Ngày hôm sau buổi tối ở Richmond, Soames trở về từ Henley trên chuyến tàu buổi sáng. Không hề có chút hứng thú bẩm sinh nào với các môn thể thao dưới nước, chuyến đi của anh thiên về công việc nhiều hơn là giải trí, bởi một vị khách hàng khá quan trọng đã mời anh đến đó.

Anh đi thẳng đến khu trung tâm thành phố, nhưng thấy công việc ế ẩm nên đã rời đi lúc ba giờ chiều, vui mừng vì có cơ hội về nhà sớm trong yên tĩnh. Irene không hề mong đợi anh về. Không phải vì anh có ý đồ rình mò hành tung của cô, nhưng việc bất ngờ quan sát cảnh tượng ở nhà như thế này cũng chẳng có hại gì.

Sau khi thay bộ quần áo mặc ở Công viên, anh bước vào phòng khách. Cô đang ngồi thẫn thờ ở góc ghế sô-bà, chỗ ngồi ưa thích của cô; và dưới mắt cô có quầng thâm, trông như thể cô chưa hề chợp mắt.

Anh hỏi: “Sao em lại ở nhà? Em đang đợi ai à?”

“Vâng—à không, không hẳn thế.”

“Ai vậy?”

“Anh Bosinney bảo có thể anh ấy sẽ ghé qua.”

“Bosinney. Lẽ ra giờ này cậu ta phải đang làm việc chứ.”

Cô không đáp lại câu này.

“Thôi được,” Soames nói, “anh muốn em cùng đi ra khu mua sắm với anh, rồi sau đó chúng ta sẽ ra Công viên.”

“Em không muốn đi đâu; em bị đau đầu.”

Soames đáp: “Cứ hễ anh muốn em làm việc gì là thể nào em cũng kêu đau đầu. Đi ra ngồi dưới bóng cây đi, sẽ thấy dễ chịu hơn đấy.”

Cô không trả lời.

Soames im lặng vài phút; cuối cùng anh nói: “Anh không hiểu nổi quan niệm của em về bổn phận của một người vợ là gì. Chưa bao giờ anh hiểu được!”

Anh vốn không trông chờ cô đáp lời, nhưng cô đã lên tiếng.

“Em đã cố gắng làm những gì anh muốn; việc em không thể dồn hết tâm can vào đó không phải lỗi tại em.”

“Vậy thì lỗi tại ai?” Anh liếc nhìn cô đầy nghi kỵ.

“Trước khi chúng ta kết hôn, anh đã hứa sẽ để em đi nếu cuộc hôn nhân của chúng ta không hạnh phúc. Nó có hạnh phúc không?”

Soames cau mày.

“Hạnh phúc chứ,” anh lắp bắp—“nó sẽ hạnh phúc nếu em biết cư xử cho đúng mực!”

“Em đã cố rồi,” Irene nói. “Anh có để em đi không?”

Soames quay mặt đi. Bị động chạm đến sự lo sợ thầm kín, anh liền giở giọng lớn lối để che đậy.

“Để em đi? Em đang nói nhảm gì thế. Để em đi ư? Sao anh lại có thể để em đi được chứ? Chúng ta đã kết hôn rồi cơ mà? Thế thì em đang nói cái quái gì vậy? Vì Chúa, đừng có nói mấy thứ vớ vẩn này nữa! Lấy mũ đi, rồi ra Công viên ngồi.”

“Vậy là anh không để em đi sao?”

Anh cảm nhận được ánh mắt cô đang dán vào mình với một vẻ lạ lùng và đầy xót xa.

“Để em đi!” anh nói; “và nếu anh đồng ý thì rốt cuộc em sẽ làm gì với tấm thân mình? Em có đồng xu dính túi nào đâu!”

“Cách này hay cách khác rồi em cũng xoay sở được thôi.”

Anh sải bước qua lại căn phòng vài bận; rồi bước đến đứng trước mặt cô.

“Hãy nhớ lấy,” anh nói, “một lần cho tất cả, anh không cho phép em nói mấy điều kiểu này nữa. Đi lấy mũ đi!”

Cô không nhúc nhích.

“Chắc là,” Soames nói, “em không muốn lỡ hẹn với Bosinney nếu cậu ta đến chứ gì!”

Irene chậm rãi đứng dậy và rời khỏi phòng. Cô quay xuống với chiếc mũ đội trên đầu.

Họ bước ra ngoài.

Ở Công viên, cái khoảng thời gian tạp nham giữa buổi chiều—khi người nước ngoài và những kẻ đáng thương khác lái xe dạo phố vì tưởng mình đang hợp mốt—đã qua đi; cái thời gian đúng đắn, thích hợp đã tới, và rồi cũng sắp sửa trôi qua, trước khi Soames và Irene kịp ngồi xuống dưới bức tượng Achilles.

Đã lâu lắm rồi anh mới tận hưởng bầu không khí có cô đi cùng ở Công viên. Đó từng là một trong những niềm vui trong quá khứ của hai mùa đầu tiên sau khi kết hôn, khi mà việc cảm thấy mình là chủ nhân của sinh linh kiều diễm này trước toàn thể Luân Đôn từng là niềm tự hào lớn nhất, dẫu là thầm kín, của anh. Đã biết bao buổi chiều anh ngồi bên cạnh cô, cực kỳ chỉn chu với đôi găng tay màu xám nhạt và nụ cười phảng phất vẻ kiêu kỳ, gật đầu chào những người quen, và thỉnh thoảng lại ngả mũ.

Đôi găng tay màu xám nhạt ấy vẫn ở trên tay anh, và trên môi là nụ cười mỉa mai, nhưng cảm xúc trong lòng anh giờ nơi đâu?

Những chiếc ghế đang thưa dần đi, nhưng anh vẫn cứ bắt cô ngồi lại đó, lặng thẫn và tái nhợt, như thể để tự thi hành một hình phạt bí mật. Một hai lần anh đưa ra vài nhận xét, và cô lại cúi đầu, hoặc đáp “Vâng” với một nụ cười mệt mỏi.

Dọc theo hàng rào, một người đàn ông đang bước đi nhanh đến mức mọi người phải ngoái nhìn theo khi anh ta lướt qua.

“Nhìn kìa cái đồ ngốc ấy!” Soames nói; “chắc hắn ta điên rồi nên mới đi bộ như thế giữa trời nóng thế này!”

Anh quay đầu lại; Irene có một cử động đột ngột.

“Ồ!” anh nói: “bạn Cướp biển của chúng ta kìa!”

Và anh ngồi im, với nụ cười nhếch mép, nhận thức rõ rằng Irene cũng đang ngồi im và mỉm cười.

“Liệu cô ấy có chào hắn ta không?” anh thầm nghĩ.

Nhưng cô không hề có động tĩnh gì.

Bosinney đi đến cuối hàng rào, rồi quay lại bước giữa những hàng ghế, dò dẫm đường đi như một con chó săn. Khi nhìn thấy họ, anh khựng lại chết sững và ngả mũ chào.

Nụ cười vẫn không rời khỏi khuôn mặt Soames; anh cũng cởi mũ chào lại.

Bosinney tiến lại, trông phờ phạc hệt như một người vừa trải qua bài tập thể lực nặng nhọc; mồ hôi đọng thành từng giọt trên trán, và nụ cười của Soames như muốn nói: “Cậu đã có một khoảng thời gian vất vả đấy, bạn tôi ơi... Cậu làm gì ở Công viên thế này?” anh hỏi. “Chúng tôi cứ tưởng cậu khinh miệt những thứ trò trống phù phiếm này chứ!”

Bosinney dường như không nghe thấy; anh đáp lời Irene: “Tôi vừa ghé qua chỗ cô; tôi cứ hy vọng sẽ tìm được cô ở nhà.”

Có ai đó vỗ vào lưng Soames và bắt chuyện; và trong lúc mải đáp lại những lời xã giao ấy qua vai, anh đã bỏ lỡ câu trả lời của cô, và đưa ra một quyết định.

“Chúng tôi chuẩn bị về đây,” anh nói với Bosinney; “cậu mau quay về ăn tối với chúng tôi đi.” Gửi gắm vào lời mời ấy là một vẻ ngông nghênh kỳ lạ, và sự xót xa còn kỳ lạ hơn: “Cậu không thể lừa dối tôi đâu,” ánh mắt và giọng điệu của anh dường như đang nói, “nhưng hãy xem này—tôi tin tưởng cậu—tôi không sợ cậu đâu!”

Họ cùng nhau bước về Quảng trường Montpellier, Irene đi ở giữa. Giữa những con phố đông đúc, Soames đi tít lên phía trước. Anh không lắng nghe cuộc trò chuyện của họ; quyết định đầy tin tưởng kỳ lạ mà anh vừa vạch ra dường như cũng đang thôi thúc cả những hành vi thầm kín của anh. Tựa như một tay chơi bài cờ bạc, anh tự nhủ với bản thân: “Đây là một con bài mà ta không dám vứt bỏ—ta phải đánh nó cho đến tận cùng giá trị của nó. Ta không có quá nhiều cơ hội đâu.”

Anh thong thả thay quần áo, nghe tiếng cô rời phòng đi xuống lầu, và lảng vảng trong phòng thay đồ thêm trọn năm phút nữa. Sau đó anh đi xuống, cố tình đóng sập cửa thật kêu để ra hiệu rằng mình đang tới.

Anh thấy họ đang đứng bên sưởi, có lẽ đang nói chuyện, có lẽ không; anh chẳng thể đoán được.

Anh diễn trọn vẹn vai diễn của mình trong vở kịch hề suốt buổi tối dài đằng đẵng—thái độ đối với vị khách còn thân thiện hơn bất cứ lần nào trước đây; và khi cuối cùng Bosinney ra về, anh nói: “Cậu phải sớm ghé lại nhé; Irene rất thích có cậu sang để trò chuyện về ngôi nhà đấy!” Một lần nữa giọng anh lại mang vẻ ngông nghênh kỳ lạ và nỗi xót xa đầy lạ lẫm ấy; nhưng bàn tay anh thì lạnh ngắt như băng.

Giữ trọn lòng quyết tâm, anh quay đi khỏi khoảnh khắc họ chia tay, quay lưng lại với người vợ đang đứng dưới ngọn đèn treo để chúc ngủ ngon—quay đi khỏi ánh nhìn vào mái tóc vàng của cô đang lấp lánh dưới ánh đèn, khỏi đôi môi mỉm cười đầy tang tóc; quay đi khỏi ánh mắt của Bosinney đang nhìn cô, hệt như ánh mắt của con chó nhỏ nhìn chủ nhân của mình.

Và anh lên giường với sự đinh ninh chắc chắn rằng Bosinney đang đem lòng yêu vợ mình.

Đêm mùa hè oi bức, oi bức và tĩnh mịch đến mức qua mọi ô cửa sổ mở toang chỉ lùa vào những luồng không khí còn nóng bức hơn. Suốt nhiều giờ liền, anh nằm lắng nghe tiếng thở của cô.

Cô có thể ngủ được, nhưng anh thì cứ phải thức trắng. Và trong lúc trằn trọc thao thức, anh tự tôi luyện bản thân để sắm trọn vai một người chồng điềm tĩnh và đầy tin tưởng.

Vào lúc canh ba, anh rón rén rời khỏi giường, bước sang phòng thay đồ và tựa người bên cửa sổ mở.

Anh hầu như không thể thở nổi.

Đêm của bốn năm về trước ùa về trong tâm trí anh—đêm trước ngày cưới một ngày; cũng ngột ngạt và bức bối chẳng kém gì đêm nay.

Anh nhớ lại cách mình từng nằm dài trên chiếc ghế mây ở cửa sổ phòng khách nhìn ra phố Victoria. Phía dưới kia, ở một con hẻm nhỏ, có gã đàn ông đập cửa thình thình, một người đàn bà ré lên khóc thét; anh nhớ rõ mồn một như thể cảnh tượng ấy đang diễn ra ngay lúc này, tiếng xô xát, tiếng đóng sập cửa, rồi sự im lặng đến chết chóc bao trùm sau đó. Và rồi chiếc xe chở nước buổi sớm, gột rửa đi bầu không khí nồng nặc mùi hôi của phố phường, tiến đến qua ánh đèn đường vô dụng và mang sắc thái kỳ lạ; anh dường như lại nghe thấy tiếng bánh xe lăn lộc cộc, mỗi lúc một gần hơn, cho đến khi nó chạy qua rồi nhỏ dần và chìm vào quên lãng.

Anh rướn người hẳn ra khỏi cửa sổ phòng thay đồ hướng xuống khoảng sân nhỏ phía dưới, và nhìn thấy những ánh sáng đầu ngày lan tỏa. Những đường nét của bức tường tối và mái nhà nhòe đi trong khoảnh khắc, rồi lại hiện lên sắc nét hơn trước.

Anh nhớ lại cái đêm hôm ấy, anh đã ngắm nhìn những ngọn đèn nhạt dần dọc theo suốt chiều dài phố Victoria ra sao; anh đã vội vã khoác áo quần rồi lao ra đường lớn, đi ngang qua những dãy nhà và quảng trường, đến con phố nơi cô đang trọ, rồi đứng đó ngắm nhìn mặt tiền của ngôi nhà nhỏ, lặng lẽ và xám xịt tựa như khuôn mặt của một người chết.

Và bất chợt ý nghĩ đó xẹt ngang qua tâm trí anh; tựa như ảo giác của một kẻ bệnh hoạn: Hắn đang làm gì thế?—gã đàn ông cứ bám theo ám ảnh tôi, kẻ tối nay đã có mặt ở đây, kẻ đang yêu vợ tôi—biết đâu hắn đang lang thang ngoài kia, tìm kiếm cô ấy đúng như cách tôi biết hắn đã tìm kiếm cô ấy vào chiều nay; biết đâu hắn đang rình rập ngôi nhà tôi lúc này, sao mà tôi chắc được!

Anh rón rén bước qua căn gác lửng để ra phía mặt tiền ngôi nhà, lén lút kéo rèm che sang một bên và đẩy cửa sổ mở lên.

Ánh sáng xám xịt bám víu lấy những tán cây ngoài quảng trường, tựa như Đêm tối, như một con bướm đêm lớn phủ đầy phấn mịn, vừa khẽ lướt qua chúng bằng đôi cánh của mình. Những ngọn đèn đường vẫn đang sáng, đều nhợt nhạt cả, nhưng chẳng một bóng người lai vãng—không một sinh linh nào lọt vào tầm mắt.

Thế mà bất thợt, rất mơ hồ, từ tận đằng xa trong sự tĩnh mịch chết chóc ấy, anh nghe thấy một tiếng khóc quằn quại, tựa như giọng của một linh hồn lầm lỗi bị xua đuổi khỏi cổng thiên đường, đang gào thét vì hạnh phúc của mình. Tiếng kêu ấy lại vang lên—lại vang lên kìa! Soames sập cửa sổ lại, toàn thân rùng mình.

Rồi anh tự nhủ: “À! Hóa ra chỉ là tiếng lũ công kêu bên kia sông thôi mà.”