Nhật Ký Và Thư Của Madame D'arblay — Tập 1

Lượt đọc: 2390 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
A Young And Agreeable Infidel.

❊ ❊ ❊

Thứ Tư.—Buổi tiệc có mặt ông bà Vanbrugh — ông chồng là một người tử tế, còn bà vợ, theo lời thuyền trưởng Bouchier, tự cho mình là một phụ nữ có khiếu hài hước, nhưng bà ta giấu kín mít; Lãnh chúa Huntingdon, một vị quý tộc già rất lãng tai; Ngài Robert Pigot, một nam tước lớn tuổi gầy đét; ông Tyson, một bậc thầy nghi thức rất lịch thiệp; ông bà White, một cặp đôi nhạt nhẽo; Ngài James C—, một lão ông hay lớn tiếng; hai tiểu thư C—, một cặp tiểu thư sành điệu; bà và tiểu thư Byron; tiểu thư W—, cùng một số vị khách khác mà tôi không biết là ai.

Augusta Byron, theo thói quen, đã bắt chuyện với tôi, và chúng tôi đang bàn về các chị em cô ấy cũng như chuyện gia đình thì ông E— (mà tôi quên mất không nhắc tên) đến báo rằng bà Lambart muốn nói chuyện với tôi. Bà đang ngồi trên một chiếc ghế băng dài cùng tiểu thư W—, người hình như rất muốn được giới thiệu với tôi, thế là tôi liền kéo một chiếc ghế ngồi đối diện họ.

Tiểu thư W— còn trẻ và có ngoại hình dễ mến, không hẳn là xinh đẹp, nhưng gương mặt ưa nhìn, phong thái mềm mại, dịu dàng và rất tao nhã. Cuộc trò chuyện của chúng tôi lúc đầu xo quanh những chủ đề thông thường ở Bath; nhưng khi bà Lambart rời đi — do có người gọi tiếp đón những vị khách mới — chúng tôi dần chuyển sang những vấn đề nghiêm túc hơn.

Vì qua ánh mắt và cách biểu đạt của tiểu thư này, tôi sớm nhận ra nàng có một cá tính đặc biệt, nên tôi để mặc nàng tự chọn chủ đề, quyết định lặng lẽ đi theo sự dẫn dắt của nàng; và rất nhanh chóng, chẳng hiểu sao chúng tôi lại bàn về những thói hư tật xấu của loài người, và quả thực, nàng chẳng tiếc lời đả kích chúng. Phụ nữ thì nàng thiên về bênh vực hơn là phán xét, quy những lỗi lầm và khuyết điểm của họ cho đàn ông; nhưng đàn ông, nàng bảo, đều là kẻ tồi — tóm lại là tất cả, không ngoại lệ, đều là những kẻ nô lệ cho dục vọng.

Tôi ngẩn người trước sự cay nghiệt trong lời nói mà sự dịu dàng trong phong thái của nàng chẳng hề chuẩn bị trước cho tôi; và nàng, nhận ra sự ngạc nhiên của tôi, liền nói:

“Chắc chắn tôi phải xin lỗi vì đã bộc lộ quan điểm của mình trước ngài — người thấu hiểu bản chất con người một cách sâu sắc và hiếm có. Tôi đã từ lâu khao khát có được vinh dự trò chuyện với ngài; nhưng nhóm của ngài bị xem là quá ư đáng sợ, khiến tôi chẳng có lấy chút dũng khí nào để tiếp cận.”

Tôi liền đưa ra những lời khiêm nhường — chứ biết làm gì hơn thế? — và nàng lái câu chuyện sang vấn đề hạnh phúc và đau khổ; cái sau được nàng cho là định mệnh bất biến của tất cả chúng ta; và nàng nói thêm: “Chúng ta có một từ trong ngôn ngữ của mình, và trong mọi ngôn ngữ khác, mà chẳng bao giờ có chút cần thiết thiết yếu nào, đó chính là từ ‘hạnh phúc’!” Và mắt nàng ngấn lệ khi nói.

“Sao cô lại khiến tôi kinh ngạc đến thế!” tôi thốt lên; “Tôi từng gặp những kẻ chán ghét loài người, nhưng chưa từng thấy ai triệt để đến thế; và tôi khó lòng tin rằng mình nghe rõ khi thấy cô còn trẻ nhường nào!”

Sau đó, nàng bóng gió cho tôi hiểu rằng mình bất hạnh khi ở nhà, và nói thẳng thừng rằng mình khổ sở khi ra xã hội; nàng công khai tuyên bố rằng mình sinh ra là để chịu đựng đau khổ, và phải chết trong đau khổ, bởi thế gian này được nhào nặn quá đỗi tồi tệ khiến cho hạnh phúc trở thành điều bất khả thi đối với những cư dân của nó.

Có điều gì đó trong sự tự do than vãn này mà tôi không tài nào chấp nhận được, và nhận ra qua mọi cử chỉ rằng nàng có xu hướng tôn trọng bất cứ điều gì tôi nói, tôi bấy giờ trở nên rất nghiêm túc, thẳng thắn bảo nàng rằng tôi không thể xem việc nuôi dưỡng những ý nghĩ ấy là phù hợp với chân lý hay tôn giáo.

“Có một điều,” nàng đáp, “tôi tin có thể làm mình hạnh phúc, nhưng tôi lại không có hứng thú với nó: đó là bản chất ái tình; nhưng tôi lại không có được điều đó. Tôi không thể tạo ra hạnh phúc cho mình qua những cuộc tình ái.”

“Tôi hy vọng là không thực sự như vậy!” tôi thốt lên, gần như bối rối trước những ý tưởng và lời nói kỳ lạ của nàng; “nhưng chắc chắn là vẫn có những mục tiêu cao quý hơn để đạt được hạnh phúc chứ!”

“Không, tôi tin là không có đâu, và lý do đàn ông hạnh phúc hơn chúng ta, là bởi họ sống bản năng hơn!”

“Tôi thà chết,” tôi kêu lên, hai tay đan vào nhau với một vẻ xúc động không kìm nổ, “còn hơn mang những suy nghĩ ấy!”

Các tiểu thư C— lúc đó cắt ngang và ngồi xuống cạnh chúng tôi; nhưng tiểu thư W— ban đầu chẳng màng chú ý đến họ, rồi chẳng mấy chốc thì phớt lờ hoàn toàn; nàng tiếp tục cuộc trò chuyện với tôi bằng giọng thấp, quay lại chủ đề hạnh phúc và nỗi đau khổ, để rồi sau khi một lần nữa khẳng định sự dại dột của việc mong mỏi điều thứ nhất, nàng đã thốt lên lời này:

“Quả thực, có lẽ chỉ có một khoảnh khắc hạnh phúc duy nhất, đó là khi tìm thấy một người xứng đáng làm bùng lên thứ đam mê mà ta dám thừa nhận với chính mình. Đó thực sự sẽ là một khoảnh khắc đáng sống! Nhưng điều đó không bao giờ có thể xảy ra — tôi chắc chắn là với mình thì không — đàn ông thật thấp hèn, đồi bại và vô tích sự! Không, chẳng thể tìm đâu ra một người như thế!”

Thật là một cô gái kỳ lạ! Tôi chẳng thể làm gì hơn ngoài việc lắng nghe nàng, hoàn toàn ngạc nhiên trước mọi điều nàng nói.

“Tuy nhiên,” nàng tiếp tục, “nếu tôi có tài năng như ngài, dù thế gian này có tồi tệ đến đâu, tôi vẫn có thể hạnh phúc trong đó. Chẳng có gì, chẳng có ai khiến tôi ghen tị như ngài. Với những nguồn vốn liếng tinh thần như của ngài, sẽ chẳng bao giờ có sự chán nản; tâm trí luôn được bận rộn và luôn vui vẻ! Ồ, giá mà tôi có thể viết được như ngài!”

“Hãy thử xem,” tôi kêu lên, “đó là tất cả những gì còn thiếu! Hãy thử đi, và cô sẽ sớm làm được những điều tốt hơn thế nhiều!”

“Ồ không! Tôi đã thử rồi, nhưng không thể thành công.”

“Có lẽ cô quá rụt rè. Nhưng liệu cô có chắc chắn là mình nghiêm túc trong lời khẳng định khủng khiếp rằng bản thân chưa từng hạnh phúc không? Cô có chắc rằng một bất hạnh thực sự nào đó sẽ không cho cô thấy nỗi khốn khổ hiện tại của mình chỉ là tưởng tượng không?”

“Tôi không biết,” nàng đáp, cúi đầu nhìn xuống, “có lẽ là vậy — nhưng nếu thế thì đó lại là nỗi bất hạnh càng khó bề chữa trị hơn.”

“Cô càng lúc càng làm tôi ngạc nhiên đấy,” tôi thốt lên; “liệu có thể nào cô vừa nhìn nhận một cách lý trí căn bệnh của một trí tưởng tượng rối loạn, lại vừa để nó có quyền lực lớn đến thế đối với tâm trí mình?”

“Vâng, bởi đó là nguồn duy nhất từ đó tôi rút ra bất kỳ chút bóng dáng hạnh phúc nào. Thỉnh thoảng khi ở vùng quê, tôi thả lỏng trí tưởng tượng của mình suốt cả ngày, rồi tôi quên đi thế gian cùng những bận tâm của nó, và cảm nhận được phần nào niềm vui của sự tồn tại.”

“Hãy nói cho tôi nghe quan niệm của cô về hạnh phúc đi? Việc xây lâu đài trên cát đưa cô đi đến đâu?”

“Ồ, hoàn toàn ra khỏi thế gian này — tôi chẳng biết đi đâu nữa, nhưng tôi được bao quanh bởi những linh hồn tinh tú, và tôi quên đi tất cả mọi thứ khác.”

“À, quả thật cô là một nhân vật vô cùng kỳ lạ; tôi phải thú nhận rằng mình chưa từng thấy ai giống cô cả!”

“Tuy nhiên, tôi hy vọng mình sẽ tìm thấy một ai đó giống như bản thân, và giống như cục nam châm lăn lộn trong bụi cát, sẽ hút lấy thứ kim loại nào đó trên đường đi.”

“Việc cô có thể hút được bất cứ thứ gì mình muốn là điều có khả năng xảy ra cao nhất; nhưng nếu cô chờ đợi để được hạnh phúc nhờ một người bạn giống như mình, thì tôi sẽ chẳng còn ngạc nhiên trước sự chán nản của cô nữa.”

“Ồ!” nàng kêu lên, ngước đôi mắt ngập tràn ngây ngất lên, “giá mà tôi tìm được một người như thế! — nam hay nữ — vì giới tính đối với tôi chẳng quan trọng. Với một người như thế, tôi sẵn sàng đi sống cùng ngay lập tức.”

Tôi cười nửa miệng, nhưng trong lòng lại bối rối không biết nên buồn hay nên vui trước một câu nói như thế.

“Nhưng rồi,” nàng tiếp tục, “sau khi tìm được, nếu tôi mất đi một người bạn như thế, tôi sẽ không thiết sống nữa.”

“Không thiết sống?” tôi lặp lại, “cô có ý gì chứ?”

Nàng cúi đầu xuống, nhưng không nói gì.

“Chắc chắn là cô không có ý định,” tôi nói với vẻ vô cùng nghiêm trọng, “tự chấm dứt cuộc đời mình một cách bạo lực chứ.”

“Tôi sẽ,” nàng nói, lại ngước nhìn lên, “không do dự một giây phút nào.”

Tôi hoàn toàn chết sững, và trong một lúc lâu chẳng thốt lên được lời nào; nhưng khi tôi cất lời, đó là một giọng điệu khuyên răn đầy nghiêm túc và thành khẩn đến mức tôi thấy xấu hổ khi viết lại cho cô nghe, sợ rằng cô sẽ cho là quá mức.

Nàng dành cho tôi một sự chú ý thậm chí còn mang tính tôn trọng, nhưng khi tôi giục nàng cho biết bằng quyền gì mà cô nghĩ mình có quyền tự ý lao vào cõi vĩnh hằng không được phép, nàng đáp: “Bằng quyền tin rằng tôi sẽ tan biến hoàn toàn.” Tôi thực sự cảm thấy kinh hãi.

“Vì Chúa,” tôi kêu lên, “cô đã nhặt nhạnh những lý luận kinh hoàng ấy ở đâu vậy?”

“Ở chỗ Hume,” nàng nói; “Tôi đã đọc các tiểu luận của ông ấy rất nhiều lần.”

“Tôi lấy làm tiếc khi thấy chúng lại có sức mạnh gây ra nhiều tác hại đến thế; lẽ ra cô không nên đọc chúng, ít nhất là cho đến khi có một người có tài năng ngang ngửa Hume đứng ra phản biện ông ấy. Cô còn đọc tác giả vô thần nào khác nữa không?”

“Có, Bolingbroke, vị tác giả thần thánh nhất.”

“Và cô chẳng đọc gì về phe chính nghĩa sao?”

“Có chứ, kinh thánh, cho đến khi tôi phát ngấy lên được, vào mỗi tối Chủ nhật với mẹ tôi.”

“Cô đã đọc cuốn ‘Sự bất biến của chân lý’ của Beattie chưa?”

“Chưa.”

“Vậy cho phép tôi giới thiệu nó cho cô. Sau các tiểu luận của Hume, cô nên đọc nó. Và thậm chí để đọc những thứ nhẹ nhàng hơn, nếu cô ngó qua bài ‘Khúc điếu văn tặng phu nhân Coventry’ của Mason, nó có lẽ cũng chẳng thừa thãi với cô đâu.”

Đó là phần chính trong cuộc trò chuyện của chúng tôi, thứ quả thực đã để lại trong tôi một ấn tượng mà tôi không dễ gì gạt bỏ được. Một kẻ vô thần trẻ tuổi và dễ mến quả thực là một cảnh tượng gây sốc, và với cái tâm trí lãng mạn, bay bổng và thiếu phòng bị ấy của nàng, điều gì có thể xảy ra với nàng mà lại có thể gây ngạc nhiên cơ chứ?

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 15 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.