Thứ Tư, ngày 16 tháng 6.—Trong bữa sáng, chúng tôi chứng kiến một cảnh tượng, theo cách riêng của nó, là cảnh lạ lùng nhất mà tôi từng thấy.
Những người có mặt gồm Sir Philip, Mr. Seward, Dr. Delap, cô Streatfield, bà và cô Thrale, cùng tôi. Chẳng hiểu sao câu chuyện lại xoay sang cô Streatfield, bà Thrale liền nói:
“À, tôi từng làm con bé khóc vì cô Burney, trông đẹp lắm, nhưng chẳng ai khóc đẹp bằng S. S. cả. Tôi đoan chắc là khi con bé khóc vì Seward, tôi chưa bao giờ thấy nó trông đáng yêu đến thế.”
“Vì Seward ư?” Sir Philip kêu lên; “cô ấy đã khóc vì Seward sao? Thật là một gã may mắn! Tôi hy vọng cô ấy sẽ chẳng bao giờ khóc vì tôi, bởi nếu có, tôi không dám chắc hậu quả sẽ ra sao đâu!”
“Seward,” bà Thrale nói, “đã xúc phạm Johnson, rồi sau đó Johnson lại xúc phạm Seward, thế là S. S. khóc.”
“Ôi,” Sir Philip kêu lên, “giá mà tôi có mặt ở đó!”
“Không đâu,” bà Thrale đáp, “anh sẽ chỉ thấy ba người vốn sáng suốt đã cư xử chẳng khác gì ba kẻ khờ khạo: riêng phần tôi, tôi đã thấy phát ốm vì chuyện đó, và vì cả bọn họ nữa.”
Sir P.-Nhưng Seward đã làm gì? Anh ta không cảm thấy mủi lòng sao?
Mrs. T.-Anh ta thì không; anh ta chỉ nghĩ đến nỗi nhục của mình và nổi đóa lên vì chuyện đó thôi.
Mr. S.-À thì, đúng là tôi có nổi đóa, vì tôi đã đi tới và đứng quay lưng về phía lò sưởi.
S.S.-Còn bà Thrale thì cứ nhồi nhét cho tôi bánh mì nướng ngâm nước.
Sir P.-Nhưng còn Seward thì sao? Anh ta không thấy ngất ngây sao? Anh ta đã nói hay làm gì?
Mr. S.-Ồ, tôi bảo thôi thôi, đừng có làm thế nữa,—chuyện bé xé ra to rồi: xin đừng sướt mướt nữa.
Sir P.-Chà, tôi đã nghe nói quá nhiều về những giọt nước mắt này, đến mức tôi sẵn sàng đánh đổi cả vũ trụ để được tận mắt chứng kiến.
Mrs. T.-Được thôi, nếu anh thích thì con bé sẽ khóc lại lần nữa.
S.S.-Không, xin bà đừng, bà Thrale.
Sir P.—Ôi, xin hãy làm thế đi! làm ơn cho tôi xem một chút thôi.
Mrs. T.-Nào, khóc một chút đi Sophy [giọng dỗ dành], làm ơn đi mà! Nghĩ mà xem, hôm nay cháu sắp đi rồi, nếu không chịu khóc một chút thì thật là tệ quá: thật đấy, S. S., cháu nên khóc đi.
Giờ thì đến điều kỳ diệu của những điều kỳ diệu đây. Khi bà Thrale, với chất giọng dỗ dành như thể bà vú đang dỗ trẻ nhỏ, cứ thế thao thao bất tuyệt một hồi lâu,—trong khi tất cả chúng tôi vừa cười vừa hùa vào yêu cầu,—hai giọt nước mắt trong veo như pha lê xuất hiện nơi đôi mắt dịu dàng của S. S. và lăn nhẹ trên gò má cô! Một cảnh tượng như thế tôi chưa từng thấy bao giờ, cũng chẳng thể nào tin nổi. Cô không hề có ý che giấu hay lau đi: trái lại, cô thực sự cố tình để mọi người trông thấy những giọt lệ ấy. Quả thực, trông cô đẹp một cách lạ thường; bởi khuôn mặt xinh xắn của cô không hề sưng húp vì khóc như Chloe; nó vẫn mịn màng, thanh tú, các nét trên khuôn mặt và nước da chẳng hề bị xáo động chút nào; thậm chí, cô còn mỉm cười suốt trong lúc đó.
“Nhìn kìa, nhìn kìa!” bà Thrale reo lên; “xem nước mắt đã rơi ra chưa kìa.”
Những tràng cười lớn và khiếm nhã đồng loạt bật ra từ tất cả chúng tôi. Thực tình thì làm sao mà kìm lại được cơ chứ? Dẫu vậy, tất cả chúng tôi vẫn trố mắt nhìn, rồi nhìn đi nhìn lại đến hai mươi lần, trước khi có thể tin vào mắt mình. Tôi cứ ngỡ Sir Philip sắp chết vì co giật mất thôi; bởi tiếng cười và vẻ lịch thiệp của ông đang giằng co dữ dội với nhau, khiến mặt ông tím tái cả lại. Mr. Seward trông vừa bực bội vì việc cô khóc vì anh ta giờ đây chẳng còn mấy giá trị tâng bốc nữa, lại vừa cười toe toét không ngớt; cô Thrale cười nhiều nhất mức có thể cho phép so với thái độ khinh khỉnh của mình: nhưng Dr. Delap thì trông như hóa đá vì kinh ngạc.
Khi cơn cười dịu xuống, Sir Philip, mặt đỏ gay vì cố gắng lên tiếng, nói:
“Tôi cảm ơn bà, tôi vô cùng biết ơn bà.”
Nhưng tôi thực tin rằng ông đã nói mà chẳng hề biết mình đang nói gì.
“Quả là một khả năng tự chủ tuyệt vời,” Dr. Delap nói, vẻ rất nghiêm nghị, “quý cô ấy hẳn phải làm chủ bản thân kinh khủng lắm!”
Lúc này cô mới lấy khăn tay ra và lau mắt.
“Sir Philip,” Mr. Seward kêu lên, “sao ông có thể để cô ấy tự lau mắt mình chứ?—ông, người đang ngồi ngay cạnh cô ấy?”
“Tôi không dám lau cho cô ấy,” ông đáp, “bởi vì tôi không phải là người phù hợp.”
“Nhưng nếu tôi ngồi cạnh cô ấy,” anh ta đáp lại, “cô ấy sẽ chẳng tự mình lau đâu.”
“Tôi ước gì,” Dr. Delap kêu lên, “tôi có một cái lọ để hứng lấy chúng; thật uổng phí ngàn lần nếu để chúng rơi mất.”
“Đấy, nhìn kìa,” bà Thrale nói, “trông con bé cứ như thể chưa có chuyện gì xảy ra cả; vì anh biết đấy, chẳng có chuyện gì thật mà!”
“Cô Burney này,” Sir Philip hỏi, “nếu chúng tôi yêu cầu, cô có khóc không?”
“Tôi không nghi ngờ gì về khả năng khóc của cô ấy,” Mr. Seward nói, “vào bất kỳ dịp nào phù hợp.”
“Nhưng tôi phải biết,” tôi nói, “khóc vì lý do gì mới được.”
Tôi đã không nói đủ to để S. S. nghe thấy, nhưng nếu cô ấy có nghe thấy, cô cũng chẳng hiểu được ý mỉa mai trong lời tôi. Suốt cả quá trình, cô dường như hoàn toàn vô cảm trước vô số những lời nhận xét kỳ quặc và thực sự là xấc xược đã được thốt ra, và dường như cô rất mãn nguyện khi nghĩ rằng mình chỉ đang bộc lộ một tâm hồn đa sầu đa cảm, điều càng làm tăng thêm vẻ đẹp trên khuôn mặt cô. Ít nhất thì, tôi không thể diễn giải hành vi của cô theo cách nào khác, một hành vi mà không ngoại lệ, là điều kỳ lạ nhất tôi từng chứng kiến. Không chút giả vờ đau buồn,—chỉ khóc đơn giản vì được yêu cầu, mặc dù được yêu cầu theo kiểu mà bất cứ ai khác cũng sẽ từ chối,—vẫn giữ tinh thần phấn chấn suốt thời gian đó,—nhìn cả nhóm người cười ngất ngư trước những giọt nước mắt của mình mà chẳng hề tự ái, và cuối cùng, lau khô chúng đi rồi tiếp tục câu chuyện như thể chưa hề có chuyện gì xảy ra!