Ông tỉnh giấc vào lúc hai giờ rưỡi, một khoảng thời gian mà qua bao năm tháng kinh nghiệm đã dạy ông rằng nó mang lại sự hoảng loạn tột độ cho mọi ý nghĩ vẩn vơ. Kinh nghiệm cũng dạy ông rằng khi thức giấc lần nữa vào lúc tám giờ sáng đúng giờ, ông sẽ thấy sự hoảng loạn đó thật ngớ ngẩn. Sáng hôm ấy, ý nghĩ nhanh chóng trỗi dậy và bủa vây ông là nếu ông lâm bệnh—ở tuổi của ông thì điều đó không hề vô lý—ông sẽ không được gặp lại nàng. Từ ý nghĩ đó đến việc nhận ra rằng ông cũng sẽ bị cách ly khi con trai ông và June từ Tây Ban Nha trở về chỉ là một bước ngắn. Làm sao ông có thể biện minh cho khao khát được ở bên một người đã cướp đi—sáng sớm thì chẳng cần phải rào đón—người tình của June? Người tình ấy đã chết; nhưng June lại là một đứa cứng đầu; tốt bụng, nhưng cứng như gỗ, và—hoàn toàn đúng sự thật—không phải là kẻ dễ quên! Giữa tháng tới họ sẽ trở về. Ông chỉ còn vỏn vẹn năm tuần để tận hưởng niềm vui mới vừa nảy nở trong quãng đời còn lại của mình. Bóng tối phơi bày trước mắt ông một cách rõ ràng đến kỳ cục bản chất tình cảm của ông. Sự ngưỡng mộ cái đẹp—một khát khao được ngắm nhìn những gì làm đôi mắt ông vui thích.

Thật lố bịch ở cái tuổi của ông! Thế nhưng—còn lý do nào khác để ông bắt June phải chịu đựng sự nhắc nhở đau đớn ấy, và làm sao ngăn con trai cùng con dâu ông nghĩ rằng ông đang có những biểu hiện rất kỳ quặc? Ông sẽ bị đẩy đến cảnh phải lén lút đến Luân Đôn, việc đó khiến ông mệt mỏi; và chỉ một chút khó ở nhỏ thôi cũng đủ cắt đứt cả con đường ấy của ông. Ông nằm thao thức, bặm chặt môi trước viễn cảnh đó, tự mắng mình là một lão già ngốc nghếch, trong khi tim đập thình thịch, rồi có lúc dường như ngừng đập hẳn. Ông đã thấy ánh bình minh le lói qua những khe cửa sổ, nghe chim chóc ríu rít và gà gáy, trước khi chìm vào giấc ngủ trở lại và thức dậy trong trạng thái mệt mỏi nhưng tỉnh táo. Còn năm tuần nữa trước khi ông phải bận tâm, ở tuổi của ông thì đó là cả một cõi vĩnh hằng! Nhưng cơn hoảng loạn lúc sáng sớm ấy đã để lại dấu vết, làm chao đảo phần nào ý chí của một kẻ vẫn luôn quen làm theo ý mình. Ông sẽ đến gặp nàng bất cứ khi nào ông muốn! Tại sao không lên thành phố và lập bản di chúc bổ sung ấy tại văn phòng luật sư thay vì viết thư bàn về chuyện đó; nàng có thể thích đi nghe hát opera! Nhưng đi bằng tàu hỏa, vì ông không đời nào để cái tên mập mạp Beacon đó cười mỉm sau lưng mình. Bọn đầy tớ thật ngốc nghếch; và rất có thể, chúng đã biết rõ mọi chuyện quá khứ giữa Irene và cậu trẻ Bosinney—bọn đầy tớ biết tuốt, và đoán mò phần còn lại. Sáng hôm ấy ông viết cho nàng:

“IRENE THÂN MẾN,—Ngày mai ta phải lên thành phố. Nếu cháu muốn ghé qua xem opera, hãy đến ăn tối một mình với ta nhé….”

Nhưng ăn ở đâu? Đã mấy chục năm nay ông chẳng ăn tối ở bất cứ nơi nào tại Luân Đôn ngoại trừ câu lạc bộ của mình hoặc tại một tư gia. À! Cái nơi theo mốt mới gần Covent Garden ấy…

“Hãy gửi cho ta một vài dòng vào sáng mai tại khách sạn Piedmont để ta biết có nên đợi cháu ở đó vào lúc 7 giờ hay không.

“Thân ái,

“JOLYON FORSYTE.”

Nàng sẽ hiểu rằng ông chỉ muốn mang lại cho nàng chút niềm vui; bởi vì ý nghĩ để nàng đoán ra rằng ông đang khao khát được gặp nàng khiến ông cảm thấy vô cùng khó chịu theo bản năng; một kẻ già dời như thế lại lặn lội đi tìm cái đẹp, nhất là ở một người phụ nữ, thì thật không ra thể thống gì.

Chuyến đi ngày hôm đó, dẫu ngắn ngủi, cùng với chuyến viếng thăm văn phòng luật sư đã làm ông mệt mỏi. Trời lại nóng, và sau khi thay trang phục ăn tối, ông nằm dài lên chiếc ghế dài trong phòng ngủ để nghỉ ngơi đôi chút. Chắc là ông đã bị ngất đi một lúc, vì khi tỉnh lại ông thấy người rất kỳ cục; và phải rất khó khăn ông mới đứng dậy giông chuông gọi. Chà! Đã quá bảy giờ rồi! Thế mà ông vẫn ở đây trong khi nàng đang chờ đợi. Nhưng đột nhiên cơn chóng mặt lại ập đến, và ông buộc phải ngã quỵ xuống ghế dài. Ông nghe thấy tiếng người hầu gái cất lên:

“Ngài gọi ạ?”

“Ừ, lại đây”; ông không thể nhìn rõ cô ta vì có đám mây che trước mắt. “Ta không khỏe, ta muốn dùng nước hoa hồng muối.”

“Dạ, thưa ngài.” Giọng cô ta nghe có vẻ sợ hãi.

Cụ Jolyon cố gắng gượng.

“Đừng đi. Hãy mang lời nhắn này cho cháu gái ta—một quý cô đang đợi ở sảnh—một quý cô mặc váy xám. Nói rằng ông Forsyte không khỏe—vì trời nóng. Ông ấy rất tiếc; nếu ông ấy không xuống ngay, cô ấy cứ việc ăn tối trước, không cần phải đợi.”

Khi cô hầu gái đã đi, ông thều thào suy nghĩ: “Sao mình lại nói là một quý cô mặc váy xám—lỡ cô ấy mặc trang phục màu khác thì sao. Nước hoa hồng muối!” Ông không bị ngất lịm đi nữa, nhưng cũng chẳng ý thức được Irene đến bên cạnh mình từ lúc nào, nàng đang đưa ống hít muối thơm lên mũi ông và kê một chiếc gối phía sau đầu ông. Ông nghe thấy nàng lo lắng lên tiếng: “Bác Jolyon kính yêu, có chuyện gì thế ạ?”; rồi mang hồ cảm nhận được cái chạm mềm mại từ đôi môi nàng trên bàn tay mình; liền đó ông hít một hơi thật sâu mùi muối thơm, bất ngờ thấy sức lực quay trở lại và hắt xì một cái.

“Hà!” ông nói, “có gì đâu cháu. Sao cháu lại đến đây được thế? Xuống dưới đó ăn tối đi—vé nằm trên bàn trang điểm. Ta sẽ khỏe lại ngay thôi.”

Ông cảm nhận được bàn tay mát lạnh của nàng trên trán mình, ngửi thấy mùi hoa violet, và ngồi đó dằn vặt giữa một bên là niềm vui sướng và một bên là quyết tâm phải khỏe mạnh trở lại.

“Chà! Cháu mặc váy xám thật đấy chứ!” ông nói. “Đỡ ta dậy nào.”

Khi đã đứng vững trên đôi chân, ông khẽ lắc người.

“Mình lại dở chứng kiểu đó là thế nào nhỉ!” Và ông chầm chậm bước tới trước gương. Trông mình mới hốc hác làm sao! Giọng nàng ở phía sau vang lên thì thầm:

“Bác không được xuống đâu ạ, bác phải nghỉ ngơi.”

“Nói nhảm! Một ly champagne sẽ làm ta khỏe lại ngay thôi. Ta không thể để cháu bỏ lỡ buổi biểu diễn opera được.”

Nhưng quãng đường đi dọc hành lang quả là nhiêu khê. Thảm ở những chốn tân thời này mới dày làm sao, dày đến mức suýt vấp ngã trong từng bước chân! Trong thang máy, ông nhận ra vẻ đầy lo lắng trên gương mặt nàng, bèn cười mỉm với một chút ánh lấp lánh trong mắt:

“Ta là một kẻ chủ nhà khá tồi nhỉ.”

Khi thang máy dừng lại, ông phải bám chặt lấy chiếc ghế để nó không trượt đi bên dưới mình; nhưng sau món súp và một ly champagne, ông cảm thấy khá hơn nhiều, và bắt đầu tận hưởng thứ bệnh hoạn tuổi già đã mang lại sự quan tâm săn sóc đến vậy trong thái độ của nàng đối với ông.

“Bác ước gì cháu là con gái bác,” ông đột ngột nói; và dõi theo nụ cười trong mắt nàng, ông nói tiếp:

“Cháu không được mãi vương vấn chuyện quá khứ ở tuổi của cháu; cứ để dành những điều đó khi đến tuổi của ta. Bộ váy này đẹp đấy—bác thích kiểu dáng này.”

“Con tự may đấy ạ.”

À! Một người phụ nữ có thể tự may cho mình một chiếc áo đẹp thì vẫn chưa đánh mất niềm hứng khởi với cuộc sống.

“Hãy tranh thủ lúc trời còn nắng,” ông nói; “và uống cạn ly đi. Ta muốn nhìn thấy chút sắc hồng trên má cháu. Chúng ta không được phung phí cuộc đời; làm thế không ổn đâu. Tối nay có một nàng Marguerite mới; hy vọng cô ta không quá mập. Còn Mephisto—ta chẳng thể tưởng tượng nổi điều gì khủng khiếp hơn một kẻ mập mạp đóng vai Quỷ dữ.”

Nhưng cuối cùng họ đã không đi xem opera, bởi vì khi đứng dậy khỏi bàn ăn, cơn chóng mặt lại ập đến, và nàng kiên quyết bắt ông phải nghỉ ngơi yên tĩnh rồi đi ngủ sớm. Khi từ biệt nàng ở cửa khách sạn, sau khi đã trả tiền xe ngựa để đưa nàng về Chelsea, ông ngồi xuống một lát để tận hưởng ký ức về câu nói của nàng: “Bác thật là đáng yêu với con biết bao, bác Jolyon!” Chà! Ai mà lại không thế chứ! Ông đã muốn ở lại thêm một ngày nữa để dẫn nàng đi sở thú, nhưng nếu kè kè bên ông suốt hai ngày liền nàng sẽ chán chết mất. Không, ông phải đợi đến Chủ nhật tới; nàng đã hứa sẽ đến vào ngày đó. Họ sẽ sắp xếp những buổi học đó cho Holly, dẫu chỉ trong một tháng thôi cũng được. Thế cũng là cái để trông mong. Mụ tiểu thư Beauce nhỏ mọn đó sẽ chẳng thích đâu, nhưng mụ ta buộc phải nuốt cục tức ấy vào lòng. Và rồi vừa ôm chặt chiếc mũ opera cũ vào ngực, ông vừa tìm đường đến thang máy.

Sáng hôm sau ông đi xe đến ga Waterloo, phải chật vật chiến đấu với khao khát muốn thốt lên: “Đưa tôi về Chelsea.” Nhưng lý trí của ông quá mạnh mẽ. Hơn nữa, ông vẫn cảm thấy bủn rủn, và không muốn mạo hiểm lặp lại một cơn hoảng loạn như tối hôm qua khi đang ở xa nhà. Holly cũng đang ngóng trông ông, cùng với những món quà ông mang cho con bé trong túi xách. Không phải là cô bé ngọt ngào của ông dành tình cảm chỉ vì vụ lợi—con bé là một cục bông tràn ngập yêu thương. Rồi với chút hoài nghi cay đắng đặc trưng của tuổi già, ông tự hỏi thoáng qua liệu có phải vì vụ lợi mà Irene mới chịu nhẫn nhịn chịu đựng ông hay không. Không, nàng không phải tuýp người như vậy. Nếu có thì nàng chính là kẻ có quá ít ý thức về việc kiếm kế sinh nhai, chẳng có chút khái niệm gì về tài sản, tội nghiệp cô ấy thay! Hơn nữa, ông chưa hề hé môi nửa lời về bản di chúc bổ sung đó, và ông cũng sẽ không nói—mỗi ngày có niềm vui riêng của ngày ấy.

Trong chiếc xe ngựa bốn bánh đón ông tại nhà ga, Holly đang cố gắng kiềm giữ chú chó Balthasar, và những cử chỉ vuốt ve của chúng khiến chuyến xe về nhà của ông tràn ngập niềm vui thích. Toàn bộ thời gian còn lại của ngày hôm đó, trời đẹp và oi ả, cùng phần lớn ngày hôm sau, ông đều cảm thấy mãn nguyện và bình yên, nghỉ ngơi dưới bóng râm trong khi ánh nắng vàng vọt kéo dài buông rải những giọt nắng lên thảm cỏ và những khóm hoa. Nhưng vào tối thứ Năm, trong bữa ăn tối đơn độc một mình, ông bắt đầu đếm từng giờ; sáu mươi lăm tiếng nữa ông sẽ lại đến gặp nàng ở khu rừng nhỏ, và rảo bước qua những cánh đồng bên cạnh nàng. Ông từng có ý định tham vấn bác sĩ về cơn ngất xỉu của mình, nhưng gã đó chắc chắn sẽ khăng khăng bắt ông phải nghỉ ngơi tĩnh dưỡng, tránh mọi kích thích và đủ thứ chuyện tương tự; mà ông thì không đời nào muốn bị trói chân trói tay, không muốn nghe người ta nói về bệnh tật của mình—nếu thực sự có bệnh, ông không đủ khả năng để nghe điều đó ở cái tuổi này, nhất là khi niềm vui mới này vừa chớm nở. Và ông cẩn thận tránh nhắc đến chuyện đó trong bức thư gửi con trai. Làm thế chỉ khiến họ tức tốc quay về ngay lập tức! Sự im lặng này xuất phát từ việc quan tâm đến niềm vui của họ bao nhiêu, hay từ sự ích kỷ muốn chiều chuộng bản thân bấy nhiêu, ông chẳng buồn dừng lại để suy tính.

Đêm đó trong phòng làm việc, ông vừa hút xong điếu xì gà và đang thiu thiu ngủ thì nghe thấy tiếng tà áo sột soạt, đồng thời nhận ra hương thơm thoang thoảng của hoa violet. Mở mắt ra, ông nhìn thấy nàng, mặc bộ đồ màu xám, đang đứng cạnh lò sưởi và dang rộng hai tay. Điều kỳ lạ là, dường như đôi tay ấy chẳng ôm lấy gì cả, chúng cong lại như đang ôm lấy cổ ai đó, còn cổ nàng ngả ra đằng sau, đôi môi hé mở, đôi mắt nhắm nghiền. Nàng biến mất ngay lập tức, và trước mắt ông chỉ còn lại bệ lò sưởi cùng những bức tượng đồng của mình. Nhưng những bức tượng đồng và bệ lò sưởi ấy hoàn toàn không có ở đó khi nàng xuất hiện, thứ duy nhất hiện diện khi nãy chỉ là lò sưởi và bức tường! Cảm thấy hoảng hốt và xao xuyến, ông đứng dậy. “Mình phải uống thuốc thôi,” ông nghĩ; “chắc chắn là sức khỏe mình có vấn đề.” Tim ông đập quá nhanh, lồng ngực mang cảm giác như bị hen suyễn; và bước đến bên cửa sổ, ông đẩy cửa ra để hít thở khí trời. Một tiếng chó sủa vẳng lại từ đằng xa, chắc hẳn là từ bầy chó ở trang trại nhà Gage, phía bên kia khu rừng nhỏ. Một đêm tĩnh lặng và tuyệt đẹp, nhưng tối mịt mờ. “Chắc mình thiếp đi,” ông thầm nghĩ; “đúng thế rồi! Thế mà ta dám thề là mắt ta vẫn mở to cơ mà!”

Một âm thanh tựa như tiếng thở dài dường như cất lên đáp lời.

“Cái gì thế?” ông gay gắt hỏi, “ai ở đó?”

Đặt tay lên mạn sườn để kìm nén nhịp đập của trái tim, ông bước ra hiên nhà. Có vật gì đó mềm mại chạy vụt qua trong bóng tối. “Suỵt! Xéo đi!”

Thì ra là con mèo xám to lớn đó. “Cậu trẻ Bosinney trông giống hệt một con mèo lớn!” ông nghĩ. “Lúc nãy chính là nó ở trong đó, rằng nàng ấy—rằng nàng ấy đã—Cậu ta vẫn giữ được nàng!” Ông bước ra mép hiên nhà, nhìn xuống màn đêm u tối; ông chỉ có thể lờ mờ nhận ra những bông hoa cúc lấm tấm trắng trên thảm cỏ chưa được cắt tỉa. Nay còn đó mai đã mất! Và kìa vầng trăng hiện lên, trăng soi tỏ vạn vật, già trẻ, sống chết, và chẳng màng quái quỷ gì đến điều gì! Chuyển kiếp của ông cũng sắp đến nơi rồi. Chỉ để đổi lấy một ngày tuổi trẻ, ông sẵn sàng dâng hiến tất cả những gì còn lại! Và ông quay người bước trở lại ngôi nhà. Ông có thể nhìn thấy những ô cửa sổ của phòng ngủ nhà trẻ ở tầng trên. Đứa bé ngọt ngào của ông chắc đang say giấc. “Mong là con chó đó không làm nó thức giấc!” ông nghĩ. “Thứ gì đã khiến chúng ta yêu, và khiến chúng ta chết! Ta phải đi ngủ thôi.”

Và bước qua những phiến đá ngoài hiên đang ngả màu xám dưới ánh trăng, ông quay trở lại bên trong ngôi nhà.