Vụ kiện giữa Dartie và Dartie nhằm đòi lại quyền lợi hôn nhân mà Winifred thực chất vẫn còn vô cùng do dự, đã diễn ra theo quy luật lùi dần khi ngày phán quyết đến gần. Vụ việc chưa được đưa ra xét xử trước khi các tòa án tạm nghỉ nhân dịp Giáng sinh, nhưng nó lại đứng thứ ba trong danh sách khi các phiên tòa hoạt động trở lại. Winifred trải qua kỳ nghỉ Giáng sinh có phần hợp thời trang hơn mọi khi, với bí mật được giấu kín trong lồng ngực khoét sâu của mình. Mùa Giáng sinh năm đó, James tỏ ra vô cùng hào phóng với con gái, qua đó bày tỏ sự cảm thông và niềm nhẹ nhõm trước viễn cảnh cuộc hôn nhân của cô với gã "đồ khốn quý giá" kia sắp đi đến hồi chấm dứt—điều mà cỗ lòng già nua của ông cảm nhận được thấu đáo nhưng đôi môi già nua lại chẳng thể thốt thành lời.
Sự biến mất của Dartie khiến sự sụt giảm của Quỹ kiên cố công trái (Consols) trở thành một vấn đề tương đối nhỏ; còn về phần tai tiếng—cơn thịnh nộ thực sự mà ông cảm thấy đối với gã đó, cùng với việc tài sản ngày càng lấn át danh tiếng trong tâm trí của một người nhà Forsyte chính hiệu sắp giã từ cõi đời này, đã đóng vai trò như liều thuốc làm tê liệt một tâm trí mà mọi bóng gió về vụ việc (ngoại trừ những lời của chính ông) đều được cẩn thận ngăn chặn. Điều khiến ông lo lắng với tư cách là một luật sư lẫn một người cha chính là nỗi sợ rằng Dartie có thể bất ngờ xuất hiện trở lại và tuân theo phán quyết của Tòa án khi lệnh được ban hành. Thế thì thật là một phen náo loạn ra trò! Nỗi sợ hãi ấy thực chất ám ảnh ông đến mức khi trao cho Winifred một tấm séc lớn nhân dịp Giáng sinh, ông đã nói: "Tiền này chủ yếu là để cho cái tên ở đằng kia; để ngăn hắn không mò về." Dù sao đi nữa, đó tất nhiên là việc vứt tiền qua cửa sổ, nhưng tất cả chỉ nhằm mục đích bảo hiểm chống lại nguy cơ phá sản sẽ không còn đeo bám ông nữa miễn là vụ ly hôn được tiến hành suôn sẻ; và ông gặng hỏi Winifred một cách ngặt nghèo cho đến khi cô có thể bảo đảm rằng số tiền đã được gửi đi. Tội nghiệp người phụ nữ!—cô đã phải đau đớn biết bao khi gửi đi khoản tiền chắc chắn sẽ rơi vào chiếc túi đựng đồ trang điểm của "sinh vật đó"! Soames khi nghe chuyện liền lắc đầu. Họ không đối phó với một người nhà Forsyte biết kiên trì theo đuổi mục đích một cách hợp lý. Mọi chuyện quá ư mạo hiểm khi chưa rõ tình hình ngoài kia ra sao. Dẫu vậy, làm thế trông sẽ có lợi trước Tòa; và anh sẽ lo để Dreamer mang khoản tiền đó ra. "Anh tự hỏi," anh chợt nói, "rằng đoàn múa ba-lê đó sẽ đi về đâu sau Argentina"—không bao giờ bỏ lỡ cơ hội nhắc nhở; bởi anh biết Winifred vẫn còn một điểm yếu, nếu không phải là vì Dartie, thì ít nhất cũng là vì không muốn phơi bày bộ mặt nhơ nhuốc của chồng ra trước công chúng. Dù không giỏi bày tỏ sự ngưỡng mộ, anh vẫn thừa nhận cô đang cư xử cực kỳ tốt, khi tất cả các con đều ở nhà ngóng chờ tin tức về cha mình với cái cổ vươn dài như chim non—Imogen thì đang đứng trước ngưỡng cửa bước vào xã hội, còn Val lại tỏ ra vô cùng bứt rứt về toàn bộ sự việc. Anh cảm thấy Val mới chính là tâm điểm thực sự trong lòng Winifred, người mà cô chắc chắn yêu thương hơn hẳn các con khác. Cậu thiếu niên ấy hoàn toàn có thể phá hỏng tiến trình vụ ly hôn này nếu cậu quyết tâm làm đến cùng. Và Soames hết sức cẩn trọng để tai cháu mình không nghe văng vẳng những thủ tục tố tụng sơ bộ sắp diễn ra. Anh còn làm nhiều hơn thế. Anh mời cậu đến dùng bữa tối tại The Remove, và nhân lúc Val đang hút xì-gà, anh khơi gợi vấn đề mà anh biết là gần gũi nhất với trái tim cậu.
"Ta nghe nói," anh nói, "cháu muốn chơi môn polo trên Oxford."
Val bớt tư thế ngả ngớn trên ghế.
"Chắc chắn rồi ạ!" cậu đáp.
"Ừm," Soames tiếp lời, "đó là một việc rất tốn kém. Ông cháu khó mà đồng ý trừ khi ông có thể chắc chắn rằng mình không phải gánh thêm khoản chi tiêu nào khác." Và anh dừng lại để xem cậu thiếu niên có hiểu ý mình không.
Hàng lông mi đen dày của Val che đi đôi mắt, nhưng một cái nhăn mặt nhẹ xuất hiện trên khuôn miệng rộng, và cậu lẩm bẩm:
"Chắc ý bác là tía cháu chứ gì!"
"Đúng vậy," Soames nói; "bác e rằng điều đó phụ thuộc vào việc ông ấy có tiếp tục là kẻ ngáng đường hay không;" và anh không nói thêm gì nữa, để mặc cậu thiếu niên tự suy ngẫm.
Nhưng vào những ngày ấy, Val cũng đang mộng mơ về một con tuấn mã lông xám bạc và thiếu nữ đang cưỡi nó. Dù Crum đang ở trong thành phố và việc làm quen với Cynthia Dark chỉ là chuyện dễ như trở bàn tay, Val lại chẳng hề ngỏ lời; quả thực, cậu tránh mặt Crum và sống một cuộc sống kỳ lạ ngay cả với chính mình, ngoại trừ các khoản chi tiêu với thợ may và tiệm cho thuê xe ngựa. Đối với mẹ, các chị và em trai, có vẻ như cậu dành trọn kỳ nghỉ này để "gặp gỡ mấy người bạn," còn buổi tối thì ngái ngủ ở nhà. Bất cứ điều gì họ đề xuất vào ban ngày cũng chỉ nhận lại một câu trả lời duy nhất: "Tiếc quá; tôi bận đi gặp một người bạn rồi"; và cậu đã phải xoay sở bằng những cách vô cùng kỳ quặc để có thể ra vào nhà mà không ai để ý trong bộ đồ cưỡi ngựa; cho đến khi trở thành hội viên của Câu lạc bộ Goat, cậu có thể chuyển đồ đến đó, thay trang phục mà không ai dòm ngó rồi tẻn tẻn phi ngựa đến Công viên Richmond. Cậu kín đáo chôn chặt thứ tình cảm đang lớn dần trong lòng. Cậu thà chết chứ không hé mỏ nửa lời với mấy "người bạn"—những kẻ mà thực ra cậu chẳng hề "gặp gỡ"—về một điều ngớ ngẩn đến thế theo quan điểm của họ lẫn của chính cậu. Thế nhưng cậu không thể ngăn nó tàn phá những ham muốn khác của mình. Cuối cùng, thứ tình cảm ấy đang chen ngang giữa cậu và những niềm vui hợp pháp của tuổi trẻ theo một cách mà cậu thừa nhận sẽ khiến cậu trở nên mềm yếu trong mắt Crum. Tất cả những gì cậu quan tâm là diện bộ đồ cưỡi ngựa mới nhất, len lén trốn đến Cổng Robin Hill, nơi chốc lát nữa con tuấn mã xám bạc sẽ khoan thai bước đến cùng nữ kỵ mã duyên dáng tóc đen, và giữa những khoảng rừng trơ trụi lá, họ sẽ sóng đôi rong ruổi, chẳng trò chuyện mấy, đôi khi cùng đua ngựa, và thỉnh thoảng lại nắm tay nhau.
Không chỉ một lần vào buổi tối, trong một phút cao hứng, cậu đã bị cám dỗ muốn kể cho mẹ nghe về việc người chị họ rụt rè đáng yêu này đã len lỏi vào đời cậu và tàn phá "cuộc đời" cậu như thế nào. Nhưng những trải nghiệm cay đắng rằng tất cả những ai trên ba-mươi-lăm tuổi đều là những kẻ phá đám đã ngăn cậu lại. Rốt cuộc, cậu cho rằng mình vẫn phải hoàn thành việc học đại học, còn cô thì phải "ra mắt xã hội," trước khi họ có thể kết hôn; vậy nên hà cớ gì phải làm phức tạp hóa mọi chuyện, chừng nào cậu còn có thể gặp được cô? Các chị gái thì hay trêu chọc và thiếu cảm thông, em trai thì còn tệ hơn, thế nên chẳng có lấy một ai để tâm sự. A! Lại thêm vụ ly hôn khốn kiếp này nữa chứ! Thật là bất hạnh khi mang một cái họ mà người khác không có! Giá như cậu tên là Gordon, hay Scott, hay Howard, hoặc một cái gì đó tương đối phổ biến! Đằng này lại là Dartie—chẳng tìm thấy cái thứ hai nào trong danh bạ điện thoại cả! Mang họ Morkin có lẽ còn được che chở chán so với cái họ này! Mọi chuyện cứ thế tiếp diễn, cho đến một ngày giữa tháng Giêng, con tuấn mã xám bạc và nữ kỵ mã của nó đã vắng bóng tại điểm hẹn. Chần chừ trong cái lạnh, cậu đắn đo không biết có nên phi ngựa tiếp đến trang trại hay không. Nhưng Jolly có lẽ đang ở đó, và ký ức về cuộc đụng độ nảy lửa giữa họ vẫn còn hằn nguyên trong tâm trí. Đâu thể cứ mãi gây gổ với anh trai của cô ấy được! Thế là cậu chán nản quay về thành phố và trải qua một buổi tối chìm đẵng trong u sầu. Sáng hôm sau, khi ăn điểm tâm, cậu nhận ra mẹ mình đang mặc một bộ đồ lạ mắt và đội mũ. Chiếc áo màu đen lấp ló sắc xanh khổng tước, chiếcếc mũ màu đen rộng vành—trông bà vô cùng nổi bật. Nhưng khi ăn xong, bà bảo cậu: "Lại đây với mẹ nào, con yêu," và dẫn đường vào phòng khách, cậu liền bị những mối lo âu bủa vây. Winifred cẩn thận khép cửa lại rồi đưa khăn tay lên môi; hít hà hương hoa violette de Parme được tẩm trên khăn, Val thầm nghĩ: "Mẹ phát hiện ra chuyện của Holly rồi chắc?"
Giọng nói của bà cất lên cắt ngang dòng suy nghĩ:
"Con trai ngoan, con sẽ đối xử tốt với mẹ chứ?"
Val nhe răng cười ngượng ngập.
"Sáng nay con sẽ cùng mẹ..."
"Con phải đi gặp..." Val định mở lời, nhưng vẻ mặt của mẹ đã chặn cậu lại. "Này," cậu nói, "mẹ không có ý định..."
"Đúng vậy, sáng nay mẹ phải ra Tòa."
Lại sớm thế ư!—cái quái quỷ đó mà cậu suýt nữa đã quên sạch vì chẳng có ai nhắc đến bao giờ. Để tự thương thân trách phận, Val đứng ngẩn ngơ cạy những vảy da nhỏ trên ngón tay. Rồi nhận thấy đôi môi mẹ đang mím chặt đầy vẻ khổ sở, cậu bộc phát thốt lên: "Được rồi, mẹ; con sẽ đi. Mấy tên khốn nạn!" Tên khốn nạn nào thì cậu không biết, nhưng câu cửa miệng ấy đã tổng kết chính xác cảm xúc chung của hai mẹ con, đồng thời giúp lấy lại phần nào sự bình tĩnh.
"Chắc con phải thay bộ đồ 'shooter' thôi," cậu lẩm bẩm rồi chuồn về phòng. Cậu mặc bộ "shooter," đeo chiếc cổ áo cao hơn, ghim chiếc trâm ngọc trai, và đi đôi giày vải xám gọn gàng nhất, kèm theo những tiếng lẩm bẩm chửi thề. Soi mình trong gương, cậu tự nhủ: "Ừ thì, tao thèm vào mà ra vẻ buồn rầu nhé!" rồi bước xuống nhà. Cậu thấy chiếc xe ngựa của ông ngoại đang đợi sẵn ở cửa, còn mẹ thì mặc áo lông thú, ra dáng một người chuẩn bị đến dự buổi tiệc tại Tòa Thị chính. Họ ngồi cạnh nhau trong chiếc xe mui kín, và suốt dọc đường đến Cung điện Công lý, Val chỉ nhắc đến công chuyện sắp tới đúng một lần: "Sẽ không có chuyện gì liên quan đến mấy chuỗi hạt ngọc trai đó chứ, mẹ?"
Những chiếc tua rua trắng muốt trên chiếc múp (ống ủ ấm tay) của Winifred bắt đầu run lên bần bật.
"Ồ, không," bà nói, "hôm nay mọi chuyện sẽ hoàn전히 vô hại. Bà ngoại con cũng muốn đi cùng, nhưng mẹ không cho phép. Mẹ nghĩ con có thể chăm sóc mẹ. Trông con lịch lãm quá, Val. Kéo cổ áo khoác cao lên một chút ở phía sau xem nào—đúng rồi đấy."
"Nếu bọn chúng dám bắt nạt mẹ..." Val bắt đầu.
"Ôi! chúng không dám đâu. Mẹ sẽ rất bình tĩnh. Đó là cách duy nhất."
"Chúng không bắt con ra làm chứng hay gì chứ?"
"Không, con yêu; mọi thứ đã được sắp xếp ổn thỏa rồi." Và bà vỗ nhẹ lên tay cậu. Vẻ kiên quyết mà mẹ đang thể hiện đã xoa dịu cơn bão lòng trong lồng ngực Val, và cậu quay sang bận rộn với việc tháo ra rồi lại đeo vào đôi găng tay. Cậu nhận ra mình đã mang nhầm đôi găng để phối cùng giày vải; đáng lẽ chúng phải màu xám, đằng này lại là da hươu màu nâu sẫm; cậu không biết nên tiếp tục đeo hay cởi ra.
Họ đến nơi ngay sau mười giờ. Đây là lần đầu tiên cậu đến Tòa án, và tòa nhà đã gây ấn tượng mạnh với cậu ngay lập tức.
"Trời đất!" cậu thốt lên khi bước vào sảnh, "nơi này đủ chỗ cho bốn hay năm sân quần vợt tuyệt vời ấy chứ."
Soames đang đợi họ dưới chân cầu thang.
"Các người đây rồi!" anh nói, chẳng thèm bắt tay, cứ như thể sự kiện này khiến họ đã quá quen thuộc để phải khách sáo như vậy. "Phòng Happerly Browne, Tòa số I. Chúng ta sẽ lên xử trước."
Một cảm giác tương tự như lúc chuẩn bị bước lên quạt gậy đánh bóng đang dâng lên trong lồng ngực Val, nhưng cậu vẫn lầm lũi đi theo mẹ và bác, cố không nhìn ngó gì nhiều ngoài những thứ cần thiết, và nghĩ rằng nơi đây có mùi "ngột ngạt." Mọi người dường như đang lảng vảng ở khắp mọi nơi, và cậu bèn kéo tay áo Soames.
"Này bác, bác không định cho mấy tờ báo khốn khiếp đó vào chứ?"
Soames liếc sang cậu cái nhìn từng khiến nhiều kẻ phải câm nín.
"Vào trong này đã. Con không cần cởi áo lông đâu, Winifred."
Val bước vào theo sau họ, lòng đầy bực dọc và ngẩng cao đầu. Trong cái ổ quái quỷ này, mọi người—và có khá đông người ở đây—dường như đang ngồi lên đùi nhau, mặc dù thực chất họ bị ngăn cách bởi những dãy ghế; và Val có cảm giác tất cả bọn họ có thể cùng trượt xuống cái hố sâu ở giữa. Tuy nhiên, đây chỉ là một thoáng nhìn qua—về gỗ gụ, những chiếc áo choàng đen, những búi tóc giả trắng phau cùng khuôn mặt và giấy tờ, tất cả đều mang vẻ lén lút và thì thầm—trước khi cậu ngồi cạnh mẹ ở hàng ghế đầu, quay lưng lại với tất cả những thứ đó, cảm thấy biết ơn vì hương hoa violette de Parme từ mẹ, và tháo đôi găng tay ra lần cuối. Mẹ đang nhìn cậu; cậu bất chợt nhận ra rằng bà thực sự muốn có cậu ngồi cạnh mình ở đây, và rằng cậu có trọng lượng nhất định trong vụ việc này.
Được thôi! Cậu sẽ cho họ thấy mặt! Ngẩng cao vai, cậu vắt chéo chân và đăm đăm nhìn vào đôi giày vải của mình với vẻ mặt không bề lộ cảm xúc. Nhưng đúng lúc đó, một "lão già" mặc áo choàng đội tóc giả dài, trông giống hệt một mụ đàn bà trang điểm lòe loẹt kỳ cục, bước qua cánh cửa để vào chiếc bục cao ở phía đối diện, khiến cậu phải vội vàng buông chân xuống và đứng bật dậy cùng tất cả mọi người.
"Dartie kiện Dartie!"
Val thấy thật vô cùng ghê tởm khi tên tuổi của gia đình mình bị gọi oang oang trước công chúng như thế này! Và, chợt nhận ra ai đó ngồi gần ngay phía sau đã bắt đầu bàn tán về gia đình cậu, cậu bèn ngoái cổ lại để nhìn một lão già đội tóc giả, kẻ nói năng cứ như thể đang nuốt chính lời mình—một lão kỳ quặc trông thật khó ưa, mẫu người mà cậu từng gặp một hoặc hai lần dùng bữa tối ở Park Lane và nốc cạn rượu vang đỏ; giờ thì cậu đã biết họ "đào bới" những kẻ này từ xó xỉnh nào lên rồi. Dù vậy, cậu vẫn thấy lão già đó khá thu hút, và có lẽ sẽ tiếp tục dán mắt vào nhìn nếu mẹ không chạm vào tay cậu. Bị buộc phải nhìn thẳng về phía trước, cậu chuyển hướng ánh mắt sang khuôn mặt của vị Thẩm phán. Cớ sao cái tên "dân chơi" già khọm với đôi môi mỉa mai và ánh mắt láo liên ấy lại có quyền can thiệp vào chuyện riêng tư của gia đình họ chứ—chẳng lẽ hắn ta không có chuyện riêng của mình chắc, cũng nhiều như thế, và chắc là cũng tồi tệ không kém? Và trong lòng Val dâng lên, đau đớn như một cơn bệnh, toàn bộ chủ nghĩa cá nhân sâu sắc bắt nguồn từ dòng dõi của cậu. Giọng nói phía sau cứ đều đều cất lên: "Những bất hòa về vấn đề tiền bạc—sự tiêu xỉu phóng túng của bên bị đơn" (Thật là một từ! Có phải đang nói về tía cậu không?)—"tình hình căng thẳng—sự vắng mặt thường xuyên của ông Dartie. Thưa Quan tòa, thân chủ của tôi, một cách hoàn toàn đúng đắn, hẳn ngài sẽ đồng tình, đã rất lo lắng muốn ngăn chặn một con đường—mà sẽ dẫn đến sự suy sụp—đã can ngăn—cờ bạc và trường đua—” ("Đúng thế!" Val nghĩ, “cứ bồi thêm vào đi!”) “Khủng hoảng vào đầu tháng Mười, khi bị đơn viết cho bà ấy bức thư này từ Câu lạc bộ của hắn.” Val ngồi thẳng người lên và đôi tai đỏ bừng. “Tôi xin phép được đọc nó với những sự chỉnh sửa cần thiết cho phù hợp với bức thư của một quý ông đã—chúng ta nói là đang chè chén nhé, thưa Quan tòa?”
“Lão thô lỗ!” Val thầm nghĩ, mặt càng đỏ hơn; “ông đâu được trả tiền để tung ra mấy trò đùa cợt!”
“‘Cô sẽ không còn cơ hội để lăng mạ tôi ngay trong chính ngôi nhà của mình nữa. Tôi rời khỏi đất nước này vào ngày mai. Mọi chuyện đã chấm hết’—một biểu đạt, thưa Quan tòa, không có gì xa lạ trong miệng những kẻ chưa đạt được thành công vang dội.”
“Mấy tên cú vọ cười khúc khích!” Val thầm nghĩ, mặt càng đỏ bừng hơn.
“‘Tôi phát ngấy vì bị cô lăng mạ rồi.’ Thân chủ của tôi sẽ trình bày với Quan tòa rằng những lời lăng mạ bịp bợm đó thực chất chỉ là việc cô gọi hắn là ‘đồ cạn tàu ráo máng’,—tôi mạn phép cho rằng đây là một cách diễn đạt vô cùng nhẹ nhàng trong hoàn cảnh đó.”
Val liếc sang khuôn mặt vô cảm của mẹ, ánh mắt bà phảng phất nét dại khờ vì sợ hãi. “Tội nghiệp mẹ,” cậu nghĩ, rồi khẽ chạm tay mình vào tay mẹ. Giọng nói đằng sau vẫn tiếp tục đều đều.
“‘Tôi sắp bắt đầu một cuộc sống mới. M. D.’”
“Và ngày hôm sau, thưa Quan tòa, bị đơn đã lên chiếc tàu hơi nước Tuscarora để đến Buenos Aires. Kể từ đó, chúng tôi chẳng nhận được gì từ hắn ngoài một bức điện từ chối trả lời cho bức thư mà thân chủ của tôi đã viết vào ngày hôm sau trong nỗi thống khổ tột cùng, nài nỉ hắn quay về với cô ấy. Được sự cho phép của Quan tòa, tôi xin mời bà Dartie lên bục nhân chứng.”
Khi mẹ đứng dậy, Val có một thôi thúc mãnh liệt muốn đứng lên theo và nói: “Này! Tao cảnh cáo chúng mày phải đối xử tử tế với mẹ tao đấy.” Tuy nhiên, cậu đã kìm nén lại; nghe mẹ nói “sự thật, toàn bộ sự thật, và không có gì ngoài sự thật,” rồi ngẩng đầu lên. Trông bà thật quý phái và lộng lẫy trong bộ áo lông thú và chiếc mũ rộng vành, với một chút ửng hồng trên gò má, bình tĩnh và thực tế; và cậu cảm thấy tự hào vì mẹ đang đương đầu với tất cả những “tên luật sư khốn kiếp” này. Việc thẩm vấn bắt đầu. Biết rằng đây chỉ là bước đệm cho vụ ly hôn, Val theo dõi với một sự hào hứng nhất định khi nghe những câu hỏi được gài bẫy nhằm tạo ấn tượng rằng bà thực sự muốn chồng mình quay về. Cậu cảm thấy họ đang “xỏ mũi lão đội tóc giả một cách ngoạn mục.”
Và cậu đã phải chịu một cú sốc vô cùng khó chịu khi Thẩm phán bất ngờ cất lời:
“Nào, tại sao chồng bà lại bỏ đi—chắc chắn không phải vì bà gọi hắn là ‘đồ cạn tàu ráo máng’ chứ?”
Val thấy bác mình ngước mắt nhìn lên bục nhân chứng mà cơ mặt không hề biến sắc; nghe thấy tiếng giấy tờ sột soạt phía sau; và trực giác mách bảo cậu rằng vấn đề đang lâm nguy. Phải chăng bác Soames và lão già đằng kia đã làm hỏng bét mọi chuyện rồi? Mẹ đang nói với giọng kéo dài uể oải một chút.
“Thưa tòa, không phải, nhưng sự việc đã kéo dài từ lâu rồi.”
“Cái gì kéo dài?”
“Những bất hòa về tiền bạc giữa chúng tôi.”
“Nhưng bà là người cung cấp tiền cơ mà. Ý bà là hắn bỏ đi để tìm kiếm vị thế tốt hơn à?”
“Tên khốn! Lão già khốn nạn, chẳng hơn không kém!” Val chợt nghĩ. “Lão ta đánh hơi thấy mùi rồi, đang cố thọc tay vào ổ bánh ngọt đây!” Và tim cậu như ngừng đập. Nếu—nếu lão ta thành công, thì dĩ nhiên lão sẽ biết rằng mẹ cậu chẳng hề muốn chồng quay về chút nào. Mẹ lại lên tiếng, với vẻ hợp thời trang hơn một chút.
“Thưa tòa, không phải thế, nhưng ngặt nỗi tôi đã từ chối không cấp thêm tiền cho ông ấy nữa. Ông ấy mất một thời gian dài mới tin được điều đó, nhưng cuối cùng thì cũng tin—và khi đã tin rồi thì...”
“Tôi hiểu, bà đã từ chối. Nhưng dạo này bà vẫn gửi tiền cho hắn đấy thôi.”
“Thưa tòa, tôi muốn ông ấy quay về.”
“Và bà nghĩ việc đó sẽ kéo hắn về sao?”
“Tôi không biết, thưa tòa, tôi hành động theo lời khuyên của cha tôi.”
Một biểu cảm trên khuôn mặt Thẩm phán, âm thanh xột soạt của tập tài liệu phía sau, cử động bắt chéo chân đột ngột của người bác đã cho Val biết rằng mẹ vừa đưa ra một câu trả lời hoàn hảo. “Ranh mãnh thật!” cậu thầm nghĩ; “Trời đất ơi, tất cả chỉ là trò bịp bợm!”
Vị Thẩm phán đang nói:
“Thêm một câu hỏi nữa thôi, thưa bà Dartie. Bà còn yêu chồng mình không?”
Hai tay Val buông thõng phía sau siết chặt thành nắm đấm. Thẩm phán nào lại có quyền làm cho mọi chuyện trở nên đời thường đột ngột như thế? Khiến mẹ cậu phải thốt lên từ tận đáy lòng, và nói ra điều mà có lẽ chính bản thân bà còn chẳng rõ trước mặt bao nhiêu con người này! Thật là bất lịch sự. Mẹ trả lời, giọng khá khẽ: “Vâng, thưa tòa.” Val thấy Thẩm phán gật đầu. “Ước gì mình được ném đá vào cái đầu trọc của lão!” cậu thầm nghĩ một cách bất kính khi mẹ bước trở về ghế ngồi cạnh cậu. Những nhân chứng xác nhận sự ra đi và việc vắng mặt kéo dài của tía cậu lần lượt bước lên—thậm chí có cả một người hầu gái trong nhà, điều mà Val thấy đặc biệt đê tiện; sau đó là những lời lẽ tranh cãi, toàn là giả dối; rồi Thẩm phán tuyên án buộc nối lại quan hệ vợ chồng, và họ đứng lên ra về. Val bước ra sau mẹ, cằm ngẩng cao, mi mắt cụp xuống, cố hết sức để tỏ vẻ khinh miệt tất cả mọi người. Giọng mẹ ngoài hành lang đã kéo cậu ra khỏi cơn tràng giang giận dữ.
“Con cư xử tuyệt vời lắm, con yêu. Thật là một sự an ủi lớn khi có con bên cạnh. Bác và mẹ sẽ đi ăn trưa.”
“Vâng ạ,” Val nói; “con vẫn còn thời gian để đi gặp người bạn đó.” Và, tách khỏi họ một cách đột ngột, cậu cắm cổ chạy xuống cầu thang ra ngoài không khí thoáng đãng. Cậu nhảy ùn lên một chiếc xe ngựa và phóng thẳng đến Câu lạc bộ Goat. Tâm trí cậu đang bận nghĩ về Holly và những điều cậu phải làm trước khi anh trai cô đem bài báo ngày mai ra cho cô xem.
Khi Val rời đi, Soames và Winifred cùng nhau tiến về phía quán Cheshire Cheese. Anh đã đề nghị đây là địa điểm gặp gỡ ông Bellby. Vào giờ trưa sớm đó, họ sẽ có trọn vẹn không gian riêng tư, và Winifred nghĩ rằng sẽ rất “thú vị” khi được mục sở thị quán ăn trọ nổi tiếng xa gần này. Sau khi gọi một bữa ăn nhẹ, khiến người phục vụ hết sức kinh ngạc, họ cùng nhau chờ đợi món ăn được mang lên cùng với sự xuất hiện của ông Bellby, trong bầu không khí tĩnh lặng sau một tiếng rưỡi căng như dây đàn giữa chốn công cộng. Ông Bellby bước vào ngay sau đó, đi trước là chiếc mũi quen thuộc, tươi tỉnh trái ngược hoàn hảo với vẻ ủ rũ của họ. Chà! Họ đã giành được phán quyết đòi lại quyền lợi hôn nhân, và có gì mà phải xoắn xuýt chứ!
“Đúng vậy,” Soames nói với giọng vừa đủ nghe, “nhưng chúng ta sẽ phải bắt đầu lại từ đầu để thu thập bằng chứng. Lão ta có lẽ sẽ thử tiến hành thủ tục ly hôn—mọi chuyện sẽ rất ám muội nếu lộ ra việc chúng ta đã biết về hành vi sai trái ngay từ đầu. Những câu hỏi của lão đã phơi bày rõ ràng rằng lão không thích cái mánh khóe đòi quyền lợi hôn nhân này.”
“Phí lời!” ông Bellby vui vẻ nói; “lão ta sẽ quên bén đi thôi! Trời ạ, lão sẽ xử lý cả trăm vụ án từ nay cho đến lúc đó cơ mà. Hơn nữa, theo án lệ thì lão buộc phải phê chuẩn vụ ly hôn cho anh, miễn là bằng chứng thỏa đáng. Chúng ta sẽ không để lão biết rằng bà Dartie đã nắm rõ sự tình từ trước. Dreamer đã làm việc đó rất khéo—lão ta có phong thái ân cần như một người cha!”
Soames gật đầu.
“Và tôi xin chúc mừng bà, bà Dartie,” ông Bellby tiếp lời; “bà có năng bẩm thiên bẩm trong việc khai thác bằng chứng. Vững như bàn thạch.”
Đúng lúc đó, người bồi bàn bước tới với ba đĩa thức ăn cân bằng trên một tay và cất lời: “Tôi đã giục đầu bếp làm gấp món bánh pudding rồi thưa ngài. Hôm nay ngài sẽ thấy có rất nhiều thịt chim sơn ca trong đó đấy.”
Ông Bellby tỏ vẻ đồng tình bằng cái gật đầu nhẹ. Nhưng Soames và Winifred lại nhìn chằm chằm vào bữa trưa nhẹ gồm những khối màu nâu đẫm nước sốt với vẻ thất vọng tột cùng, dùng nĩa khẽ khàng chạm vào chúng với hy vọng phân biệt được thân thể của những chú chim hót ngon lành. Tuy nhiên, một khi đã bắt đầu, họ nhận ra mình đói hơn tưởng tượng và đã chén sạch không sót miếng nào, kèm theo mỗi người một ly rượu vang đỏ. Câu chuyện chuyển hướng sang vấn đề chiến tranh. Soames cho rằng Ladysmith thất thủ là cái chắc, và cuộc chiến có thể kéo dài một năm. Bellby thì nghĩ rằng mọi chuyện sẽ kết thúc trước mùa hè. Cả hai đều đồng tình rằng họ cần thêm quân lực. Không còn cách nào khác ngoài một chiến thắng toàn diện, bởi giờ đây vấn đề đã mang tính thể diện quốc gia. Winifred kéo câu chuyện trở lại thực tế hơn khi bày tỏ rằng cô không muốn vụ kiện ly hôn diễn ra cho đến khi kỳ nghỉ hè ở Oxford bắt đầu, khi đó lũ trẻ sẽ quên bén đi trước khi Val phải lên trường trở lại; mùa sinh hoạt xã hội ở London lúc đó cũng đã kết thúc. Các luật sư trấn an cô, rằng khoảng thời gian sáu tháng là bắt buộc—sau đó thì càng sớm càng tốt. Mọi người bắt đầu kéo đến đông hơn, và họ chia tay nhau—Soames trở về khu trung tâm tài chính, Bellby về văn phòng luật của mình, còn Winifred bắt xe ngựa đến Park Lane để báo tin cho mẹ biết tình hình tiến triển ra sao. Kịch bản kết quả nhìn chung rất khả quan nên họ thấy cần phải kể lại cho James, người chưa bao giờ ngừng lải nhải ngày này qua ngày khác rằng ông chẳng biết gì về vụ lùm xùm của Winifred, ông không thể nắm bắt được. Khi cạn kiệt những ngày tháng cuối đời, tầm quan trọng của những vấn đề trần thế càng trở nên đè nặng trong tâm trí ông, tựa như ông đang tự nhủ: “Mình phải tận dụng tối đa thời gian và lo lắng cho thỏa thuê; chẳng mấy chốc nữa mình sẽ chẳng còn gì để mà lo lắng nữa.”
Ông đón nhận thông tin với vẻ miễn cưỡng. Đó là một cách giải quyết vấn đề kiểu cách tân quái gở, và ông chẳng biết đường nào mà lần! Nhưng ông vẫn đưa cho Winifred một tấm séc, và nói:
“Cha đoán con sẽ tốn kém khối tiền đấy. Cái mũ con đang đội trông mới đấy chứ. Sao thằng Val chẳng bao giờ đến thăm ông bà gì cả?”
Winifred hứa sẽ sớm đưa cậu đến ăn tối. Và khi trở về nhà, cô tìm về phòng ngủ của mình để được ở một mình. Giờ đây, khi chồng cô đã bị tòa ra lệnh phải quay về ‘dưới sự quản thúc’ của cô nhằm mục đích tống khứ gã vĩnh viễn khỏi đời mình, cô sẽ thử một lần nữa tìm kiếm trong cõi lòng đầy tổn thương và cô độc xem bản thân thực sự muốn gì.
