Nhật Ký Và Thư Của Madame D'arblay — Tập 1

Lượt đọc: 2390 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Một Bữa Tối Tại Nhà Sir Joshua, Cùng Burke Và Gibbon.

❊ ❊ ❊

Tháng Sáu.—Trong số rất nhiều người mà năm nay tôi buộc phải cáo lỗi, cốt để sống gần như chỉ với cuốn “Cecilia”, không ai tỏ ra thiếu kiên nhẫn với sự ẩn dật của tôi hơn Miss Palmer. Vì đinh ninh rằng tôi chẳng định đến thăm mình nữa, cô đã thôi không gửi thiệp mời tôi tới dự các buổi tiệc; nhưng khoảng ba tuần trước, cha tôi nhận được một tấm thiệp từ Sir Joshua Reynolds, mời ông tới dùng bữa tối tại Richmond và gặp Giám mục xứ St. Asaph, và thế là, để giảng hòa, tôi liền viết vội cho Miss Palmer vài dòng thế này,—

“Sau vô số lời mời thân tình mà tôi buộc lòng phải từ chối, thưa Miss Palmer yêu quý của tôi, nếu ngày mai tôi ngỏ ý xin được đi cùng cha, liệu cô có bảo tôi hãy ghi nhớ câu tục ngữ xưa,

'Ai không muốn lúc được mời,

Đến khi muốn lại hỡi ôi chẳng còn?'—F.B.”

Lời nhắn này được đón nhận niềm nở; và sáng hôm sau, Sir Joshua cùng Miss Palmer ghé qua đón cha con tôi, đi cùng họ còn có Lord Cork. Chúng tôi có một chuyến đi dã ngoại vô cùng thú vị, Miss Palmer và tôi đã “làm hòa”, dẫu cô ấy cằn nhằn không ngớt về việc tôi vắng mặt quá lâu và tấn công tôi không thương tiếc về cuốn sách. Tóm lại, điều khiến tôi vô cùng hoảng hốt là cuốn sách đã bắt đầu được bàn tán và ngóng đợi khắp cả thành phố. Bản thân cha tôi thân yêu, tôi thực sự tin rằng, ông nhắc đến nó với tất cả mọi người; ông say mê nó đến mức cuồng nhiệt và không lường trước được sự nguy hiểm của việc tạo ra những kỳ vọng lớn lao nhường ấy, khiến tôi phát hoảng mỗi khi bị ý nghĩ đó dằn vặt.

Nhà của Sir Joshua nằm ở một vị trí tuyệt đẹp, tọa lạc gần như trên đỉnh đồi Richmond. Chúng tôi đi dạo trên sân hiên cho đến gần giờ ăn tối, và ở đó chúng tôi gặp ông Richard Burke, người em trai của nhà hùng biện. Miss Palmer dừng chân lại và hỏi,—

“Anh có định đến ăn tối với chúng tôi không?”

“Không,” ông đáp; “tôi sẽ ăn tối ở quán Star and Garter.”

“Anh đến bằng cách nào—đi cùng bà Burke, hay đi một mình?”

“Một mình.”

“Sao cơ, đi ngựa ư?”

“Ừ, chắc chắn rồi!” ông cười lớn đáp; “cưỡi ngựa lên đường chứ! Giờ là lúc thích hợp nhất mà.”

Và ông quơ tay một cách điệu nghệ rồi đi lướt qua chúng tôi. Ông vừa được bổ nhiệm làm thứ trưởng tại Bộ Ngân khố. Ông là một người đàn ông cao ráo, khôi ngô và có vẻ sở hữu sự hài hước thâm trầm, nhưng chúng tôi không gặp lại ông nữa.

Sau khi quay lại nhà, trong lúc Sir Joshua và tôi đang trò chuyện riêng – vì Lord Cork và cha tôi vẫn đang đi dạo, còn Miss Palmer chắc là bận dặn dò công chuyện bữa tối – vị “hiệp sĩ xứ Plympton” đang hỏi ý kiến tôi về quang cảnh nhìn từ cửa sổ nhà ông, và so sánh nó với quang cảnh nhà ông Burke như ông kể cho tôi nghe sau khi tôi vừa nói xong – thì Giám mục xứ St. Asaph cùng con gái ông, cô Georgiana Shipley, được xướng tên bước vào. Sir Joshua, để đùa vui, khi giới thiệu tôi với vị giám mục đã nói: “Thưa Đức cha, đây là Miss Burney; hay nói cách khác là 'Evelina'.”

Vị giám mục là một người có ngoại hình ưa nhìn, trông điềm đạm, trầm tính và lịch thiệp. Tôi đã nghe kể rất nhiều về ông, nhưng chẳng có thêm điều gì đặc biệt lộ diện ở ông cả. Tuy nhiên, cô Georgiana lại nổi bật đủ phần cho cả hai người. Cô là một thiếu nữ rất cao và có khuôn mặt khá xinh xắn, nhưng biểu cảm trên nét mặt cô, đối với tôi, thật khó ưa. Cô hầu như cười suốt, không phải nụ cười dịu dàng hay ngây thơ, mà là nụ cười của sự tự phụ và mãn nguyện từ bên trong. Cô rất tài giỏi, và tiếng tăm của cô về hội họa lẫn học thức thì chắc chắn ngài đã quá rõ. Tôi tin rằng cô ấy rất thông minh và cực kỳ nhạy bén, nhưng cô lại quá tự cao, quá khao khát được chú ý và quá mãn nguyện trong niềm tin rằng mình hoàn toàn xứng đáng với điều đó, khiến tôi chẳng mảy may cảm thấy chút thiện cảm nào, dẫu đó là một tiểu thư tôi từng gặp trong suốt những ngày qua. Tôi từng gặp cô ấy trước đây ở nhà bà Pepys, nhưng chưa bao giờ được chính thức giới thiệu.

Miss Palmer nhanh chóng đến nhập bọn cùng chúng tôi; và chẳng bao lâu sau, có thêm nhiều khách bước vào – ba quý ông và một quý bà; nhưng không còn nghi thức giới thiệu nào được dùng đến nữa. Người phụ nữ, tôi đoán chắc là vợ của ông Burke, và tôi đã đoán không lầm.

Một trong số các vị quý ông được tôi nhận ra là Burke trẻ tuổi, con trai bà, người mà tôi từng gặp tại nhà Sir Joshua ở thành phố, và một người nữa tôi biết là ông Gibbon; nhưng người thứ ba thì tôi chưa từng gặp bao giờ. Tôi từng được bảo rằng ông Burke không có mặt, thế mà tôi vẫn đoán người đàn ông này không thể là ai khác; ông mang đúng phong thái, cử chỉ và diện mạo mà tôi đã chuẩn bị tinh thần để tìm kiếm ở ông, và có một sự ưu việt rõ rệt, nổi bật trong cung cách, ánh mắt cùng chuyển động của ông, khẳng định rằng ông chẳng phải người tầm thường.

Tôi không thể lại gần Miss Palmer để giải tỏa thắc mắc của mình, và chẳng mấy chốc chúng tôi được gọi xuống tầng dưới để dùng bữa tối. Sir Joshua và vị “khách lạ” dừng lại trò chuyện với nhau trên bậc cầu thang; và khi họ đi theo chúng tôi xuống, Sir Joshua, lúc nhận chỗ ngồi tại bàn, liền bảo tôi ngồi cạnh ông; tôi vui vẻ tuân theo. “Và rồi,” ông nói thêm, “ông Burke sẽ ngồi bên phía kia của cô.”

“Ồ, không, thực sự không thể thế được!” Miss Georgiana kêu lên, người cũng đã nhanh chân chọn chỗ ngồi cạnh Sir Joshua; “tôi không đồng ý điều đó đâu; ông Burke phải ngồi cạnh tôi; tôi nhất quyết không chịu tách rời ông ấy đâu. Xin mời ông cứ đến đây và ngồi xuống cho ngoan nào, ông Burke.”

Ông Burke – chính là ông ấy – mỉm cười và tuân lệnh.

“Tôi chỉ định,” Sir Joshua nói, “làm hòa với ông Burke bằng cách nhường cho ông ấy chỗ ngồi đó, bởi vì ông ấy cứ trách móc tôi mãi vì tội không giới thiệu ông ấy với Miss Burney. Dù sao thì, bây giờ tôi buộc phải làm vậy vậy;—Ông Burke!—Miss Burney!”

Cả hai chúng tôi cùng đứng dậy một nửa, và ông Burke lên tiếng,—

“Tôi vẫn đang phàn nàn với Sir Joshua rằng ông ấy phó mặc tôi hoàn toàn cho sự khôn ngoan của chính mình; tuy nhiên, nó đã không đánh lừa tôi trong hoàn cảnh này.”

“Ôi chao, vậy thì,” Miss Georgiana nói với vẻ hơi hoang mang, “có lẽ ngài sẽ chẳng cảm ơn tôi vì đã gọi ngài đến chỗ ngồi này đâu!”

Không ai nói gì thêm, thế là tất cả chúng tôi bắt đầu bữa tối – Burke trẻ tuổi trở thành người ngồi ngay cạnh tôi.

Đại úy Phillips có quen biết ông Burke. Liệu anh ấy đã kể hay chưa kể cho ngài nghe rằng ông ấy là một sinh linh tuyệt vời nhường nào? Nếu anh ấy chưa kể, xin hãy nhân danh tôi mà mắng anh ấy một trận không thương tiếc; còn nếu anh ấy đã kể rồi, xin hãy hỏi xem anh ấy có đồng tình với lời miêu tả của tôi về ông ấy dưới đây hay không.

Ông ấy cao ráo, dáng vóc đường bệ, phong thái uy quyền, cung cách duyên dáng; giọng nói trong trẻo, vang xa, trầm ấm và đầy uy lực; ngôn từ phong phú, đa dạng và hùng biện; cách ứng xử cuốn hút, chuyện trò duyên dáng.

Đại úy Phillips nói sao đây? Liệu tôi có tình cờ gặp ông ấy vào khoảnh khắc tuyệt vời nhất? Hay ông ấy lúc nào cũng rạng rỡ như thế? Kể từ khi chúng ta mất đi Garrick, tôi chưa từng thấy ai mê hoặc đến vậy.

Tuy nhiên, tôi chỉ có thể thuật lại cho ngài nghe rất ít những gì đã được nói ra, bởi vì câu chuyện không diễn ra theo một mạch liền lạc, ông Burke chuyển từ chủ đề này sang chủ đề khác với tốc độ nhanh chóng cũng như sự thú vị tột cùng. Hơn nữa, sức hút trong bài diễn thuyết của ông không chỉ nằm ở nội dung mà còn ở cách thức truyền đạt; vì thế, tất cả những gì được kể lại từ ông đều mất đi một nửa sức hấp dẫn khi không do chính miệng ông kể. Dù sao thì, xin hãy đón nhận những nét phác thảo nhỏ nhoi mà tôi còn nhớ được.

Từ cửa sổ phòng ăn, Sir Joshua hướng dẫn chúng tôi ngắm nhìn một ngôi nhà màu trắng xinh xắn thuộc sở hữu của Lady Di Beauclerk.

“Tôi vô cùng vui mừng,” ông Burke nói, “khi cuối cùng cũng thấy bà ấy có được một mái nhà tử tế như vậy; tội nghiệp người phụ nữ! Cuộc đời bà ấy đã lăn lóc trong muôn vàn khốn khổ từ lâu; tôi mừng vì giờ đây nó đã tìm được sự cân bằng. Bản thân tôi chưa từng cảm thấy tận hưởng niềm hạnh phúc của người khác nhiều đến thế, như khi tôi nhìn thấy người phụ nữ ấy lần đầu tiên sau cái chết của chồng bà. Thật sự rất phấn khởi khi được chứng kiến bà ấy an tọa trong ngôi nhà ngọt ngào đó, được giải thoát khỏi mọi muộn phiền, với một ngàn bảng một năm tự do chi tiêu, và – chồng bà đã qua đời! Ồ, thật dễ chịu làm sao, thật tuyệt vời làm sao khi chứng kiến bà ấy tận hưởng hoàn cảnh hiện tại của mình!”

“Nhưng, nếu không xét đến các hoàn cảnh cụ thể,” ông Gibbon nói, “điều này có vẻ rất kỳ lạ, dẫu rằng khi chúng được trình bày rành mạch, nó hoàn toàn hợp lý và không thể tránh khỏi.”

“Rất đúng,” ông Burke nói, “nếu các hoàn cảnh không được cân nhắc, Lady Di có thể trông có vẻ đáng trách vô cùng.”

Rồi ông hướng thẳng lời nói về phía tôi, với tư cách là người ít có khả năng biết rõ về tính cách của ông Beauclerk nhất, tự mình phác họa lại con người ấy bằng những từ ngữ mạnh mẽ và sắc sảo, miêu tả sự khốn khổ mà ông ta đã giáng xuống vợ mình, cách đối xử tệ bạc kỳ lạ của ông ta đối với bà, cùng sự giải thoát tất yếu mà cái chết của một người đàn ông như thế mang lại.

Sau đó, ông nhắc Sir Joshua nhớ lại một ngày họ từng dùng bữa tại nhà ông Beauclerk, chẳng bao lâu sau khi ông kết hôn với người vợ đã ly dị của Lord Bolingbroke, cùng với sự hiện diện của Goldsmith, và kể một câu chuyện mới về sựngu ngốc vụng về kinh niên của tội nghiệp Goldsmith.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 15 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.