Trong phòng ăn màu cam và xanh nhạt của Swithin, hướng ra Công viên, chiếc bàn tròn được bày biện mười hai chỗ.

Một chiếc đèn chùm pha lê mài lắp đầy nến thắp sáng lơ lửng như một khối thạch nhũ khổng lồ ở chính giữa, tỏa ánh hào quang rực rỡ lên những chiếc gương viền mạ vàng lớn, những phiến đá cẩm thạch trên mặt bàn phụ, và những chiếc ghế bọc vàng nặng nề với phần đệm thêu kiểu crewel. Mọi thứ đều minh chứng cho niềm đam mê cái đẹp đã bám rễ sâu xa trong mỗi gia đình từng phải tự mình vươn lên để bước vào Giới Thượng lưu, thoát khỏi cội nguồn thô tục hơn của Tự nhiên. Swithin quả thực có sự bất mãn với nét giản dị, một tình yêu dành cho đồ đồng mạ vàng, những điều vẫn luôn khẳng định ông trước các chiến hữu là một người có gu thẩm mỹ cao, dẫu có phần xa hoa; và từ nhận thức rằng không ai có thể bước vào phòng của ông mà không nhận ra ông là một người giàu có, ông đã thu được một niềm hạnh phúc vững chãi và lâu bền thứ mà có lẽ không hoàn cảnh nào khác trong đời mang lại cho ông.

Kể từ khi từ giã nghề môi giới đất đai—một nghề mà ông cho là đáng chê trách, nhất là bộ phận đấu giá—ông đã hoàn toàn đắm mình trong những sở thích mang tính quý tộc bẩm sinh.

Sự xa hoa hoàn hảo của những năm tháng xế chiều đã bao bọc lấy ông như một con ruồi trong đường; và tâm trí ông, nơi rất ít chuyện diễn ra từ sáng đến tối, chính là điểm giao của hai cảm xúc kỳ lạ đối lập nhau: một sự thỏa mãn âm ỉ và bền bỉ rằng ông đã tự tay tạo dựng con đường và cơ nghiệp cho chính mình, cùng ý thức rằng một người có địa giá như ông đáng lẽ không bao giờ nên để tâm trí mình vấy bẩn bởi công việc.

Ông đứng bên chiếc tủ đựng chén đĩa trong chiếc áo lê-gê màu trắng gắn những chiếc khuy vàng và mã não lớn, nhìn người hầu phòng vặn chặt cổ ba chai sâm-panh sâu hơn vào những xô đựng đá. Giữa các đầu cổ áo dựng đứng của ông—thứ mà dẫu khiến ông đau đớn mỗi khi chuyển động, ông quyết không đời nào chịu sửa đổi—phần thịt tái nhợt dưới cằm vẫn bất động. Đôi mắt ông láo liên từ chai này sang chai khác. Ông đang cân nhắc, và ông lập luận thế này: Jolyon uống một ly, cùng lắm là hai, nó giữ gìn sức khỏe lắm. James thì dạo này chẳng nuốt nổi rượu nữa rồi. Nicholas—hắn với Fanny chắc có húp nước lã thì ông cũng chẳng ngạc nhiên! Soames thì không thèm chấp; mấy cậu cháu trẻ tuổi này—Soames ba mươi mốt tuổi rồi—thì uống sao nổi! Nhưng còn Bosinney?

Khi chạm trán trong cái tên của kẻ xa lạ này một điều gì đó nằm ngoài tầm hiểu biết của mình, Swithin khựng lại. Một mối hoài nghi dâng lên trong lòng ông! Thật khó mà đoán trước được! June mới chỉ là một cô thiếu niện, lại đang yêu nữa chứ! Emily (vợ James) thì rất thích một ly sâm-panh ngon. Còn Juley tội nghiệp, hồn nhiên làm sao, rượu chè gì nổi với cái lưỡi chẳng biết mùi vị ấy. Lại nói đến Hatty Chessman! Ý nghĩ về người bạn cũ này khiến một đám mây suy tư làm che mờ đi vẻ trong veo hoàn hảo của đôi mắt ông: Ông sẽ chẳng ngạc nhiên nếu bà ta nốc cạn nửa chai!

Nhưng khi nghĩ đến vị khách còn lại, một vẻ mặt giống như loài mèo chuẩn bị cất tiếng gừ rừ bỗng thoáng qua nét mặt già nua của ông: Vợ Soames! Cô ấy có thể uống không nhiều, nhưng sẽ thưởng thức trọn vẹn từng giọt; thật là một niềm vui khi được ban cho cô ấy loại rượu ngon! Một người phụ nữ xinh đẹp—và rất đỗi đồng điệu với ông!

Ý nghĩ về nàng tựa như chính dòng rượu sâm-panh vậy! Thật là một niềm vinh hạnh khi được khoản đãi một thứ rượu hảo hạng cho một người phụ nữ trẻ tuổi trông thật duyên dáng, biết cách ăn mặc, với cung cách thanh lịch, hoàn toàn khác biệt—thật là một niềm vui khi được tiếp đón nàng. Giữa các chóp cổ áo, ông khẽ cử động đầu một cái nhẹ nhàng và đau đớn đầu tiên trong buổi tối.

“Adolf!” ông nói. “Khui thêm một chai nữa.”

Chính bản thân ông có lẽ cũng sẽ uống khá nhiều, bởi nhờ có đơn thuốc của Blight, ông thấy sức khỏe của mình cực kỳ sung mãn, và ông đã cẩn thận không ăn chút bữa trưa nào. Đã mấy tuần nay ông không cảm thấy khỏe đến thế. Bĩu cái môi dưới ra, ông đưa ra những chỉ thị cuối cùng:

“Adolf, nhớ chan thêm chút sốt Tây Ấn khi nào mang đùi lợn muối lên nhé.”

Bước vào phòng chờ, ông ngồi xuống mép một chiếc ghế, hai đầu gối dang rộng; và vóc dáng cao lớn, cồng kềnh của ông lập tức bị bao bọc trong một vẻ bất động kỳ lạ, nguyên thủy đầy vẻ chờ đợi. Ông sẵn sàng đứng dậy bất cứ lúc nào khi có hiệu lệnh. Đã mấy tháng nay ông không tổ chức tiệc tối nào. Bữa tối để chúc mừng lễ đính hôn của June này thoạt đầu có vẻ tẻ nhạt (trong dòng họ Forsytes, phong tục cử hành lễ đính hôn bằng các bữa yến tiệc vẫn được tuân thủ một cách vô cùng tôn kính), nhưng sau khi đã vượt qua những công sức gửi thiệp mời và đặt món ăn, ông cảm thấy phấn chấn một cách dễ chịu.

Và cứ ngồi như thế, tay cầm chiếc đồng hồ, béo tốt, nhẵn nhụi và vàng óng, tựa như một khối bơ dẹt hình cầu, ông chẳng nghĩ ngợi gì cả.

Một người đàn ông cao kều, để ria mép hai bên, từng làm việc cho Swithin nhưng nay đã chuyển sang bán rau quả, bước vào và xướng tên:

“Bà Chessman, bà Septimus Small!”

Hai người phụ nữ bước tới. Người đi đầu, mặc toàn bộ một cây đỏ rực, có những mảng màu tương tự lớn hằn sâu trên hai gò má, cùng ánh mắt sắc lạnh, bạo dâng. Bà ta tiến thẳng về phía Swithin, chìa ra một bàn tay bọc trong chiếc găng tay dài màu hoa anh thảo:

“Ồ! Swithin,” bà nói, “tôi đã gặp anh đâu ngần ấy năm. Anh khỏe cả chứ? Ơ kìa, chàng trai thân mến của tôi, sao dạo này trông anh mập mạp lên nhiều thế!”

Sự bất động của đôi mắt Swithin là dấu hiệu duy nhất tố cáo cảm xúc. Một nỗi giận câm lặng và cằn cỗi dâng lên trong lồng ngực ông. Mập mạp là một điều thô tục, việc mở miệng nói người khác mập mạp lại càng thô tục hơn; ông chỉ có lồng ngực vạm vỡ, chứ chẳng có gì khác. Quay sang người em gái, ông nắm lấy bàn tay bà, cất giọng ra lệnh:

“Chào em, Juley.”

Bà Septimus Small là người cao nhất trong bốn chị em; khuôn mặt già nua hiền lành, bầu bĩnh của bà đã có phần trở nên đanh lại; một cơ số những cái trĩu môi bám chi chít khắp khuôn mặt, tựa như thể nó đã bị giam hãm trong một chiếc mặt nạ bằng lưới sắt cho đến tận tối nay, để rồi khi bất chợt được tháo ra, lại để lại những ngấn thịt bướng bỉnh khắp dung nhan bà. Ngay cả đôi mắt bà cũng đang trĩu xuống giận hờn. Đó là cách bà ghi dấu sự uất hận vĩnh viễn của mình trước sự ra đi của Septimus Small.

Bà khá nổi tiếng với thói quen nói hớ, và cứng đầu như mọi kẻ cùng dòng giống, một khi đã lỡ lời, bà sẽ bám chặt lấy câu nói đó rồi bồi thêm một câu hớ hênh khác, cứ thế tiếp diễn. Cùng với cái chết của người chồng, tính ương ngạnh của gia đình, sự thực tế đến trần trụi của dòng họ đã trở nên cằn cỗi bên trong con người bà. Là một kẻ lắm điều, nếu được tạo cơ hội, bà có thể huyên thuyên suốt hàng giờ liền chẳng chút sinh khí, kể lể với một âm hưởng đơn điệu tựa sử thi về vô số lần mà Vận Mệnh đã đối xử bất công với mình; bà chẳng bao giờ nhận ra rằng những người lắng nghe đang thầm đồng cảm với Vận Mệnh, bởi trái tim bà thực ra rất đỗi nhân hậu.

Tội nghiệp thay, vì đã có quãng thời gian dài ngồi bên giường bệnh của Small (một người có thể trạng kém), bà đã nhiễm lấy thói quen đó, để rồi sau này có vô số dịp bà phải ngồi suốt khoảng thời gian dài đằng đẵng để dỗ dành những người bệnh, trẻ em cùng những mảnh đời bất hạnh khác, và bà chưa bao giờ có thể rũ bỏ được cảm giác rằng thế gian này là nơi vô ơn nhất mà bất kỳ ai có thể sống. Chủ nhật nối tiếp Chủ nhật, bà ngồi dưới chân vị linh mục vô cùng tài hoa ấy, mục sư Thomas Scoles, người có ảnh hưởng lớn đối với bà; thế nhưng bà lại thành công trong việc khiến tất cả mọi người đều tin rằng ngay cả chuyện đó cũng là một nỗi bất hạnh. Bà đã trở thành một giai thoại trong gia đình, và khi ai đó được nhận xét là mang lại sự phiền toái đặc biệt, người ta thường gọi kẻ đó là một “Juley” chính hiệu. Bản tính trong tâm trí bà hẳn đã giết chết bất cứ ai không phải là người nhà Forsyte khi họ ở tuổi bốn mươi; thế nhưng bà đã bảy mươi hai tuổi, và chưa bao giờ trông phong độ hơn thế. Và người ta cảm thấy ở bà vẫn tiềm tàng những khả năng thụ hưởng mà biết đâu có ngày sẽ bùng phát. Bà sở hữu ba con chim hoàng yến, chú mèo Tommy, và một nửa con vẹt—chung đụng với cô em gái Hester;—và những sinh vật tội nghiệp ấy (được giữ kỹ lưỡng để tránh xa tầm với của Timothy—vốn là kẻ thần kinh yếu đuối khi tiếp xúc với động vật), không giống như con người, nhận thức được rằng bà không thể tránh khỏi việc bị cuộc đời vùi dập, nên đã quấn quýt lấy bà một cách đầy thiết tha.

Tối nay bà diện trang phục lộng lẫy đầy ảm đạm trong chất vải bombazine màu đen, với phần ngực áo màu hoa cà cắt xẻ theo hình tam giác e ấp, và được vương niệm bằng một dải lụa nhung đen quanh chân cổ gầy guộc; trang phục dạ hội kết hợp giữa sắc đen và hoa cà được hầu hết mọi thành viên nhà Forsyte đánh giá là vô cùng đoan trang.

Vừa bĩu môi về phía Swithin, bà vừa nói:

“Ann vẫn hay nhắc đến anh đấy. Lâu lắm rồi anh chẳng chịu sang thăm chúng em lấy một tiếng!”

Swithin đút hai ngón cái vào nách áo lê-gê, đáp lời:

“Ann dạo này yếu lắm rồi; bà ấy nên đi khám bác sĩ đi!”

“Ông và bà Nicholas Forsyte!”

Nicholas Forsyte, nhướng cặp lông mày góc cạnh lên, nở một nụ cười. Trong ngày hôm nay, ông đã thành công trong việc hiện thực hóa một kế hoạch đưa một bộ tộc từ Thượng Ấn Độ đến làm việc trong các mỏ vàng ở Ceylon. Một dự án cưng chiều, cuối cùng đã được thông qua bất chấp muôn vàn khó khăn—ông hoàn toàn có quyền tự hào. Nó sẽ làm tăng gấp đôi sản lượng các mỏ của ông, và như ông vẫn thường đanh thép lập luận, mọi kinh nghiệm đều chỉ ra rằng con người ta đằng nào rồi cũng phải chết; và việc anh ta chết vì tuổi già khốn khổ ngay tại quê hương mình, hay chết sớm vì ẩm ướt dưới đáy một mỏ vàng xứ người, xét cho cùng thì chẳng có mấy ý nghĩa, miễn là thông qua sự thay đổi trong lối sống, anh ta mang lại lợi ích cho Đế quốc Anh.

Năng lực của ông là điều không phải bàn cãi. Vừa ngẩng chiếc mũi gãy lên hướng về phía người đối thoại, ông vừa bổ sung:

“Chỉ vì thiếu vài trăm tên nhãi đó mà chúng ta đã không trả cổ tức suốt nhiều năm nay, và các anh hãy nhìn giá cổ phiếu mà xem. Tôi chẳng tài nào bán nổi mười shilling cho chúng nữa là.”

Ông cũng vừa ở Yarmouth về, và trở lại với cảm giác như thể mình vừa cộng thêm ít nhất mười năm tuổi thọ. Ông nắm chặt tay Swithin, cất giọng đầy tiếu lâm:

“Chà, thế là chúng ta lại gặp nhau đây!”

Bà Nicholas, một người phụ nữ tàn tạ, nở một nụ cười vui vẻ đầy sợ sệt sau lưng chồng.

“Ông và bà James Forsyte! Ông và bà Soames Forsyte!”

Swithin khép gót chân lại, dáng điệu vẫn luôn chuẩn mực đến hoàn hảo.

“Chào anh James, chào Emily! Khỏe cả chứ, Soames? Hai người có khỏe không?”

Bàn tay ông ôm trọn lấy bàn tay Irene, và đôi mắt ông lồi ra. Nàng là một người phụ nữ xinh đẹp—hơi tái một chút, nhưng vóc dáng, đôi mắt, hàm răng của nàng kìa! Thật quá phí phạm cho cái gã Soames đó!

Các vị thần đã ban cho Irene đôi mắt nâu thẫm cùng mái tóc vàng óng, sự kết hợp kỳ lạ ấy, thứ kích thích những cái liếc nhìn của đàn ông, vốn được cho là dấu hiệu của một tính cách yếu đuối. Và vẻ nhợt nhạt mềm mại, đầy đặn nơi cổ và bờ vai nàng, ẩn hiện bên trên chiếc váy màu vàng óng, mang lại cho khí chất nàng một vẻ lạ lẫm đầy quyến rũ.

Soames đứng phía sau, dán chặt mắt vào cổ vợ mình. Kim trên chiếc đồng hồ của Swithin, thứ vẫn đang mở cầm trong tay, đã vượt qua con số tám; đã muộn hơn giờ ăn tối nửa tiếng đồng hồ—ông chẳng có bữa trưa nào—và một sự thiếu kiên nhẫn nguyên thủy kỳ lạ dâng lên cuồn cuộn trong lồng ngực ông.

“Thật không giống phong cách của Jolyon chút nào khi đến muộn thế này!” ông cằn nhằn với Irene, vẻ giận dữ không thể kìm nén. “Ta đoán chắc lại là do June giữ chân nó rồi đây!”

“Những kẻ đang yêu thì lúc nào chẳng muộn,” nàng đáp lại.

Swithin trừng mắt nhìn nàng; một màu cam tối sầm nhuộm đỏ hai gò má ông.

“Chúng chẳng có cái quyền nào làm thế cả. Toàn mấy thứ nhảm nhí thời thượng!”

Và ẩn sau cơn bộc phát ấy là bạo lực không thành lời của các thế hệ nguyên thủy dường như đang lầm bầm và cằn nhằn.

“Hãy nói cho cháu nghe chú nghĩ sao về ngôi sao mới của cháu đi, Chú Swithin,” Irene dịu dàng lên tiếng.

Nằm giữa lớp ren trước ngực áo nàng là một ngôi sao năm cánh lấp lánh, được nạm từ mười một viên kim cương. Swithin ngắm nhìn ngôi sao. Ông có một gu thẩm mỹ khá tinh tế về đá quý; chẳng có câu hỏi nào có thể được nghĩ ra khéo léo hơn thế để thu hút sự chú ý của ông.

“Ai tặng cháu món này thế?” ông hỏi.

“Soames.”

Khuôn mặt nàng chẳng hề biến sắc, nhưng đôi mắt nhợt nhạt của Swithin lại lồi cả ra như thể ông vừa đột ngột được ban cho sự minh triết thấu suốt.

“Ta dám cá ở nhà cháu buồn chán lắm,” ông nói. “Bất cứ ngày nào cháu thích sang ăn tối với ta, ta sẽ thết đãi cháu một chai rượu ngon chẳng kém gì bất cứ đâu ở London cả.”

“Cô June Forsyte—Ông Jolyon Forsyte!... Cả ông Bosinney nữa!...”

Swithin cử động cánh tay, cất giọng vang như sấm truyền:

“Vào bàn thôi—vào bàn ăn nào!”

Ông dắt Irene đi trước, với lý do rằng ông đã không khoản đãi nàng từ ngày nàng còn là cô dâu mới. June là phần của Bosinney, người được xếp ngồi giữa Irene và vị hôn thê của mình. Ngồi phía bên kia của June là James cùng bà Nicholas, kế tiếp là cụ Jolyon già với bà James, Nicholas ngồi cạnh Hatty Chessman, còn Soames ngồi với bà Small, hoàn thành vòng tròn quay trở lại vị trí của Swithin.

Những bữa tối gia đình của nhà Forsyte luôn tuân thủ những truyền thống nhất định. Chẳng hạn như, không bao giờ có món khai vị đồ nguội hors d’œuvres. Lý do cho việc này vẫn là một ẩn số. Giả thuyết trong số các thành viên trẻ tuổi cho rằng đó là do giá hàu đắt đỏ đến mức tai tiếng; nhưng có lẽ nguyên nhân bắt nguồn từ mong muốn đi thẳng vào vấn đề, từ một óc thực tế tốt đẹp quyết định ngay lập tức rằng món khai vị chẳng qua chỉ là những thứ nghèo nàn. Chỉ có gia đình James, vì không thể cưỡng lại một phong tục hầu như phổ biến ở Park Lane, nên đôi khi đã phá lệ.

Một bầu không khí im lặng, suýt soát như hờn dỗi, thiếu quan tâm lẫn nhau bao trùm ngay sau khi họ ổn định chỗ ngồi, kéo dài cho đến tận lúc món khai vị đầu tiên được dọn ra, chỉ thỉnh thoảng bị ngắt quãng bởi những câu đại loại như: “Thằng Tom lại trở chứng rồi; tôi chẳng hiểu nổi nó bị làm sao nữa!”—“Tôi đoán chắc bà Ann chẳng mấy khi xuống nhà vào buổi sáng đâu nhỉ?”—“Bác sĩ nhà chị tên là gì thế, Fanny?”—“Stubbs hả?”—“Hắn ta là lang băm!”—“Winifred ư? Nó đẻ nhiều con quá đấy. Phải bốn đứa chứ ít gì? Gầy nhom như cá mắm ấy!”—“Anh mua chai séc-ri này bao nhiêu thế, Swithin? Khô quá so với khẩu vị của tôi!”

Cùng với ly sâm-panh thứ hai, một thứ âm thanh rì rầm bắt đầu vang lên, thứ mà khi được gỡ bỏ những chiếu lệ bên lề và quy về bản nguyên của nó, người ta nhận ra đó chính là tiếng James đang kể chuyện, và câu chuyện này kéo dài đằng đẵng, đôi khi thậm chí lấn át cả thứ mà ai nấy đều thừa nhận là điểm nhấn đỉnh cao của một bữa yến tiệc nhà Forsyte—món “thăn cừu nướng nguyên sống lưng” (saddle of mutton).

Chẳng có thành viên nhà Forsyte nào tổ chức tiệc tối mà lại thiếu đi món thăn cừu nướng nguyên sống lưng. Có một sự đặc quánh đầy dưỡng chất trong món ăn này khiến nó trở nên vô cùng thích hợp cho những con người “ở một vị trí nhất định.” Nó vừa bổ dưỡng lại vừa ngon miệng; kiểu món ăn mà một người đàn ông sẽ nhớ mãi sau khi thưởng thức. Nó mang trong mình cả quá khứ lẫn tương lai, tựa như một khoản tiền gửi vào ngân hàng; và nó là thứ có thể đem ra bàn tán, tranh luận.

Mỗi nhánh trong gia đình đều kiên quyết bám lấy một vùng xuất xứ riêng—cụ Jolyon già thề sống thề chết vùng Dartmoor, James chọn xứ Wales, Swithin trung thành với Southdown, còn Nicholas thì khăng khăng rằng người ta có thể chế nhạo, nhưng chẳng có gì sánh được thịt cừu New Zealand! Riêng Roger, kẻ được coi là “độc nhất vô nhị” trong số các anh em, đã buộc phải tự bịa ra một nguồn gốc của riêng mình, và với một sự tài tình xứng đáng với một kẻ từng sáng tạo ra một nghề nghiệp mới cho các con trai mình, ông đã phát hiện ra một cửa hàng bán thịt cừu kiểu Đức; khi bị mọi người phản đối, ông liền chứng minh lập luận của mình bằng cách chìa ra hóa đơn của hàng thịt, trong đó chứng thực rằng ông đã phải trả nhiều tiền hơn bất kỳ ai khác trong nhà. Chính trong dịp này, cụ Jolyon già, quay sang phía June, đã thốt lên trong một phút lóe sáng triết lý:

“Cháu cứ tin ta đi, nhà Forsytes chúng ta toàn một lũ dở hơi—và khi lớn lên, cháu sẽ tự mình nhận ra điều đó!”

Chỉ riêng Timothy là tách biệt hẳn, bởi dẫu ông vẫn ăn thăn cừu nướng một cách thịnh soạn, nhưng ông tuyên bố rằng mình... sợ nó.

Đối với bất kỳ ai có hứng thú nghiên cứu tâm lý học về gia đình Forsyte, nét đặc trưng vĩ đại về món thăn cừu nướng này có tầm quan trọng hàng đầu; nó không chỉ minh họa cho sự cố chấp của họ, cả về mặt tập thể lẫn cá nhân, mà còn đánh dấu họ thuộc về tầng lớp vĩ đại mang trong cốt cách và bản năng niềm tin vào dinh dưỡng cùng hương vị, tuyệt đối không khuất phục trước bất kỳ ham muốn ủy mị nào dành cho cái đẹp.

Các thành viên trẻ tuổi trong gia đình quả thực có thể bỏ qua hoàn toàn món thịt nướng cục, họ thích gà lợT (guinea-fowl) hay salad tôm hùm hơn—những thứ kích thích trí tưởng tượng và ít dưỡng chất hơn; nhưng đó là vì họ là phụ nữ; hoặc nếu không phải, thì cũng đã bị tha hóa bởi những người vợ, hay bởi những người mẹ, những người vì từng bị bắt phải ăn thịt thăn cừu nướng suốt cả cuộc đời hôn nhân của họ, nên đã ngấm ngầm truyền nỗi hằn học thầm kín đối với món ăn này vào tận huyết quản của con trai họ.

Cuộc tranh cãi vĩ đại về món thăn cừu nướng vừa khép lại thì một chiếc đùi lợn muối Tewkesbury được dọn ra, đi kèm với một chút xíu sốt Tây Ấn—Swithin mất quá nhiều thời gian cho món này đến nỗi ông gây ra sự tắc nghẽn trong tiến trình của bữa tối. Để có thể dồn toàn tâm toàn ý thưởng thức nó, ông tạm dừng cuộc trò chuyện.

Từ chỗ ngồi bên cạnh bà Septimus Small, Soames đang đit quan sát. Hắn có lý do riêng của mình, liên quan đến một dự án xây dựng tâm huyết, trong việc quan sát Bosinney. Kiến trúc sư này có thể phù hợp với mục đích của hắn; hắn trông có vẻ thông minh, khi đang ngồi ngả người ra sau ghế, mặt đăm chiêu dùng vụn bánh mì dựng lên những con thành lũy nhỏ. Soames nhận thấy bộ lễ phục của hắn được cắt may khéo léo, nhưng lại quá chật, như thể được may từ nhiều năm trước.

Hắn thấy Bosinney quay sang Irene và nói gì đó, và khuôn mặt nàng bừng sáng lên—nét rạng rỡ mà hắn vẫn thường thấy nàng dành cho những người khác—chứ chưa bao giờ dành cho chính hắn. Hắn cố gắng tóm lấy nội dung họ đang trao đổi, nhưng dì Juley lại đang cất lời.

Chẳng phải điều đó vẫn luôn có vẻ vô cùng phi thường đối với Soames hay sao? Mới Chủ nhật tuần trước thôi, thân ái làm sao, ngài Scoles đã tỏ ra vô cùng hóm hỉnh trong bài giảng của mình, đầy vẻ châm biếm: “Vì ích lợi gì,” ngài ấy đã nói thế, “nếu một người có được cả linh hồn mình, nhưng lại đánh mất toàn bộ tài sản?” Đó, ngài ấy bảo, chính là châm ngôn của tầng lớp trung lưu; vậy thì, ý ngài ấy là gì cơ chứ? Tất nhiên, đó có thể là điều mà những kẻ thuộc tầng lớp trung lưu vẫn tin tưởng—bà nào có rõ; vậy Soames nghĩ thế nào?

Hắn lơ đễnh đáp: “Sao cháu lại biết được chứ? Mà cái tay Scoles ấy là một kẻ bịp bợm, phải không dì?” Bởi Bosinney đang đảo mắt nhìn quanh bàn ăn, như thể đang chỉ trỏ những nét kỳ dị của các vị khách, và Soames tự hỏi không biết hắn ta đang nói gì. Qua nụ cười trên môi, rõ ràng Irene đang đồng tình với những lời nhận xét đó. Nàng dường như lúc nào cũng đồng tình với người khác.

Đôi mắt nàng đang hướng về phía hắn; Soames liền vội vã hạ mi mắt xuống. Nụ cười trên môi nàng đã vụt tắt.

Một kẻ bịp bợm ư? Nhưng ý Soames là sao chứ? Nếu ngài Scoles là một kẻ bịp bợm, mà lại là một mục sư—thì bất kỳ ai cũng có thể như thế sao—thật là khủng khiếp!

“Vâng, thì chúng chính là thế đấy!” Soames đáp.

Giữa khoảnh khắc im lặng đầy kinh hãi của dì Juley, hắn hứng được vài từ thốt ra từ miệng Irene nghe như: “Hãy từ bỏ mọi hy vọng, hỡi những ai bước chân vào đây!”

Nhưng Swithin đã ăn xong đùi lợn muối của ông.

“Anh hay đến đâu để mua nấm thế?” ông đang cất giọng ngọt ngào như một vị cận thần để hỏi Irene; “cháu nên ghé qua chỗ Smileybob ấy—hắn sẽ cung cấp nấm tươi cho cháu. Mấy cái tên tiểu thương ấy chẳng chịu nhọc công chút nào đâu!”

Irene quay sang đáp lời ông, và Soames thấy Bosinney đang dõi theo nàng rồi tự mỉm cười một mình. Hắn ta có một nụ cười thật kỳ lạ. Một vẻ ngây ngô nửa vời, giống như một đứa trẻ mỉm cười khi chúng cảm thấy vừa ý. Còn về biệt danh mà George đặt cho hắn—“Tên cướp biển”—hắn thấy chẳng có gì to tát. Và, khi thấy Bosinney quay sang June, Soames cũng mỉm cười—nhưng là một nụ cười đầy cay độc—hắn không ưa June, và con bé trông có vẻ chẳng mấy vui vẻ gì.

Điều này cũng chẳng có gì ngạc nhiên, bởi con bé vừa mới có cuộc trao đổi sau đây với James:

“Con đã ghé lại bên sông trên đường về nhà, Chú James, và thấy một vị thế tuyệt đẹp để cất nhà.”

James, một kẻ ăn chậm và nhai kỹ, liền khựng lại quá trình nghiền thức ăn.

“Hả?” ông ta nói. “Thế à, chỗ nào thế?”

“Ngay gần Pangbourne.”

James nhét một miếng giăm-bông vào miệng, và June chờ đợi.

“Ta đoán là cháu cũng chẳng rõ đất đai ở vùng đó có phải là đất tư sở vĩnh viễn (freehold) hay không nhỉ?” cuối cùng ông ta mới cất lời hỏi. “Cháu có biết tí gì về giá đất ở mạn đó không?”

“Vâng,” June đáp; “cháu đã đi dò hỏi rồi.” Khuôn mặt nhỏ nhắn và kiên quyết của con bé dưới mái tóc màu đồng hằn lên vẻ háo hức và rạng rỡ đầy khả nghi.

James nhìn con bé với thái độ của một quan tòa thẩm vấn.

“Cái gì? Cháu không có ý định mua đất đấy chứ!” ông ta thốt lên, đánh rơi cả chiếc nĩa xuống.

June vô cùng phấn khích trước sự quan tâm của ông. Từ lâu đây đã là kế hoạch ấp ủ của con bé rằng các ông chú của nó nên tự mưu ích cho bản thân đồng thời giúp đỡ Bosinney bằng cách xây những ngôi nhà vùng quê.

“Tất nhiên là không rồi,” con bé nói. “Cháu nghĩ đó sẽ là một địa điểm tuyệt vời để—chú hoặc—ai đó cất một ngôi nhà miền quê chứ!”

James liếc nhìn con bé, rồi nhét miếng giăm-bông thứ hai vào miệng....

“Đất đai ở mạn đó chắc phải đắt lắm,” ông ta lẩm bẩm.

Thứ mà June lầm tưởng là sự quan tâm cá nhân hóa ra chỉ là sự hào hứng vô tình của bất kỳ tên nhà giàu Forsyte nào khi nghe đến một mối hời đang có nguy cơ lọt vào tay kẻ khác. Nhưng con bé từ chối nhìn nhận sự vụt mất cơ hội của mình, và tiếp tục khăng khăng bảo vệ quan điểm.

“Chú phải về vùng quê ở đi chứ, Chú James. Ước gì cháu có thật nhiều tiền, cháu sẽ không thèm ở lại London thêm một ngày nào nữa.”

James bị kích động đến tận xương tủy; ông ta không ngờ cô cháu gái mình lại ôm ấp những quan điểm thẳng thừng đến thế.

“Sao cháu lại xúi ta về quê?” James hậm hực bắt đầu. “Mua đất đai—cháu tưởng tượng ta mua đất, xây nhà thì được tích sự gì chứ?—ta chẳng đời nào thu lại nổi bốn phần trăm tiền lãi cho khoản đầu tư ấy đâu!”

“Thì sao chứ? Chú sẽ có không khí trong lành mà.”

“Không khí trong lành!” James la lên; “ta thèm không khí trong lành để làm cái quái gì cơ chứ?”

“Cháu cứ ngỡ là bất kỳ ai cũng thích không khí trong lành chứ,” June khinh khỉnh đáp.

James dùng khăn ăn lau toàn bộ miệng.

“Cháu chẳng biết giá trị của đồng tiền là gì cả,” ông ta nói, né tránh ánh mắt con bé.

“Vâng! Và cháu hy vọng mình sẽ chẳng bao giờ biết đến nó!” và cắn chặt môi trong nỗi uất hận không gì tả xiết, tội nghiệp June im bặt.

Tại sao gia đình cô lại giàu có đến thế, trong khi Phil chẳng bao giờ biết tiền mua thuốc lá ngày mai sẽ từ đâu chui ra? Tại sao họ không thể làm gì đó giúp anh ấy? Nhưng họ quá ích kỷ. Tại sao họ không chịu xây những ngôi nhà miền quê kia chứ? Con bé mang trọn vẹn nét ngây thơ đầy tính giáo điều vốn vô cùng đáng thương, và đôi khi lại đạt được những thành tựu vĩ đại. Bosinney, người mà cô quay sang cầu cứu trong cơn bẽ bàng, đang bận trò chuyện với Irene, và một gáo nước lạnh dội xuống tâm hồn June. Đôi mắt cô trở nên kiên định vì giận dữ, giống hệt đôi mắt của cụ Jolyon mỗi khi ý muốn của cụ bị trái ý.

James cũng vô cùng bất an. Ông ta cảm thấy như thể có kẻ đang đe dọa quyền được đầu tư tiền với mức lãi suất năm phần trăm của mình. Jolyon đã chiều hư con bé rồi. Không một đứa con gái nào của ông ta dám thốt ra câu nói đó. James xưa nay vẫn cực kỳ hào phóng với các con, và ý thức về điều đó càng làm ông ta cảm thấy xót xa thêm bội phần. Ông ta thừ người nghịch đống dâu tây trên đĩa, rồi tưới đẫm kem lên chúng và ăn ngấu nghiến; ít ra thì đám quả này cũng đừng hòng trốn thoát khỏi tay ông ta.

Bảo sao ông ta không bấn loạn cho được. Đã năm mươi bốn năm ròng (ông ta được kết nạp làm luật sư vào ngày sớm nhất mà luật pháp cho phép) ngụp lặn trong việc sắp xếp các khoản thế chấp, bảo tồn các khoản đầu tư ở mức lãi suất cao và an toàn tuyệt đối, tiến hành các cuộc đàm phán dựa trên nguyên tắc vét cạn mức tối đa có thể từ người khác sao cho vẫn tương thích với sự an toàn của khách hàng lẫn chính mình, trong những tính toán về khả năng tài chính chính xác của mọi mối quan hệ trong đời, cuối cùng ông ta đã suy nghĩ hoàn toàn bằng thuật ngữ tiền bạc. Tiền bạc giờ đây là ánh sáng, là lăng kính để ông nhìn đời, thứ mà nếu thiếu nó thì ông thực sự không tài nào nhìn nổi, thực sự chẳng thể nhận thức được các hiện tượng sự vật; và để cho câu nói “Con hy vọng mình sẽ chẳng bao giờ biết đến giá trị của đồng tiền!” văng thẳng vào mặt, khiến ông ta vừa đau buồn vừa tức tối. Ông ta thừa biết đó chỉ là lời vô nghĩa, bằng không nó đã khiến ông ta hoảng sợ rồi. Thế giới này đang xoay chuyển về đâu thế này! Tuy nhiên, khi chợt nhớ lại câu chuyện của tiểu Jolyon, ông ta cảm thấy được an ủi đôi chút, bởi với một người cha như thế thì còn mong đợi gì hơn! Điều này lái suy nghĩ của ông ta sang một ngã rẽ thậm chí còn khó chịu hơn. Thế rốt cuộc tất cả những lời đồn đại về Soames và Irene là sao?

Giống như trong mọi gia đình tự trọng khác, một khu chợ đã được thiết lập nơi những bí mật gia đình được đem ra trao đổi và cổ phiếu gia đình được định giá. Người ta đồn đại trên thị trường chứng khoán nhà Forsyte rằng Irene đang hối hận vì cuộc hôn nhân của mình. Sự hối hận đó không được lòng mọi người. Lẽ ra nàng phải biết rõ ý muốn của mình; chẳng có người phụ nữ đáng tin cậy nào lại mắc những sai lầm ngớ ngẩn thế này.

James chua chát ngẫm nghĩ rằng họ có một ngôi nhà tươm tất (hơi nhỏ một chút) ở một vị trí xuất sắc, không con cái, và chẳng có chút rắc rối tài chính nào. Soames vốn là kẻ kín tiếng về chuyện riêng tư, nhưng hẳn hắn ta phải gom góp được một gia tài khá ấm cúng. Hắn có một nguồn thu nhập tuyệt vời từ công việc hành nghề—bởi Soames, giống như cha mình, là thành viên của hãng luật trứ danh Forsyte, Bustard và Forsyte—và từ trước đến nay vẫn luôn rất cẩn trọng. Hắn cũng làm ăn cực kỳ khấm khá với một số khoản thế chấp mà hắn đứng ra thâu tóm—vài pha tịch thu tài sản đúng lúc—đúng là những cú ăn may tuyệt đỉnh!

Chẳng có lý do gì để Irene không được hạnh phúc, thế mà người ta lại đồn nàng đang đòi ra ở riêng một phòng. Ông ta thừa biết cái kết cục của chuyện đó sẽ đi về đâu. Đâu phải chuyện Soames nát rượu.

James liếc nhìn cô con dâu. Cái liếc nhìn lén lút ấy vừa lạnh lùng vừa hoài nghi. Chứa đựng trong đó là cả sự van nài lẫn sợ hãi, cùng ý thức về nỗi ấm ức cá nhân. Tại sao ông ta lại cứ phải bận lòng vì mấy chuyện này cơ chứ? Rất có thể tất cả chỉ là trò nhảm nhí; phụ nữ đúng là giống loài kỳ quặc! Họ phóng đại mọi thứ lên khiến chẳng biết đường nào mà lần; rồi thì, chẳng ai thèm kể cho ông ta nghe điều gì, tự thân ông ta phải đi dò la mọi thứ. Lại một lần nữa, ông ta lén nhìn Irene, rồi từ nàng nhìn xéo sang Soames. Hắn ta, đang lắng nghe dì Juley, ngước mắt lên, ném ánh nhìn lấm lét dưới chân mày về phía Bosinney.

“Ta thừa biết nó cưng chiều con bé đấy chứ,” James nghĩ bụng. “Hãy nhìn cách nó suốt ngày mua quà cáp cho vợ mà xem.”

Và sự vô lý phi thường trong thái độ bất mãn của nàng giáng vào ông ta với sức mạnh ngày càng gia tăng. Thật đáng tiếc, nàng đúng là một ả đàn bà nhỏ nhắn cuốn hút, và ông—James—thậm chí sẽ thực sự rất quý mến nàng nếu nàng chịu buông lơi chút đỉnh. Dạo gần đây nàng lại qua lại thân thiết với June; điều đó chẳng mang lại chút tốt đẹp nào cho nàng cả, chắc chắn là chẳng có gì tốt đẹp rồi. Nàng đang dần có những chính kiến riêng cho mình. Ông ta chẳng hiểu nàng ôm ấp mấy thứ đó làm gì. Nàng đang có một mái ấm đủ đầy, và mọi thứ mà nàng có thể ước ao. Ông ta cảm thấy bạn bè của nàng lẽ ra phải do người khác lựa chọn thay nàng. Cứ tiếp tục thế này thì thật nguy hiểm.

Quả thực, June với thói quen bênh vực những mảnh đời bất hạnh, đã khơi ra từ miệng Irene một lời thú nhận, và đổi lại, đã giảng giải cho nàng sự cần thiết phải đối mặt với cái ác, dẫu có phải bằng sự ly thân đi chăng nữa. Nhưng dẫu đứng trước những lời khuyên nhủ ấy, Irene vẫn giữ một sự im lặng đầy ủ rũ, như thể nàng thấy ý nghĩ về cuộc đấu tranh này được thực hiện một cách lạnh lùng là một điều gì đó khủng khiếp. Nàng từng nói với June rằng hắn sẽ không bao giờ buông tha cho nàng đâu.

“Ai thèm quan tâm chứ?” June thét lên; “cứ để hắn làm những gì hắn thích—cháu chỉ việc kiên định đến cùng!” Và con bé đã không ngần ngại thốt lên những lời đại loại thế này ở nhà Timothy; James, khi nghe được chuyện đó, đã cảm thấy một sự phẫn nộ và kinh hoàng hoàn toàn tự nhiên.

Sẽ ra sao nếu Irene nổi cơn tam bành đòi—ông ta hầu như không dám hình dung nổi từ ngữ—đòi bỏ Soames? Nhưng ông ta cảm thấy ý nghĩ đó quá đỗi không thể chịu đựng được nên đã ngay lập tức gạt phăng đi; những viễn cảnh tối tăm mà nó gợi lên, âm thanh của những chiếc lưỡi gia đình đang ong méo bên tai, nỗi kinh hoàng khi một vụ bê bối hiển hiện lại xảy ra quá gần mình, xảy ra với chính một trong những đứa con của ông ta! May mắn thay, nàng chẳng có xu dính túi—chỉ vẻn vẹn năm mươi bảng một năm còm cõi! Và ông ta nghĩ về người Heron đã khuất, kẻ chẳng có nổi một xu để lại cho con gái, với vẻ khinh miệt. Cắm cúi trầm ngâm bên ly rượu, hai chân dài vắt chéo dưới gầm bàn, ông ta hoàn toàn quên mất việc đứng dậy khi đám phụ nữ rời khỏi phòng. Ông ta sẽ phải nói chuyện với Soames—sẽ phải đặt hắn vào trạng thái cảnh giác; họ không thể cứ tiếp tục sống thế này mãi được, nhất là khi một kịch bản tồi tệ như vậy đã hiện lên trong đầu ông ta. Và ông ta nhận thấy với một vẻ bất mãn chua chát rằng June đã bỏ lại những chiếc ly vẫn còn đầy ắp rượu.

“Con mụ nhãi ranh đó chính là thủ phạm đằng sau tất cả,” ông ta ngẫm ngợi; “Irene đời nào tự nghĩ ra mấy trò ấy.” James đúng là một kẻ giàu trí tưởng tượng.

Giọng nói của Swithin đã kéo ông ta ra khỏi dòng trầm tư.

“Tôi đã mua nó với giá bốn trăm bảng,” ông ta đang nói. “Tất nhiên nó là một tác phẩm nghệ thuật chính hiệu rồi.”

“Bốn trăm á! Hừm! Số tiền lớn phết đấy chứ!” Nicholas hùa theo.

Vật thể được nhắc đến là một nhóm tượng điêu khắc tinh xảo bằng đá cẩm thạch Ý, được đặt trên một chiếc bệ cao (cũng bằng đá cẩm thạch), tỏa ra một bầu không khí văn hóa đậm đặc khắp căn phòng. Các bức tượng phụ trợ, gồm sáu bức, nữ giới, khỏa lạp, và mang phong cách chế tác vô cùng hoa mỹ, đều đang chĩa tay về phía bức tượng trung tâm—cũng khỏa thân và là nữ—đang chỉ tay vào chính mình; và tất cả những điều đó mang lại cho người quan sát một cảm giác vô cùng dễ chịu về giá trị to tát của tác phẩm. Dì Juley, ngồi gần như đối diện, đã phải trải qua những khoảnh khắc vô cùng khó khăn để kiềm chế không nhìn chằm chằm vào nó suốt cả buổi tối.

Cụ Jolyon lên tiếng; chính cụ là người đã khơi mào cuộc tranh luận.

“Bốn trăm cái con khỉ khô ấy! Đừng có nói với tao là mày vứt ra tận bốn trăm để mua cái thứ đó nhé?”

Giữa các đầu cổ áo, chiếc cằm của Swithin thực hiện chuyển động dao động đầy đau đớn thứ hai trong buổi tối.

“Bốn-trăm-bảng, tiền mặt hẳn hoi đấy; không kém đi một xu. Tôi chẳng hối tiếc gì đâu. Nó không phải là loại đồ Anh tầm thường đâu—đây là phong cách Ý hiện đại chính hiệu đấy!”

Soames nhếch một góc miệng cười mỉm, rồi nhìn sang phía Bosinney. Viên kiến trúc sư đang nhe răng cười sau làn khói thuốc lá. Lúc này trông hắn thực sự giống một tên cướp biển hơn bao giờ hết.

“Có rất nhiều công sức lao động đổ vào đấy chứ,” James vội vã nhận xét, người thực sự bị chinh phục bởi kích cỡ của cụm tượng. “Đem ra nhà đấu giá Jobson bán khéo lại đắt hàng ấy chứ.”

“Cái gã thợ ngoại quốc nghèo khổ đã tạc nên nó,” Swithin tiếp lời, “đã đòi tôi tận năm trăm—tôi chỉ đưa hắn bốn trăm thôi. Đáng giá tám trăm cơ đấy. Trông nửa đói nửa rét, tội nghiệp cái thằng quỷ sứ nghèo!”

“À!” Nicholas bất chợt hùa vào, “mấy gã họa sĩ nghèo túng, tiều tụy ấy đấy; tao thấy lạ không biết chúng sống kiểu gì nổi. Nào là cậu Flageoletti trẻ tuổi, kẻ mà Fanny và mấy đứa con gái cứ hay mời đến nhà để kéo đàn vĩ cầm; nếu hắn kiếm được một trăm bảng một năm thì đó đúng là kỳ tích lớn nhất đời hắn rồi đấy!”

James lắc đầu. “Ừ!” ông ta nói, “tao chịu không hiểu chúng sống kiểu gì nổi!”

Cụ Jolyon đã đứng dậy, tay ngậm xì-gà, tiến đến tận nơi để soi xét kỹ cụm tượng.

“Cho hai đồng tao cũng đéo thèm lấy!” cuối cùng cụ phán quyết.

Soames thấy cha mình và Nicholas lo lắng liếc nhìn nhau; và ở phía bên kia của Swithin, Bosinney vẫn đang chìm khuất trong màn khói thuốc.

“Không biết hắn nghĩ gì về tác phẩm này nhỉ?” Soames thầm nghĩ, vì hắn thừa thừa biết cụm tượng này đã lỗi thời từ đời nào rồi; hoàn toàn thuộc về thế hệ trước. Nhà đấu giá Jobson từ lâu đã chẳng thèm tiêu thụ những tác phẩm nghệ thuật kiểu này nữa.

Câu trả lời của Swithin cuối cùng cũng cất lên. “Mày thì biết cái quái gì về tượng đồng chứ. Mày chỉ có mấy bức tranh phong cảnh, và hết!”

Cụ Jolyon quay trở lại chỗ ngồi, nhả ra một ngụm khói xì-gà. Chắc chắn là cụ chẳng dại gì mà dây dưa tranh luận với một gã bảo thủ cứng đầu như Swithin, bướng bỉnh như một con lừa, kẻ từ trước đến nay chẳng bao giờ phân biệt nổi một bức tượng với một... cái mũ rơm.

“Đồ thạch cao!” đó là tất cả những gì cụ thốt lên.

Swithin đã đến mức thể lực không cho phép để mà nổi khùng lên nữa; nắm đấm của ông ta nện thẳng xuống mặt bàn.

“Thạch cao cái đầu mày! Tao muốn xem nhà mày có món đồ nào khá khẩm được một nửa thế này không hả!”

Và ẩn sau lời phát biểu ấy dường như lại vang lên thứ bạo lực gầm rú của những thế hệ nguyên thủy.

Chính James là người đã giải cứu tình thế.

“Nào, thế ý anh thế nào, thưa anh Bosinney? Anh là kiến trúc sư cơ mà; anh phải rành mọi thứ về tượng đồng với chả điêu khắc chứ!”

Mọi ánh mắt đều đổ dồn về phía Bosinney; tất cả đều chờ đợi với một vẻ mặt đầy ngờ vực và kỳ lạ để chờ câu trả lời của hắn.

Và Soames, lần đầu tiên cất tiếng hỏi:

“Đúng thế, Bosinney, anh nói sao nào?”

Bosinney điềm tĩnh đáp:

“Đó là một tác phẩm đáng chú ý.”

Lời nói của hắn hướng về phía Swithin, còn đôi mắt lại nở nụ cười ranh mãnh với cụ Jolyon; chỉ có duy nhất Soames là vẫn chưa thỏa mãn.

“Đáng chú ý ở điểm nào chứ?”

“Ở sự ngây ngô của nó.”

Câu trả lời được tiếp nối bởi một khoảng lặng đầy ấn tượng; chỉ riêng Swithin là không tài nào chắc chắn được liệu đó có phải là một lời khen ngợi hay không.