Dù với bản năng không thể sai lầm của mình, bà Small đã nói đúng một câu khiến người khách của bà "còn tò mò hơn bao giờ hết", nhưng thật khó để tưởng tượng bà có thể nói năng khác đi cho phải lẽ.

Đó chẳng phải là một đề tài mà nhà Forsyte có thể bàn luận, ngay cả khi chỉ có người nhà với nhau — dùng cách gọi mà Soames đã tự bịa ra để mô tả tình thế ấy, thì mọi chuyện đều diễn ra “ngầm dưới đất”.

Thế nhưng, chỉ trong vòng một tuần kể từ cuộc chạm trán của bà MacAnder tại Công viên Richmond, tất cả bọn họ — ngoại trừ Timothy, người được giấu kỹ không cho hay biết — từ James với nhịp điệu sinh hoạt quen thuộc từ phố Poultry đến Park Lane, cho đến George kẻ hoang đàng trong cuộc phiêu lưu thường nhật từ ô cửa sổ lồi ở câu lạc bộ Haversnake tới phòng chơi bida tại quán “Red Pottle”, đều đã tường tận rằng “hai kẻ ấy” đã đi quá giới hạn.

George (chính hắn là kẻ đã sáng tạo ra nhiều câu cửa miệng ấn tượng hiện vẫn đang thịnh hành trong giới thượng lưu) đã bày tỏ cảm xúc ấy một cách chuẩn xác hơn bất cứ ai khi nói với người em Eustace rằng “gã Cướp Biển” đang “chơi tới bến”, và hắn đoán là Soames sắp “chịu hết nổi rồi”.

Ai nấy đều cảm thấy anh hẳn phải đang cùng đường, song ngặt nỗi, biết tính sao đây? Có lẽ anh nên có hành động gì đó; nhưng ra tay can thiệp lại là một điều tồi tệ.

Nếu không có một vụ bê bối rùm beng — điều mà họ chẳng tài nào tìm ra cách để ủng hộ — thì thật khó để biết phải bước những bước gì. Giữa ngõ cụt này, cách duy nhất là chẳng nói gì với Soames, cũng chẳng hé răng với ai trong nhà; nói đúng hơn là lờ đi cho qua chuyện.

Bằng cách tỏ thái độ lạnh lùng đầy đường bệ với Irene, họ có lẽ phần nào tác động được đến nàng; khổ nỗi dạo này rất hiếm khi trông thấy bóng dáng nàng, và việc cất công đi tìm nàng cốt để tỏ thái độ lạnh lùng xem chừng lại là một chuyện hơi nan giải.

Đôi khi trong không gian riêng tư của phòng ngủ, James lại giãi bày với Emily nỗi thống khổ thực sự mà bất hạnh của đứa con trai đã giáng lên đầu ông.

“Anh chẳng biết đường nào mà lần,” ông thường nói thế; “nó làm anh lo đến phát điên lên được. Thế nào cũng có điều tiếng xảy ra, mà như vậy thì chẳng có lợi gì cho nó đâu. Anh chẳng thèm nói gì với nó hết. Biết đâu chẳng có chuyện gì giấu giếm thì sao. Em nghĩ thế nào? Nghe nói cô ta có máu nghệ thuật lắm. Gì cơ? Ồ, em đúng là một ‘Juley chính hiệu’ rồi! Thôi, anh cũng chịu; anh chỉ lo viễn cảnh tồi tệ nhất thôi. Đây là cái giá phải trả khi không có con cái đấy. Anh đã biết trước sự thể sẽ ra thế này ngay từ đầu. Chúng nó có bao giờ nói với anh là không định sinh con đẻ cái gì đâu — chẳng ai thèm mở miệng nói với anh điều gì cả!”

Quỳ gối bên mép giường, hai mắt mở trân trân vì lo lắng, ông rên rỉ vào tấm chăn phủ giường. Khoác chiếc áo ngủ dài, cổ rướn về phía trước, lưng còng xuống, trông ông chẳng khác nào một loài chim trắng gầy guộc nào đó.

“Lạy Cha chúng con —,” ông lặp đi lặp lại, nghiền ngẫm mãi về nguy cơ bê bối này.

Cũng giống như cụ Jolyon, tận sâu thẳm trong lòng, ông quy trách nhiệm của thảm kịch này cho sự nhúng tay của họ hàng. Dựa cái quái gì mà đám đó — ông bắt đầu gọi chi họ ở Stanhope Gate, bao gồm cả Jolyon trẻ và con gái hắn, là “cái đám đó” — lại đi dắt một kẻ như cái tay Bosinney này vào gia đình cơ chứ? (Ông từng nghe qua biệt danh “Gã Cướp Biển” mà George đặt cho hắn, nhưng chẳng hiểu đầu cua tai nheo gì — gã thanh niên ấy vốn là một kiến trúc sư cơ mà).

Ông bắt đầu cảm thấy người anh trai Jolyon — kẻ mà ông vẫn luôn kính trọng và dựa dẫm vào ý kiến — hóa ra lại không được như ông từng kỳ vọng.

Vì không có được sự cương nghị như người anh cả, ông thiên về nỗi buồn hơn là sự tức giận. Niềm an ủi lớn nhất của ông là đến nhà Winifred, rồi đưa mấy đứa nhỏ nhà Dartie ngồi xe ngựa ra Vườn Kensington; tại đó, bên cạnh Bờ Hồ Tròn, người ta thường thấy ông đi dạo với đôi mắt dán chặt đầy lo lắng vào chiếc thuyền buồng của bé Publius Dartie — chiếc thuyền mà chính tay ông đã dằn cho một xu tiền đồng, như thể đinh ninh rằng nó sẽ chẳng bao giờ chịu cập bờ; trong khi bé Publius — kẻ mà James vô cùng thích thú khi tuyên bố là chẳng giống bố mình tẹo nào — cứ lăng xăng nhảy nhót bên cạnh, cố dụ ông cá cược thêm một đồng xu nữa rằng nó sẽ chẳng bao giờ vào bờ, bởi chú bé đã nhận ra là lần nào nó cũng cập bờ cả. Và James liền nhận độ; ông lúc nào cũng thua — có khi mất tới ba, bốn xu vào buổi chiều, bởi trò chơi này dường như chưa bao giờ khiến bé Publius thấy nhàm chán — và lần nào trả tiền ông cũng nói: “Nào, tiền này để bỏ ống heo nhé. Chà, cháu sắp trở thành một cậu ấm giàu có rồi đấy!” Ý nghĩ về việc đứa cháu nội nhỏ bé ngày càng giàu có đem lại cho ông một niềm vui thực sự. Nhưng bé Publius thì biết rõ một tiệm bán đồ ngọt nào đó, và thừa chiêu trò để moi tiền ông.

Rồi họ sẽ đi bộ xuyên qua Công viên để về nhà, dáng người cao gầy với đôi vai gù cùng khuôn mặt đăm chiêu lo lắng của James đóng vai trò người bảo hộ lê thê, nhưng lại bi thảm thay chẳng mảy mai được đoái hoài, lững thững bước đi giữa những thân hình trẻ thơ phơi phới của Imogen và bé Publius.

Thế nhưng, những khu vườn ấy và công viên ấy đâu chỉ dành riêng cho một mình James. Người nhà Forsyte và kẻ lang thang, trẻ nhỏ và đôi lứa yêu nhau, ngày qua ngày, đêm tiếp đêm, đều tìm đến để nghỉ ngơi và lang thang, ai nấy đều tìm kiếm một chút tự do thoát khỏi lao nhọc, thoát khỏi bầu không khí ngột ngạt và sự hỗn độn của phố thị.

Những chiếc lá chuyển sang màu nâu một cách chậm chạp, vương vấn chút nắng và hơi ấm tựa mùa hè của những đêm trời.

Vào thứ Bảy, ngày 5 tháng Mười, bầu trời vốn xanh ngắt suốt cả ngày bỗng sẫm lại sau khi mặt trời lặn, mang sắc thắm của những trái nho chín mọng. Trăng không mọc, và một màn đêm tĩnh mịch, trong trẻo tựa tấm vải nhung quấn quanh những thân cây — nơi những cành cây thưa thớt trông như những chùm lông vũ, nằm im lìm trong làn gió ấm áp, tĩnh lặng. Toàn bộ London dường như đã đổ dồn vào Công viên, uống cạn ly rượu mùa hè đến giọt cuối cùng.

Từng đôi từng cặp, từ mọi lối cổng, họ tuôn ra dọc theo các lối đi và băng qua đám cỏ cháy nắng; rồi hết đôi này đến đôi khác, lặng lẽ rời khỏi những khoảng không gian ngập tràn ánh sáng để ẩn mình vào bóng râm của những tán cây rậm rạp. Tại đó, dán chặt vào thân cây hoặc nấp dưới bóng râm của các bụi cây, họ hoàn toàn chìm khuất khỏi thế giới, chỉ còn thuộc về nhau giữa lòng bóng tối dịu êm.

Đối với những người mới đến rảo bước trên lối đi, những kẻ đi trước ấy chỉ là một phần của chốn hoàng hôn đầy ắp đam mê, nơi chỉ phát ra một thứ âm thanh rì rào kỳ lạ, tựa như tiếng tim đập hỗn loạn. Thế nhưng, khi âm thanh rì rào ấy chạm đến từng đôi lứa đứng dưới ánh đèn, giọng nói của họ bỗng chùng xuống rồi lịm hẳn; vòng tay họ siết lấy nhau, ánh mắt bắt đầu kiếm tìm, dò dẫm và xuyên thủng màn đêm u tịch. Bất chợt, như thể bị những bàn tay vô hình lôi kéo, họ cũng bước qua hàng rào, và thầm lặng như những bóng ma, biến mất vào ánh sáng.

Sự tĩnh mịch ấy — được bao bọc bởi tiếng gầm rú xa xôi và vô tình của phố thị — bỗng bừng sức sống với vô vàn niềm đam mê, hy vọng và tình yêu của hàng vạn những mảnh đời con người đang oằn mình tranh đấu; bởi bất chấp sự phản đối từ khối đông hùng hậu nhà Forsyte — những vị Ủy viên Hội đồng Thành phố, những kẻ từ lâu vẫn xem Tình yêu, chỉ đứng sau Vấn đề Nước thải, là mối đe dọa trầm trọng nhất đối với cộng đồng — một tiến trình vẫn đang diễn ra ngay đêm hôm đó trong Công viên, và ở hàng trăm công viên khác. Nếu thiếu đi tiến trình ấy, ngàn vạn nhà máy, nhà thờ, cửa hiệu, khoản thuế và hệ thống cống rãnh mà họ đang gìn giữ cũng chỉ như những mạch máu không có huyết quản, hay một con người không có trái tim.

Bản năng quên mình, của niềm đam mê và tình yêu, đang ẩn nấp dưới những tán cây, tránh xa tầm với của những kẻ đại diện cho vị tha thù địch — chính là “ý thức về quyền sở hữu” — đang mở ra một buổi tiệc tùng lén lút. Soames, trên đường từ Bayswater trở về — bởi anh vừa một mình ăn tối ở nhà Timothy — đang thả bộ dọc theo bờ nước với tâm trí bận tâm về vụ kiện tụng sắp tới, bỗng thấy máu rút khỏi lợt lạt cả tim trước một tiếng cười khúc khích trầm đục và âm thanh của những nụ hôn. Anh thầm nghĩ đến chuyện viết thư cho tờ The Times vào sáng hôm sau để thu hút sự chú ý của tòa soạn đối với tình trạng của các công viên chúng ta. Tuy nhiên, anh đã không làm thế, bởi anh vốn có một nỗi sợ hãi tột cùng khi thấy tên mình xuất hiện trên mặt báo.

Thế nhưng, dẫu đang khao khát đến khô cằn, những âm thanh thì thầm trong sự tĩnh lặng, những hình thù mờ ảo trong bóng tối lại tác động lên anh như một thứ kích thích bệnh hoạn. Anh rời khỏi lối đi dọc theo bờ nước và luồn lẩn dưới những tán cây, đi dọc theo bóng râm sâu thẳm của những đồn điền nhỏ — nơi cành cây dẻ sà những chiếc lá to bản xuống thấp, tạo ra những chốn trú ẩn đen đặc hơn — tự vạch ra cho mình những vòng đi vòng lại nhằm mục đích thám thính lén lút những chiếc ghế đặt sát nhau bên gốc cây, cùng những đôi tình nhân đang quấn quýt khẽ cựa mình mỗi khi anh đến gần.

Giờ đây, anh đứng lặng trên gò đất nhìn bao quát xuống hồ Serpentine — nơi ngập tràn ánh đèn, nổi bật đen ngòm trên mặt nước bạc là một đôi tình nhân ngồi bất động, khuôn mặt người phụ nữ vùi sâu vào cổ người đàn ông — một thể thống nhất duy nhất, tựa như một biểu tượng điêu khắc của niềm đam mê, lặng câm và không một chút hổ thẹn.

Và, bị cứa đau bởi cảnh tượng ấy, Soames rảo bước nhanh hơn, dấn sâu hơn vào bóng râm của những hàng cây.

Trong cuộc kiếm tìm này, nào ai biết anh đang nghĩ gì và anh đang tìm kiếm điều gì? Bánh mì cho cơn đói — ánh sáng trong bóng tối? Nào ai biết anh kỳ vọng tìm thấy thứ gì — sự thấu hiểu vô tri về cõi lòng con người — hồi kết cho thảm kịch ngầm riêng tư của anh — bởi vì, lại một lần nữa, ai mà biết được, nhỡ đâu mỗi cặp đôi trong bóng tối kia, dẫu không tên tuổi và không thể gọi tên, lại chính là hắn và nàng thì sao?

Nhưng hẳn không thể nào là thứ kiến thức kiểu này mà anh đang tìm kiếm — người vợ của Soames Forsyte lại ngồi trong Công viên giống như một ả đĩ rách tầm thường! Những ý nghĩ như thế quả thực không tài nào tưởng tượng nổi; và anh cứ thế lướt qua từ gốc cây này sang gốc cây khác với những bước chân không tiếng động.

Có lúc anh bị chửi rủa; có lúc câu thì thầm, “Giá như lúc nào mọi chuyện cũng được thế này!” lại khiến máu trong tim anh rần rật chảy ngược, và anh đứng đó, kiên nhẫn và lầm lì chờ đợi đôi nam nữ dịch chuyển. Nhưng thứ đi ngang qua anh chỉ là một cô nhân viên cửa hàng gầy guộc, tiều tụy trong chiếc áo blouse nhếh nhác, đang bám chặt lấy tay người tình.

Hàng trăm cặp đôi khác cũng đang thì thầm niềm hy vọng ấy trong sự tĩnh mịch của vòm lá, hàng trăm đôi tình nhân khác cũng đang ghì chặt lấy nhau.

Thế nhưng, rùng mình vì nỗi ghê tởm bất chợt, Soames quay trở lại lối đi và từ bỏ cuộc kiếm tìm cái thứ mà chính anh cũng chẳng biết là gì.