Mất đi người vợ và đứa con trai trong chuyến phiêu lưu tại Tây Ban Nha, Jolyon cảm thấy sự cô độc tại Robin Hill thật khó lòng chịu đựng nổi. Một triết gia khi có đủ mọi thứ mình muốn hoàn toàn khác với một triết gia khi không có gì trong tay. Tuy nhiên, đã quen với ý niệm, nếu không muốn nói là thực tế của sự cam chịu, có lẽ ông đã đối mặt với nó đến cùng nếu không vì cô con gái June. Lúc bấy giờ, ông đã trở thành một kẻ “què quặt” và là gánh nặng trong tâm thức của cô. Vừa kịp thực hiện xong — trong phút chốc — việc giải cứu một họa sĩ khắc bản kẽm đang lâm vào cảnh ngộ bần hàn mà cô đang nhúng tay vào, cô liền xuất hiện tại Robin Hill đúng hai tuần sau khi Irene và Jon rời đi.

Lúc này, June đang sống trong một ngôi nhà nhỏ có xưởng vẽ rộng ở Chiswick. Về mặt thiếu vắng tinh thần trách nhiệm, cô đích thị là một người nhà Forsyte thời kỳ hoàng kim, đã vượt qua khó khăn do nguồn thu nhập bị thu hẹp bằng một cách thức vô cùng thỏa đáng đối với cả cô lẫn cha mình. Tiền thuê Phòng trưng bày tranh gần đường Cork mà ông từng mua cho cô tình cờ cân đối vừa vặn với khoản thuế thu nhập đã tăng của cô, thế là mọi chuyện trở nên thật đơn giản — cô không còn trả tiền thuê nhà cho ông nữa. Giờ đây, sau mười tám năm chỉ hưởng hoa lợi cằn cỗi, phòng trưng bày ấy có thể bắt đầu tự kiếm ra tiền bất cứ lúc nào, khiến cô chắc mẩm rằng cha mình sẽ chẳng mảy may cảm thấy thiệt thòi. Nhờ thủ thuật này, cô vẫn cầm chắc một nghìn hai trăm một năm trong tay, và bằng cách bớt ăn bớt mặc đi, thay vì thuê hai người Bỉ khốn khó, cô chỉ tuyển một người Áo còn khốn khó hơn, thế là cô vẫn giữ nguyên được khoản thặng dư thực tế y như cũ để cứu trợ cho giới thiên tài. Sau ba ngày ở Robin Hill, cô liền lôi người cha quay trở lại thành phố cùng mình. Chỉ trong ba ngày ngắn ngủi ấy, cô đã vô tình khám phá ra bí mật mà ông giấu kín suốt hai năm qua, và ngay lập tức quyết định chữa bệnh cho ông. Thực ra, cô biết rõ đúng một vị thầy thuốc tài ba. Y từng làm nên những điều kỳ diệu cho Paul Post — tay họa sĩ đi trước thời đại một chút theo trường phái Vị lai; và cô đâm ra sốt ruột với cha mình chỉ vì đôi mày cứ nhướng lên, và vì ông chẳng hề nghe danh vị ấy bao giờ. Dĩ nhiên, nếu không có cái “lức tín” thì đừng mong mà khỏi bệnh! Thật ngớ ngẩn khi không đặt trọn niềm tin vào người từng chữa lành cho Paul Post, khiến anh ta chỉ vừa mới tái phát bệnh do lại làm việc quá sức hoặc sống quá phung phí mà thôi. Điều tuyệt vời nhất ở vị thầy thuốc này chính là việc y đặt trọn niềm tin vào Tự nhiên. Y đã nghiên cứu chuyên sâu về các triệu chứng của Tự nhiên — khi bệnh nhân thiếu hụt bất kỳ triệu chứng tự nhiên nào, y sẽ cung cấp chất độc gây ra triệu chứng đó — và thế là mọi chuyện được giải quyết! Cô vô cùng tràn đầy hy vọng. Rõ ràng cha cô đã không sống một cuộc đời tự nhiên tại Robin Hill, và cô quyết định sẽ bù đắp lại các triệu chứng ấy. Cô cảm thấy ông đang trở nên lạc lõng với thời đại, và điều đó là không tự nhiên; trái tim ông cần được kích thích. Trong ngôi nhà nhỏ ở Chiswick, cô và người phụ nữ Áo — một tâm hồn đầy biết ơn, người vì được June cứu giúp mà tận tụy đến mức suýt bỏ mạng vì làm việc quá sức — đã tìm đủ mọi cách kích thích Jolyon, chuẩn bị sẵn sàng cho liệu trình chữa trị của ông. Nhưng họ chẳng thể nào kìm đôi lông mày của ông hạ xuống được; chẳng hạn như lúc người phụ nữ Áo đánh thức ông dậy vào lúc tám giờ đúng lúc ông thiu thiu ngủ, hay khi June giật phăng tờ The Times khỏi tay ông, bởi vì việc đọc “mấy thứ vớ vẩn đó” vào lúc ông nên quan tâm đến “cuộc sống” là điều trái với tự nhiên. Thật vậy, ông chưa bao giờ ngớt ngạc nhiên trước sự tháo vát của cô, nhất là vào những buổi chiều tối. Tựa như vì lợi ích của ông, dẫu ông nghi ngờ rằng bản thân cô cũng thu vén được chút ít niềm vui từ đó, cô đã triệu tập cả cái Thời đại ấy — chừng nào còn chầu chực quanh giới thiên tài — đến; và với vẻ mặt đầy trang nghiêm, họ sẽ bước tiến bước lùi quanh xưởng vẽ trước mặt ông trong điệu nhảy Fox-trot, cùng một thể loại nhảy trí tuệ hơn nữa là One-step — thứ điệu nhảy nghịch nhĩ với âm nhạc đến mức đôi mày Jolyon gần như lẫn vào mái tóc vì kinh ngạc trước sức ép mà nó dường như đè nặng lên ý chí của vũ công. Nhận thức rõ rằng bức tranh của mình được treo ngang tầm mắt tại Hội Họa sĩ Màu nước, nhưng với những kẻ tự nhận là nghệ sĩ thì ông đã lỗi thời từ lâu, ông đành ngồi thụp vào góc tối nhất có thể tìm thấy, và ngẫm nghĩ về nhịp điệu — thứ từng nuôi dưỡng ông từ thuở xa xưa ấy. Và khi June dẫn một cô gái hay chàng trai trẻ nào đó đến trước mặt ông, ông sẽ khiêm nhường đứng dậy hòa mình vào thế giới của họ chừng mực có thể, rồi thầm nghĩ: ‘Trời đất ơi! Mấy đứa nhỏ chắc chán ngấy khi phải nói chuyện với mình đây!’ Mang sẵn sự đồng cảm trường tồn của người cha dành cho Giới trẻ, ông thường vô cùng kiệt sức mỗi khi phải cố thấu hiểu góc nhìn của họ. Dẫu vậy, mọi thứ đều rất kích thích, và ông chưa bao giờ ngớt lòng thán phục trước tinh thần bất khuất của cô con gái. Thỉnh thoảng, ngay cả giới thiên tài với cái mũiênh lên lệch lạc cũng ghé thăm những buổi tụ họp này; và June luôn luôn giới thiệu họ với cha mình. Cô cảm thấy điều này cực kỳ có lợi cho ông, bởi vì thiên tài chính là một triệu chứng tự nhiên mà ông chưa từng có được — dẫu cô có yêu quý ông đến đâu chăng nữa.

Dù chắc chắn như đinh đóng cột rằng cô chính là con ruột của mình, Jolyon vẫn thường tự hỏi không biết cô thừa hưởng vóc dáng ấy từ đâu — mái tóc đỏ ánh vàng nay đã điểm bạc thành một sắc màu đặc biệt; khuôn mặt thẳng thắn, đầy khí phách, khác hẳn với nét mặt có phần nhiều nếp nhăn và tinh tế của chính ông; cùng vóc dáng nhỏ nhắn, uyển chuyển, trong khi ông và hầu hết những người nhà Forsyte đều cao lớn. Và ông lại ngẫm nghĩ về nguồn gốc các loài, tranh luận xem liệu cô mang dòng máu Đan Mạch hay Celt. Ông cho rằng cô mang dòng máu Celt, nhìn vào tính hiếu chiến cùng sở thích chuộng băng đô và áo chùng djibbah của cô. Sẽ không quá lời nếu nói rằng ông thích cô hơn cả cái Thời đại đang bủa vây lấy cô, dẫu phần lớn trong số đó đều là những người trẻ tuổi. Tuy nhiên, cô lại tỏ ra quá mức quan tâm đến hàm răng của ông, bởi ông vẫn còn giữ lại vài triệu chứng tự nhiên ấy. Nha sĩ của cô ngay lập tức phát hiện ra “sự hiện diện của tụ cầu vàng trong cấy thuần khiết” (tất nhiên có thể gây ra nhọt), và muốn nhổ sạch số răng ông đang có để thay bằng hai hàm răng giả gồm toàn những triệu chứng không tự nhiên. Bản tính ngoan cố bẩm sinh của Jolyon trỗi dậy, và ngay tại xưởng vẽ tối hôm đó, ông đã bày tỏ những lý do phản đối của mình. Ông chưa từng bị nhọt bao giờ, và răng của ông đủ sức tồn tại đến hết đời. Dĩ nhiên — June thừa nhận — chúng sẽ tồn tại đến hết đời nếu ông không nhổ chúng đi! Nhưng nếu có thêm răng, tim ông sẽ khỏe hơn và thọ hơn nữa. Sự cứng đầu của ông — cô nói — chính là triệu chứng cho thấy toàn bộ thái độ sống; ông đang buông xuôi đầu hàng. Lẽ ra ông phải chiến đấu chứ. Khi nào ông mới chịu đi gặp người đã chữa khỏi bệnh cho Paul Post đây? Jolyon rất tiếc, nhưng sự thật là ông không hề có ý định gặp gỡ vị đó. June đâm ra bực bội. Pondridge — cô nói — người chữa bệnh ấy, là một người đàn ông vô cùng tuyệt vời, và y đang gặp rất nhiều khó khăn để kiếm đủ sống cũng như để công nhận các lý thuyết của mình. Chính sự thờ ơ và thành kiến ​​giống như cha cô đang thể hiện mới là thứ kìm hãm y lại. Sẽ thật tuyệt vời làm sao cho cả đôi bên!

“Cha nhận thấy rằng,” Jolyon nói, “con đang muốn một mũi tên trúng hai đích.”

“Ý con là chữa bệnh ấy chứ!” June kêu lên.

“Con yêu, chúng cũng là một thôi.”

June phản đối. Thật bất công khi phán xét như vậy mà chưa qua thử nghiệm.

Jolyon nghĩ rằng sau này có khi ông chẳng còn cơ hội mà nói câu đó nữa.

“Cha!” June kêu lên, “cha đúng là hết thuốc chữa rồi.”

“Đúng thế,” Jolyon đáp, “đó là sự thật, nhưng cha muốn được 'hết thuốc chữa' ấy lâu chừng nào hay chừng ấy. Cha sẽ cứ để nước yên chảy lặng thôi con gái ạ. Bây giờ chúng đang yên ổn cơ mà.”

“Thế thì đâu phải là tạo cơ hội cho khoa học,” June kêu lên. “Cha chẳng hiểu Pondridge tận tụy đến mức nào đâu. Y đặt khoa học lên trên hết mọi thứ.”

“Cũng giống như,” Jolyon đáp lời, vừa rít một hơi thuốc lá nhẹ — thứ duy nhất ông còn được phép dùng, “như ông Paul Post đặt nghệ thuật lên trên hết, hử? Nghệ thuật vị nghệ thuật — Khoa học vị khoa học. Cha lạ gì mấy gã ích kỷ cuồng tín đầy nhiệt huyết đó. Chúng mổ xẻ con người mà không thèm chớp mắt. Cha cũng đủ chất nhà Forsyte để lờ chúng đi đấy, June ạ.”

“Cha,” June nói, “nếu cha biết điều đó nghe lỗi thời đến thế nào! Thời buổi này chẳng ai dám làm việc nửa vời cả.”

“Cha e rằng,” Jolyon mỉm cười thì thầm, “đó lại chính là triệu chứng tự nhiên duy nhất mà ông Pondridge không cần phải cung cấp cho cha. Con người sinh ra vốn dĩ đã cực đoan hoặc ôn hòa rồi con gái ạ; dẫu cho, nếu con tha thứ cho cha khi nói điều này, một nửa số người ngày nay tự cho mình là cực đoan thì thực ra lại vô cùng ôn hòa. Cha vẫn đang tiến triển tốt nhất có thể trong khả năng của mình, và đành phải chấp nhận như vậy thôi.”

June im lặng, bởi trong đời cô đã từng nếm mùi sự bất kham đến lạnh lùng của người cha đầy khả ái mỗi khi động đến quyền tự do hành động của ông.

Jolyon không hiểu làm thế nào mà ông lại để lỡ miệng cho cô biết lý do vì sao Irene lại đưa Jon sang Tây Ban Nha, bởi ông vốn chẳng mấy tin tưởng vào sự kín đáo của cô con gái. Sau khi ngẫm nghĩ về tin tức đó, nó đã châm ngòi cho một cuộc tranh luận khá gay gắt, trong đó ông nhận thức rõ mồn một sự đối lập căn bản giữa tính khí năng nổ của cô và sự thụ động của người vợ. Thậm chí ông còn láng máng nhận ra rằng vẫn còn đó chút âm ỉ tổn thương từ cuộc đấu tranh cách đây cả một thế hệ giữa họ xoay quanh thân xác của Philip Bosinney — cuộc chiến mà trong đó phe thụ động đã giành chiến thắng vang dội trước phe chủ động.

Theo quan điểm của June, việc giấu giếm quá khứ với Jon là một hành động ngớ ngẩn và thậm chí hèn nhát. Cô gọi đó thuần túy là chủ nghĩa cơ hội.

“Mà,” Jolyon ôn tồn đan lời, “lại chính là tôn chỉ hoạt động trong đời sống thực tế đấy con gái ạ.”

“Ồ!” June kêu lên, “cha không thực sự bênh vực việc cô ấy không nói cho Jon biết đấy chứ, Cha. Nếu để mặc cha, phỏng chừng cha cũng sẽ làm thế.”

“Cha có thể làm thế, nhưng đơn giản vì cha biết thể nào nó cũng sẽ phải khám phá ra sự thật, và điều đó còn tồi tệ hơn là chúng ta chủ động nói cho nó biết.”

“Thế sao cha không nói cho nó? Lại là chuyện nước yên chảy lặng chứ gì.”

“Con yêu,” Jolyon nói, “cho dù có chết cha cũng không muốn đi ngược lại bản năng của Irene. Nó là con trai của cô ấy.”

“Cả con của cha nữa cơ mà,” June kêu lên.

“Bản năng của một người đàn ông thì thấm tháp gì so với bản năng của người mẹ?”

“Chà, con nghĩ cha thật là yếu đuối.”

“Cha dám cá là vậy,” Jolyon nói, “cha dám cá là thế.”

Và đó là tất cả những gì cô thu nhận được từ ông; nhưng câu chuyện cứ bứt rứt mãi trong tâm trí cô. Cô không tài nào chịu nổi cảnh nước yên chảy lặng. Và trong lòng cô trỗi dậy một thứ xung động quanh co muốn thúc đẩy sự việc đi đến hồi kết. Phải cho Jon biết sự thật, để rồi tình cảm của cậu hoặc sẽ bị bóp chết từ trong trứng nước, hoặc dẫu có đơm hoa kết trái bất chấp quá khứ đi nữa, thì cũng đi đến kết cục trọn vẹn. Và cô quyết định sẽ đi gặp Fleur để tự mình đánh giá sự tình. Khi June đã hạ quyết tâm làm điều gì, sự tế nhị liền trở thành một thứ yếu tố thứ yếu. Rốt cuộc thì cô cũng là họ hàng bên nội với Soames, và cả hai đều có chung niềm đam mê tranh ảnh. Cô sẽ đến gặp và nói cho ông ta biết rằng ông ta nên mua một bức tranh của Paul Post, hoặc có lẽ là một tác phẩm điêu khắc của Boris Strumolowski, và dĩ nhiên cô sẽ chẳng hé răng nửa lời với cha mình. Cô lên đường vào Chủ nhật tuần đó, với vẻ mặt quả quyết đến mức phải chật vật mãi cô mới bắt được một cước xe ở nhà ga Reading. Vùng đất ven sông vào những ngày đúng độ tháng của cô thật đẹp xiết bao, và June nhói lòng trước vẻ đẹp ấy. Một người suốt đời đi qua cuộc đời này mà chưa từng biết thế nào là sự gắn kết như cô lại mang một tình yêu thiên nhiên sâu sắc đến mức gần như cuồng dại. Và khi đặt chân đến cái chốn nên thơ mà Soames đã dựng lều, cô liền trả tiền cước xe, bởi vì một khi công việc đã xong xuôi, cô muốn đắm mình vào dòng nước rạng ngời và những tán rừng xanh mát. Do đó, cô xuất hiện trước cửa nhà ông với tư cách là một người đi bộ đơn thuần, rồi sai người đưa danh thiếp vào. Bản tính của June là thế, cô thừa biết rằng hễ khi nào các dây thần kinh rung lên bần bật thì nghĩa là cô đang làm một việc đáng giá. Nếu các dây thần kinh không hề rung rẩy, thì chứng tỏ cô đang chọn con đường ít trở ngại nhất, và thừa hiểu rằng sự cao thượng sẽ chẳng thèm đếm xích tới cô. Cô được dẫn vào một phòng khách — dẫu không đúng phong cách của cô, nhưng toát lên mọi dấu hiệu của sự tao nhã kén chọn. Vừa thầm nghĩ, ‘Nhiều gu thẩm mỹ quá — lắm đồ bày biện vặt vãnh ghê,’ cô vừa nhìn thấy bóng dáng một thiếu nữ từ hiên nhà bước vào qua chiếc gương có khung sơn mài cổ. Khoác trên mình bộ váy trắng và cầm mấy nhợ hoa hồng trắng trên tay, hiện lên phản chiếu qua tấm gương xám bạc ấy là một bóng hình tựa như ảo ảnh, hệt như một hồn ma xinh đẹp bước ra từ khu vườn xanh ngắt.

“Chào cô nhé,” June vừa xoay người vừa nói. “Tôi là họ hàng bên bố cô đấy.”

“Ồ, vâng; cháu từng nhìn thấy cô ở tiệm bánh ngọt đó.”

“Đi cùng với cậu em trai cùng cha khác mẹ của tôi. Bố cô có nhà không?”

“Bố cháu sẽ về ngay thôi. Bố cháu chỉ đi dạo một chút thôi ạ.”

June khẽ nheo đôi mắt xanh lại và ngẩng cái cằm cương quyết lên.

“Cháu tên là Fleur phải không? Cô nghe Holly nhắc đến cháu rồi. Cháu nghĩ thế nào về Jon?”

Cô thiếu nữ nâng mấy đóa hồng trên tay, ngắm nghía chúng rồi điềm tĩnh đáp:

“Cậu ấy là một nam thanh niên khá dễ mến.”

“Chẳng giống Holly hay tôi chút nào đúng không?”

“Một chút cũng không ạ.”

‘Con bé này ra điều điềm tĩnh ghê,’ June thầm nghĩ.

Và bất thình lình cô thiếu nữ cất lời: “Cháu ước gì cô có thể nói cho cháu biết vì sao gia đình chúng ta lại không hòa hợp với nhau?”

Đột ngột đối mặt với câu hỏi mà chính cô từng khuyên cha mình nên trả lời, June bỗng im bặt; chẳng biết vì cô thiếu nữ này đang cố moi móc thông tin từ cô, hay đơn giản vì những điều ta định làm về mặt lý thuyết không phải lúc nào cũng là điều ta sẽ làm khi sự việc thực sự chường mặt ra.

“Cô biết đấy,” cô thiếu nữ nói, “cách chắc chắn nhất để khiến người ta tìm ra điều tồi tệ nhất chính là bắt họ phải sống trong u mê. Bố cháu bảo đó là một cuộc tranh chấp về tài sản. Nhưng cháu không tin; nhà mình ai cũng có đống của cải chất đống cơ mà. Họ đâu có trưởng giả đến mức độ đó chứ.”

June đỏ bừng mặt. Từ ngữ áp dụng lên ông nội và cha cô đã xúc phạm cô.

“Ông nội tôi,” cô nói, “vô cùng hào phóng, và cha tôi cũng vậy; chẳng ai trong số họ mang một chút hơi hướm trưởng giả nào cả.”

“Thế thì rốt cuộc là vì chuyện gì?” cô thiếu nữ gặng hỏi. Nhận thức rõ rằng cô nàng nhà Forsyte trẻ tuổi này luôn quyết tâm đạt cho bằng được thứ mình muốn, June ngay lập tức định chặn họng cô bé và thay vào đó sẽ moi được chút thông tin cho riêng mình.

“Sao cháu lại muốn biết điều đó chứ?”

Cô thiếu nữ hít hà bông hồng trên tay. “Cháu chỉ muốn biết vì họ nhất định không chịu nói cho cháu hay.”

“À, đúng là chuyện tài sản thật, nhưng có tới mấy loại tài sản cơ.”

“Điều đó càng làm cho mọi thứ tồi tệ hơn. Giờ thì cháu buộc phải biết cho bằng được.”

Khuôn mặt nhỏ nhắn và kiên quyết của June chợt run lên. Cô đang đội một chiếc mũ tròn, và mái tóc bật tung cả lên từ bên dưới vành mũ. Trông cô trẻ trung làm sao vào khoảnh khắc đó, như được trẻ hóa lại sau một cuộc chạm trán.

“Cô biết không,” cô nói, “tôi thấy cháu đánh rơi chiếc khăn tay. Giữa cháu và Jon có mối quan hệ gì không? Bởi vì, nếu có, tốt nhất là cháu cũng nên vứt luôn cả chuyện đó đi thì hơn.”

Cô thiếu nữ tái mặt đi nhưng vẫn mỉm cười.

“Nếu thực sự có, thì đó không phải là cách để ép cháu đâu.”

Trước câu trả lời đầy khí phách ấy, June liền chìa tay ra.

“Cô rất thích cháu; nhưng cô lại không ưa bố cháu; chưa bao giờ thích cả. Thôi thì cứ thẳng thắn với nhau cho vuông.”

“Cô cất công về đây chỉ để nói điều đó với bố cháu thôi sao?”

June bật cười. “Không; cô về đây để gặp cháu cơ.”

“Cô mới đáng yêu làm sao.”

Cô bé này quả là biết cách ứng đối.

“Cô đáng tuổi gấp rưỡi cháu,” June nói, “nhưng cô hoàn toàn thông cảm. Thật tồi tệ làm sao khi không được làm theo ý mình.”

Cô thiếu nữ lại mỉm cười. “Thực sự thì cô có thể nói cho cháu biết mà.”

Đúng là cái đồ cứng đầu cứng cổ bám lấy mục tiêu đến cùng!

“Đó không phải là bí mật của một mình cô. Nhưng cô sẽ xem mình có thể làm gì, bởi cô nghĩ cả cháu và Jon đều đáng được cho biết sự thật. Và giờ thì cô phải chào tạm biệt đây.”

“Cô không ở lại chờ gặp Bố cháu một lát sao?”

June lắc đầu. “Làm sao cô có thể sang được bờ bên kia bây giờ?”

“Cháu chèo thuyền đưa cô sang.”

“Này nhé!” June bộc phát nói, “lần tới khi nào cháu lên London, hãy đến tìm cô. Đây là địa chỉ nhà cô. Thường thì buổi tối cô hay có mấy đứa trẻ tụ tập lắm. Nhưng đừng có nói với bố cháu là cháu đến đấy nhé.”

Cô thiếu nữ gật đầu.

Đứng nhìn cô bé khua mái chèo lướt chiếc xuồng sang bờ, June thầm nghĩ: ‘Con bé xinh đẹp và cân đối ghê gớm. Mình chưa từng nghĩ Soames lại có thể sinh được một cô con gái xinh xắn nhường này. Nó và Jon mà thành một đôi thì đúng là đẹp đôi hết sẩy.’

Bản năng se duyên, vốn bị kìm hãm bấy lâu trong cõi lòng cô, lúc nào cũng chực chờ hoạt động. Cô đứng ngắm Fleur chèo thuyền quay lại; cô bé buông một bên mái chèo để vẫy tay chào tạm biệt, còn June thì thẫn thờ bước đi giữa những thảm cỏ xanh và dòng sông, với một nỗi nhói đau trong tim. Tuổi trẻ đến với tuổi trẻ, tựa như những con chuồn chuồn rượt đuổi lẫn nhau, và tình yêu thì như ánh mặt trời sưởi ấm chúng đến tận xương tủy. Tuổi trẻ của cô! Từ thuở xa xưa nào rồi — khi Phil và cô — Còn sau đó thì sao? Chẳng có gì — chẳng một ai hoàn toàn đúng với những gì cô từng ao ước. Và thế là cô đã bỏ lỡ tất cả. Nhưng biết bao nhiêu mối tơ vò đang bủa vây lấy hai sinh linh trẻ tuổi ấy, nếu thực sự họ đang yêu nhau, đúng như lời Holly đinh ninh — đúng như cha cô, và Irene, và chính Soames dường như đang vô cùng lo sợ. Thật là một mớ bòng bong, và là một bức tường thành kiên cố biết bao! Và cái khát vọng hướng về tương lai, cái sự khinh miễn, có thể gọi là thế, đối với những gì đã qua, vốn là tôn chỉ hành động, lại đang cựa quậy trong lồng ngực của một con người luôn đinh ninh rằng điều mình khao khát thì quan trọng hơn nhiều so với những thứ mà người khác không muốn. Từ phía bờ sông, trong chốc lát, giữa buổi chiều hè tĩnh mịch, cô ngắm nhìn những khóm hoa súng và lá liễu, những đàn cá quẫy nước; hít hà hương thơm của cỏ dại và ngọn cỏ đồng nội, tự hỏi làm thế nào để có thể ép tất cả mọi người đều phải hạnh phúc đây. Jon và Fleur! Hai chú vịt con què quặt — những chú vịt con vàng óng, ngây ngô đáng yêu làm sao! Thật là đáng tiếc hết chỗ nói! Chắc chắn phải làm được điều gì đó chứ! Không thể cứ buông xuôi đầu hàng trước những hoàn cảnh thế này được. Cô lê bước đi, rồi cũng đến được nhà ga trong tâm trạng nóng nực và bực bội.

Tối hôm đó, trung thành với xung lực hướng đến hành động trực tiếp từng khiến bao người phải né tránh mình, cô liền bảo với cha:

“Cha ơi, con vừa xuống dưới ấy gặp con bé Fleur rồi. Con thấy nó rất thu hút đấy chứ. Cứ chui đầu vào cát như đà điểu mãi đâu phải là hay ho gì, phải không cha?”

Jolyon giật mình đặt ly nước lúa mạch xuống, rồi bắt đầu bóp vụn mẩu bánh mì.

“Đó lại chính là việc con đang làm đấy thôi,” ông nói. “Con có nhận thức được nó là con gái của ai không?”

“Bộ quá khứ đã chết thì không thể chôn vùi cái quá khứ đã chết ấy đi sao?”

Jolyon đứng bật dậy.

“Có những thứ chẳng bao giờ chôn vùi được đâu.”

“Con không đồng tình,” June cãi. “Chính thứ đó mới là vật cản đường mọi hạnh phúc và sự tiến bộ. Cha chẳng hiểu gì về Thời đại này cả, Cha ạ. Người ta chẳng thèm màng tới mấy thứ đã lỗi thời đâu. Tại sao cha cứ nghĩ việc Jon biết về mẹ nó lại là một thảm họa động trời đến thế cơ chứ? Giờ thì ai thèm để tâm đến thể loại chuyện đó nữa? Luật hôn nhân vẫn y nguyên như hồi Soames và Irene không thể ly hôn, và cha phải nhảy vào can thiệp. Chúng ta đã tiến lên, còn họ thì giậm chân tại chỗ. Thế nên chẳng ai thèm quan tâm đâu. Hôn nhân mà không có lấy một cơ hội giải thoát đàng hoàng thì chẳng khác nào một hình thức nô lệ; con người ta không nên sở hữu lẫn nhau. Giờ thì ai cũng thấy rõ điều đó rồi. Nếu Irene có phá bỏ những luật lệ ấy thì đã sao nào?”

“Cha không việc gì phải phản bác điều đó ở đây,” Jolyon nói; “nhưng chuyện đó hoàn toàn lệch đi đằng nào rồi. Đây là vấn đề thuộc về tình cảm con người.”

“Đương nhiên là thế rồi,” June kêu lên, “tình cảm con người của hai đứa trẻ ấy cơ mà.”

“Con yêu,” Jolyon cất giọng bực bội dịu dàng; “con đang nói nhảm nhí đấy.”

“Con không hề. Nếu chúng chứng minh được rằng chúng thực sự có cảm tình với nhau, tại sao lại phải chịu bất hạnh chỉ vì chuyện của quá khứ chứ?”

“Con chưa từng sống qua cái quá khứ đó. Còn cha thì có — qua cảm xúc của vợ cha; qua chính các dây thần kinh và trí tưởng tượng của cha, theo cách mà chỉ một người có lòng tận tụy sâu sắc mới thấu hiểu nổi.”

June cũng đứng bật dậy, rồi bắt đầu đi lại bồn chồn.

“Nếu,” cô thốt lên bất thình lình, “nó là con gái của Philip Bosinney, con có thể hiểu cha hơn. Irene từng yêu anh ấy, cô ấy chưa bao giờ yêu Soames cả.”

Jolyon phát ra một tiếng kêu trầm đục — thứ âm thanh mà một người phụ nữ nông dân Ý vẫn thường thốt ra với con la của mình. Trái tim ông bắt đầu đập loạn xạ, nhưng ông chẳng thèm bận tâm đến nó, hoàn toàn bị cảm xúc cuốn đi.

“Điều đó cho thấy con hiểu biết ít đến nhường nào. Cả cha hay Jon, nếu cha hiểu tính nó, chẳng ai màng đến một quá khứ tình ái cả. Thứ đáng sợ là sự tàn bạo của một cuộc hôn nhân không có tình yêu. Con bé này là con gái của kẻ từng coi mẹ của Jon như một món đồ chơi nô lệ da đen. Con không thể xóa sạch con ma đó đâu; đừng có cố phi tang, June ạ! Nó giống như việc bắt chúng ta nhìn thấy Jon kết duyên với máu thịt của kẻ từng chiếm đoạt mẹ của Jon một cách trái ý bà. Chẳng việc gì phải rào trước đón sau cả; cha muốn mọi thứ phải rõ ràng một lần cho t. Và giờ thì cha không thể nói thêm câu nào nữa, bằng không cha sẽ phải thức trắng đêm để chịu trận với cái bệnh này mất thôi.” Và vừa đặt tay lên ngực trái, Jolyon quay lưng lại phía con gái rồi đứng lặng ngắm nhìn dòng sông Thames.

June, vốn dĩ bản tính chẳng bao giờ nhìn thấy tổ tò vò cho đến khi đã thọc đầu vào đó, nay thực sự cảm thấy hoảng sợ. Cô bước đến, luồn tay vào cánh tay ông. Dù không bị thuyết phục rằng ông đúng và mình sai, bởi điều đó đi ngược lại bản chất của cô, nhưng cô vẫn vô cùng ấn tượng trước một thực tế rõ mồn một rằng chủ đề này cực kỳ có hại cho sức khỏe của ông. Cô cọ cọ má vào vai ông và giữ im lặng.

Sau khi chèo đưa người họ hàng lớn tuổi sang sông, Fleur không cập bờ ngay, mà khua mái chèo lách vào giữa đám sậy, dưới ánh nắng vàng rực rỡ. Vẻ đẹp bình yên của buổi chiều tà đã quyến rũ đôi chút tâm hồn vốn không mấy khi mộng mơ và thi vị này. Ở cánh đồng phía bên kia bờ nơi chiếc xuồng đỗ lại, một cỗ máy được kéo bởi chú ngựa xám đang gom cỏ khô đầu mùa. Cô ngây người ngắm dòng cỏ đổ ào ạt qua và phía sau những vành bánh xe nhẹ nhàng — trông chúng mới mát mẻ và tươi tắn làm sao. Tiếng lách cách và xào xạc hòa quyện với tiếng xào xạc của những rặng liễu, rặng dương, cùng tiếng gù của loài chim bồ câu rừng, tạo nên một khúc ca đồng nội thực thụ. Ngay bên cạnh, trong làn nước xanh thẳm, những đám rong rêu uốn lượn hệt như những con rắn vàng đang ngửi ngửi theo dòng nước; những chú bò loang lổ ở tận bờ bên kia đứng ngâm mình trong bóng râm, lười biếng quất quất cái đuôi. Đó là một buổi chiều tuyệt đẹp để mơ mộng. Và cô lôi những bức thư của Jon ra — không phải những lời lẽ hoa mỹ sướt mướt, mà mang đầy nỗi niềm khắc khoải khi kể lại những cảnh tượng đã thấy, những việc đã làm, với một niềm khao khát vô cùng dễ chịu đối với cô, tất cả đều kết bằng câu “J. tận tụy của em.” Fleur không phải là người sướt mướt, những ham muốn của cô lúc nào cũng thực tế và tập trung, thế nhưng chất thơ tồn tại trong người con gái của Soames và Annette vào những tuần lễ chờ đợi ấy thực sự đã quây quần quanh những ký ức về Jon. Tất cả đều gắn liền với thảm cỏ và hoa trái, với những đóa hoa và dòng nước chảy róc rách. Cô tận hưởng bóng hình cậu qua những mùi hương được cái mũi nhăn nhăn của cô hấp thụ. Những vì sao có thể thuyết phục cô rằng cô đang đứng cạnh cậu ngay giữa bản đồ Tây Ban Nha; và vào một sớm tinh mơ, những tấm mạng nhện đẫm sương, ánh sáng lấp lánh mờ ảo cùng niềm hứa hẹn về một ngày mới ở khu vực dưới vườn, chính là hiện thân của Jon trong mắt cô.

Hai con thiên nga trắng bệ vệ bơi qua trước mắt cô khi cô đang đọc thư, theo sau là bầy sáu con thiên nga con nối đuôi nhau thành một hàng ngay ngắn, với khoảng cách đều tăm tắp giữa đuôi con này và đầu con kia, trông hệt như một hạm đội tàu khu trục xám xịt. Fleur nhét vội những bức thư vào, cầm lấy mái chèo và chèo thẳng về phía bến tàu. Đi xuyên qua thảm cỏ, cô tự hỏi không biết có nên kể cho bố nghe chuyện June đến thăm hay không. Nếu ông biết chuyện đó từ người quản gia, ông có thể sẽ thấy kỳ quặc nếu cô giấu giếm. Hơn thế nữa, điều đó cũng trao cho cô thêm một cơ hội để moi từ miệng ông lý do thực sự của mối thù hằn. Do đó, cô đi ngược lên con đường cái để đón ông.

Soames đã đi xem xét một mảnh đất mà Chính quyền Địa phương đang dự tính xây dựng một Viện Sanatorium dành cho những người yếu phổi. Trung thành với chủ nghĩa cá nhân bẩm sinh của mình, ông chẳng buồn tham gia vào các công việc địa phương, chỉ bằng lòng nộp khoản tiền thuế cứ ngày một leo thang. Tuy nhiên, ông không thể làm ngơ trước kế hoạch mới mẻ và nguy hiểm này. Địa điểm dự định cách nhà ông chưa đầy nửa dặm. Bản thân ông hoàn toàn đồng ý rằng đất nước nên triệt tiêu bệnh lao phổi; nhưng đây tuyệt đối không phải là chỗ. Việc đó nên được làm ở một nơi xa hơn thế. Thật vậy, ông bày tỏ một thái độ chung của tất cả những người nhà Forsyte chân chính, rằng sự khuyết tật hay ốm đau dưới bất kỳ hình thức nào của kẻ khác không phải là chuyện của mình, và Nhà nước nên tự lo việc của họ mà không làm tổn hại bằng bất cứ cách nào đến những lợi ích tự nhiên mà ông đã mua hoặc thừa kế được. Francie, người phụ nữ nhà Forsyte có tư tưởng phóng khoáng nhất trong thế hệ của ông (có lẽ chỉ trừ cái gã Jolyon kia) từng có lần nếm trải giọng điệu đầy ác ý của cô ấy mà hỏi ông rằng: “Đã bao giờ anh thấy cái tên Forsyte xuất hiện trong danh sách quyên góp từ thiện chưa, Soames?” Chuyện đó tính sau đi, nhưng một Viện Sanatorium sẽ làm giảm giá trị của khu vực này, và ông chắc chắn sẽ ký vào bản kiến ​​nghị đang được phát động để phản đối nó. Trở về nhà với quyết định tươi mới sục sôi trong lòng như thế, ông bắt gặp Fleur đang đi tới.

Dạo gần đây cô tỏ ra quấn quýt với ông hơn, và những khoảng thời gian yên bình ở đây cùng cô trong tiết trời mùa hè này khiến ông cảm thấy mình trẻ hẳn ra; Annette thì cứ chốc chốc lại chạy ù lên thành phố vì việc nọ việc kia, thế nên ông được độc chiếm Fleur gần như đúng như mong muốn. Phải thừa nhận rằng, cậu thanh niên Mont đã hình thành cái thói quen xuất hiện trên chiếc xe máy cứ cách một ngày lại ghé qua một lần. Ơn Chúa, cậu thanh niên đó đã cạo sạch hai cái hàng ria mép trông như bàn chải đánh răng và không còn xuất hiện như một gã hề nữa! Cùng với một cô bạn của Fleur đang ở chơi trong nhà, và vài thanh niên làng nhàng ở vùng lân cận, họ tạo thành hai cặp đôi sau bữa tối ở sảnh lớn, đắm chìm trong giai điệu phát ra từ chiếc đàn pianola điện tự động chơi những bản Fox-trot, với một vẻ sáng bóng đầy kinh ngạc trên bề mặt biểu cảm của nó. Thậm chí thỉnh thoảng Annette cũng uyển chuyển bước qua bước lại trong vòng tay của một trong số những chàng trai trẻ ấy. Và Soames, mỗi khi bước đến cửa phòng khách, sẽ hơi nhếch chiếc mũi lệch sang một bên để ngắm nhìn họ, chờ đợi một nụ cười từ Fleur; rồi lại lủi thủi quay về chiếc ghế bành bên lò sưởi phòng khách để nghiền ngẫm tờ The Times hay dăm ba cuốn catalogue định giá đồ sưu tầm nào đó. Trong đôi mắt lúc nào cũng đầy lo âu của ông, Fleur chẳng hề cho thấy dấu hiệu nào là đang nhớ đến cái sở thích bất chợt dạo trước của con bé.

Khi cô bắt kịp ông trên con đường đầy bụi bặm, ông liền luồn tay vào cánh tay cô.

“Cha đoán xem ai vừa đến thăm bố kìa? Con bé không tài nào đợi được đâu! Đoán thử xem nào!”

“Cha không bao giờ đoán mò,” Soames đầy bất an nói. “Ai cơ chứ?”

“Họ hàng của bố đấy, June Forsyte.”

Hoàn toàn vô thức, Soames siết chặt lấy cánh tay cô bé. “Nó muốn gì chứ?”

“Con không biết. Nhưng đó chẳng phải là hành động phá vỡ mối thù sao ạ?”

“Mối thù? Mối thù nào cơ chứ?”

“Cái mối thù tồn tại trong trí tưởng tượng của bố ấy, bố yêu ạ.”

Soames buông tay cô bé ra. Con bé đang chế nhạo ông, hay đang cố moi móc ông ra đây?

“Cha đoán nó muốn mua tranh thì phải,” cuối cùng ông cũng lên tiếng.

“Con không nghĩ thế đâu. Có lẽ chỉ là tình nghĩa họ hàng thôi.”

“Nó chỉ là con của người anh em họ đời thứ nhất hơn một bậc thôi,” Soames lẩm bẩm.

“Và là con gái của kẻ thù đời trước nữa chứ.”

“Ý con là gì hả?”

“Con xin lỗi bố nhé; con cứ tưởng đó là kẻ thù chứ.”

“Kẻ thù!” Soames lặp lại. “Chuyện cổ lỗ sĩ từ kiếp nào rồi. Con lấy mấy cái ý nghĩ đó ở đâu ra không biết.”

“Từ June Forsyte chứ đâu.”

Trong đầu cô bỗng lóe lên một ý nghĩ linh cảm rằng nếu ông nghĩ cô đã biết, hoặc đangấp ủ sự hiểu biết nào đó, ông sẽ khai ra mọi chuyện.

Soames giật mình, nhưng cô đã đánh giá thấp sự thận trọng và ngoan cố của ông.

“Nếu con đã biết rõ,” ông lạnh lùng nói, “sao còn cứ tra tấn cha làm gì?”

Fleur nhận ra mình đã quá hố.

“Con đâu có muốn tra tấn bố, cục cưng ơi. Như bố đã nói đấy, sao cứ phải tò mò biết nhiều làm gì? Sao cứ phải bới móc cái bí mật 'nhỏ nhoi' đó làm gì cơ chứ — Je m'en fiche [Tôi mặc kệ nó], như cách gã Profond hay nói ấy?”

“Cái gã đó!” Soames trầm ngâm thốt lên.

Thực ra thì gã đó đã đóng một vai trò đáng kể, dẫu cho có phần vô hình, trong mùa hè năm nay — bởi vì gã đã không xuất hiện trở lại. Kể từ cái Chủ nhật mà Fleur thu hút sự chú ý vào cảnh gã đang lảng vảng trên bãi cỏ, Soames đã suy nghĩ về gã khá nhiều, và lần nào cũng gắn liền với Annette, chẳng vì lý do gì sất, ngoại trừ việc dạo này trông cô có vẻ lộng lẫy hơn trước. Bản năng sở hữu của ông — tinh tế hơn, ít câu nệ hình thức hơn, và uyển chuyển hơn kể từ sau cuộc Đại chiến — đã kìm nén mọi hoài nghi xuống tận đáy lòng. Hệt như khi người ta nhìn ngắm một con sông ở Mỹ, phẳng lặng và dễ chịu, dẫu thừa biết rằng rất có thể một con cá sấu đang nằm phục dưới lớp bùn lầy với chiếc mõm nhô lên chẳng khác nào một khúc gỗ mục — Soames nhìn dòng sông cuộc đời chính mình như thế, tiềm thức vẫn nhận thức rõ về Monsieur Profond, nhưng nhất quyết từ chối nhìn nhận điều gì vượt quá cái bóng dáng đáng ngờ của chiếc mõm con vật ấy. Vào thời kỳ này trong đời, ông gần như có trong tay mọi thứ mình muốn, và hạnh phúc trọn vẹn đến mức bản tính ông cho phép. Các giác quan của ông được buông lỏng; tình cảm của ông tìm thấy mọi lối thoát cần thiết ở cô con gái; bộ sưu tập của ông nổi đình nổi đám, tiền bạc được đầu tư khôn ngoan; sức khỏe tuyệt vời, ngoại trừ đôi chút trục trặc về gan thỉnh thoảng ghé thăm; ông vẫn chưa bắt đầu lo lắng một cách nghiêm túc về những gì sẽ xảy ra sau khi chết, có xu hướng cho rằng chẳng có gì xảy ra cả. Ông trông chẳng khác nào một thứ chứng khoán hạng sang được mạ vàng của chính mình, và việc đánh tróc lớp vàng ấy bằng cách nhìn vào những thứ có thể tránh được, theo bản năng, ông cảm thấy đó là hành động lệch lạc và đi thụt lùi. Hai chiếc cánh hoa hồng nhàu nhĩ ấy, gồm cả sở thích thất thường của Fleur lẫn chiếc mõm của Monsieur Profond, sẽ tự động phẳng lì nếu ông chịu khó nằm đè lên chúng một cách bền bỉ.

Tối hôm đó, sự Tình cờ — thứ vẫn hay ghé thăm cuộc đời của ngay cả những vị gia chủ nhà Forsyte đầu tư khôn ngoan nhất — đã trao một manh mối vào tận tay Fleur. Người cha bước xuống bàn ăn mà quên mang theo khăn tay, và có dịp phải hỉ mũi.

“Con đi lấy cho bố một chiếc nhé,” cô nói rồi chạy vụt lên lầu. Trong chiếc túi vải đựng khăn giấy mà cô tìm kiếm — một chiếc túi cũ làm bằng thứ lụa đã phai màu nghiêm trọng — có hai ngăn: một ngăn đựng khăn tay; ngăn còn lại cài khuy, bên trong chứa một vật gì đó phẳng và cứng. Bằng một chút thôi thúc trẻ con, Fleur liền bật khuy ra. Ở đó có một khung ảnh bên trong lồng tấm hình chụp cô lúc còn là một đứa trẻ bé xíu. Cô đờ đẫn ngắm nhìn nó, bị cuốn hút hệt như cách người ta bị mê hoặc bởi chính diện mạo hiện tại của mình. Dưới ngón tay đang ngọ nguậy của cô, bức ảnh trượt lệch sang một bên, và cô nhận ra phía sau còn có một tấm ảnh khác. Cô ấn tấm hình của mình xuống sâu hơn nữa, và lọt vào tầm mắt là gương mặt của một người phụ nữ trẻ tuổi mà cô có cảm giác vô cùng quen thuộc, diện một bộ đầm dạ hội theo mốt từ thời xửa thời xưa. Kéo ngược bức ảnh của chính mình che lên trên, cô rút lấy một chiếc khăn tay rồi đi xuống lầu. Phải đến tận lúc đặt chân lên cầu thang, cô mới nhận ra gương mặt đó là ai. Chắc chắn — chắc chắn là mẹ của Jon rồi! Sự thật phơi bày khiến cô choáng váng. Và cô đứng khựng lại giữa một cơn lốc suy nghĩ hỗn độn. Ồ, dĩ nhiên rồi! Bố của Jon đã kết hôn với người phụ nữ mà bố cô từng khao khát muốn cưới, có lẽ đã giật phăng bà ấy khỏi tay ông. Khi ấy, vì sợ để lộ qua thái độ rằng mình đã vô tình khám phá ra bí mật của ông, cô từ chối suy nghĩ thêm nữa, rồi vừa rũ chiếc khăn lụa vừa bước vào phòng ăn.

“Con chọn cái mềm nhất đấy, Bố ạ.”

“Hừm!” Soames lẩm bẩm; “Cha chỉ dùng mấy cái loại đấy khi bị cảm lạnh thôi. Kệ nó đi!”

Buổi tối hôm đó trôi qua đối với Fleur trong việc ghép nối các mảnh ghép lại với nhau; cô sực nhớ lại biểu cảm trên khuôn mặt bố trong tiệm bánh ngọt — một biểu cảm lạ lùng và lạnh lùng đầy thân mật, một nét mặt kỳ quái. Chắc hẳn ông phải yêu người phụ nữ đó sâu đậm lắm nên mới giữ tấm hình của bà suốt bao nhiêu năm nay, bất chấp việc đã để mất bà. Vừa cay nghiệt vừa thực tế, tâm trí cô lập tức hướng thẳng đến mối quan hệ giữa ông với chính người mẹ ruột của mình. Liệu ông đã từng thực sự yêu mẹ cô chưa? Cô nghĩ là không. Jon mới chính là con trai của người phụ nữ mà ông thực sự yêu thương. Chắc chắn vì thế mà ông không nên phản đối việc con gái mình yêu cậu ấy; chuyện đó chỉ cần thời gian để quen dần mà thôi. Và một tiếng thở phào nhẹ nhõm vướng lại ngay phần cổ chiếc áo ngủ khi cô trùm nó qua đầu.