Bà Val Dartie, sau hai mươi năm ở Nam Phi, đã phải lòng nước Anh sâu sắc, và thật may mắn, bà đã tìm thấy tình yêu ấy ngay trên mảnh đất của chính mình. Đối tượng mà bà say mê chính là viễn cảnh trước ô cửa sổ, ánh sáng mát lành, tinh khiết trải trên những ngọn đồi Downs xanh mướt. Cuối cùng thì đây cũng là nước Anh! Một nước Anh đẹp hơn cả những gì bà từng mơ tưởng. Sự tình cờ đã đưa vợ chồng Val Dartie đến một nơi mà những ngọn đồi South Downs thực sự phô diễn vẻ quyến rũ mỗi khi nắng lên. Holly thừa hưởng ánh nhìn từ cha mình đủ để cảm nhận được nét quý phái hiếm có của những đường nét ấy cùng ánh rạng ngời màu phấn trắng; được lên đó qua con đường mòn tựa khe núi và thong dong dạo bước về phía Chanctonbury hay Amberley vẫn là một niềm vui mà bà khó lòng chia sẻ được với Val, người mà sự ngưỡng mộ thiên nhiên luôn bị lẫn lộn bởi bản năng của một người nhà Forsyte: luôn muốn khai thác lợi ích từ vạn vật, chẳng hạn như đánh giá độ tốt của lớp cỏ để cho ngựa tập luyện.
Vừa lái chiếc Ford về nhà với một sự nuông chiều, mượt mà, bà tự nhủ rằng việc đầu tiên bà sẽ làm với Jon là đưa cậu lên đó, để cậu chiêm ngưỡng "khung cảnh" dưới bầu trời tháng Năm này.
Bà đang mong chờ gặp người em trai cùng cha khác mẹ với tình mẫu tử vẫn chưa vơi cạn bởi Val. Chuyến thăm ba ngày tới Robin Hill, ngay sau khi họ về nước, đã không mang lại cơ hội gặp mặt cậu – lúc ấy cậu vẫn còn ở trường; vì vậy mà ký ức của bà, cũng như của Val, vẫn chỉ là hình ảnh một cậu bé tóc vàng nắng, mặc bộ đồ sọc xanh vàng, đang chơi đùa bên bờ ao.
Ba ngày ở Robin Hill đó thật hào hứng, buồn bã và cũng đầy bối rối. Những ký ức về người anh trai đã khuất, ký ức về buổi đầu Val theo đuổi bà; sự già nua của người cha, người mà bà đã hai mươi năm không gặp, một vẻ gì đó tang tóc trong sự dịu dàng đầy mỉa mai của ông, điều không thoát khỏi ánh mắt của một người có bản năng nhạy bén; trên hết là sự hiện diện của mẹ kế, người mà bà còn nhớ mang máng như là "quý bà áo xám" của những ngày bà còn bé, khi ông nội còn sống và cô Beauce thì cáu kỉnh vì bị người lạ mặt đó cướp mất giờ dạy nhạc – tất cả những điều ấy làm xáo trộn và giày vò tâm trí vốn khao khát được thấy Robin Hill bình yên không gợn sóng. Nhưng Holly rất giỏi giữ kín mọi chuyện, và dường như mọi thứ vẫn diễn ra khá ổn thỏa.
Cha bà đã hôn bà khi bà từ biệt, với đôi môi mà bà chắc chắn là đã run rẩy.
"Chà, con gái yêu," ông nói, "Chiến tranh không làm thay đổi Robin Hill, phải không? Giá như con có thể đưa Jolly trở về cùng con! Mà này, con có chịu nổi cái trò gọi hồn này không? Cha e rằng khi cây sồi chết, là nó chết hẳn rồi."
Từ sự nồng ấm trong cái ôm của Holly, có lẽ ông nhận ra mình vừa "lỡ lời" để lộ chuyện, nên lập tức chuyển sang giọng mỉa mai.
"Chủ nghĩa duy linh — một từ kỳ quặc, khi mà họ càng thể hiện nhiều bao nhiêu thì lại càng chứng tỏ họ đang bám lấy vật chất bấy nhiêu."
"Sao cơ ạ?" Holly hỏi.
"Thì sao nào! Hãy nhìn vào những bức ảnh chụp các thực thể hào quang của họ xem. Con phải có thứ gì đó hữu hình để ánh sáng và bóng tối chiếu vào thì mới chụp ảnh được chứ. Không đâu, cuối cùng rồi chúng ta cũng sẽ gọi tất cả vật chất là linh hồn, hoặc tất cả linh hồn là vật chất — cha cũng chẳng biết cái nào nữa."
"Nhưng chẳng lẽ cha không tin vào sự sống sau cái chết sao ạ?"
Jolyon nhìn bà, và vẻ u sầu đầy ngẫu hứng trên gương mặt ông khiến bà vô cùng xúc động.
"Chà, con yêu, cha cũng muốn thu nhận được điều gì đó từ cái chết lắm chứ. Cha đã tìm hiểu đôi chút. Nhưng dù cố gắng thế nào đi nữa, cha cũng chẳng tìm thấy điều gì mà ngoại cảm, tiềm thức, và những luồng khí tỏa ra từ kho tàng của thế giới này không thể lý giải được. Ước gì cha có thể! Những mong ước chỉ là cha đẻ của tư tưởng, chứ không phải cha đẻ của bằng chứng."
Holly lại áp môi lên trán cha, với cảm giác rằng điều đó xác nhận lý thuyết của ông rằng mọi vật chất đều đang trở thành linh hồn — vầng trán ông, bằng cách nào đó, dường như rất đỗi phi vật thể.
Nhưng ký ức day dứt nhất về chuyến thăm ngắn ngủi đó là khi lén nhìn mẹ kế đọc thư của Jon. Đó là — bà tự nhủ — cảnh tượng đẹp đẽ nhất mà bà từng thấy. Irene, như lạc vào trong lá thư của cậu con trai, đứng bên khung cửa sổ nơi ánh sáng đổ lên gương mặt và mái tóc hoa râm tinh tế của bà; đôi môi bà cử động, mỉm cười, đôi mắt sẫm màu cười rạng rỡ, nhảy múa, và bàn tay không cầm thư thì đang ép chặt vào ngực. Holly lặng lẽ rút lui như thể vừa chiêm ngưỡng một viễn cảnh về tình yêu hoàn hảo, lòng tin chắc rằng Jon hẳn phải là một cậu bé đáng mến.
Khi thấy cậu bước ra từ nhà ga, mỗi tay xách một chiếc túi hành lý, bà càng củng cố thêm ấn tượng ban đầu của mình. Cậu có nét hơi giống Jolly, thần tượng đã mất từ lâu trong tuổi thơ của bà, nhưng trông háo hức và kém trang trọng hơn, với đôi mắt sâu hơn và mái tóc có màu sắc rực rỡ hơn, bởi cậu không đội mũ; tóm lại là một người em trai "nhỏ" rất thú vị!
Sự lịch thiệp đầy ngập ngừng của cậu làm say lòng người vốn đã quen với thái độ tự tin ở giới trẻ; cậu thấy bối rối vì bà lại là người lái xe đưa cậu về nhà, thay vì cậu lái cho bà. Cậu hỏi liệu mình có nên thử một chút không? Tất nhiên là họ không có ô tô ở Robin Hill kể từ sau Chiến tranh, và cậu mới chỉ lái một lần rồi đâm vào bờ cỏ, nên bà không nên bận tâm nếu cậu thử. Tiếng cười của cậu, nhẹ nhàng và dễ lây lan, rất cuốn hút, mặc dù bà đã nghe nói rằng từ "cuốn hút" giờ đã khá lỗi thời. Khi họ đến nhà, cậu lôi ra một lá thư nhăn nhúm mà bà đã đọc trong lúc cậu đi rửa mặt — một lá thư khá ngắn, mà hẳn cha bà đã phải đau lòng lắm mới viết được.
"CON YÊU,
"Cha tin là con và Val sẽ không quên rằng Jon chẳng biết gì về lịch sử gia đình. Mẹ cậu và cha nghĩ rằng bây giờ cậu vẫn còn quá trẻ. Thằng bé rất đáng yêu, và là con ngươi trong mắt mẹ nó. Verbum sapientibus,
"Cha yêu quý của con,
"J. F."
Chỉ có vậy thôi; nhưng nó lại khơi dậy trong Holly một nỗi hối tiếc bất an rằng Fleur sắp tới.
Sau giờ trà, bà thực hiện lời hứa với bản thân và đưa Jon lên đồi. Họ trò chuyện rất lâu, ngồi phía trên một hố vôi cũ đã bị cây bụi và cây goosepenny phủ kín. Cỏ du vân và cây gan rồng điểm xuyết trên sườn dốc xanh, lũ chim chiền chiện hót vang, lũ chim hoét trong bụi rậm, và thỉnh thoảng một con hải âu bay sâu vào đất liền lại chao liệng, trắng muốt trên bầu trời đang nhạt dần, nơi vầng trăng mờ ảo đang nhô lên. Một hương thơm dịu ngọt lan tỏa đến họ, như thể những sinh vật nhỏ bé vô hình đang chạy nhảy và dẫm lên những ngọn cỏ để vắt lấy hương thơm.
Jon, người nãy giờ vẫn im lặng, bỗng nhiên thốt lên:
"Này, tuyệt thật đấy! Không có chút gì thừa thãi cả. Những cánh hải âu và tiếng chuông đeo cổ cừu."
"'Cánh hải âu và tiếng chuông cừu'. Em là một nhà thơ đấy, em trai!"
Jon thở dài.
"Ôi, Golly ơi! Không được đâu!"
"Thử xem nào! Chị cũng từng làm thế ở tuổi của em đấy."
"Thật ạ? Mẹ cũng bảo em 'thử đi'; nhưng em tệ quá. Chị có bài nào của chị cho em xem không?"
"Em yêu," Holly thì thầm, "Chị đã kết hôn được mười chín năm rồi. Chị chỉ viết thơ khi chị muốn được là chính mình thôi."
"Ồ!" Jon nói, rồi úp mặt xuống: một bên má mà bà có thể nhìn thấy ửng lên màu sắc rất đáng yêu. Vậy là Jon đã "biết yêu" rồi sao, như cách Val vẫn hay gọi? Ngay từ bây giờ ư? Nhưng nếu vậy thì càng tốt, cậu sẽ chẳng bận tâm đến cô bé Fleur kia đâu. Hơn nữa, thứ Hai này cậu sẽ bắt đầu làm nông. Và bà mỉm cười. Có phải Burns là người theo sau lưỡi cày, hay chỉ là Piers Plowman? Hầu như mọi thanh niên và phần lớn các cô gái trẻ giờ dường như đều là thi sĩ cả, cứ nhìn vào số lượng sách của họ mà bà đã đọc hồi ở Nam Phi, nhập khẩu từ Hatchus và Bumphards mà xem; và khá hay — ồ! thực sự rất hay; hay hơn nhiều so với bà ngày xưa! Nhưng cũng phải thôi, thơ ca thực sự chỉ mới phổ biến kể từ thời của bà — cùng với ô tô. Sau bữa tối, họ lại có thêm một cuộc trò chuyện dài bên lò sưởi củi trong căn sảnh thấp, và dường như chẳng còn gì nhiều để biết về Jon ngoại trừ những chuyện thực sự quan trọng. Holly chia tay cậu ở cửa phòng ngủ, sau khi đã kiểm tra hai lần xem cậu đã có đủ mọi thứ chưa, với lòng tin rằng bà sẽ yêu quý cậu, và Val sẽ thích cậu. Cậu rất nhiệt tình nhưng không hề bốc đồng; cậu là một người lắng nghe tuyệt vời, biết cảm thông, kín đáo về bản thân. Rõ ràng cậu yêu cha mình, và tôn thờ mẹ mình. Cậu thích cưỡi ngựa, chèo thuyền và đấu kiếm hơn là các trò chơi thể thao. Cậu cứu những con bướm đêm khỏi ngọn nến, và không thể chịu nổi nhện, nhưng thà cuộn chúng vào những mảnh giấy thả ra ngoài trời còn hơn là giết chúng. Nói tóm lại, cậu là người dễ mến. Bà chìm vào giấc ngủ, nghĩ rằng cậu sẽ đau khổ tột cùng nếu ai đó làm tổn thương cậu; nhưng liệu ai sẽ làm tổn thương cậu cơ chứ?
Ngược lại, Jon vẫn ngồi thức bên cửa sổ với một mẩu giấy và cây bút chì, viết "bài thơ thực sự" đầu tiên của mình dưới ánh nến vì trăng không đủ sáng để nhìn, chỉ đủ để làm cho màn đêm trông như rung rinh và như được chạm khắc trên bạc. Đúng là đêm để Fleur dạo bước, ngoảnh nhìn, và dẫn lối — qua những ngọn đồi xa xăm. Và Jon, với vầng trán ngây thơ nhíu lại, vẽ những nét lên giấy rồi lại xóa đi, viết lại, làm mọi thứ cần thiết để hoàn thiện một tác phẩm nghệ thuật; và cậu có một cảm giác giống như những cơn gió mùa Xuân hẳn phải có, khi cố gắng cất lên những bài ca đầu tiên giữa những chồi hoa sắp nở. Jon là một trong những cậu bé (không nhiều) mà tình yêu cái đẹp được nuôi dưỡng tại gia đã tồn tại sau quãng đời học đường. Tất nhiên là cậu phải giữ kín điều đó cho riêng mình, đến mức ngay cả thầy dạy vẽ cũng không biết; nhưng nó vẫn ở đó, tinh tế và trong trẻo bên trong cậu. Và bài thơ của cậu đối với cậu thật què quặt và cứng nhắc so với màn đêm đầy cánh bay. Nhưng dù sao, cậu vẫn giữ nó lại. Nó là một "con quái vật", nhưng còn hơn là không có gì để biểu đạt những điều không thể diễn tả. Và cậu nghĩ với một chút bối rối: 'Mình sẽ không thể cho Mẹ xem bài này được'. Cậu ngủ rất ngon khi cuối cùng cũng thiếp đi, choáng ngợp bởi những điều mới lạ.