Thứ Hai là ngày diễn ra bữa tiệc lớn của chúng tôi; và theo lời thỉnh cầu của bà Thrale, Bác sĩ đã về nhà để gặp mặt họ. Bữa tiệc gồm có ông C—, trước đây là một thương gia buôn gỗ, nhưng sau khi tích lũy được khối tài sản một triệu bảng Anh, ông đã gác lại chuyện kinh doanh. Ông là một người tốt bụng và có phần hay bận rộn.
Bà C—, phu nhân của ông, một người có vẻ như chẳng mấy nổi bật.
Ông N—, một người giàu có khác đã nghỉ kinh doanh.
Bà N—, phu nhân của ông; một phụ nữ xinh xắn, từng là học trò của Tiến sĩ Hawkesworth. Tôi đã trò chuyện rất nhiều với bà về ông ấy, và về cô Kinnaird quý mến của tôi, người mà bà biết rất rõ.
Ông George và ông Thomas N—, các con rể của bà.
Ông R—, người mà tôi chẳng biết gì ngoài việc ông kết hôn với người trong gia đình nhà Thrales.
Lệnh bà Ladd; lẽ ra tôi nên bắt đầu bằng bà ấy. Tôi xin ngàn lần tạ lỗi với lệnh bà — dẫu rằng nếu bà biết lỗi lầm của tôi, chắc chắn tôi sẽ chẳng nhận được sự tha thứ nào. Bà là chị ruột của ông Thrale. Bà là một phụ nữ cao lớn và đẫy đà, mang vẻ phong thái vừa trang nghiêm vừa kiêu kỳ, nhưng cả hai điều đó đều phai nhạt dần trong lúc trò chuyện. Bà ăn mặc rất trẻ trung, rực rỡ và vô cùng tự đắc về dung mạo của mình. Bà có vẻ là người kém cỏi về học thức, dẫu lại rất thông thạo các phép xã giao và đủ thứ trên đời. Bà cố tỏ ra hoạt bát hơn cả người em trai; nhưng sự hoạt bát ấy lại ngượng nghịu trên người bà chẳng khác nào những dải ruy băng hồng. Khi bàn về bà ấy với bà Thrale — người dành sự kính trọng rất đúng mực cho bà, nhưng tôi chắc chắn không thể mù quáng trước những khuyết điểm của bà — bà ấy đã cho tôi thêm một minh chứng nữa bên cạnh những gì tôi đã biết về sự tự do ngôn luận không kiêng nể mà Tiến sĩ Johnson vẫn áp dụng với bất cứ ai, và ai nấy đều thản nhiên đón nhận từ ông. Lệnh bà Ladd từng rất xinh đẹp, nhưng giờ đây, theo tôi thấy, lại khá kém sắc — ít ra là bà có kiểu khuôn mặt mà tôi không thích cho lắm. Cách đây ít lâu, bà ăn mặc lộng lẫy đến mức thu hút sự chú ý của vị bác sĩ, và khi ông ngắm nhìn bà một hồi lâu, ông đã cất lời đọc vang những câu thơ sau:
“Vá víu, tô son, diện ngọc ngà, Phillis chắc hẳn chửa đôi mươi? Nhưng nhìn Phills khi đêm xuống, Nàng hỡi, ít ra cũng bốn mươi ba!”
Tôi không nhớ chính xác từng câu thơ, nhưng đại ý là như vậy.
“Tuy nhiên,” bà Thrale nói, “Lệnh bà Ladd đã đón nhận chuyện đó rất hào hiệp, và chỉ bảo rằng, 'Tôi thừa biết cái tuổi bốn mươi ba đó rồi — chẳng thiết nghe thêm gì về nó nữa đâu.'”
Cô Moss, một thiếu nữ xinh xắn, người đã chơi đàn và hát khiến bà Thrale vô cùng mệt mỏi; ông Rose Fuller, ông Embry, ông Seward, Tiến sĩ Johnson, ba người nhà Thrales, và bản thân tôi là những người khép lại danh sách khách mời.
Vào buổi tối, mọi người chia thành từng nhóm nhỏ, và hầu như ai nấy đều đi dạo trên lối đi rải sỏi trước khung cửa sổ. Tôi đang định nhập đoàn với một số người thì Tiến sĩ Johnson chặn tôi lại và hỏi tôi dạo này thế nào.
“Thưa ngài,” tôi kêu lên, “tôi cứ ngỡ ngài không còn muốn nhận ra tôi nữa, vì từ khi từ thành phố trở về, ngài chưa hề nói chuyện với tôi lần nào.”
“Em yêu của ta,” ông vừa nói vừa cầm lấy cả hai tay tôi, “ta không cố ý đâu, tại mắt ta kém quá, và ta sợ nhận nhầm người thôi.” Đoạn, ông bất ngờ kéo sát tôi về phía ông và thực sự đã hôn tôi!
Phải thừa nhận là tôi hơi ngạc nhiên, vì chẳng thể ngờ được sự tiếu lâm ấy lại xuất hiện ở ông. Dẫu vậy, tôi cũng thấy nhẹ nhõm vì trong phòng chẳng có ai ngoài bà Thrale đứng ngay gần chúng tôi, và ông Embry đang nằm thõing trên chiếc ghế dài tận góc phòng. Bà Thrale cười ngặt nghẽo và bảo rằng bà hy vọng tôi đã thấy thỏa mãn với cách ông chu lỗi vì đã không nhận ra tôi sớm hơn.
Lát sau, bà nói mình sẽ ra ngoài đi dạo cùng mọi người, nếu như không vì e ngại tiếng tăm của tôi khi bị “bỏ lại cùng vị bác sĩ”.
“Tuy nhiên, vì đằng kia có ông Embry, tôi nghĩ cậu ấy sẽ để mắt tới cô,” bà nói thêm.
“Đúng vậy, thưa phu nhân,” vị bác sĩ đáp, “chúng tôi sẽ ổn thôi; nhưng tôi bảo đảm với cô là tôi sẽ không rời cô Burney đâu!”
Và ông nắm chặt lấy cả hai tay tôi; rồi khi bà Thrale rời đi, chính tay ông kéo cho tôi một chiếc ghế đối diện với cửa sổ, đặt sát cạnh ghế của ông; và cứ thế, chúng tôi ngồi chuyện trò riêng tư suốt cả buổi tối. Tôi gọi là chuyện trò riêng tư, bởi vì ông Embry vẫn giữ một khoảng cách khiêm nhường và không hề quấy rầy chúng tôi. Và dẫu cho ông Seward có bước vào ngay sau đó, anh ấy cũng tự chọn một góc khuất để ngồi, vì anh nói mình không dám mạo muội cắt ngang không gian của chúng tôi! Mọi người, anh nói thêm, đều phải nhường bước cho vị bác sĩ.
Cuộc trò chuyện của chúng tôi chủ yếu xoay quanh quần đảo Hebrides, vì ông luôn thích thú nhắc đến Scotland với tôi; và ông bày tỏ ước gì tôi đã tham gia chuyến hành trình đó — tôi đảm bảo với bạn là ông nói rất nghiêm túc đấy!
Gia đình P— đến dùng trà. Khi họ vừa đi khỏi, bà Thrale phàn nàn rằng bà đã kiệt sức hoàn toàn vì người đàn bà ngốc nghếch phiền phức bà P— ấy, kẻ cứ huyên thuyên mãi về gia đình và chuyện riêng tư của mình cho đến tận lúc bà cảm thấy chán ngấy đến tận cổ.
“Thưa phu nhân,” Tiến sĩ Johnson nói, “sao bà lại trách người ta vì điều duy nhất hợp lẽ phải mà bà ta có thể làm — đó là nói về gia đình và chuyện riêng tư của mình? Bởi vì một người phụ nữ rỗng tuếch như chiếc trống thì có thể bàn luận về chủ đề nào khác cơ chứ? Nếu bà nói với bà ta về mặt trời, bà ta còn chẳng biết nó mọc hướng nào; nếu bà nói với bà ta về mặt trăng, bà ta không biết nó tròn khuyết ra sao; nếu bà nói với bà ta về hoàng hậu, bà ta cũng chẳng biết đó là vợ nhà vua — vậy thì, sao bà lại có thể trách bà ta vì đã nói về gia đình và chuyện của mình chứ?”