ nhặt cũng khiến tôi phát rồ lên được. Chắc tôi phải đi trị liệu ở Bath mất thôi.”

“Bath á!” Nicholas chê bai. “Tôi thử cả Harrogate rồi. Chẳng tích sự gì sất. Thứ tôi cần là không khí biển cơ. Chẳng đâu sánh bằng Yarmouth cả. Cứ mỗi lần tôi đặt chân đến đó là tôi ngủ ngon như chết...”

“Gan của tôi tệ lắm rồi,” Swithin chầm chậm cắt ngang. “Đau buốt khủng khiếp ở đây này;” và hắn đặt tay lên mạng sườn bên phải.

“Tại lười vận động đấy thôi,” James lẩm bẩm, mắt vẫn dán vào món đồ sứ. Ông ta nhanh chóng bồi thêm: “Tôi cũng hay bị đau ở chỗ đó lắm.”

Swithin đỏ bừng mặt, gương mặt già nua thoáng có nét giống hệt một con gà tây.

“Vận động á!” hắn ta làu bàu. “Tôi vận động thiếu gì: Ở câu lạc bộ tôi có bao giờ đi thang máy đâu cơ chứ.”

“Tôi có biết đâu,” James vội vã phân bua. “Tôi nào hay biết gì về ai đâu; chẳng có ai thèm kể cho tôi nghe bất cứ điều gì cả...”

Swithin trừng mắt nhìn ông ta:

“Thế cậu làm gì để chữa cái chứng đau ở đấy nào?”

Khuôn mặt James bừng sáng.

“Tôi thường uống một loại thuốc tổng hợp...”

“Cháu chào bác ạ!”

June đang đứng trước mặt ông, khuôn mặt nhỏ nhắn và quyết đoán ngước lên từ vóc dáng thấp bé của mình để nhìn vào tầm vóc cao lớn của ông, bàn tay nhỏ bé chìa ra.

Vẻ rạng rỡ vụt tắt trên gương mặt James.

“Cháu khỏe chứ?” ông lẩm bẩm, cúi người nhìn xuống con bé. “Thế ra ngày mai cháu sang xứ Wales để thăm họ hàng nhà thằng người yêu đấy phỏng? Ở đấy thể nào trời cũng mưa như trút nước cho xem. Đây chẳng phải đồ sứ Worcester cổ thật đâu.” Ông gõ gõ ngón tay lên chiếc bát. “Này nhé, cái bộ đồ sứ mà tao tặng mẹ cháu hồi cưới nhau mới là hàng thật chính gốc cơ.”

June lần lượt bắt tay từng người trong số ba người bác cả của mình, rồi quay sang chào bà cô Ann. Một biểu cảm vô cùng ngọt ngào thoáng hiện trên gương mặt người phụ nữ lớn tuổi, bà đặt nụ hôn lên má cô cháu gái với sự nhiệt thành đầy run rẩy.

“Thế đấy, cháu yêu ạ,” bà cất giọng, “vậy là cháu sắp sửa đi liền cả một tháng cơ đấy!”

Cô bé bước đi tiếp, và bà cô Ann dõi theo dáng người mảnh mai nhỏ nhắn ấy. Đôi mắt tròn, xám thép của bà cụ, nơi một lớp màng đục như mắt chim đang bắt đầu phủ lên, tha thiết dõi theo cô giữa đám đông đang nhốn nháo tấp nập, bởi vì mọi người đã bắt đầu nói lời chào tạm biệt; và những đầu ngón tay của bà, cứ miệt mài ấn vào nhau hết lần này đến lần khác, lại bận rộn với việc nạp đầy năng lượng cho ý chí của mình để chống lại thời khắc chia ly định mệnh của chính bản thân.

“Đúng thế,” bà thầm nghĩ, “ai nấy đều vô cùng tử tế; có rất nhiều người đến đây để chúc mừng con bé. Nó phải được hạnh phúc chứ.” Giữa đám đông người tụ tập cạnh cửa ra vào, đám đông ăn vận chỉnh tề xuất thân từ giới luật sư và bác sĩ, từ Sở Giao dịch Chứng khoán, cùng vô số ngành nghề khác của tầng lớp trung lưu thượng lưu—chỉ có khoảng hai mươi phần trăm là người nhà Forsyte; nhưng đối với bà cô Ann, tất cả bọn họ dường như đều là người nhà Forsyte cả—và quả thực chẳng có mấy sự khác biệt—bà chỉ nhìn thấy da thịt và máu huyết của chính mình. Đó chính là thế giới của bà, là gia tộc này, và bà chẳng biết đến thế giới nào khác, có chăng cũng chưa từng biết đến bất kỳ thế giới nào khác ngoài thế giới ấy. Tất cả những bí mật nhỏ nhặt, bệnh tật, chuyện đính hôn và kết hôn, tình hình làm ăn ra sao, và liệu họ có kiếm được ra tiền hay không—tất cả những điều đó chính là tài sản của bà, là niềm vui, là lẽ sống của bà; vượt ra khỏi giới hạn ấy chỉ là một màn sương mờ ảo, nhạt nhòa của những sự thật và con người chẳng có mấy ý nghĩa thực tiễn. Đó chính là những gì bà sẽ phải buông bỏ khi thời khắc ra đi của chính bà điểm đến; chính thứ đó đã ban cho bà tầm quan trọng ấy, cái sự tự coi trọng bản thân một cách thầm kín ấy, mà nếu thiếu nó thì chẳng một ai trong chúng ta có thể chịu đựng nổi cuộc sống này; và bà bám lấy nó một cách tha thiết, với một lòng tham ngày càng lớn dần theo năm tháng! Nếu cuộc đời đang tuột khỏi tầm tay bà, thì thứ này bà nhất định phải giữ lại cho đến tận hơi thở cuối cùng.

Bà nghĩ về người cha của June, tức Jolyon trẻ, kẻ từng bỏ trốn cùng mụ con gái ngoại quốc kia. Thật là một cú sốc phũ phàng đối với người cha tội nghiệp và với cả gia tộc bọn họ. Một gã thanh niên đầy hứa hẹn biết bao! Thật là một cú sốc đau đớn, dẫu cho không có bất kỳ vụ bê bối công khai nào xảy ra, thật là may mắn làm sao khi vợ của Jo đã không đâm đơn ly dị! Đã từ lâu lắm rồi! Và khi mẹ của June qua đời vào sáu năm trước, Jo đã kết hôn với người đàn bà đó, và giờ họ đã có hai mặt con, theo như những gì bà nghe ngóng được. Mặc dù vậy, hắn ta đã tước đoạt đi quyền có mặt ở nơi này, đã lừa gạt bà sự trọn vẹn của niềm tự hào gia tộc, tước mất niềm hạnh phúc chính đáng được nhìn ngắm và hôn lên trán người mà bà từng vô cùng tự hào, một gã thanh niên đầy hứa hẹn biết bao! Nỗi cay đắng ấy cứ nhức nhối trong trái tim già nua ngoan cố của bà như một vết thương lòng được khơi gợi từ lâu. Một giọt nước mắt ứa ra nơi khóe mắt bà. Bằng một chiếc khăn tay bằng vải lanh thượng hạng, bà lén lút lau đi.

“Chào bà cô Ann nhé?” một giọng nói vang lên từ phía sau.

Soames Forsyte, với đôi vai dẹt, gương mặt nhẵn nhụi, gò má phẳng lì và chiếc eo thon dẹt, thế nhưng ẩn chứa đâu đó vẻ tròn trịa và thầm kín trong toàn bộ diện mạo, đang cúi đầu nhìn xuống bà cô Ann từ góc nghiêng, tựa như đang cố gắng nhìn xuyên qua sống mũi của chính mình.

“Và cô nghĩ thế nào về cuộc đính hôn này ạ?” anh ta hỏi.

Ánh mắt bà cô Ann dừng lại trên người anh ta đầy kiêu hãnh; trong số tất cả những người cháu trai kể từ sau sự ra đi của Jolyon trẻ khỏi tổ ấm gia đình, anh ta giờ đây chính là đứa cháu yêu quý nhất của bà, bởi bà nhận ra nơi anh ta một người gìn giữ đáng tin cậy cho tâm hồn dòng họ, thứ sẽ sớm trượt khỏi tầm tay giữ gìn của bà.

“Rất tốt đẹp đối với gã thanh niên ấy chứ,” bà đáp; “và nó là một gã thanh niên khôi ngô tuấn tú; nhưng ta cứ hoài nghi không biết liệu cậu ta có thực sự là một người tình thích hợp cho June yêu quý của chúng ta hay không.”

Soames chạm nhẹ vào vành chiếc đèn lồng bằng đồng dát vàng.

“Rồi con bé sẽ thuần hóa được hắn ta thôi,” anh ta vừa nói vừa lén lút thấm ướt ngón tay rồi chà xát lên những khối cầu sần sùi. “Đó là đồ sơn mài cổ thật đấy; bây giờ có muốn tìm cũng chẳng mua nổi đâu. Đem ra đấu giá ở tiệm Jobson thể nào cũng được giá khối tiền.” Anh ta nói với vẻ khoái chí, tựa như đang cố gắng vực dậy tinh thần cho người cô già nua của mình. Thật hiếm khi anh ta tỏ ra tâm sự thân tình đến thế. “Nếu được, tôi cũng chẳng ngại giữ lại nó cho riêng mình,” anh ta nói thêm; “với đồ sơn mài cổ thì lúc nào anh cũng bán được đúng giá trị của nó.”

“Cháu thật khéo tay và sành sỏi trong mọi chuyện như thế,” bà cô Ann nói. “Và Irene thân yêu dạo này thế nào rồi hở cháu?”

Nụ cười trên môi Soames chợt vụt tắt.

“Bình thường ạ,” anh ta đáp. “Cô ấy cứ phàn nàn là không tài nào chợp mắt được; trong khi cô ấy ngủ ngon hơn tôi nhiều,” rồi anh ta liếc nhìn người vợ đang đứng trò chuyện với Bosinney cạnh cửa ra vào.

Bà cô Ann thở dài.

“Có lẽ,” bà nói, “tốt nhất là con bé đừng nên qua lại quá nhiều với June. Con bé June tính tình quyết đoán lắm đấy!”

Soames đỏ bừng mặt; những vệt đỏ lướt qua rất nhanh trên gò má phẳng lì của anh ta rồi tụ lại ở khoảng giữa đôi lông mày, nơi chúng ngự trị như một dấu ấn của những suy nghĩ phiền muộn.

“Tôi chẳng hiểu cô ấy thấy điểm gì ở cái con nhỏ bươm bướm phù phiếm đó cơ chứ,” anh ta bực bội thốt lên, nhưng chợt nhận ra họ không còn đứng một mình nữa, anh ta liền quay người lại và tiếp tục săm soi chiếc đèn lồng.

“Họ bảo tôi rằng cụ Jolyon vừa mới mua một căn nhà khác đấy,” giọng nói của người cha James cất lên ngay gần đó; “cụ ấy chắc phải có đống tiền—chắc phải có nhiều tiền đến mức chẳng biết phải tiêu vào đâu cho hết ấy chứ! Nghe đâu ở Quảng trường Montpellier Square ấy; nằm sát rạt chỗ thằng Soames! Chẳng ai thèm nói cho tôi biết cả, Irene chẳng bao giờ hé răng nửa lời với tôi bất cứ điều gì sất!”

“Vị trí đắc địa đấy chứ, cách chỗ tôi chưa đầy hai phút đi bộ,” giọng của Swithin cất lên, “và từ căn hộ của tôi có thể lái xe thẳng ra Câu lạc bộ chỉ trong vòng tám phút.”

Vị trí của những ngôi nhà họ ở mang ý nghĩa sống còn đối với gia tộc Forsyte, và điều này cũng chẳng có gì là lạ, bởi vì toàn bộ tinh thần thành công của họ đều được hiện thân trọn vẹn ở đó.

Người cha của họ, xuất thân từ một gia đình làm nông, đã di cư đến từ hạt Dorsetshire vào khoảng đầu thế kỷ này.

Được những người thân cận gọi là “Cụ Dosset Forsyte xuất chúng”, ông vốn là một thợ xây đá lành nghề, sau đó vươn lên đến vị trí của một nhà thầu xây dựng chính.

Về cuối đời, ông chuyển đến Luân Đôn, nơi ông tiếp tục công việc xây dựng cho đến khi qua đời và được chôn cất tại Highgate. Ông để lại khối tài sản hơn ba mươi ngàn bảng Anh chia đều cho mười đứa con. Cụ Jolyon nếu có nhắc đến ông thì chỉ gọi là: “Một gã đàn ông cộc cằn, thô kệch; chẳng có chút tinh tế nào trong người.” Thế hệ người nhà Forsyte thứ hai thực sự cảm thấy rằng ông chẳng mang lại mấy tiếng tăm vẻ vang gì cho họ. Nét tính cách duy nhất mang hơi hướng quý tộc mà họ có thể tìm thấy ở ông chính là thói quen uống rượu vang Madeira.

Cô Hester, một chuyên gia về lịch sử gia tộc, đã miêu tả ông như thế này: “Tôi không nhớ là ông ấy từng làm bất cứ việc gì; ít nhất là không phải trong thời đại của tôi. Ông ấy... ừm... là chủ sở hữu của những ngôi nhà, cháu yêu ạ. Tóc ông ấy có màu sắc xỉa xỉa tựa như tóc của bác Swithin nhà cháu vậy; vóc người khá vuông vức. Cao ư? Không—không cao lắm đâu” (ông cao năm thước rưỡi, với khuôn mặt đốm đỏ); “một người đàn ông có nước da hồng hào. Tôi nhớ ông ấy hay uống rượu vang Madeira; nhưng cháu cứ hỏi cô Ann nhà mình mà xem. Thế cha của ông ấy là ai? Ông ấy... ừm... có dính dáng gì đó đến đất đai tít tận dưới hạt Dorsetshire, sát bờ biển ấy.”

James từng có dịp tò mò xuống tận nơi để tự mình mục sở thị xem cái vùng đất mà họ xuất thân từ đó rốt cuộc ra làm sao. Ông tìm thấy hai nông trại cũ kỹ, với lối mòn xe bò hằn những vệt sâu hoắm trên lớp đất màu hồng, dẫn xuống một cối xay gió nằm ngay bãi biển; một ngôi nhà thờ nhỏ màu xám với bức tường bên ngoài có kè trụ đỡ, và một nhà nguyện nhỏ hơn cũng mang sắc xám. Con suối vận hành cối xay gió róc rách đổ xuống qua hàng tá lợn con đang sục sạo quanh vùng cửa sông ấy. Một lớp sương mù bảng lảng bao trùm khung cảnh. Dọc theo thung lũng sâu thẳm này, với đôi chân ngập sâu trong bùn lầy và khuôn mặt hướng ra biển khơi, dường như những bậc tiền bối nhà Forsyte đã cam chịu bước đi hết Chủ nhật này đến Chủ nhật khác ròng rã suốt hàng trăm năm trời.

Dù James có nuôi dưỡng hy vọng về một khoản thừa kế nào đó, hay về một điều gì đó mang hơi hướng quý phái có thể tìm thấy ở dưới đó hay không, thì khi trở về thành phố, ông mang theo tâm trạng tồi tệ và đi vòng quanh với một nỗ lực thảm hại nhằm cố gắng thích nghi với một cục diện chẳng mấy tốt đẹp.

“Chẳng kiếm chác được mấy thứ ở cái xó xỉnh ấy đâu,” ông nói; “đúng là một vùng quê nghèo nàn, cổ lỗ sĩ như cái thời hồng hoang...”

Sự lâu đời của nó được coi là một niềm an ủi. Cụ Jolyon, người đôi lúc bộc phát sự thành thật đến tuyệt vọng, thường nhắc về tổ tiên mình bằng câu: “Những người nông dân sở hữu đất tự do—ta cho rằng cũng chẳng có gì ghê gớm lắm đâu.” Thế nhưng cụ vẫn lặp đi lặp lại từ “nông dân sở hữu đất tự do” như thể nó mang lại cho cụ sự an ủi tinh thần nào đó.

Tất cả bọn họ đều tự lo cho cuộc sống của mình quá tốt, những con người nhà Forsyte ấy, đến mức ai nấy đều thuộc diện được gọi là “có địa vị nhất định”. Họ nắm giữ cổ phần trong đủ mọi lĩnh vực, ngoại trừ Timothy—chưa đầu tư vào trái phiếu chính phủ, bởi vì trên đời này họ chẳng sợ thứ gì bằng mức lãi suất 3 phần trăm cho đồng tiền của mình. Họ cũng sưu tầm tranh ảnh, và là những nhà tài trợ cho các tổ chức từ thiện có thể mang lại lợi ích cho đám gia nhân đau bệnh của họ. Từ người cha làm nghề thợ xây của mình, họ thừa kế một năng khiếu thiên bẩm đối với gạch ngói và vữa vôi. Ban đầu, có lẽ họ là thành viên của một giáo phái nguyên thủy nào đó, nhưng giờ đây theo quy luật tự nhiên, họ đều là tín đồ của Giáo hội Anh và bắt vợ con mình phải đi hành lễ đều đặn tại những nhà thờ thời thượng bậc nhất ở thủ đô. Việc hoài nghi niềm tin Cơ đốc giáo của họ chắc chắn sẽ mang lại cả sự tổn thương lẫn ngạc nhiên cho chính họ. Một số người còn thuê hẳn các ghế dài trong nhà thờ, qua đó thể hiện bằng hình thức thiết thực nhất sự đồng cảm của họ với những lời dạy của Chúa Jesus.

Những dinh thự của họ, được bố trí ở những khoảng cách nhất định xung quanh công viên, canh gác tựa như những người lính gác, e sợ rằng trái tim tươi đẹp của Luân Đôn này, nơi chôn giấu bao khát vọng của họ, sẽ tuột khỏi tầm tay tóm của họ, khiến họ rơi xuống vị trí thấp hơn trong sự tự đánh giá của chính mình.

Nào là cụ già Jolyon ở Stanhope Place; gia đình James ở Park Lane; Swithin ở trong sự cô độc huy hoàng của những căn phòng màu cam và xanh tại Hyde Park Mansions—hắn chưa từng kết hôn, đời nào có chuyện đó; gia đình Soames trong tổ ấm gần khu Knightsbridge; gia đình Roger ở Prince’s Gardens (Roger chính là vị gia chủ Forsyte lỗi lạc từng nghĩ ra và thực hiện ý tưởng hướng bốn đứa con trai của mình theo một nghề nghiệp hoàn toàn mới. “Hãy đi thu gom bất động sản cho thuê, chẳng có gì sánh được đâu,” ông ta thường nói; “tôi chưa từng làm bất cứ việc gì khác ngoài việc đó”).

Lại nhắc đến nhà Haymans—bà Hayman là người chị em gái duy nhất đã kết hôn trong gia tộc—ở trong một căn nhà cao vút trên đồi Campden Hill, có hình dáng giống như một con hươu cao cổ, cao đến mức khiến người quan sát bị trẹo cả cổ; gia đình Nicholas ở Ladbroke Grove, một chốn đi về rộng rãi và là một món hời lớn; và cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng, căn nhà của Timothy trên đường Bayswater Road, nơi Ann, Juley và Hester đang sinh sống dưới sự bảo bọc của hắn.

Nhưng trong suốt khoảng thời gian đó, James vẫn đang chìm đắm trong suy tư, và giờ đây ông ta cất lời hỏi người chủ nhà kiêm người anh em của mình xem cụ đã mua căn nhà ở Montpellier Square với giá bao nhiêu. Bản thân ông ta đã nhắm một căn nhà ở khu vực đó suốt hai năm nay, nhưng họ hét giá cao quá.

Cụ Jolyon thuật lại chi tiết về thương vụ mua bán của mình.

“Còn thời hạn hai mươi hai năm nữa cơ à?” James lặp lại; “Đúng căn nhà mà tôi đang nhắm đến—anh hớ tiền rồi đấy!”

Cụ Jolyon cau mày.

“Không phải là tôi muốn mua nó đâu,” James vội vã thanh minh; “với mức giá đó thì chẳng hợp với tính toán của tôi chút nào. Thằng Soames rành căn nhà đó lắm—nó sẽ nói cho anh biết là quá đắt—ý kiến của nó rất có giá trị đấy.”

“Tôi,” cụ Jolyon lạnh lùng đáp, “chẳng thèm đếm xỉa gì đến ý kiến của nó đâu.”

“Thôi được,” James lẩm bẩm, “anh cứ khăng khăng làm theo ý mình đi—dù sao đó cũng là một ý kiến hay. Tụi tôi đi đây! Tụi tôi đang chuẩn bị lái xe đến Hurlingham. Họ bảo con bé June sắp đi xứ Wales. Ngày mai anh sẽ cô đơn lắm đấy. Anh tính làm gì tiêu khiển đây? Tốt nhất là sang ăn tối cùng nhà chúng tôi đi!”

Cụ Jolyon từ chối. Cụ đi xuống sảnh trước, tiễn họ lên xe ngựa mui trần, và mỉm cười chào họ, dường như đã quên sạch cơn giận dỗi vừa rồi—bà James ngồi quay mặt về phía ngựa, cao lớn và uy nghi với mái tóc màu hạt dẻ; bên trái bà là Irene—hai ông chồng, cha và con, ngồi chồm hổm về phía trước, tựa như đang chờ đợi điều gì đó, đối diện với vợ mình. Nhún nhảy và dập dềnh trên những chiếc đệm lò xo, im lặng, đung đưa theo từng chuyển động của chiếc xe ngựa, cụ Jolyon dõi theo họ lái xe khuất dần dưới ánh nắng rực rỡ.

Trong suốt chuyến đi, sự im lặng bị phá vỡ bởi tiếng của bà James.

“Anh đã bao giờ thấy một đám người lập dị và lố bịch đến thế chưa?”

Soames, liếc nhìn bà ta qua khóe mắt, gật đầu, và anh ta thấy Irene lén lút ném về phía mình một trong những ánh nhìn khó dò của cô. Rất có thể là mỗi nhánh của gia đình nhà Forsyte đều đã thốt lên câu nhận xét ấy khi họ rời khỏi buổi tiệc “Tại gia” của cụ Jolyon!

Là những người ra về thuộc hàng muộn nhất trong số các khách khứa, hai người anh em thứ tư và thứ năm là Nicholas và Roger cùng nhau rảo bước, hướng thẳng về phía công viên Hyde Park để tới ga tàu điện ngầm Praed Street. Giống như tất cả những người nhà Forsyte đã có tuổi khác, họ đều sở hữu xe ngựa riêng và tuyệt đối không bao giờ đi xe taxi nếu như còn có thể tránh được bằng mọi cách.

Trời ngày hôm ấy vô cùng rực rỡ, những tán cây trong công viên đang độ khoe sắc rực rỡ nhất của mùa hè tháng Sáu; hai anh em dường như chẳng màng chú ý đến những phong cảnh thiên nhiên ấy, dẫu cho chúng đã góp phần làm tăng thêm vẻ phơi phới cho bước đi dạo và câu chuyện trò của họ.

“Ừ,” Roger nói, “cô ta là một người phụ nữ đẹp đấy chứ, người vợ của thằng Soames ấy. Anh nghe nói hai vợ chồng chúng nó sống không được hòa hợp cho lắm.”

Người anh em này có vương trán cao, và nước da tươi tắn nhất trong số tất cả những người nhà Forsyte; đôi mắt màu xám nhạt của anh ta đo đạc mặt tiền của những dãy nhà dọc đường đi, và chốc chốc anh ta lại giơ chiếc ô lên để “ngắm nghía”, theo cách nói vui của anh ta, chiều cao nhấp nhô của chúng.

“Cô ta chẳng có của hồi môn nào cả,” Nicholas đáp lại.

Bản thân hắn đã kết hôn với một người vợ có khối tài sản kếch xù, thứ mà vào thời kỳ hoàng kim trước Đạo luật Tài sản Phụ nữ đã ban hành, hắn đã may mắn nắm giữ và tận dụng triệt để.

“Thế cha cô ta làm nghề gì?”

“Tên là Heron, hình như là một giáo sư đại học, nghe họ kể thế.”

Roger lắc đầu.

“Nghề đó thì chẳng kiếm chác được xu nào đâu,” anh ta phán.

“Họ bảo cha của mẹ cô ta kinh doanh xi măng cơ mà.”

Khuôn mặt Roger bừng sáng.

“Nhưng mà ông ta phá sản rồi,” Nicholas bồi thêm.

“À!” Roger thốt lên, “Thế thì thằng Soames thể nào cũng phải đau đầu với cô ta cho mà xem; cứ ghi lời tôi nói đấy, nó sẽ còn khốn khổ với cô ta dài dài—cô ta mang nét mặt của người ngoại quốc.”

Nicholas liếm láp đôi môi.

“Cô ta là một phụ nữ xinh đẹp,” và hắn xua tay đuổi khéo tên thợ quét đường đang chìa tay xin tiền.

“Làm thế quái nào mà nó tóm được cô ta nhỉ?” Roger ngẫm nghĩ hồi lâu rồi hỏi. “Chắc cô ta ngốn của nó khối tiền tấn vào khoản quần áo váy vóc ấy chứ!”

“Cô Ann kể với tôi rằng,” Nicholas đáp, “nó mê đắm cô ta đến độ điên cuồng. Cô ta từ chối nó tận năm lần liền. Tao thấy thằng James cứ lo ngay ngáy về chuyện này đấy.”

“À!” Roger lại thốt lên; “tôi thấy thương thay cho James; trước đây nó đã từng đau đầu với thằng Dartie rồi còn gì.” Nước da hồng hào dễ mến của anh ta càng trở nên ửng đỏ hơn do vận động, anh ta vung vẩy chiếc ô cao ngang tầm mắt thường xuyên hơn bao giờ hết. Gương mặt của Nicholas cũng phảng phất nét vui vẻ.

“Đối với tôi thì cô ta quá nhợt nhạt,” hắn lẩm bẩm, “nhưng vóc dáng thì tuyệt đỉnh!”

Roger không đáp lại.

“Tôi gọi cô ta là người có vẻ ngoài quý phái,” cuối cùng anh ta lên tiếng—đó là lời khen ngợi cao quý nhất trong vốn từ vựng của gia tộc Forsyte. “Gã Bosinney trẻ tuổi kia đời nào ngóc đầu lên nổi. Tụi ở văn phòng Burkitt đồn rằng hắn ta là một trong những gã nghệ sĩ lãng tử—ôm mộng cải tổ kiến trúc Anh quốc; chẳng có tiền nong gì ở những thứ đó đâu! Tôi rất muốn biết lão Timothy sẽ nghĩ sao về chuyện này đây.”

Họ bước vào nhà ga.

“Cậu đi vé hạng mấy thế? Tôi đi vé hạng nhì.”

“Đừng hòng mơ tôi đi vé hạng nhì,” Nicholas đáp;—“cậu chẳng đời nào biết được mình sẽ vớ phải loại virus gì đâu.”

Hắn mua chiếc vé hạng nhất tuyến Notting Hill Gate; còn Roger mua vé hạng nhì tuyến South Kensington. Chuyến tàu trờ tới ngay sau đó một phút, hai anh em liền tách ra và bước vào các toa tàu tương ứng của mình. Cả hai đều cảm thấy phật lòng vì người kia đã không chịu nhượng bộ thói quen của mình để nán lại bầu bạn với anh ta lâu hơn một chút; nhưng đúng như Roger đã thầm nghĩ trong đầu:

“Lúc nào cũng bướng bỉnh như một con lừa, lão Nick!”

Và đúng như Nicholas đã lẩm bẩm với chính mình:

“Lão Roger đúng là một kẻ hay cằn nhằn—từ trước tới nay vẫn thế!”

Chẳng có mấy chút lãng mạn tồn tại trong tâm hồn những con người nhà Forsyte. Giữa thành phố Luân Đôn rộng lớn mà họ đã chinh phục và hòa mình vào đó, lấy đâu ra thời gian để mà lãng mạn cơ chứ?