Giờ đây, những bữa tiệc tối không còn được tổ chức tại ngôi nhà của James ở Park Lane nữa — vì ở mọi gia đình, thế nào cũng đến lúc người chủ nhà hoặc bà chủ nhà không còn kham nổi nữa; chẳng thể nào dọn nổi chín món cho hai mươi cái miệng ngồi sau hai mươi chiếc khăn ăn trắng muốt; và con mèo trong nhà cũng chẳng còn phải ngơ ngác tự hỏi tại sao đột nhiên nó bị nhốt lại nữa.

Thế nên, với chút ít niềm hứng khởi — vì dẫu ở tuổi bảy mươi, bà Emily đôi lúc vẫn thích chút tiêm nhiễm xa hoa và hội hè — bà đã đặt bữa tối cho sáu người thay vì hai người, tự tay viết những từ tiếng nước ngoài lên các tấm thiệp, và cắm hoa: hoa trinh nữ từ vùng Riviera, và hoa dạ lan hương trắng La Mã nhưng không phải xuất xứ từ Rome. Đương nhiên, sẽ chỉ có James và bà, Soames, Winifred, Val, và Imogen — nhưng bà thích được giả vờ một chút, thả hồn tưởng nhớ về ánh hào quang của quá khứ. Bà chưng diện đến mức James phải thốt lên:

– Em khoác cái thứ đó lên người làm gì thế? Lại cảm lạnh bây giờ.

Nhưng Emily thừa biết rằng phụ nữ, dẫu cho có sống đến tám mươi tuổi, vẫn được bảo vệ bởi tình yêu làm đẹp, và bà chỉ đáp:

– Để em mặc cho anh chiếc cổ áo giả mà em mua cho anh nhé, James; thế là anh chỉ việc thay quần, mặc chiếc áo nhung vào là xong. Val rất thích nhìn anh tươm tất đấy.

– Cổ áo giả á! – James làu bàu. – Lúc nào em cũng phung phí tiền bạc vào mấy thứ vớ vẩn.

Nhưng ông vẫn chịu để vợ thay đồ cho đến khi phần cổ của chính ông cũng sáng bóng lên, miệng lẩm bẩm mơ hồ:

– Thằng bé đó chắc chắn là một đứa tiêu xài hoang phí rồi.

Với đôi mắt sáng hơn một chút và gò má ửng hồng hơn thường lệ, ông ngồi vào ghế trong phòng khách để chờ tiếng chuông cửa trước.

– Em đã chuẩn bị một bữa tiệc tối đàng hoàng đấy, – Emily vui vẻ nói; – em nghĩ đây sẽ là dịp luyện tập tốt cho con bé Imogen — nó phải quen dần với việc này khi sắp bước chân vào xã hội.

James phát ra một thứ âm thanh không rõ nghĩa, trong đầu nghĩ đến hình ảnh Imogen hồi con bé hay leo trèo quanh đầu gối ông hoặc kéo pháo bông Giáng sinh cùng ông.

– Nó sẽ xinh đẹp thôi, – ông lẩm bẩm, – ta cũng chẳng thấy lạ gì.

– Con bé vốn dĩ đã xinh đẹp rồi, – Emily nói; – nó phải tìm được một tấm chồng xứng đáng.

– Lại thế nữa rồi, – James lẩm bẩy; – con bé tốt hơn hết là ở nhà và chăm sóc mẹ nó thì hơn.

Một tên Dartie thứ hai mà cuỗm mất đứa cháu gái xinh đẹp của ông thì đời ông coi như chấm hết! Ông chưa bao giờ hoàn toàn tha thứ cho Emily vì đã để bị Montague Dartie lừa gạt hệt như chính ông.

– Warmson đâu rồi? – ông đột nhiên hỏi. – Tối nay ta muốn uống một ly Madeira.

– Có sâm-panh rồi anh James.

James lắc đầu. – Chẳng có tí độ nào cả, – ông nói; – uống vào chẳng bõ bèn gì.

Emily với tay về phía lò sưởi và giật chuông gọi.

– Chủ nhân của anh muốn khui một chai Madeira đấy, Warmson.

– Không, không! – James nói, chóp tai giật giật đầy quả quyết, và mắt dán chặt vào một vật mà chỉ mình ông nhìn thấy. – Này, Warmson, cậu xuống hầm trong, ở cái giá giữa của ngăn tủ cuối cùng bên trái ấy, cậu sẽ thấy bảy chai; lấy cái chai ở chính giữa, và đừng có xóc nó lên. Đó là chai Madeira cuối cùng mà tôi lấy từ chỗ anh Jolyon khi chúng ta chuyển đến đây — chưa hề bị dịch chuyển đi đâu cả; chắc bây giờ vẫn phải ở trạng thái tuyệt hảo; nhưng mà tôi cũng chẳng biết nữa, khó mà chắc được.

– Thưa vâng, thưa ông, – Warmson đáp lời rồi lui ra.

– Tôi định để dành cho lễ cưới bạc của chúng ta, – James bất ngờ nói, – nhưng ở tuổi này thì tôi chẳng sống nổi ba năm nữa đâu.

– Thôi đi anh James, – Emily bảo, – đừng nói những điều xui xẻo ấy.

– Lẽ ra tôi phải tự xuống lấy mới phải, – James lẩm bẩm, – khéo mà nó lại xóc tung lên ấy chứ.

Rồi ông chìm vào cõi nhớ mông lung bên những ngọn đèn gas sáng rực, những mạng nhện và hương thơm nồng nàn của những nút bần ngấm rượu — thứ vốn là món khai vị cho biết bao bữa tiệc. Trong dòng rượu từ tầng hầm ấy là lịch sử của hơn bốn mươi năm kể từ ngày ông bước chân vào ngôi nhà ở Park Lane cùng người vợ trẻ, và của bao thế hệ bạn bè, quen biết đã khuất bóng vào cõi vĩnh hằng; những ô chứa rượu vơi đi ấy đã lưu giữ ký ức về những ngày vui của gia đình — tất cả những đám cưới, sinh nhật, tang ma của họ hàng thân thuộc. Và khi ông ra đi, nó vẫn sẽ ở đó, và ông chẳng biết rồi số phận nó sẽ trôi dạt về đâu. Chắc chắn là sẽ bị nốc cạn hoặc làm hỏng bét cho mà xem, ông chẳng mảy may nghi ngờ điều đó!

Từ cõi mộng mị sâu thẳm ấy, tiếng bước chân của cậu con trai đã kéo ông trở về, theo sau ngay sát là Winifred và hai đứa con lớn của cô.

Họ sánh vai nhau đi xuống — James đi với Imogen, cô tiểu thư mới bước vào xã hội, bởi sự hiện diện của đứa cháu gái xinh đẹp khiến ông phấn chấn; Soames đi với Winifred; Emily đi với Val, người có đôi mắt bỗng sáng rực lên khi bắt gặp những con hàu. Đây sẽ là một bữa tiệc "tơi bời" thực sự với rượu "sủi tăm" và vang đỏ port! Và cậu cảm thấy rất cần nó, sau những gì mình đã làm vào ngày hôm nay mà vẫn chưa hé lộ với ai. Sau một hai ly đầu tiên, cậu bắt đầu thấy thật thích thú khi được giấu quả bom hẹn giờ này trong tay áo, một hành động ái quốc đầy giật gân, hay nói đúng hơn là một tấm gương về lòng dũng cảm cá nhân để mang ra khoe khoang — bởi niềm tự hào của cậu về những gì đã làm cho Nữ hoàng và Tổ quốc lúc này hoàn toàn mang tính cá nhân sâu sắc. Giờ đây cậu đã là một tay "chơi", gắn bó mật thiết với súng ống và ngựa chiến; cậu có quyền hiên ngang bước đi — dĩ nhiên là cậu sẽ không làm thế một cách lộ liễu đâu. Cậu sẽ chỉ nhẹ nhàng thông báo nó khi có khoảng trống trong bữa ăn. Và, liếc mắt nhìn xuống thực đơn, cậu quyết định món "Bombe aux fraises" (kem đá dâu tây) sẽ là thời điểm thích hợp nhất; sẽ có một sự trang trọng nhất định khi họ đang thưởng thức món đó. Một hai lần trước khi chạm tới đỉnh cao ngọt ngào hồng hào ấy của bữa tối, cậu chợt nhớ ra rằng ông cố của cậu chưa từng được ai kể cho nghe điều gì cả! Dù sao thì cụ ông cũng đang uống rượu Madeira, và trông khỏe mạnh chán! Hơn nữa, cụ hẳn phải thấy vui vì điều này bù đắp lại cho sự bê bối của vụ ly hôn. Hình ảnh người bác ngồi đối diện cũng là một động lực mạnh mẽ. Ông bác vốn chẳng mải mê thể thao chút nào, nên việc được chứng kiến nét mặt của ông ấy lúc này quả là đáng giá ngàn vàng. Hơn nữa, nói cho mẹ biết theo cách này vẫn tốt hơn là nói riêng tư, vì điều đó có thể làm cả hai mẹ con buồn lòng! Cậu thấy thương mẹ, nhưng suy cho cùng, khi người ta phải chia tay Holly thì chẳng thể nào đòi hỏi bản thân phải bận tâm quá nhiều đến cảm xúc của kẻ khác.

Giọng của người ông vang lên bên tai cậu thật nhỏ nhẹ.

– Val, thử một chút rượu Madeira với kem của con đi. Ở đại học con chẳng tài nào kiếm được loại này đâu.

Val dõi theo dòng chất lỏng từ từ rót đầy chiếc ly, lớp tinh dầu của thứ rượu lâu năm ánh lên trên bề mặt; hít hà hương thơm ng ngát của nó, và tự nhủ: "Đến lúc rồi đây!" Đó là một khoảnh khắc vô cùng đắt giá. Cậu nhấp một ngụm, và một luồng ấm áp dịu dàng lan tỏa trong huyết mạch vốn đã nóng rực của mình. Quanh nhìn một lượt thật nhanh, cậu cất lời:

– Con đã gia nhập Lực lượng Kỵ binh Dự bị Đế quốc ngày hôm nay rồi đấy, thưa bà.

Rồi cậu cạn sạch ly rượu như thể đang uống mừng cho chính hành động của mình.

– Cái gì cơ! – Đó là tiếng thốt lên đầy sầu thảm của mẹ cậu.

– Cháu và cậu thanh niên Jolly Forsyte đã cùng nhau đến đó đăng ký.

– Con không ký vào đấy chứ? – Tiếng bác Soames vang lên.

– Chứ sao nữa ạ! Thứ Hai tới là chúng con vào trại rồi.

– Trời ạ! – Imogen kêu lên.

Tất cả đều hướng mắt về phía James. Ông đang rướn người về trước, đưa tay lên áp vào sau tai.

– Cái gì thế? – ông hỏi. – Nó đang nói gì thế? Ta nghe không rõ.

Emily với người về phía trước để vỗ nhẹ vào bàn tay Val.

– Chỉ là Val vừa gia nhập lực lượng kỵ binh dự bị thôi anh James; điều đó rất tốt cho thằng bé. Nó mặc quân phục trông sẽ bảnh bao lắm đấy.

– Gia nhập cái gì cơ — thật là nhảm nhí! – Giọng James vang lên run rẩy và đầy gay gắt. – Mày còn chẳng nhìn rõ hai thước trước mũi mình nữa là. Nó — nó sẽ phải ra trận cho mà xem. Chà! Nó sẽ lao vào chiến trận từ lúc nào chẳng hay ấy chứ.

Val bắt gặp ánh mắt đầy ngưỡng mộ của Imogen, và người mẹ vẫn đang giữ vẻ điềm tĩnh, quý phái với chiếc khăn tay che trước môi.

Bỗng nhiên người bác lên tiếng.

– Cháu chưa đủ tuổi.

– Con đã tính đến chuyện đó rồi ạ, – Val mỉm cười; – con khai gian tuổi mình là hai mươi mốt.

Cậu nghe thấy tiếng trầm trồ đầy tán thưởng của bà: "Thường thì, Val, cháu thật là can đảm đấy"; nhận ra Warmson đang cung kính rót đầy ly sâm-panh cho mình; và nghe thấy giọng người ông đang rên rỉ: "Ta chẳng biết rồi đời con sẽ đi về đâu nếu cứ làm những chuyện thế này."

Imogen đang vỗ vỗ vào vai cậu, người bác thì liếc nhìn cậu đầy dò xét; chỉ có mẹ cậu là ngồi bất động, cho đến khi, bị ảnh hưởng bởi sự tĩnh lặng ấy của mẹ, Val liền lên tiếng:

– Mọi chuyện ổn cả mà mẹ; bọn con sẽ sớm đánh cho chúng phải tháo chạy thôi. Con chỉ mong mình sẽ lập được chiến công gì đó.

Cậu cảm thấy vừa phấn khích, vừa áy náy, lại vừa trở nên quan trọng vô cùng cùng một lúc. Thế này mới gọi là cho bác Soames và tất cả nhà Forsytes thấy thế nào là tinh thần thể thao chứ. Việc khai man mình đã hai mươi mốt tuổi quả thực cậu đã làm được một việc anh hùng và phi thường.

Giọng của Emily kéo cậu trở về thực tại.

– Con không được uống ly thứ hai nữa đâu, James. Warmson!

– Không biết bên nhà bác Timothy sẽ ngạc nhiên đến thế nào nhỉ! – Imogen thốt lên. – Em đánh đổi bất cứ thứ gì để được nhìn thấy sắc mặt của họ lúc đó. Anh có được mang kiếm không hả Val, hay chỉ được phát súng cao su thôi?

– Cái gì xui khiến cháu làm thế?

Câu hỏi của người bác khiến lồng ngực Val chợt lạnh đi đôi chút. Cái gì xui khiến ư? Biết trả lời sao đây? Cậu vô cùng biết ơn lời trấn an đầy dễ chịu của bà:

– Chà, bà nghĩ Val rất can đảm đấy chứ. Bà chắc chắn thằng bé sẽ trở thành một người lính xuất sắc; vóc dáng của nó sinh ra là để mặc quân phục mà. Tất cả chúng ta sẽ đều tự hào về nó.

– Thằng Jolly Forsyte dính líu gì đến chuyện này? Sao hai đứa lại đi cùng nhau? – Soames tiếp tục gặng hỏi, sắc bén đến mức kỳ lạ. – Ta tưởng hai đứa không ưa gì nhau cơ mà?

– Con không ưa thật, – Val lẩm bẩm, – nhưng con không đời nào chịu thua kém nó cả.

Cậu thấy người bác nhìn mình bằng một ánh mắt hoàn toàn khác, ra điều tán thành. Ông nội cậu cũng đang gật đầu, còn bà thì ngẩng cao đầu kiêu hãnh. Tất cả bọn họ đều đồng tình với việc cậu không chịu thua kém người họ hàng đó. Chắc chắn phải có lý do nào đó! Val hồ đồ cảm nhận thấy một điểm gì đó đang gây xáo trộn nằm ngoài tầm kiểm soát của mình; tựa như tâm bão không thể xác định vị trí. Và, khi đăm đăm nhìn vào khuôn mặt người bác, cậu bỗng có một ảo ảnh kỳ lạ không sao tài thích nổi về một người phụ nữ với đôi mắt đen sẫm, mái tóc vàng óng và chiếc cổ trắng ngần, người mang mùi hương dễ chịu và có những lớp váy lụa là xinh xắn mà cậu rất thích chạm vào khi còn bé xíu. Chúa tôi, đúng thế thật! Dì Irene! Dì ấy thường hay hôn cậu, và cậu đã từng cắn vào tay dì một lần, chỉ vì đùa giỡn thôi, bởi vì cậu thích thế — cái tay mềm mại làm sao. Giọng ông nội đang vang lên:

– Bố nó đang làm gì ở đâu?

– Ổng đang ở Paris ạ, – Val đáp, mắt vẫn dán chặt vào biểu cảm vô cùng kỳ lạ trên khuôn mặt người bác — trông giống như... giống như bộ dạng của một con chó đang nhe răng gầm gừ.

– Mấy kẻ nghệ sĩ! – James thốt lên. Từ ngữ đó thốt ra từ tận đáy tâm hồn ông, đặt dấu chấm hết cho bữa tối.

Ngồi đối diện với mẹ trong chiếc xe cab trên đường về nhà, Val nếm trải cái hậu vị của chủ nghĩa anh hùng, tựa như những quả sơn trà chín nhừ.

Thực ra mẹ cậu chỉ dặn rằng cậu phải đến hiệu may ngay lập tức để đặt thợ may đo bộ quân phục cho đàng hoàng, chứ đừng có nhận mấy thứ đồ phát chẩn sẵn. Nhưng cậu có thể cảm nhận rõ ràng bà đang vô cùng suy sụp. Cậu đã chực định thốt lên vài lời an ủi rằng khi đi lính cậu sẽ tránh xa được vụ ly hôn gớm ghiếc kia, nhưng sự hiện diện của Imogen, và ý thức được rằng mẹ cậu thì chẳng thể nào tránh xa được điều đó, đã kìm cậu lại. Cậu cảm thấy ấm ức vì dường như mẹ không lấy làm tự hào về cậu cho lắm. Khi Imogen đã lên giường đi ngủ, cậu quyết định liều lĩnh bày tỏ cảm xúc.

– Con thực sự xin lỗi vì phải rời xa mẹ.

– Thôi được rồi, mẹ phải đành chịu vậy thôi. Chúng ta phải tìm cách xin cho con một chức sĩ quan ngay khi có thể; khi đó con sẽ không phải chịu cảnh khổ sở nữa. Val, con có biết chút kỹ năng điều lệnh nào không?

– Không một mẩu tẹo nào ạ.

– Mẹ chỉ mong họ không làm khó dễ con quá nhiều. Ngày mai mẹ sẽ đưa con đi sắm sửa đồ đạc. Chúc con ngủ ngon; hôn mẹ nào.

Với nụ hôn mềm mại và ấm áp ấy giữa hai hàng lông mày, cùng câu nói "Mẹ chỉ mong họ không làm khó dễ con quá nhiều" văng vẳng bên tai, cậu ngồi xuống châm một điếu thuốc, trước đống tàn lửa đang lụi dần. Hơi ấm trong người đã tan biến — cả cái hào quang của sự phô trương dũng mãnh nữa. Tất cả chỉ còn là một mớ phiền toái chết tiệt đau buốt tâm can. "Rồi ta sẽ cho tên Jolly đó một bài học," cậu thầm nghĩ, lê bước nặng nề lên cầu thang, đi qua căn phòng nơi mẹ cậu đang cắn chặt gối để kìm nén cảm giác cô độc đến cùng cực đang chực làm cô bật khóc.

Và chẳng mấy chốc, chỉ còn lại một người trong số những thực khách nhà James vẫn thức — đó là Soames, trong phòng ngủ của anh ta nằm ngay trên phòng của bố.

Thế ra cái tên Jolyon đó đang ở Paris — hắn ta đang làm gì ở đó chứ? Lảng vảng quanh Irene ư? Bản báo cáo mới nhất từ Polteed đã bỏ ngỏ ý rằng có lẽ sắp có chuyện gì đó xảy ra. Liệu có phải là việc này không? Tên đó, với bộ râu và cái điệu nói chuyện mỉa mai đến đáng ghét — con trai của lão già từng đặt cho anh ta biệt danh "Con người của tài sản", và đã mua lại ngôi nhà oan nghiệt đó từ tay anh ta. Soames chưa bao giờ nguôi ngoai sự bất mãn vì đã phải bán ngôi nhà ở Robin Hill; chưa bao giờ tha thứ cho người bác vì đã mua nó, hay cho người anh em họ vì đã sống trong đó.

Bất chấp cái lạnh cắt da cắt thịt, anh ta hất tung cửa sổ lên và phóng tầm mắt nhìn qua công viên. Đêm tháng Giêng lạnh lẽo và tối tăm; tiếng xe cộ thưa thớt; sương giá sắp tràn về; những cành cây trụi lá; lác đác vài ngôi sao trên trời. "Ngày mai mình phải gặp Polteed," anh ta thầm nghĩ. "Chúa tôi! Chắc tôi phát điên mất, khi mà vẫn còn muốn khao khát cô ta. Tên đó! Nếu như...? Ừm! Không!"