Nhật Ký Và Thư Của Madame D'arblay — Tập 1

Lượt đọc: 2390 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Fanny Burney Giới Thiệu Về Sheridan.

❊ ❊ ❊

Thứ Hai vừa rồi, cha tôi gửi một mảnh giấy cho bà Cholmondeley, đề nghị chúng tôi ghé thăm bà vào thứ Tư tuần sau đó; bà chấp thuận, và vì thế vào tối thứ Tư, cha, mẹ và tôi đã đến phố Hertford. Lẽ ra tôi nên kể với bạn rằng bà Cholmondeley, khi cha tôi ghé thăm bà cách đây không lâu, đã gửi lời nhắn cho tôi rằng nếu tôi chịu đến thăm bà, tôi sẽ không bị nhìn chằm chằm hay làm phiền lần nữa; và bà thừa nhận rằng chuyến thăm của tôi tại nhà Sir Joshua là một dịp khá "đáng gờm", và rằng tôi đã bị theo dõi suốt buổi tối; nhưng tựu trung lại, những vị khách đã cư xử rất mực phải phép, vì họ chỉ nhìn liếc đưa tình mà thôi!

Chà, chúng tôi được bà Cholmondeley đón tiếp rất lịch thiệp, theo một cung cách cho thấy bà định trút bỏ vẻ ngoài của Madame Duval, và cư xử với tôi theo một phong thái mới mẻ.

Ông Cholmondeley cùng các cô con gái và cô Forrest đều ở đó; nhưng bạn đoán xem còn ai nữa?—chính là bà Sheridan! Tôi hoàn toàn bị mê hoặc khi nhìn thấy bà ấy. Tôi thấy bà ấy vẫn xinh đẹp như mọi khi, thậm chí còn quyến rũ hơn; bởi giờ đây trên gương mặt bà toát lên vẻ an nhiên và hạnh phúc làm bừng sáng cả khuôn mặt.

Cô Linley đi cùng bà ấy; cô ấy rất đẹp, nhưng không thể sánh bằng chị mình: vẻ thanh tú trong nhan sắc của bà Sheridan là vô song, không ai tôi từng gặp có thể bì kịp, ngoại trừ bà Crewe. Tôi hài lòng với bà ấy về mọi phương diện. Bà ấy hoạt bát và dễ mến hơn nhiều so với hình dung của tôi; bà ấy rất vui vẻ, không chút kiểu cách, và hoàn toàn không tỏ ra vẻ ta đây. Cô Linley thì rất ủ rũ; suốt cả buổi tối cô ấy không thốt ra lấy ba từ, và trông hoàn toàn dửng dưng trước mọi chuyện diễn ra xung quanh. Thật vậy, trông cô ấy có vẻ nặng nề và thiếu sức sống.

Bà Cholmondeley ngồi cạnh tôi. Tôi tin rằng bà ấy quyết tâm làm cho tôi phải quý mến bà: và tôi tin bà ấy sẽ thành công mỹ mãn; vì bà ấy rất thông minh, rất thú vị, và chẳng giống bất kỳ ai khác.

Chủ đề đầu tiên được khơi ra là về Opera, và tất cả mọi người đều đồng lòng ca ngợi Pacchierotti. Bà Sheridan tuyên bố rằng bà không thể nghe ông ấy hát mà không rơi lệ, và ông ấy là nam ca sĩ người Ý đầu tiên khiến bà xúc động đến mức độ đó.

Sau đó, họ nói về dự định kết hôn của Công tước xứ Dorset với cô Cumberland, và nhiều giai thoại nực cười đã được kể lại. Cuộc trò chuyện tự nhiên chuyển sang ông Cumberland, và ông ấy đã bị "mổ xẻ" tơi tả!

"Thật là một con người kỳ quặc!" bà Cholmondeley thốt lên: "Tôi không thể chịu nổi ông ta—hay cằn nhằn, bất mãn, và quyết tâm không ưa bất cứ ai, bất cứ thứ gì ngoài bản thân mình!"

Sau chuyện này, cô More được nhắc đến và tôi được hỏi nghĩ gì về cô ấy?

"Đừng tỏ ra trịnh trọng với tôi, nếu không tôi sẽ không thích bạn đâu!"

"Tôi chẳng hy vọng mình sẽ được bà thích theo cách nào cả!"

"Ôi, thôi đi! Thôi đi! Còn về cô More—tôi không thích cô ta chút nào: phải nói là, tôi ghét cô ta! Cô ta chẳng làm gì ngoài việc nịnh hót và bợ đỡ; rồi cô ta chẳng nghĩ xấu về ai cả. Ồ, không thể nào chịu nổi bầu bạn với những kẻ chuyên nghề nịnh hót. Cô ta chuốc cho tôi những liều nịnh hót đến mức tôi không thể nào chịu đựng nổi; nhưng tôi luôn ngồi yên, không đáp lại, chỉ đón nhận như thể mình xứng đáng được hưởng: đó là cách duy nhất để làm cô ta im lặng. Cô ta thực sự đáng ghét. Tôi hy vọng, cô Burney, cô không nghĩ rằng tôi ngưỡng mộ tất cả những người thiên tài chứ? Người duy nhất tôi nịnh," bà tiếp lời, "là Garrick; và ông ấy thích điều đó đến mức, nó trả công cho người ta bằng chính sự hứng khởi mà ông ấy mang lại. Còn những người khác mà tôi quý mến, tôi lại không dám nịnh."

Một tiếng gõ cửa vang lên, và Bá tước Harcourt được thông báo vào. Sau khi chào hỏi bà Cholmondeley, nhắc đến người quý bà mà ông vừa mới rời nhà, ông nói:

"Bà Vesey rất đỗi dễ mến, nhưng nỗi sợ nghi thức của bà ấy thật sự gây phiền toái; vì bà ấy nôn nóng muốn phá vỡ vòng tròn trò chuyện đến mức, bà ấy khăng khăng bắt mọi người phải ngồi quay lưng vào nhau; nghĩa là, các chiếc ghế được kéo thành từng nhóm ba người nhỏ lẻ, một cách lộn xộn khắp căn phòng."

"Vậy thì," cha tôi nói, "họ có thể có thú vui tụ tập bè phái và nói xấu nhau, ngay trong cùng một căn phòng."

"Ồ, tôi cực kỳ thích ý tưởng đó," bà Cholmondeley kêu lên, "Tôi nhất định sẽ áp dụng nó."

Sau đó bà kéo ghế vào giữa vòng tròn của chúng tôi. Lãnh chúa Harcourt xoay ghế lại, quay lưng vào hầu hết chúng tôi, và cha tôi cũng làm vậy. Bạn không thể tưởng tượng nổi một cảnh tượng lố bịch đến thế nào đâu.

Đúng lúc đó, cửa mở ra, và ông Sheridan bước vào.

Chẳng phải tôi đã rất may mắn sao? Không phải tôi tin rằng cuộc gặp này là tình cờ; nhưng tôi đã mong được gặp ông ấy và vợ ông ấy hơn bất kỳ ai mà tôi chưa quen biết.

Tôi không thể chịu nổi tình cảnh nực cười của mình, bèn lập tức ngồi lại một cách đàng hoàng. Ông Sheridan nhìn chằm chằm vào tất cả, và bà Cholmondeley nói bà định dùng việc này làm gợi ý cho một vở hài kịch.

Ông Sheridan có vóc dáng rất đẹp, và khuôn mặt dù không hẳn là đẹp trai nhưng cũng ưa nhìn. Ông cao, thẳng người, và vẻ ngoài cũng như phong thái của ông vừa nam tính vừa hợp thời, không hề pha chút điệu đà hay kiểu cách thời thượng nào. Tóm lại, tôi rất quý mến ông ấy, và nghĩ ông ấy xứng đôi với người vợ xinh đẹp của mình về mọi mặt.

Và hãy để tôi kể bạn nghe điều mà tôi biết sẽ khiến bạn vui sướng như tôi vậy,—rằng, qua tất cả những gì tôi có thể quan sát trong suốt buổi tối, và chúng tôi đã ở lại rất muộn, họ cực kỳ hạnh phúc bên nhau: ông ấy rõ ràng tôn thờ bà ấy, và bà ấy cũng rõ ràng thần tượng ông ấy. Người đời chẳng hề công bằng với ông ấy chút nào.

Sau khi đã chào hỏi tất cả những người quen, ông đi ra sau chiếc ghế sofa nơi bà Sheridan và cô Offy Cholmondeley đang ngồi, và bắt đầu cuộc trò chuyện thân mật với họ.

Khi Lãnh chúa Harcourt lại dành cho bà Cholmondeley vài lời tán tụng, bà nói:

"Chà, thưa ngài, sau chuyện này tôi sẽ trở nên vô cùng cao thượng trong vài ngày tới! Tôi sẽ không hạ mình xuống cuộc sống thường nhật cho đến tận... thứ Bảy. Và sau đó tôi sẽ rơi xuống phong cách dung tục—tôi sẽ trở về kiểu cách 'ma foi' (thật tình mà nói) của mình."

Tôi thực sự tin rằng bà ấy không thể cưỡng lại việc này, vì bà ấy vốn dĩ đã tỏ ra quyết tâm giữ im lặng.

Khi có một tiếng gõ cửa lần nữa, bà Cholmondeley và Lãnh chúa Harcourt, và cả cha tôi nữa, theo lệnh của người trước, đã di chuyển vào giữa phòng, rồi Sir Joshua Reynolds và Tiến sĩ Warton bước vào.

Không còn vị khách nào đến nữa. Bạn có thể tưởng tượng là đã có một tràng cười ồ lên khi vòng tròn bị phá vỡ, và khi họ ổn định lại chỗ ngồi, ông Sheridan đã ngồi vào chỗ bà Cholmondeley vừa rời đi, giữa cha tôi và tôi.

Và giờ tôi phải kể bạn nghe một đoạn đối thoại nhỏ mà chính tôi cũng không nghe thấy cho đến khi về nhà; đó là cuộc trò chuyện giữa ông Sheridan và cha tôi.

"Tiến sĩ Burney," ông kia kêu lên, "ông không còn cô con gái nào lớn tuổi hơn sao? Đây có thực sự là tác giả của 'Evelina' không?"

Và rồi ông ấy nói vô số lời hay ý đẹp, và nài nỉ cha tôi giới thiệu ông với tôi.

"Chà, sẽ là một điều rất 'đáng gờm' đối với con bé," ông đáp, "nếu được giới thiệu với ngài."

"Vậy thì, lát nữa vậy," ông đáp lại.

Một lúc sau, khi ánh mắt tôi vô tình chạm phải mắt ông, ông bỏ qua nghi thức giới thiệu, hạ giọng nói:

"Tôi đã nói với Tiến sĩ Burney rằng từ lâu tôi đã mong đợi được gặp cô Burney, một quý cô có vẻ ngoài nghiêm nghị nhất, nhưng lại có trí tuệ nhanh nhạy nhất."

Tôi chưa bao giờ kinh ngạc hơn thế trước lời chào bất ngờ này, vì trong số tất cả những người hâm mộ đông đảo của tôi, cái tên Sheridan chưa bao giờ lọt đến tai tôi, và tôi thực sự đã nghĩ ông ấy không bao giờ buồn liếc nhìn những tác phẩm vụn vặt của mình.

Dĩ nhiên tôi không thể thốt ra lời đáp nào, và ông tiếp tục nói về "Evelina" bằng những lời tán dương cao nhất, nhưng tôi đang trong cơn bàng hoàng vì ngạc nhiên, chưa nói đến sự vui sướng, nên tôi không nhớ nổi những lời lẽ của ông. Tôi chỉ nhớ mình đã nói với ông rằng tôi rất ngạc nhiên khi ông dành thời gian để đọc nó, và rằng ông cứ lặp đi lặp lại việc gọi đó là một cuốn sách đáng kinh ngạc nhất; và một lúc sau ông nói thêm: "Nhưng tôi hy vọng, cô Burney, cô không có ý định vứt bút đi đấy chứ?"

"Ngài nên cẩn thận với những gì mình nói, thưa ngài," tôi đáp, "vì ngài không biết nó có sức nặng đến thế nào đâu."

Ông nói ông ước gì nó có sức nặng, và không lâu sau lại quay sang trò chuyện với cha tôi.

Tôi cam đoan là, kể từ khi được những người ở Streatham tán thưởng, tôi chưa từng gặp lời khen nào làm tôi thấy hãnh diện bằng lời khen này của ông Sheridan, vì nó quá đỗi bất ngờ.

Khoảng thời gian này, bà Cholmondeley đang tạo ra rất nhiều trò vui bằng cách mong muốn có một bài thơ acrostic (thơ chữ đầu dòng) về tên mình. Bà nói bà đã nhiều lần nài nỉ xin một bài mà không được, và bắt đầu nảy sinh ý định tự viết một bài.

"Vì," bà nói, "tôi rất nổi tiếng về khả năng làm thơ của mình, dù tôi chưa từng làm nổi một dòng thơ nào trong đời."

"Một bài acrostic về tên bà," ông Sheridan nói, "sẽ là một nhiệm vụ rất 'đáng gờm'; nó sẽ phải dài đến mức tôi nghĩ cần phải chia thành từng chương hồi."

"Cô Burney," Sir Joshua, người lúc này đã ngồi lại, kêu lên, "Cô không phải là người viết thơ sao?"

F.B.-Không, thưa ngài.

Mrs C.-Ô đừng tin nó. Tôi đã quyết tâm không tin bất cứ điều gì nó nói.

Mr. S.-Tôi nghĩ một quý cô không nên viết thơ cho đến khi cô ấy đã qua cái thời được người ta làm thơ tặng cho mình.

Mrs. C.-(đứng dậy và bước đi một cách đầy uy nghiêm về phía ông).-Ông Sheridan, làm ơn, thưa ông, ý ông là sao với sự ám chỉ này; chẳng phải tôi đã nói là tôi viết thơ sao?

Mr. S.-Ô, nhưng bà thì...

Mrs. C.-Đừng nói nữa, thưa ông! Ý của ông đã lộ liễu quá rồi. Đấy, tôi nghĩ đó là một lời thoại cho vở bi kịch đấy.

Một lúc sau, Sir Joshua quay lại chỗ đứng của mình, bắt đầu trò chuyện với cô Linley và "nô tỳ" của các bạn về nhiều vấn đề khác nhau, trong lúc đó ông Sheridan gia nhập cùng chúng tôi và nói:

"Sir Joshua, tôi vừa bảo cô Burney rằng cô ấy không được để ngòi bút của mình nhàn rỗi—có phải không nào?"

Sir J.-Không, thật sự là không nên.

Mr. S.-Vậy ông hãy thuyết phục cô ấy đi, Sir Joshua. Nhưng có lẽ cô đã bắt đầu viết cái gì đó rồi chăng? Chúng tôi có thể hỏi không? Cô sẽ trả lời một cách thành thật chứ?

F.B.-Tôi không biết, nhưng tôi nghĩ mình chắc chắn sẽ trả lời thành thật như bà Candour vậy.

Mr. S.-Vậy hiện giờ cô đang viết cái gì?

F.B.-Chà, tôi nghĩ là đang xoay cái quạt của mình thôi!

Mr. S.-Không, không; ý tôi là cô đang làm gì ở nhà cơ? Tuy nhiên, đó không phải là một câu hỏi công bằng, nên tôi sẽ không ép cô.

Dù vậy, ông vẫn nhìn vẻ dò xét; nhưng tôi rất mừng vì đã thoát được mà không phải trả lời thẳng thừng.

Sir J.-Bất cứ thứ gì thuộc thể loại đối thoại, tôi nghĩ, cô ấy chắc chắn sẽ thành công; và tôi chắc chắn rằng cô ấy sẽ không thiếu khả năng sáng tạo.

Mr. S.-Không, thật vậy; tôi nghĩ, và tôi nói rằng, cô ấy nên viết một vở hài kịch.

Sir J.-Tôi chắc chắn nghĩ vậy; và hy vọng cô ấy sẽ làm thế.

Tôi chỉ có thể đáp lại bằng những lời kêu lên đầy ngờ vực.

"Hãy cân nhắc xem," Sir Joshua tiếp tục, "cô đã nhận được tất cả sự tán thưởng và danh tiếng mà cô có thể nhận được trong phạm vi riêng tư rồi; nhưng sự hoan nghênh của một nhà hát sẽ là điều mới mẻ đối với cô."

Và rồi ông đặt chiếc loa trợ thính của mình xuống, và bắt đầu vỗ tay nhiệt liệt.

Tôi thực sự run rẩy từ đầu đến chân! Tôi cảm thấy như mình đã ở Drury Lane, giữa sự ồn ào của đêm diễn đầu tiên.

"Ôi, không!" tôi kêu lên, "có thể có sự ồn ào, nhưng nó sẽ hoàn toàn ngược lại." Và tôi đáp lại cử chỉ của ông bằng một tiếng suỵt dài.

Ông Sheridan hưởng ứng Sir Joshua rất nồng nhiệt.

"Ôi thưa ngài," tôi kêu lên, "ngài không nên tiếp tục như thế, ngài không biết mình có thể gây ra tai hại gì đâu!"

Mr. S.-Tôi ước gì mình làm được—tôi sẽ rất vui nếu là kẻ đồng phạm.

Sir J.-Cô ấy chắc chắn có một chút năng khiếu về xây dựng nhân vật; tôi không biết cô ấy lấy nó ở đâu, và làm thế nào cô ấy có được nó, tôi không thể tưởng tượng nổi; nhưng cô ấy chắc chắn có nó. Và lãng phí nó thì quả là...

Mr. S.-Ô, cô ấy sẽ không lãng phí đâu, cô ấy sẽ viết một vở hài kịch, cô ấy đã hứa với tôi là sẽ viết rồi!

F.B.-Ô! nếu cả hai người cứ tiếp tục như thế này, tôi sẽ...

Tôi định nói là "chui xuống gầm ghế", nhưng ông Sheridan ngắt lời tôi với một tiếng cười và nói:

"Bắt tay vào viết một vở sao? Rất tốt, thế mới đúng chứ."

"Phải," Sir Joshua kêu lên, "thế mới đúng chứ. Và cô (hướng về phía ông Sheridan) sẽ nhận bất cứ thứ gì của cô ấy chứ, phải không? Dù chưa xem, chưa biết trước?" Câu hỏi thẳng thừng làm sao! Ai ngoài Sir Joshua dám liều lĩnh hỏi như vậy chứ!

"Vâng," ông Sheridan đáp nhanh, "và còn cúi chào cùng gửi lời cảm ơn chân thành nhất của tôi kèm theo nữa là đằng khác."

Giờ thì Susy thân mến của tôi, hãy nói cho tôi biết, bạn đã bao giờ nghe thấy điều gì sánh được với lời lẽ như thế này chưa! Tôi đã phải cố hết sức mới ngồi vững được.

"Ông Sheridan," tôi thốt lên, "có phải ông đang chế giễu tôi không?"

"Không, xin thề trên danh dự! Đây là điều tôi đã dự định nói với cô ngay lần đầu tiên tôi có vinh hạnh được gặp cô."

Quả thực, như bà Thrale nói, nếu người ta bị nuông chiều, thì trên đời này không gì dễ chịu hơn việc được nuông chiều! Nhưng tôi chưa bao giờ kinh ngạc đến thế, và hiếm khi cảm thấy vui sướng đến thế, như bởi lời tấn công này của ông Sheridan. Sau đó, ông kéo cha tôi ra một bên, và trịnh trọng lặp lại ý kiến của mình rằng tôi nên viết cho sân khấu, và mong muốn được xem vở kịch của tôi, cùng những lời tán dương hết sức tâng bốc về cuốn "Evelina".

Và giờ đây, Susy thân mến của tôi, nếu tôi thử sức với sân khấu, tôi nghĩ mình có thể được tha bổng một cách công bằng khỏi tội tự phụ, và dù tôi có thất bại thế nào đi nữa, việc tôi bị bà Thrale, và ông Sheridan, tác giả kịch bản còn sống thành công và quyền lực nhất, thúc giục thử sức, sẽ đủ để bào chữa cho sự liều lĩnh của tôi.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 15 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.