Sau khi tắm hơi và lấy lại sự bình tĩnh, Soames ăn tối tại phòng Remove rồi rảo bước hướng về phía Park Lane. Cha anh dạo gần đây không được khỏe. Điều này thể hiện rõ ràng rằng sự việc sắp tới phải được giấu kín không cho ông biết! Chưa bao giờ trong đời Soames lại nhận thức rõ sâu sắc rằng nỗi sợ làm tổn thương tuổi già của James, đẩy ông đến bên bờ vực thẳm của sự đau buồn, lại nặng ký đối với anh đến nhường nào; và điều đó gắn chặt chẽ ra sao với chính sự e dè của anh trước những tai tiếng xã hội. Tình cảm anh dành cho cha, vốn dĩ luôn sâu đậm, đã gia tăng trong những năm gần đây khi anh hiểu rằng James coi anh là chỗ dựa thực sự cho quãng đời xế bóng của mình. Thật là đáng thương làm sao khi một con người cả đời vẫn luôn cẩn trọng và đóng góp biết bao cho danh tiếng gia đình — đến mức cái tên ấy gần như đã trở thành hiện thực cho sự vững chãi, giàu có và đáng kính — lại phải chứng kiến cảnh tượng đó tràn ngập trên tất cả các mặt báo vào những phút cuối đời. Điều này chẳng khác nào tiếp tay cho Thần Chết, kẻ thù tối hậu của dòng họ Forsyte. "Mình phải nói với mẹ," anh nghĩ ngợi, "và khi vụ việc nổ ra, bằng cách nào đó chúng ta phải giấu kín các tờ báo không để ông đọc. Ông hầu như chẳng gặp gỡ ai cả." Tự mở cửa bằng chìa khóa riêng, anh vừa bước lên cầu thang thì nghe thấy những âm thanh huyên náo trên chiếu nghỉ tầng hai. Tiếng mẹ anh đang cất lên:
"Nào, James, anh sẽ bị cảm lạnh mất thôi. Sao anh cứ không chịu đợi yên một chỗ nhỉ?"
Tiếng cha anh đáp lại:
"Đợi ư? Lúc nào tôi chẳng phải đợi. Sao nó vẫn chưa về?"
"Anh có thể nói chuyện với nó vào sáng mai, thay vì cứ làm trò cười cho thiên hạ khi đứng lố lăng ngoài chiếu nghỉ thế này."
"Tôi không ngạc nhiên nếu nó cứ thế đi thẳng lên phòng ngủ mất. Tôi thì chẳng tài nào chợp mắt được."
"Thôi, vào giường nằm đi anh, James."
"Hừ! Biết đâu tôi chẳng còn sống được đến sáng mai thì sao, với cái tình trạng này của tôi chứ."
"Anh sẽ chẳng phải đợi đến sáng mai đâu; để tôi xuống dưới đó gọi nó lên. Đừng có lẩm cẩm nữa!"
"Lại thế đấy — lúc nào cũng ra vẻ ta đây chắc chắn. Biết đâu nó chẳng thèm về nhà tối nay ấy chứ."
"Thôi nào, nếu nó không về thì việc anh cứ đứng dầm ra đây với chiếc áo choàng tắm này cũng chẳng thể tóm được nó đâu."
Soames rẽ qua khúc cua cuối cùng và trông thấy dáng người cao gầy của cha mình đang quấn trong một chiếc áo choàng bằng lụa màu nâu có lót bông, lưng còng xuống vịnh vào thành lan can phía trên. Ánh sáng chiếu rọi lên mái tóc và bộâu-xơ bạc phơ của ông, bao bọc đầu ông trong một thứ ánh hào quang tựa như vị thánh.
"Nó về rồi kìa!" anh nghe thấy giọng ông vang lên với vẻ đầy hờn dỗi, cùng với câu trả lời điềm tĩnh của mẹ từ khung cửa phòng ngủ:
"Thế thì tốt rồi. Vào trong này đi, em chải tóc cho." James giơ một ngón tay gầy guộc, cong cớn trông kỳ quái chẳng khác nào động tác ngoắc tay của một bộ xương khô, rồi lê bước qua khung cửa phòng ngủ của ông.
"Gì thế này?" Soames thầm nghĩ. "Lại chuyện gì nữa đây?"
Cha anh đang ngồi trước bàn trang điểm, vị trí quay ngang so với chiếc gương, trong khi Emily thong thả đưa hai chiếc bàn chải lưng bạc lướt qua mái tóc ông hết lần này đến lần khác. Bà thường làm thế vài lần trong ngày, bởi việc đó mang lại cho ông hiệu ứng giống như khi gãi vào tai một chú mèo vậy.
"Con đây rồi!" ông lên tiếng. "Cha đã đợi mãi."
Soames vỗ nhẹ lên vai cha, rồi nhặt một chiếc móc khuy áo bằng bạc lên để ngắm nghía ký hiệu khắc trên đó.
"Vâng," anh đáp, "trông cha có vẻ khá hơn rồi đấy."
James lắc đầu.
"Cha muốn nói điều này. Mẹ con vẫn chưa biết chuyện đâu." Ông thông báo về sự thiếu hiểu biết của Emily đối với điều mà ông chưa từng kể cho bà, cứ như thể đó là một nỗi ấm ức lớn lắm vậy.
"Cha con đã bồn chồn suốt cả buổi tối nay. Mẹ thật sự chẳng hiểu vì chuyện gì nữa."
Âm thanh "sột soạt" nhè nhẹ của những chiếc bàn chải tiếp tục mang lại sự xoa dịu hòa quyện cùng giọng nói của bà.
"Không! Con chẳng biết gì sất," James nói. "Chỉ có Soames mới nói cho ta biết được." Và ông đăm đăm nhìn con trai bằng đôi mắt xám đục ngầu, mang theo một vẻ căng thẳng đến mức khó chịu khi phải đối diện, rồi thì thầm:
"Cha đang già đi rồi, Soames ạ. Ở tuổi này của cha thì chẳng nói trước được điều gì. Cha có thể nhắm mắt xuôi tay bất cứ lúc nào. Sẽ có rất nhiều tiền bạc. Rachel và Cicely thì không có con cái gì; còn thằng Val đang ở tít đằng kia — cái gã cha nó thể nào cũng sẽ vơ vét tất cả những gì có thể hòng gom góp cho bằng hết. Và thế nào cũng có kẻ hốt mất con Imogen cho mà xem, cha chẳng thấy lạ chút nào."
Soames lơ đễnh lắng nghe — anh đã nghe những điều này quá nhiều lần rồi. Sột soạt! Sột soạt! Tiếng bàn chải vẫn miệt mài chuyển động.
"Nếu chỉ có thế thôi á!" Emily thốt lên.
"Thế thôi ư!" James kêu lên; "Đấy chỉ là bề nổi thôi. Cha chuẩn bị nói vào trọng tâm đây." Và một lần nữa, ánh mắt ông lại xoáy sâu vào Soames với vẻ khẩn khoản đến não nề.
"Là con đấy, con trai ạ," ông đột ngột nói; "con nên ly hôn đi."
Từ ngữ ấy, phát ra từ chính đôi môi của cha, quả thực là quá sức chịu đựng đối với sự bình tĩnh của Soames. Ánh mắt anh nhanh chóng hướng trở lại chiếc móc khuy áo, và như để chữa thẹn cho lời nói vừa rồi, James vội vã tiếp lời:
"Cha chẳng biết cô ta đã trôi dạt đi đâu mất rồi — người ta đồn rằng cô ta đang ở nước ngoài. Bác Swithin của con ngày trước rất hay ngợi khen cô ta — bác ấy là một kẻ vui tính." (Ông vẫn luôn nhắc về người anh em sinh đôi đã khuất của mình bằng cách gọi như vậy — "Kẻ béo người gầy," người ta vẫn thường gọi họ là thế.) "Cha dám cá là cô ta chẳng chịu sốngui vẻ một mình đâu." Và với câu kết luận mang đượm màu ngẫm ngợi về ảnh hưởng của nhan sắc đối với bản chất con người ấy, ông im bặt, lặng lẽ quan sát con trai với ánh mắt hoài nghi chẳng khác nào loài chim.
Soames cũng giữ im lặng. Tiếng bàn chải vẫn đều đặn sột soạt.
"Thôi nào, James! Soames tự biết phải làm gì là tốt nhất. Đó là việc riêng của nó."
"À!" James thốt lên, và tiếng thốt ấy như cất lên từ tận đáy lòng sâu thẳm; "nhưng đằng sau đó là cả cơ ngơi tiền tài của ta, và cả của nó nữa — rồi sẽ rơi vào tay ai đây? Và khi nó chết đi, cái họ này cũng sẽ tuyệt diệt."
Soames đặt lại chiếc móc khuy áo lên lớp vải ren và lụa hồng phủ trên mặt bàn trang điểm.
"Cái họ cơ á?" Emily nói, "vẫn còn tất cả những người mang họ Forsyte khác cơ mà."
"Cứ làm như thế là an ủi được ta không bằng," James lẩm bẩm. "Lúc ấy ta đã nằm dưới mồ sâu rồi, và sẽ chẳng còn lấy một bóng người nào nữa, trừ phi nó tái giá."
"Cha nói rất đúng," Soames điềm đạm đáp; "con đang tiến hành thủ tục ly hôn đây."
Đôi mắt James suýt nữa thì lồi cả ra ngoài tròng.
"Cái gì?" ông kêu lên. "Thế đấy! Chẳng ai thèm hé lộ cho ta một lời nào cả."
"Nào," Emily nói, "ai mà tưởng tượng được là anh lại muốn thế chứ? Con trai yêu quý của tôi ơi, quả thực đây là một bất ngờ lớn sau ngần ấy năm trời đấy."
"Rồi sẽ thành một vụ tai tiếng lớn cho mà xem," James lẩm bẩm, như thể đang tự nói với chính mình; "nhưng ta chẳng thể làm gì khác được. Đừng có chải mạnh tay thế. Khi nào thì vụ việc diễn ra?"
"Trước kỳ nghỉ dài hạn; bên ấy không kháng cáo."
Đôi môi James mấp máy thực hiện những phép tính nhẩm thầm kín trong đầu. "Cha sẽ chẳng sống nổi để nhìn thấy cháu nội của mình mất thôi," ông lẩm bẩm.
Emily dừng tay chải tóc. "Chắc chắn là anh sẽ sống để nhìn thấy chứ, James. Soames sẽ cố gắng giải quyết nhanh nhất có thể."
Một khoảng im lặng kéo dài bao trùm, cho đến khi James vươn tay ra.
"Đưa đây! Lấy cho ta lọ nước hoa eau-de-Cologne nào," và vừa đưa nó lên mũi, ông vừa rướn phần trán về phía con trai. Soames cúi người xuống đặt một nụ hôn lên vương trán ấy, ngay tại nơi mái tóc bắt đầu mọc. Một cái run rẩy thả lỏng thoáng qua trên khuôn mặt James, tựa như những cỗ máy lo âu ở bên trong đang dần ngừng hoạt động.
"Cha đi ngủ đây," ông nói; "đến lúc chuyện đó xảy ra chắc cha cũng chẳng buồn xem báo chí làm gì nữa. Bọn chúng toàn là một đám bệnh hoạn; cha chẳng còn tâm trí nào để bận tâm đến chúng nữa đâu, cha già lắm rồi."
Mang theo một tâm trạng đầy xao xuyến kỳ lạ, Soames bước ra cửa; anh nghe thấy tiếng cha mình lẩm bẩm phía sau:
"Nào, cha mệt rồi. Cha sẽ đọc một lời cầu nguyện trên giường."
Và tiếng mẹ anh dịu dàng đáp lại:
"Thế mới phải chứ, James; như vậy sẽ thoải mái hơn biết bao nhiêu."