Tại sàn giao dịch Forsyte, thông báo về cái chết của Jolly giữa một nhóm binh sĩ đã gây ra những cảm xúc lẫn lộn. Thật kỳ lạ khi đọc tin Jolyon Forsyte (đời thứ năm tính theo dòng thừa kế trực hệ) đã bỏ mạng vì bệnh tật khi đang phục vụ đất nước, mà lại không thể cảm nhận được nỗi đau một cách cá nhân. Tin tức ấy làm sống lại mối hận thù cũ đối với người cha vì đã tự dứt bỏ gia đình. Bởi uy thế của cụ Jolyon già vẫn còn đó, nên những người nhà Forsyte khác chưa bao giờ hoàn toàn cảm thấy — như lẽ ra có thể đoán trước — rằng chính họ mới là những kẻ đã truất quyền thừa kế của con cháu cụ vì những hành vi ngang bướng. Tất nhiên, tin tức đó càng làm tăng thêm sự quan tâm và lo lắng về Val; nhưng ngặt nỗi họ của Val là Dartie, và dẫu cậu có tử trận hay được trao Huân chương Victoria đi chăng nữa, thì điều đó cũng chẳng thể nào giống như việc mang họ Forsyte. Ngay cả những thương vong hay vinh quang thuộc về nhà Haymans cũng không thực sự thỏa đáng. Niềm tự hào gia tộc cảm thấy như thể mình bị lừa gạt.

Vì thế, không ai — và nhất là Soames, người luôn giữ mọi chuyện kín như bưng — có thể biết được tin đồn rằng “một chuyện vô cùng khủng khiếp, mình ạ” sắp xảy ra đã nảy sinh từ đâu. Rất có thể một đôi mắt tò mò nào đó đã nhìn thấy dòng chữ “Forsyte kiện Forsyte và Forsyte” trong danh sách thụ lý vụ án, rồi liên hệ nó với câu chuyện “Irene ở Paris cùng một bộ râu sáng màu”. Cũng có thể bức tường nào đó ở Park Lane đã có tai. Sự thật vẫn rành rành là người ta đã biết — xì xào trong đám người già, bàn tán giữa giới trẻ — rằng niềm tự hào gia tộc chẳng mấy chốc sẽ phải hứng chịu một đòn chí mạng.

Soames, trong một lần đến thăm dì Timothy vào Chủ nhật — ra về với cảm giác rằng sau khi vụ kiện diễn ra, anh sẽ chẳng còn ghé qua đây lần nào nữa — liền cảm nhận được bầu không khí đầy những điều đã manh nha khi bước vào. Dĩ nhiên, chẳng ai dám ho hoe điều gì trước mặt anh, nhưng bốn người nhà Forsyte còn lại có mặt ở đó đều nín thở, ý thức rõ rằng chẳng thế lực nào ngăn được dì Juley khiến tất cả phải đứng ngồi không yên. Dì nhìn Soames với ánh mắt đầy vẻ thương hại, dì kìm nén định nói hết lần này đến lần khác, đến nỗi dì Hester phải tìm cớ cáo lui và bảo rằng mình phải đi tra thuốc mắt cho Timothy — ông đang bị lên lẹo. Vẻ mặt dửng dưng và có phần kiêu kỳ, Soames không ở lại lâu. Anh bước ra cửa với một câu chửi thề bị nén lại sau đôi môi tái nhợt và vừa hé nụ cười.

May mắn thay cho sự bình yên trong tâm trí vốn đang bị nỗi nhục nháp sắp tới hành hạ tơi tả, anh bận rộn suốt ngày đêm với các kế hoạch nghỉ hưu — bởi anh đã đi đến quyết định nghiệt ngã đó. Tiếp tục gặp gỡ tất cả những con người từng xem anh là một “gã đầu óc lớn”, một cố vấn sắc sảo — sau chuyện đó ư — không đời nào! Sự kiêu kỳ và tính tự tôn vốn được hòa quyện một cách kỳ lạ, không thể tách rời trong anh với thói bảo thủ của kẻ có máu sở hữu, đã nổi loạn chống lại ý nghĩ đó. Anh sẽ nghỉ hưu, sống kín tiếng, tiếp tục mua tranh, tạo dựng tiếng tăm lớn như một nhà sưu tập — rốt cuộc, tâm can anh đặt vào việc đó nhiều hơn bất cứ thứ gì trong ngành Luật. Để theo đuổi quyết định giờ đây đã được an bài này, anh phải chuẩn bị sáp nhập hãng luật của mình với một công ty khác mà không để mọi người hay biết, vì điều đó sẽ khơi gợi sự tò mò và khiến sự nhục nhã hiện hình trước cả khi đến hẹn. Anh đã nhắm đến hãng luật Cuthcott, Holliday và Kingson, trong đó hai người đã qua đời. Do đó, tên đầy đủ sau khi sáp nhập sẽ là Cuthcott, Holliday, Kingson, Forsyte, Bustard và Forsyte. Nhưng sau khi bàn bạc xem ai trong số những người đã khuất vẫn còn chút ảnh hưởng nào đối với người sống, họ quyết định rút gọn cái tên lại thành Cuthcott, Kingson và Forsyte, trong đó Kingson sẽ là thành viên điều hành còn Soames là thành viên góp vốn ẩn danh. Để đổi lấy tên tuổi, uy tín và tệp khách hàng mà anh để lại phía sau, Soames sẽ nhận được một khoản giá trị đáng kể.

Một đêm nọ, đúng phong cách của một người đã bước đến một ngã rẽ vô cùng quan trọng trong sự nghiệp, anh tính toán lại khối tài sản của mình, và sau khi trừ đi một cách hào phóng các khoản mất giá do chiến tranh, anh nhận thấy giá trị ròng của bản thân vào khoảng một trăm ba mươi nghìn bảng. Đến khi cha anh qua đời — mà ngặt nỗi, hỡi ôi, chẳng thể trì hoãn lâu hơn được nữa — anh chắc chắn sẽ được thừa hưởng thêm ít nhất năm mươi nghìn nữa, trong khi chi phí sinh hoạt hằng năm của anh hiện tại vừa vặn chạm mốc hai nghìn. Đứng giữa những bức tranh của mình, anh nhìn thấy trước mắt một tương lai ngập tràn những món hời kiếm được nhờ khả năng được huấn luyện kỹ càng để đời nào cũng khôn ngoan hơn kẻ khác. Bán đi những thứ sắp lụi tàn, giữ lại những thứ vẫn đang tăng giá, và vận dụng cái nhìn tinh tế đối với thị hiếu tương lai, anh sẽ tạo ra một bộ sưu tập có một không hai, để rồi khi qua đời sẽ được trao lại cho quốc gia dưới tên gọi “Di vật Forsyte”.

Nếu vụ ly hôn được thông qua, anh đã định đoạt xong hướng giải quyết với bà Lamotte. Anh thừa biết bà chỉ có một tham vọng thực sự duy nhất — sống bằng tiền lợi tức ở Paris gần bầy cháu. Anh sẽ mua lại quyền kinh doanh của nhà hàng Bretagne với một mức giá hậu hĩnh. Bà sẽ sống như một Thái hậu ở Paris bằng số tiền lãi thu về từ khoản vốn được đầu tư theo cách mà bà vốn sành sỏi. (Nhân tiện, Soames có ý định đặt một quản lý có năng lực vào vị trí của bà, và khiến nhà hàng sinh lời tốt từ số tiền của anh. Soho có tiềm năng phát triển lớn.) Với Annette, anh sẽ hứa chu cấp mười lăm nghìn bảng (dù là hữu ý hay vô tình), chính xác là số tiền cụ Jolyon từng chu cấp cho “ả đàn bà đó”.

Một bức thư từ luật sư của Jolyon gửi cho luật sư của anh đã hé lộ sự thật rằng “hai kẻ đó” đang ở Ý. Và một cơ hội đã được tạo ra vừa vặn để ghi nhận việc họ từng lưu trú tại một khách sạn ở London. Mọi chuyện rõ mồn một như ban ngày và sẽ được giải quyết chỉ trong chừng nửa tiếng đồng hồ; nhưng trong nửa tiếng ngắn ngủi đó, anh, Soames, sẽ phải trải qua cảnh địa ngục trần gian; và sau nửa tiếng ấy, tất cả những ai mang họ Forsyte sẽ cảm thấy bông hồng đã rụng mất cánh thơm. Anh không hề ảo tưởng như Shakespeare rằng hoa hồng dẫu mang tên khác đi chăng nữa thì vẫn ngào ngạt hương thơm. Cái họ ấy là một tài sản, một thứ của cải hữu hình, nguyên vẹn, mà giá trị của nó sẽ sụt giảm ít nhất chừng hai mươi phần trăm. Ngoại trừ Roger — người từng từ chối tranh cử vào Nghị viện, và — ôi trớ trêu thay! — Jolyon, kẻ bị treo lơ lửng trên bờ vực, chưa từng có một nhân vật nào kiệt xuất mang họ Forsyte cả. Nhưng chính sự thiếu nổi bật ấy lại là tài sản lớn nhất của cái họ này. Đó là một danh tính riêng tư, mang đậm dấu ấn cá nhân và là tài sản độc quyền của riêng anh; nó chưa từng bị trục lợi vì mục đích tốt xấu nào bởi những lời đồn thổi xâm lấn. Anh và từng thành viên trong gia đình sở hữu nó trọn vẹn, lành lặn, thầm kín, mà không phải chịu bất kỳ sự nhòm ngó nào từ công chúng ngoài những dịp bất khả kháng do sinh tử, kết hôn. Và trong những tuần lễ chờ đợi cùng chuẩn bị từ bỏ nghề luật này, anh bỗng nuôi dưỡng một mối hoài nghi cay đắng đối với ngành luật ấy, bởi anh quá phẫn uất trước việc nó sắp sửa xâm phạm đến danh dự dòng họ của anh — một sự xâm phạm bị ép buộc bởi nhu cầu mà anh cảm thấy cần phải duy trì dòng họ đó theo một cách thức hợp pháp. Sự bất công quái đản của toàn bộ câu chuyện đã khơi lên trong anh một cơn cuồng nộ bị nén ức liên miên. Anh chẳng màng gì hơn ngoài việc được sống trong cảnh gia đình êm ấm không tì vết, thế mà giờ đây, sau ngần ấy năm trời vô ích và cằn cỗi, anh lại phải bước lên bồi thẩm đoàn để công bố thất bại của mình trong việc giữ chân người vợ — để rồi chuốc lấy sự thương hại, trò cười và sự khinh miệt từ đồng loại. Mọi thứ đảo lộn cả rồi. Lẽ ra cô ta và gã kia mới phải là những kẻ chịu khổ sở, đằng này chúng lại đang phè phỡn ở Ý! Trong những tuần qua, bộ luật mà anh từng phụng sự một cách trung thành, từng tôn kính hết mực như vị thần hộ mệnh của mọi tài sản, giờ đây đối với anh thật thảm hại làm sao. Còn điều gì điên rồ hơn việc nói với một người đàn ông rằng anh ta sở hữu người vợ của mình, để rồi trừng phạt anh ta khi có kẻ cướp mất cô ta một cách phi pháp? Bộ luật chẳng lẽ không biết rằng danh dự của một người đàn ông đối với anh ta quý giá như con ngươi trong mắt, rằng việc bị xem là kẻ mọc sừng còn khó chấp nhận hơn gấp bội so với kẻ đi quyến rũ vợ người sao? Anh thực sự ghen tị với tiếng tăm của Jolyon vì đã thành công ở nơi mà anh, Soames, đã thất bại. Vấn đề đòi bồi thường cũng làm anh đau đầu không kém. Anh muốn bắt gã kia phải trả giá, nhưng rồi lại nhớ đến lời người họ hàng: “Tôi sẽ rất vui lòng,” với cảm giác bất an rằng việc đòi bồi thường sẽ chẳng khiến Jolyon đau đớn mà chỉ chuốc họa vào thân; anh có linh cảm kỳ lạ rằng Jolyon còn rất sẵn lòng trả tiền — gã đó vốn phóng túng mà. Hơn nữa, đòi bồi thường không phải là việc mà người quân tử nên làm. Quả thực, yêu cầu đó đã được đưa ra một cách gần như máy móc; và khi giờ G cận kề, Soames nhận ra trong đó chỉ là một thủ đoạn quỷ quái khác của thứ Luật pháp vô cảm và đảo điên này nhằm biến anh thành trò hề; để rồi người ta sẽ cười nhạo và xì xào: “Ồ vâng, hắn ta bán vợ được giá phết đấy chứ!” Và anh đã đưa ra chỉ thị cho luật sư của mình tuyên bố rằng số tiền đó sẽ được quyên góp cho một Trại tế bạt dành cho Phụ nữ Lầm đường Lạc lối. Anh mất rất nhiều thời gian để chọn cho ra đúng tổ chức từ thiện thích hợp; nhưng khi đã chọn được rồi, anh lại giật mình thức giấc giữa đêm và nghĩ: “Không ổn đâu, nghe giật gân quá; nó sẽ thu hút sự chú ý. Phải tìm cái gì đó êm dịu hơn — nhã nhặn hơn.” Anh không thích chó, bằng không anh đã đặt tên chúng cho quỹ; và cuối cùng, trong sự tuyệt vọng — bởi hiểu biết của anh về các quỹ từ thiện quá hạn hẹp — anh quyết định chọn người mù. Điều đó chắc chắn sẽ không có gì là không phù hợp, và nó sẽ buộc Bồi thẩm đoàn phải đưa ra mức bồi thường cao.

Khá nhiều vụ kiện đang bị rút khỏi danh sách, vốn vô tình cực kỳ thưa thớt vào mùa hè năm đó, thế nên vụ án của anh sẽ được đưa ra xét xử trước tháng Tám. Khi ngày trọng đại đến gần, Winifred là chỗ dựa an ủi duy nhất của anh. Cô thể hiện sự đồng cảm của một kẻ từng trải qua giông bão, và là người phụ nữ độc thân đáng tin cậy duy nhất mà anh tâm sự, dẫu thừa biết rằng cô sẽ không để lộ nửa lời cho Dartie hay biết. Tên du côn đó chắc chắn sẽ mừng quýnh lên cho mà xem! Vào cuối tháng Bảy, vào buổi chiều trước ngày diễn ra phiên tòa, anh ghé qua thăm cô.

Soames tìm thấy cô với lá thư trên tay.

“Thư của Val đấy à?” anh hỏi với vẻ ảm đạm. “Nó nói gì thế?”

“Nó bảo nó lấy vợ rồi,” Winifred đáp.

“Lấy ai, lạy Chúa tôi?”

Winifred ngước nhìn anh.

“Lấy Holly Forsyte, con gái của Jolyon.”

“Cái gì cơ?”

“Nó tranh thủ lúc nghỉ phép rồi cưới. Chị thậm chí còn chẳng biết nó quen con bé nữa. Rắc rối thật đấy, phải không?”

Soames bật ra một tiếng cười ngắn trước kiểu xem nhẹ đặc trưng đó.

“Rắc rối! Chà, anh nghĩ chắc chúng nó chưa nghe tin này cho đến khi quay về đâu. Tốt nhất là cứ ở lì ngoài đó đi. Gã kia sẽ chu cấp tiền cho nó cho xem.”

“Nhưng chị muốn Val về cơ,” Winifred nói với vẻ gần như khẩn khoản; “Chị nhớ nó, nó giúp chị nguôi ngoai phần nào.”

“Anh hiểu mà,” Soames lẩm bẩm. “Dạo này Dartie cư xử thế nào rồi?”

“Có thể tệ hơn; nhưng chuyện tiền nong thì lúc nào cũng nhức đầu. Ngày mai em có xuống Tòa án không, Soames?”

Soames vươn tay nắm lấy tay cô. Cử chỉ đó phơi bày trọn vẹn sự cô đơn trong lòng anh khiến cô phải siết chặt nó giữa hai bàn tay mình.

“Đừng bận tâm nữa, em trai. Mọi chuyện sẽ khá hơn rất nhiều khi tất cả qua đi.”

“Anh chẳng hiểu mình đã làm sai ở đâu,” Soames nói bằng giọng khàn đặc; “Chưa bao giờ hiểu được. Mọi thứ cứ đảo lộn cả lên. Anh từng yêu thương cô ta; trước giờ vẫn vậy.”

Winifred nhìn thấy một giọt máu rỉ ra từ môi anh, và cảnh tượng ấy làm cô xúc động sâu sắc.

“Dĩ nhiên rồi,” cô nói, “cô ta quá tồi tệ từ trước đến nay! Nhưng chị phải làm sao với cuộc hôn nhân của Val đây, Soames? Chị chẳng biết phải viết thư cho nó thế nào trong hoàn cảnh sắp tới này. Em đã gặp đứa bé đó rồi. Nó có xinh không?”

“Có, nó xinh,” Soames đáp. “Tóc tối màu — trông cũng ra dáng tiểu thư.”

“Nghe thế thì cũng không đến nỗi nào,” Winifred thầm nghĩ. “Jolyon dù sao cũng có phong cách.”

“Thật là một búi bòng bong,” cô nói. “Cha sẽ nói gì đây?”

“Tuyệt đối không được để cụ biết,” Soames nói. “Chiến tranh sắp kết thúc rồi, tốt hơn hết là để Val tập tành làm nghề nông ngoài đó đi.”

Điều đó đồng nghĩa với việc tuyên bố đứa cháu trai của anh coi như mất hút.

“Chị vẫn chưa nói với Monty,” Winifred lẩm bẩm trong vẻ tiêu điều.

Vụ án được đưa ra xét xử trước giờ ngọ ngày hôm sau, và kết thúc chỉ trong vỏn vẹn hơn nửa giờ đồng hồ. Soames — với vẻ mặt tái nhợt, chải chuốt, đôi mắt đượm buồn trên bồi thẩm đoàn — đã phải chịu đựng quá nhiều đau khổ từ trước nên anh đón nhận mọi thứ như một kẻ đã chết. Ngay khoảnh khắc phán quyết ly hôn sơ bộ được tuyên bố, anh liền rời khỏi Tòa án Công lý.

Còn bốn tiếng nữa là mình trở thành tâm điểm chú ý của công chúng! “Vụ ly hôn của luật sư nổi tiếng!” Một sự tức giận lầm lì, bướng bỉnh thay thế cho cảm giác chết lặng trong lòng anh. “Mặc thây chúng nó!” anh nghĩ; “Ta sẽ không trốn chạy. Ta sẽ hành động như thể chẳng có chuyện gì xảy ra cả.” Và giữa cái nóng ngột ngạt của Fleet Street và Ludgate Hill, anh đi bộ suốt quãng đường đến Câu lạc bộ của mình ở khu Thành phố, ăn trưa, rồi quay lại văn phòng. Anh làm việc ở đó một cách miệt mài suốt buổi chiều.

Trên đường bước ra, anh nhận ra các nhân viên văn phòng của mình đã hay tin, và anh đáp lại những cái liếc nhìn vô thức của họ bằng một ánh mắt mỉa mai đến mức chúng phải lập tức cúi gằm xuống. Phía trước nhà thờ St. Paul, anh dừng lại để mua tờ báo buổi tối lịch lãm nhất. Đúng rồi! Mình đây rồi! “Vụ ly hôn của luật sư nổi tiếng. Tòng phạm là họ hàng. Tiền bồi thường được quyên góp cho người mù” — chà, chúng đã đưa chi tiết đó vào rồi! Nhìn vào gương mặt của bất cứ ai đi ngang, anh lại nghĩ: “Không biết anh có hay tin gì chưa!” Và đột nhiên anh cảm thấy lâng lâng khó tả, như thể có cái gì đó đang cuồng quay trong đầu.

Cái quái gì thế này? Mình đang để nó lấn át đấy ư! Không được phép thế! Mình sắp đổ bệnh đến nơi rồi. Không được suy nghĩ nữa! Mình phải ra bờ sông, chèo thuyền và câu cá. “Mình không chịu nằm liệt giường đâu,” anh tự nhủ.

Anh chợt lóe lên ý nghĩ rằng mình vẫn còn một việc quan trọng phải làm trước khi rời khỏi thành phố. Bà Lamotte! Anh phải giải thích rõ ràng về luật pháp. Phải mất sáu tháng nữa anh mới thực sự được tự do! Chỉ là anh không muốn gặp Annette lúc này! Và anh đưa tay lên xoa đỉnh đầu — nó đang rất nóng.

Anh rẽ qua Covent Garden. Vào cái ngày tháng Bảy oi ả này, bầu không khí vấy mùi rác rưởi của khu chợ cũ khiến anh khó chịu, và Soho dường như càng lúc càng giống như một chốn dung thân vỡ mộng của lũ lưu manh vô loại. Chỉ có nhà hàng Bretagne là vẫn giữ được vẻ tự trọng xa cách và đậm chất Pháp, với vẻ ngoài ngăn nắp, được sơn sửa trang nhã cùng những chiếc chậu xanh đựng cây kiểng cắt tỉa gọn gàng. Đây là khoảng thời gian vắng khách, và những nữ phục vụ bàn ăn mặc chỉnh tề, da dẻ tái nhợt đang chuẩn bị những chiếc bàn nhỏ cho bữa tối. Soames đi thẳng vào khu vực riêng tư. Đến làm anh chưng hửng, Annette lại là người ra mở cửa theo tiếng gõ của anh. Cô cũng trông có vẻ xanh xao và tiều tụy vì oi bức.

“Anh quả là một vị khách lạ mặt đấy,” cô nói với giọng uể oải.

Soames mỉm cười.

“Anh không có ý đó đâu; anh bận quá thôi.”

“Mẹ em đâu rồi, Annette? Anh có vài tin tức muốn nhắn cho bác.”

“Mẹ em không có nhà.”

Soames có cảm giác cô đang nhìn mình với một ánh mắt kỳ lạ. Cô biết được những gì rồi? Mẹ cô đã kể cho cô nghe đến đâu? Sự lo lắng khi cố gắng đoán định điều đó mang lại cho anh một cảm giác đáng báo động trong đầu. Anh bám chặt lấy mép bàn, hoa mắt nhìn Annette bước tới, đôi mắt cô trong veo đầy vẻ ngạc nhiên. Anh nhắm nghiền mắt lại và nói:

“Không sao đâu. Chắc anh bị cảm nắng một chút thôi.” Cảm nắng ư! Thứ anh vừa dính phải là một khoảng tối sầm thì đúng hơn! Giọng của Annette, điềm đạm và mang đậm âm sắc Pháp, cất lên:

“Ngồi xuống đi, rồi nó sẽ qua thôi.” Bàn tay cô đặt lên vai anh, và Soames thả người chìm vào chiếc ghế. Khi cảm giác tối tăm tan biến và anh mở mắt ra, cô đang cúi xuống nhìn anh. Quả là một biểu cảm khó lược và kỳ lạ đối với một cô gái đôi mươi!

“Anh thấy đỡ hơn chưa?”

“Chẳng có gì đâu,” Soames nói. Bản năng mách bảo anh rằng tỏ ra yếu đuối trước mặt cô chẳng đem lại ích lợi gì — tuổi tác đã là một thứ bất lợi lớn rồi, không thể gánh thêm thứ này nữa. Sức mạnh ý chí chính là chìa khóa tài sản của anh đối với Annette, anh đã mất đi lợi thế trong những tháng gần đây chỉ vì sự do dự — anh không thể để mất thêm chút nào nữa. Anh đứng dậy và bảo:

“Anh sẽ viết thư cho mẹ em. Anh sắp về ngôi nhà bên sông của mình để nghỉ dưỡng dài ngày. Anh muốn cả hai mẹ con em sẽ đến đó chơi trong thời gian tới. Khung cảnh lúc này đang đẹp nhất. Hai người sẽ đến chứ?”

“Sẽ tuyệt lắm đây.” Một âm “r” cuộn nhẹ thật xinh xắn nhưng hoàn toàn không chút hào hứng. Và anh nói thêm với giọng đầy u sầu:

“Em cũng đang thấy ngột ngạt vì oi bức phải không, Annette? Đến bên sông sẽ giúp em thấy dễ chịu hơn đấy. Chào em.” Annette ngả người tới trước. Có một chút gì đó giống như sự hối hận thoáng qua trong cử động ấy.

“Anh có đủ sức đi không đấy? Hay em pha cho anh chút cà phê nhé?”

“Không,” Soames kiên quyết đáp. “Đưa tay cho em nào.”

Cô chìa tay ra, và Soames nâng lên đặt nhẹ lên môi. Khi anh ngước nhìn lên, khuôn mặt cô lại thoáng hiện lên biểu cảm kỳ lạ đó. “Mình chẳng thể đoán nổi,” anh nghĩ thầm khi bước ra ngoài; “nhưng mình không được phép nghĩ ngợi — không được phép lo lắng.”

Nhưng quả thực anh vẫn lo lắng, khi sải bước về hướng Pall Mall. Là một người Anh, không cùng tôn giáo với cô, đã bước vào tuổi trung niên, mang đầy những vết sẹo do bi kịch gia đình để lại, anh có gì để trao cho cô đây? Chỉ có sự giàu có, địa vị xã hội, sự thảnh thơi, và lòng ngưỡng mộ! Chừng đó là rất nhiều, nhưng liệu đã đủ cho một thiếu nữ xinh đẹp tuổi đôi mươi chưa? Anh thấy mình quá mù mờ về Annette. Hơn nữa, anh còn mang một nỗi sợ vô hình trước bản chất Pháp của hai mẹ con họ. Họ quá rõ mình muốn gì. Họ gần như chẳng khác nào những kẻ mang họ Forsyte. Họ sẽ chẳng bao giờ nắm bắt một cái bóng mà lại bỏ lỡ phần cốt lõi thực sự.

Nỗ lực khủng khiếp để viết một bức thư ngắn gửi cho bà Lamotte khi về đến Câu lạc bộ càng cảnh báo anh rằng mình đã chạm đến giới hạn chịu đựng.

“THƯA BÀ KÍNH MẾN (anh viết),

“Như bà có thể thấy qua mẩu cắt báo đính kèm, tôi đã giành được phán quyết ly hôn vào ngày hôm nay. Tuy nhiên, theo luật pháp Anh, tôi sẽ chưa được tự do tái giá cho đến khi phán quyết được chuẩn y sau sáu tháng nữa. Trong thời gian này, tôi rất vinh hạnh được xin phép chính thức bày tỏ nguyện vọng cầu hôn con gái bà. Tôi sẽ viết thư lại sau vài ngày tới và khẩn khoản mời cả hai mẹ con đến nghỉ tại ngôi nhà bên sông của tôi.

“Kính thư,

“SOAMES FORSYTE.”

Sau khi niêm phong và gửi bức thư đi, anh bước vào phòng ăn. Ba miếng súp trôi qua đã đủ thuyết phục anh rằng mình chẳng tài nào nuốt nổi; và liền gọi một chiếc xe hơi, anh phóng đến ga Paddington để bắt chuyến tàu đầu tiên đi Reading. Anh về đến nhà vừa lúc hoàng hôn buông xuống, rồi thẫn thờ bước ra bãi cỏ. Bầu không khí ngào ngạt hương thơm của loài cẩm chướng và hoa cẩm chướng viền trong các luống hoa. Một làn gió mát lạnh len lỏi thổi từ dòng sông lên.

Sự nghỉ ngơi — bình yên! Hãy để một gã khốn khổ được nghỉ ngơi! Đừng để những nỗi lo âu, hổ thẹn và giận dữ cứ bay lượn quẩn quanh trong đầu như những con cú đêm tà ác! Giống như những chú chim bồ câu đang đậu nửa ngủ nửa thức trên chuồng của chúng, giống như những sinh vật có lông mao trong khu rừng phía bờ bên kia, và những con người bình dị trong các mái tranh, giống như những hàng cây và chính dòng sông đang trắng xóa dần trong ánh hoàng hôn, giống như bầu trời xanh thẫm màu hoa ngô nơi những vì sao đang dần mọc lên — hãy để anh được buông bỏ chính mình và nghỉ ngơi!