Những ai không rành về Đạo Phố Forsyte (Forsyte ’Change) chắc hẳn sẽ không thể lường trước hết mọi sự xôn xao mà chuyến viếng thăm ngôi nhà của Irene đã gây ra.
Sau khi Swithin kể lại đầu đuôi chuyến đi đáng nhớ của mình tại nhà Timothy, câu chuyện ấy liền được truyền tai đến June, dẫu có vương vấn chút đỉnh tò mò, thoảng qua đôi chút ác ý, cùng một mong muốn chân thành là làm điều phải quấy.
“Và con bé lại nói một câu thật khủng khiếp, em yêu ạ!” Dì Juley kết luận bằng ngụ ý: “Câu chuyện không chịu về nhà ấy. Ý nó là sao chứ?”
Đó là một câu chuyện kỳ lạ đối ài cô thiếu nữ. Con bé lắng nghe trong nỗi hổ thẹn đến đỏ bừng mặt, rồi đột ngột bắt tay lạnh lùng và cáo từ ra về.
Bà Small liền bảo với dì Hester ngay khi June vừa khuất dạng: “Hơi bất lịch sự đấy!”
Thái độ tiếp nhận tin tức của June đã được diễn giải theo đúng dụng ý của họ. Rằng con bé đang suy sụp. Vậy nên chắc chắn đã có điều gì đó rất tệ hại xảy ra. Thật lạ lùng! Thế mà nó và Irene lại từng là đôi bạn thân thiết cơ đấy!
Mọi chuyện đều vô cùng trùng khớp với những lời thì thầm to nhỏ và bóng gió xa xôi đã lan truyền từ dạo trước. Nào là ký ức về lời kể của Euphemia trong chuyến đi xem kịch — rằng anh chàng Bosinney cứ kè kè bên nhà Soames ư? Ồ thế á? Vâng, tất nhiên rồi, cậu ta sẽ phải thế — cứ lảng vảng quanh nhà ấy chứ! Chẳng có gì được nói ra rành mạch cả. Phải có một sự kích động lớn lao và trọng đại lắm người ta mới cần phải lên tiếng rõ mười mươi trên Đạo Phố Forsyte. Bộ máy này vốn được tinh chỉnh quá mức nhạy bén; chỉ cần một lời bóng gió, một biểu hiện tiếc nuối hay hoài nghi dẫu nhỏ nhặt nhất cũng đủ làm cho tâm hồn gia tộc — vốn chan chứa sự đồng cảm ấy — rung lên bần bật. Chẳng ai mong tai họa sẽ giáng xuống từ những rung động đó cả — hoàn toàn không; chúng được khơi mào với những dụng ý tốt đẹp nhất, với cảm thức rằng mỗi thành viên trong dòng họ đều gắn liền vận mệnh với linh hồn gia tộc.
Và ẩn sâu dưới lớp vỏ của những lời đàm tiếu ấy chính là rất nhiều sự tử tế; chúng thường đem lại kết quả là những chuyến thăm hỏi ủi an được tiến hành theo đúng chuẩn mực của Xã hội, nhờ đó mang lại lợi ích thiết thực cho những kẻ bất hạnh, đồng thời đem lại niềm khuây khỏa cho những người bình an — những người cảm thấy thật dễ chịu khi ít ra có ai đó đang phải chịu đựng thứ mà bản thân họ không phải gánh chịu. Thực chất, đó chỉ là một ước muốn giữ cho mọi chuyện luôn được phơi bày rõ ràng, thứ khát vọng từng thổi bùng sức sống cho Báo chí Công luận, đã đưa James đến chỗ tiếp chuyện với bà Septimus, bà Septimus chuyện trò với mấy đứa nhỏ nhà Nicholas, mấy đứa nhỏ nhà Nicholas lại thì thầm với ai-mà-biết-được-là-ai, cứ thế tiếp diễn. Tầng lớp vĩ đại mà họ đã vươn lên và hiện đang thuộc về ấy đòi hỏi một sự thẳng thắn nhất định, nhưng đồng thời lại cần một sự kín đáo còn chắc chắn hơn thế nữa. Sự kết hợp này chính là bảo chứng cho tư cách thành viên của họ.
Nhiều người thuộc thế hệ Forsyte trẻ tuổi cảm thấy vô cùng tự nhiên và từng lớn tiếng tuyên bố rằng họ không muốn đời tư của mình bị xía vào; thế nhưng dòng chảy vô hình đầy sức hút của những lời bàn tán gia tộc lại mạnh mẽ đến mức dù có vắt kiệt sinh lực, họ cũng chẳng thể nào ngăn mình biết tuốt mọi chuyện về tất cả mọi người. Mọi sự kháng cự đều vô vọng.
Một người trong số đó (cậu Roger trẻ tuổi) từng thực hiện một nỗ lực vô cùng anh dũng nhằm giải phóng cho thế hệ trẻ bằng cách gọi Timothy là một “con mèo già”. Nỗ lực ấy tất yếu đã phản tác dụng lên chính cậu; những lời đó khi được uyển chuyển truyền đến tai dì Juley, đã được bà thuật lại bằng giọng điệu đầy sửng sốt với vợ của Roger, để rồi từ đó chúng lại quay vòng trở về với cậu Roger trẻ tuổi.
Suy cho cùng, chỉ có những kẻ phạm lỗi mới phải chịu đòn đau; chẳng hạn như George, khi hắn nướng sạch số tiền chơi bida; hay chính cậu Roger trẻ tuổi, khi suýt chút nữa thì cưới phải cô gái mà người ta đồn thổi rằng cậu ta đã sớm kết hôn theo những quy luật của Tự nhiên; hoặc như Irene, người mà người ta ngầm ngợ rằng đang gặp nguy hiểm, hơn là nói thẳng ra điều đó.
Tất cả những điều này không chỉ thú vị mà còn vô cùng bổ ích. Và chúng đã giúp cho biết bao nhiêu tiếng đồng hồ tại nhà của Timothy ở Bayswater Road trôi qua thật nhẹ nhàng; biết bao giờ phút vốn dĩ sẽ trở nên khô khan và nặng nề đối với ba con người đang sống ở đó; mà ngôi nhà của Timothy chỉ là một trong hàng trăm mái ấm tương tự giữa lòng Thủ đô London này — chốn ở của những con người trung lập thuộc tầng lớp an nhàn, những kẻ đứng ngoài vòng chiến trận và buộc phải tìm lấy lẽ sống cho mình qua những cuộc chiến của kẻ khác.
Nếu không có sự ngọt ngào của những lời đàm tiếu trong họ, cuộc sống nơi ấy hẳn đã tẻ nhạt biết bao. Những lời đồn đại và giai thoại, những tin tức, những mối hoài nghi — há chẳng phải là những đứa con tinh thần của ngôi nhà đó hay sao, chúng đáng yêu và trân quý biết mấy, tựa như những đứa trẻ bập bẹ tập nói mà các anh chị em đã lỡ mất trên chặng đường đời của chính mình? Đói khát được bàn luận về chúng chính là cách gần nhất để họ có thể ôm ấp tất cả những đứa con và đứa cháu mà trái tim mềm yếu của họ hằng khao khát hướng về. Bởi vì dẫu hãy còn hoài nghi về việc liệu trái tim của Timothy có thực sự khao khát điều đó hay không, thì có một điều chắc chắn là cứ mỗi khi có một đứa trẻ nhà Forsyte ra đời, ông lại vô cùng bấn loạn.
Cậu Roger có nói “Con mèo già!” cũng bằng thừa; hay Euphemia có giơ hai tay lên trời kêu lên: “Ôi! Ba con người ấy!” rồi bật lên tiếng cười không thành tiếng với cái âm thanh rít lên ở cuối câu cũng chẳng ích gì. Vừa vô ích, lại chẳng lấy gì làm tử tế cho mấy.
Hoàn cảnh vào thời điểm này thoạt nhìn có vẻ kỳ lạ — và đặc biệt là trong mắt những người nhà Forsyte — để mà nói là “không thể nào tin nổi”, nhưng xét cho cùng một số sự thật nhất định, nó lại không đến nỗi kỳ lạ như thế.
Có những điều đã bị lãng quên.
Trước hết, trong sự an toàn được vun bồi từ những cuộc hôn nhân êm ả, người ta đã quên mất rằng Tình yêu không phải là một loài hoa trong nhà kính, mà là một thứ cây hoang dã, sinh ra từ một đêm mưa phùn, cất tiếng chào đời sau một giờ ngập nắng; đâm chồi từ những hạt giống hoang dại, bị gió trời cuốn đi dọc những nẻo đường. Một loài cây hoang dã mà khi nó vô tình nở hoa bên trong hàng rào khu vườn của chúng ta, ta gọi đó là bông hoa; còn khi nó nở rộ ở bên ngoài, ta gọi đó là cỏ dại; nhưng dẫu là hoa hay cỏ dại, hương thơm và sắc màu của nó mãi mãi mang vẻ hoang dại!
Hơn thế nữa — vì những sự thật và con số trong cuộc đời chính họ đã che mờ nhận thức về chân lý này — người ta phần lớn không nhận ra rằng, ở nơi nào loài cây hoang dã này đâm chồi, thì đàn ông và đàn bà cũng chỉ là những con thiêu thân quẩn quanh bên đóa hoa nhợt nhạt tựa ngọn lửa.
Đã lâu lắm rồi kể từ cuộc phiêu lưu tình ái của Jolyon trẻ tuổi — nguy cơ về việc một truyền thống lại trỗi dậy rằng những kẻ ở địa vị của họ sẽ chẳng bao giờ vượt rào để hái đóa hoa ấy; rằng người ta có thể tính toán để mà vướng phải tình yêu cũng giống như mắc bệnh sởi, chỉ một lần trong đời đúng mùa, rồi vượt qua nó một cách êm xuôi mãi mãi — hệt như bệnh sởi, với một hỗn hợp bơ và mật ong xoa dịu — trong vòng tay của hôn nhân.
Trong số tất cả những người hay tin đồn kỳ lạ về Bosinney và vợ của Soames, James là kẻ bị tác động mạnh mẽ nhất. Ông đã quên bẵng đi từ lâu quãng thời gian mình từng lảng vảng, gầy gò và tái mét với bộ mai-sép màu hạt dẻ, xung quanh Emily, trong những ngày tháng tự mình tán tỉnh. Ông đã quên mất ngôi nhà nhỏ ở vùng ngoại ô Mayfair, nơi ông từng trải qua những ngày đầu đời hôn nhân, hay đúng hơn, ông đã quên mất những ngày tháng đầu tiên ấy từ lâu lắm rồi, chứ không phải ngôi nhà nhỏ — người nhà Forsyte chẳng bao giờ quên nổi một ngôi nhà — để rồi sau đó ông đã bán nó với khoản lợi nhuận ròng bốn trăm bảng Anh.
Ông đã quên bẵng đi những ngày tháng ấy từ lâu, với bao hy vọng, sợ hãi và hoài nghi về sự khôn ngoan của cuộc hôn nhân (bởi Emily dẫu xinh đẹp nhưng chẳng có xu dính túi, và bản thân ông vào thời điểm đó chỉ kiếm được chừng một ngàn bảng một năm), cùng sức hút kỳ lạ không thể cưỡng lại đã lôi kéo ông đi, cho đến khi ông cảm thấy mình sẽ chết mất nếu không được cưới cho bằng được cô gái có mái tóc vàng óng được búi gọn gàng thật khéo léo, đôi tay ngà ngã thò ra từ chiếc áo chẽn bó sát sạt, và vóc dáng ngọc ngà được che chắn một cách đoan trang bên trong chiếc khung lồng có kích thước thực sự vĩ đại.
James đã đi qua lửa, nhưng ông cũng đã lội qua dòng sông của năm tháng cuốn trôi đi ngọn lửa ấy; ông đã trải qua nỗi trải nghiệm buồn đau nhất trong tất cả — sự quên lãng về cảm giác khi đang yêu là như thế nào.
Quên thật rồi! Đã quên từ lâu đến mức ông quên béng cả việc mình từng quên.
Và giờ đây, lời đồn đại này lại ập đến với ông, lời đồn về người vợ của con trai ông; vô cùng mơ hồ, như một chiếc bóng lảng vảng giữa những sự việc rành rành, sờ sờ trước mắt, phi thực tế, khó hiểu hệt như một bóng ma, nhưng lại mang theo bên mình, giống như bóng ma ấy, nỗi kinh hoàng không tài nào giải thích nổi.
Ông đã cố gắng ngẫm nghĩ để thấu thấu tâm can, nhưng chẳng khác nào tự áp dụng vào bản thân một trong những bi kịch mà ông vẫn đọc hàng ngày trên tờ báo chiều. Ông đơn giản là không tài nào làm nổi. Chẳng có gì trong đó cả. Tất cả chỉ là dăm ba chuyện nhảm nhí của bọn họ mà thôi. Con bé không hợp với Soames cho lắm, nhưng nó là một đứa ngoan — một đứa con ngoan!
Giống như phần đông nam giới không phải là ít, James rất khoái một mẩu chuyện tai tiếng nho nhỏ, và thường thốt lên bằng giọng đều đều, miệng chép chép: “Ừ đúng rồi — nó với cậu Dyson đấy; người ta bảo tôi rằng chúng đang sống ở Monte Carlo!”
Thế nhưng ý nghĩa sâu xa của một vụ bê bối kiểu này — về quá khứ, hiện tại hay tương lai của nó — chưa bao giờ chạm đến tâm trí ông. Rằng nó có ngụ ý gì, những giằn vặt và hoan lạc nào đã nhào nặn nên nó, thứ định mệnh chậm chạp mà áp đảo nào đã ẩn giấu sau những sự thật hết sức trần trụi, đôi khi đồi bại, nhưng nhìn chung là vô cùng cay cú ấy, được bày ra trước mắt ông. Ông vốn không có thói quen phán xét, khen ngợi, suy diễn hay khái quát hóa về những chuyện như thế; ông chỉ đơn giản là lắng nghe với vẻ thèm thuồng và lặp lại những gì mình được nghe, tìm thấy không ít lợi ích từ thói quen đó, hệt như việc nhâm nhi một ly rượu sherry pha bitters trước bữa ăn.
Thế nhưng giờ đây, khi một sự việc như thế — hay đúng hơn là lời đồn đại, hơi thở của nó — đã đến quá gần với bản thân, ông lại cảm thấy mình chìm trong một làn sương mù dày đặc, thứ làm miệng ông ngập đầy một vị đắng ngắt, đặc quánh, khiến việc hít thở bỗng trở nên khó khăn.
Một vụ bê bối! Một vụ bê bối có thể xảy ra!
Nhẩm đi nhắc lại từ này trong đầu là cách duy nhất để ông có thể tập trung tư tưởng hoặc khiến nó trở nên có thể hình dung được. Ông đã quên mất những cảm giác cần thiết để thấu hiểu tiến trình, hồi kết hay ý nghĩa của bất kỳ vụ việc tương tự nào; ông đơn giản là không còn có thể nắm bắt nổi viễn cảnh về những con người dám dấn thân vào hiểm nguy vì lòng đam mê.
Trong số tất cả những người quen biết của ông, những kẻ ngày này qua ngày khác xách ô ra Thành phố làm ăn buôn bán, rồi trong lúc rảnh rỗi lại mua cổ phần, tậu nhà cửa, tụ tập ăn uống và chơi bơi theo lời người ta kể, sẽ thật nực cười nếu cho rằng có ai trong số họ dám liều mạng vì thứ gì đó thâm trầm và mang tính tượng trưng như lòng đam mê.
Đam mê! Quả thật hình như ông đã từng nghe qua từ này, và những quy tắc như “Không bao giờ nên tin tưởng khi để một thanh niên và một thiếu nữ ở riêng với nhau” đã được đóng đinh trong tâm trí ông bền vững như những đường vĩ tuyến trên bản đồ (bởi tất cả những người nhà Forsyte, khi đụng chạm đến những vấn đề thực tế “cốt lõi”, đều có một khiếu thực tế rất sắc sảo); nhưng còn về bất cứ thứ gì khác — chà, ông chỉ có thể cảm nhận nó láng thoáng thông qua cái từ cửa miệng là “vụ bê bối”.
À! Nhưng mà chẳng có chút sự thật nào trong đó cả — làm sao mà có được chứ. Ông chẳng việc gì phải sợ; nó thực sự là một đứa ngoan. Thế nhưng khốn nỗi là khi bạn đã để một chuyện như thế lọt vào đầu. Mà James lại là người có hệ thần kinh mẫn cảm — một trong số những kẻ không bao giờ được tha thứ bởi những chuyện vẩn vơ, những người phải gánh chịu sự hành hạ của nỗi lo âu chờ đợi và sự do dự. Vì sợ để tuột mất thứ gì đó mà lẽ ra mình có thể tóm lấy, ông về mặt thể chất hoàn toàn không thể đưa ra quyết định cho đến khi chắc chắn tuyệt đối rằng, nếu không quyết định, mình sẽ phải chịu tổn thất.
Tuy nhiên, trong cuộc sống có rất nhiều dịp mà việc đưa ra quyết định thậm chí còn chẳng nằm trong tầm tay của chính ông, và đây chính là một lần như thế.
Ông có thể làm gì đây? Bàn bạc lại với Soames ư? Làm thế chỉ khiến mọi chuyện thêm tồi tệ. Mà suy cho cùng, có cái quái gì trong đó đâu, ông tin chắc là vậy.
Tất cả là tại cái ngôi nhà đó. Ngay từ đầu ông đã không ưa cái ý tưởng ấy rồi. Soames muốn ra vùng ngoại phong hoa làm gì cơ chứ? Và nếu cậu ta nhất định phải vung một đống tiền để tự xây nhà, sao không mướn một kiến trúc sư hạng nhất, thay vì cái cậu Bosinney trẻ ranh chẳng ai biết lai lịch ra sao này? Ông đã cảnh báo họ từ trước mọi chuyện sẽ ra thế này rồi. Và ông còn nghe nói ngôi nhà đang ngốn của Soames một đống tiền vượt xa mức dự tính ban đầu của nó.
Chính thực tế này, hơn bất cứ điều gì khác, đã đánh thức James nhận ra mối nguy hiểm nhãn tiền của tình hình hiện tại. Mấy tay “họa sĩ nghệ thuật” lúc nào cũng thế cả; một người khôn hồn thì đừng dính dán gì đến bọn chúng. Ông cũng đã cảnh báo Irene rồi đấy chứ. Và hãy nhìn xem kết quả ra sao kìa!
Và đột nhiên trong đầu James nảy ra ý nghĩ rằng mình phải tự thân đi đến tận nơi để xé toạc sự thật. Giữa làn sương mù bất an đang bủa vây tâm trí, ý nghĩ có thể tự mình đến ngắm nghía ngôi nhà đã mang lại cho ông sự thỏa mãn khôn tả. Có lẽ đơn giản chỉ là quyết định phải làm một điều gì đó — hoặc phần lớn hơn là việc ông sắp được đi xem một ngôi nhà — đã đem lại cho ông sự khuây khỏa. Ông cảm thấy rằng khi đứng trân trân nhìn vào một công trình bằng gạch vữa, bằng gỗ và đá, do chính kẻ bị tình nghi kia xây nên, thì cũng giống như ông đang rọi thấu vào trái tim của lời đồn đại về Irene vậy.
Thế là, chẳng thèm nói một tiếng với ai, ông bắt xe ngựa hán-sôm ra ga và lên tàu đi Robin Hill; từ đó — vì chẳng có dịch vụ xe ngựa “thuê” nào theo thói quen của vùng quê ấy — ông đành ngậm ngùi đi bộ.
Ông bắt đầu lủi thủi bước lên dốc, đôi đầu gối khấp khểnh cùng đôi vai gù xuống đầy vẻ oán trách, đôi mắt dán chặt xuống bàn chân, thế nhưng diện mạo vẫn tươm tất trong chiếc mũ nồi cao chót vót và chiếc áo bành tô dài, trên đó lấp lánh thứ ánh sáng không một tì vết nhờ sự chăm sóc kỹ lưỡng đến hoàn hảo. Emily đã lo chu toàn việc đó; ý là, tất nhiên là bản thân bà không trực tiếp làm — những người có địa vị cao thì không bao giờ phải đi lo từng cái cúc áo của nhau, và Emily vốn có địa vị cao — nhưng bà đảm bảo là người quản gia phải lo việc đó.
Ông đã phải hỏi đường tới ba lần; ở mỗi lần, ông đều nhắc lại y nguyên những chỉ dẫn của người ta, bắt họ phải nhắc lại lần nữa, rồi lại lặp lại lần thứ hai, bởi bản tính vốn dĩ là kẻ hay nói, và ở một vùng đất xa lạ thì cẩn tắc vô áy náy.
Ông cứ liên tục trấn an họ rằng mình đang đi tìm một ngôi nhà mới xây; tuy nhiên, chỉ đến khi nhìn thấy phần mái nhà lấp ló sau những tán cây, ông mới thực sự cảm thấy an tâm rằng mình không bị chỉ đường đi lạc hướng hoàn toàn.
Bầu trời xám xịt dường như phủ lên thế giới một màu trắng đục như trần nhà vừa quét vôi. Chẳng có chút tươi mới hay thơm mát nào trong bầu không khí ấy. Vào một ngày như thế, ngay cả những người thợ xây Anh quốc cũng chẳng màng làm việc quá mức bắt buộc, họ lặng lẽ xoay sở với công việc mà chẳng hề có tiếng trò chuyện rôm rả nào để xua tan đi nỗi nhọc nhằn của lao động.
Qua những khoảng trống của ngôi nhà còn đang dang dở, những bóng người tay sơ-mi trắng đang chậm chạp làm việc, vang lên muôn thứ âm thanh — tiếng búa gõ lộc cộc ngắt quãng, tiếng cạo kim loại, tiếng cưa gỗ, kèm theo tiếng kẽo kẹt của những chiếc xe đẩy hàng lướt qua các giàn ván; chốc chốc, con chó của người đốc công, bị buộc bằng một sợi dây thừng vào thanh dầm sồi, lại rên rỉ yếu ớt, nghe hệt như tiếng nước reo trong ấm trà.
Những ô cửa kính mới lắp, mỗi tấm đều được chấm một vệt trắng ở chính giữa, trân trân nhìn James như đôi mắt của một con chó mù.
Và bản hợp xướng xây dựng vẫn tiếp tục vang lên, chói tai và vô vị dưới bầu trời xám trắng. Thế nhưng những chú chim hoét, đang sục sạo tìm giun trong lớp đất mới đào, lại im bặt chẳng hót lấy nửa lời.
James lách qua những đống sỏi đá — con đường xe chạy đang được rải nhựa — cho đến khi đứng đối diện với mái hiên. Đến đây, ông dừng bước và ngước nhìn lên. Chẳng có mấy thứ để ngắm nghía từ góc độ này, và chừng đó ít ỏi ấy đã được ông thu gọn vào tầm mắt ngay lập tức; thế nhưng ông cứ giữ nguyên tư thế ấy suốt nhiều phút dài, và chẳng ai biết trong đầu ông đang nghĩ gì.
Đôi mắt xanh màu sứ nằm dưới cặp lông mày trắng nhô ra như hai chiếc sừng nhỏ, bất động; khóe môi trên dài của cái miệng rộng, nằm giữa bộ mai-sép trắng muốt, giật giật vài nhịp; nhìn cái vẻ đăm chiêu đầy lo lắng ấy, người ta dễ dàng nhận ra Soames đã di truyền cái nét mặt đầy ưu tư đôi khi thoáng hiện trên gương mặt cậu ta từ đâu. Lúc ấy James hẳn đang tự nhủ: “Ta cũng chẳng biết nữa — đời quả là một thử thách nhọc nhằn.”
Bosinney đã bất ngờ bắt gặp ông trong tư thế ấy.
James hạ tầm mắt từ bất kỳ cái tổ chim nào trên bầu trời mà ông đang ngóng ngẩng xuống gương mặt của Bosinney, nơi đang nở một nụ cười mỉa mai đầy khôi hài.
“Chào ông Forsyte? Lặn lội đến tận đây để tự mình mục kích cơ à?”
Đúng y chang mục đích mà James, như chúng ta đã biết, đã cất công lặn lội tới đây, và điều đó khiến ông càng thêm phần bấn loạn. Dẫu vậy, ông vẫn chìa tay ra và đáp:
“Cậu khỏe chứ?” mà không buồn nhìn thẳng vào Bosinney.
Kẻ kia cười nhạt, bước sang một bên để nhường đường cho ông.
James đánh hơi thấy điều gì đó đầy ngờ vực trong sự nhã nhặn này. Ông cất lời: “Tôi muốn đi một vòng ngắm nghía bên ngoài trước đã, xem cậu đã làm được những gì rồi!”
Một khoảng sân lát đá cuội tròn với độ nghiêng chừng hai ba inch về phía mạn trái đã được thi công quanh hai mặt đông nam và tây nam của ngôi nhà, kéo dài với viền vát mép giáp phần đất đang được chuẩn bị để trải thảm cỏ; dọc theo khoảng sân này, James đi đầu dẫn đường.
Khi nhìn thấy khoảng sân chạy dài đến tận góc khuất, ông liền hỏi: “Thế cái này tốn bao nhiêu?”
Bosinney đáp lại: “Theo ông thì đáng giá bao nhiêu?”
James hơi ngẩn người, đáp một cách lúng túng: “Làm sao mà tôi biết được; chắc cũng phải hai ba trăm chứ chẳng chơi!”
“Chuẩn xác từng xu!”
James liếc hắn một cái sắc bén, nhưng gã kiến trúc sư tỏ vẻ vô tri, và ông đành tặc lưỡi cho qua rằng mình nghe nhầm.
Khi bước đến lối vào khu vườn, ông dừng lại để ngắm cảnh sắc xung quanh.
Chỉ tay về phía cây sồi, ông phán: “Cái cây đó phải chặt đi.”
“Ông nghĩ thế ư? Ông nghĩ là có cái cây đó thì tầm nhìn không xứng với số tiền mình bỏ ra chứ gì.”
James lại liếc hắn bằng ánh mắt đầy nghi kỵ — gã thanh niên này có cách ăn nói thật kỳ quặc: “Thì!” ông cất giọng với vẻ bối rối, nhấn mạnh đầy lo lắng, “Tôi chẳng hiểu anh giữ lại cái cây ấy làm quái gì.”
Bosinney đáp: “Ngày mai tôi sẽ cho đốn đi.”
James đâm hoảng. “Ơ,” ông vội vã đính chính, “đừng có bảo là tôi xúi chặt đi đấy nhé! Tôi chẳng dính dáng gì đâu đấy!”
“Thế ư?”
James hoảng hốt nói tiếp: “Sao chứ, tôi biết cái quái gì về chuyện này cơ chứ? Chẳng liên quan gì đến tôi cả! Anh muốn làm gì thì tự chịu trách nhiệm lấy.”
“Ông cho phép tôi nhắc đến tên ông chứ?”
James càng lúc càng hoảng sợ: “Tôi chẳng hiểu anh nhắc đến tên tôi làm cái gì,” ông lầm bầm; “tốt nhất là cứ để yên cái cây đấy. Có phải cây của anh đâu!”
Ông rút chiếc khăn tay lụa ra lau trán. Họ bước vào trong nhà. Giống như Swithin, James vô cùng ấn tượng trước khoảng sân trong.
Sau khi trân trân ngắm nhìn hàng cột và dãy hành lang một lúc lâu, ông lên tiếng: “Cậu chắc tốn đống tiền tấn cho chỗ này rồi. Nào, dựng mấy cái cột này lên thì tốn bao nhiêu thế?”
Bosinney trầm ngâm đáp: “Tôi không thể trả lời ngay được, nhưng tôi biết là tốn một đống tiền khủng khiếp!”
James gật gù: “Tôi đoán thế. Tôi cũng nghĩ...” Ông chạm phải ánh mắt của gã kiến trúc sư, liền ngậm miệng lại. Và từ khoảnh khắc đó, hễ gặp bất cứ thứ gì muốn biết giá tiền, ông đều nén ngay sự tò mò ấy lại.
Bosinney có vẻ quyết tâm bắt ông phải ngắm nghía bằng sạch mọi ngóc ngách, và nếu James không phải là kẻ có tính “tò mò” thái quá, chắc chắn ông sẽ phải lủi thủi đi vòng quanh ngôi nhà thêm một bận nữa. Hắn lại tỏ ra quá ư tha thiết muốn được người ta hỏi han, khiến James cảm thấy mình phải luôn cao độ đề phòng. Ông bắt đầu thấy mệt mỏi với những nỗ lực vừa rồi, bởi dù có gân guốc dẻo dai đối với một người có vóc dáng cao gầy, ông năm nay cũng đã bảy mươi lăm tuổi rồi.
Ông đâm nản chí; dường như chẳng xích lại gần thêm được chân tướng nào, chẳng thu thập được chút kiến thức nào từ cuộc khảo sát mà ông từng mơ hồ hy vọng. Ông chỉ càng thêm căm ghét và ngờ vực gã thanh niên này, kẻ đã hành hạ ông bằng sự lịch thiệp quá đà, và trong thái độ của hắn giờ đây ông chắc chắn phát hiện ra vẻ chế giễu.
Tên này ranh mãnh hơn ông tưởng, và lại ưa nhìn hơn những gì ông mong đợi. Hắn mang một vẻ bất cần đời — một thái độ mà James, kẻ coi rủi ro là điều không thể dung tha trong cuộc sống, hoàn toàn không tài nào cảm thụ nổi; lại thêm nụ cười kỳ quặc xuất hiện vào lúc ít ngờ nhất, cùng đôi mắt vô cùng lạ lùng. Sau này khi kể lại, James bảo hắn trông hệt như một con mèo đói. Đó là cách duy nhất để ông có thể diễn tả với Emily về thứ cảm giác bực bội kỳ quặc, đầy vẻ mềm mỏng mà mỉa mai toát ra từ phong thái của Bosinney.
Cuối cùng, sau khi đã ngắm nghía chán chê mọi ngóc ngách, ông bước ra ngoài qua cánh cửa mà mình từng đi vào; và giờ đây, cảm thấy bản thân đang hoài phí thời gian, sức lực lẫn tiền bạc cho một thứ vô bổ, ông bèn gom hết can đảm của một người nhà Forsyte, trừng mắt nhìn Bosinney và nói:
“Tôi đoán là cậu gặp con dâu tôi khá nhiều nhỉ; thế nó nghĩ gì về ngôi nhà này? Nhưng chắc nó chưa tới đây bao giờ phải không?”
Ông thốt ra câu đó dẫu thừa biết tỏng về chuyến viếng thăm của Irene — tất nhiên là chẳng có uẩn khúc gì trong chuyến đi ấy ngoại trừ câu nói kỳ quặc mà con bé từng thốt lên về chuyện “chẳng thèm về nhà” — kèm theo cả câu chuyện về việc June đã đón nhận tin tức đó ra sao!
Ông tự nhủ rằng bằng cách đặt câu hỏi theo hướng này, ông đang ban cho Bosinney một cơ hội.
Kẻ kia chần chừ mãi mới đáp lời, nhưng đôi mắt vẫn xoáy vào James với một sự kiên định đến gai người.
“Cô ấy đã tới xem nhà rồi, nhưng tôi không thể nói cho ông biết cô ấy nghĩ gì về nó đâu.”
Vừa bực bội vừa cụt hứng, James theo bản tính trời sinh không tài nào chịu buông xuôi sự việc.
“Ồ!” ông thốt lên, “nó đã đến xem rồi ư? Chắc là Soames đưa xuống chứ gì?”
Bosinney mỉm cười đáp: “Ồ, không đâu!”
“Sao chứ, chẳng lẽ nó tự lặn lội đến một mình à?”
“Ồ, không!”
“Thế thì — ai đã đưa nó đến?”
“Thú thực là tôi không biết mình có nên nói cho ông biết ai đã đưa cô ấy đến hay không.”
Đối với James, kẻ thừa biết người đó chính là Swithin, câu trả lời này quả là không tài nào tài nào tài nổi hiểu thấu.
Ông lắp bắp: “Sao cơ!” rồi khựng lại, chợt nhận ra mối hiểm nguy.
“Thôi,” ông gạt đi, “nếu cậu không muốn nói thì thôi vậy! Chẳng ai chịu nói cho tôi biết điều gì cả.”
Hơi ngạc nhiên đôi chút, Bosinney bất chợt hỏi ngược lại ông một câu.
“Nhân tiện đây,” hắn cất giọng, “ông có thể cho tôi biết liệu sắp tới có ai khác trong gia đình các ông xuống đây nữa không? Tôi muốn có mặt để tiếp đón!”
James ngẩn người: “Ai khác cơ chứ?” ai mà thèm xuống nữa? Tôi chẳng biết còn ai khác đâu. Thôi, chào cậu.”
Cúi gằm mặt xuống đất, ông chìa tay ra chạm vào lòng bàn tay Bosinney, rồi vớ lấy chiếc ô cầm ngay phía dưới đoạn cán lụa, lững thững bước đi dọc theo hành lang.
Trước khi rẽ qua góc khuất, ông ngoái đầu nhìn lại và bắt gặp cảnh Bosinney đang lầm lũi bám theo sau — “lén lút bám sát chân tường” theo như cách ông tự lẩm bẩm trong đầu — “hệt như một con mèo lớn”. Ông phớt lờ chẳng thèm đếm xỉa khi gã thanh niên giơ tay ngả mũ chào.
Ra khỏi lối đi và khuất tầm mắt, bước chân ông càng lúc càng chậm lại. Vô cùng chậm chạp, dáng người càng thêm gù xuống so với lúc mới đến, gầy guộc, tiều tụy và chán chường, ông lủi thủi tìm đường quay trở lại nhà ga.
Kẻ cướp biển, đứng nhìn bóng lưng lão già lầm lũi ra về trong nỗi buồn tủi, có lẽ đã cảm thấy hối hận đôi chút vì cách hành xử của mình đối với ông già.
