Thứ Hai, ngày 21 tháng Chín.—Tôi đã có hàng ngàn cuộc trò chuyện đầy thú vị với Tiến sĩ Johnson. Dù ông ấy có quý mến tôi hay không, tôi tin chắc rằng ông dường như cũng đánh giá cao sự kín đáo của tôi, bởi ông bàn luận với tôi về mọi chuyện trong ngôi nhà này bằng sự tin tưởng vô hạn, chẳng hề giảm bớt những lỗi lầm, cũng chẳng hề thổi phồng những lời khen ngợi.
Mỗi khi ông ở tầng dưới, ông đều giữ chân tôi lại, vì ông không muốn tôi rời khỏi phòng dù chỉ một chốc. Nếu tôi đứng dậy, ông luôn miệng gọi: "Đừng đi đâu cả, cô Burney nhỏ bé!"
Tối hôm qua, khi chúng tôi đang trò chuyện về những lời khen tặng và những lời lẽ cay nghiệt, bà Thrale đã nói một cách rất xác đáng rằng, không ai có thể làm được cả hai điều đó như Tiến sĩ Johnson. "Thưa ngài, những lời khen của ngài tuy hiếm khi thốt ra, nhưng khi đã nói thì lại tao nhã không ai bì kịp; thế nhưng khi ngài nổi giận! Ai mà dám thốt ra những lời cay độc và tàn nhẫn đến thế cơ chứ?"
Tiến sĩ J.—Thưa bà, tôi luôn cảm thấy hối tiếc khi phải thốt ra những lời cay độc, và tôi sẽ không bao giờ làm vậy trừ phi tôi bị chọc tức đến mức không thể chịu đựng nổi.
Bà T.—Vâng, thưa ngài; nhưng ngài lại để cho những chuyện mà người khác chẳng hề bận tâm phải chọc tức mình. Tôi dám chắc rằng mình đã nhận không ít lời mắng nhiếc từ ngài rồi đấy!
Tiến sĩ J.—Đúng vậy, bà đã phải chịu đựng điều đó; nhưng bà đã đón nhận nó như một thiên thần, và bà đã trở nên tốt đẹp hơn nhờ những lời đó.
Bà T.—Điều đó thì tôi tin, thưa ngài: vì tôi đã nhận được sự chỉ dẫn từ ngài nhiều hơn bất cứ ai, hay bất cứ cuốn sách nào: và lòng hư vinh khi được ngài coi trọng đến mức đáng để chỉ dạy luôn lấn át lòng hư vinh khi bị chê trách. Và thế là ngài cứ việc mắng, còn tôi thì cứ việc tiến bộ.
F.B.—Và tôi chắc rằng cả hai điều đó đều mang lại danh dự cho cả hai người!
Tiến sĩ J.—Tôi cũng nghĩ vậy. Nhưng bà Thrale là một tạo vật ngọt ngào, chẳng bao giờ giận dữ; bà ấy có một tính cách thú vị nhất trong tất cả những người phụ nữ tôi từng quen biết.
Bà T.—Tôi có thể nói với ngài điều này, và chẳng hề có chút nịnh nọt nào—tôi không chỉ chấp nhận những lời khiển trách của ngài khi ở trước mặt, mà trong hầu hết mọi việc tôi làm khi vắng mặt ngài, tôi đều tự hỏi liệu ngài có hài lòng không, và ngài sẽ nói gì về việc đó. Thế mà tôi tin rằng chẳng có ai tranh cãi với ngài thường xuyên hơn tôi đâu.
F.B.—Nhưng hai người đã quá hiểu nhau đến mức có thể chịu đựng được một lời từ chối mà nếu là người lạ thì chắc đã tổn thương đến chết rồi.
Tiến sĩ J.—Đúng vậy; nhưng chúng tôi đã tranh cãi y hệt như thế từ trước khi chúng tôi hiểu nhau đến vậy.
Bà T.—Ồ, đôi khi tôi nghĩ rằng cái chết duy nhất của tôi sẽ là nghe những lời cay nghiệt mà ông ấy dành cho người khác. Những gì ông ấy nói với bản thân tôi, tôi có thể chịu đựng được, vì tôi biết ông ấy chân thành làm bạn với tôi đến mức nào và ông ấy có ý muốn sửa đổi tôi; nhưng đối với những người khác thì thật tàn nhẫn.
Tiến sĩ J.—Thưa bà, chính bà thường khiêu khích tôi nói ra những lời lẽ nghiêm khắc bằng những lời tán dương vô lý đấy chứ. Nếu bà đừng đòi hỏi tôi phải khen ngợi, thì tôi đã chẳng đưa ra những lời khiển trách; nhưng tôi luôn cảm thấy bất bình khi bị ép phải tán dương một thứ mà tôi cho là đáng khinh.
F.B.—À, tôi biết rõ điều này, bất kể tôi có nghe thấy ai than phiền về sự nghiêm khắc của Tiến sĩ Johnson, tôi sẽ luôn làm chứng cho lòng tốt và sự bao dung của ông, ít nhất là đối với bản thân tôi.
Bà T.—Ôi, nhưng tôi hy vọng rồi ông ấy cũng sẽ chỉnh đốn cô đấy!
Tiến sĩ J.—Tôi hy vọng là không: tôi sẽ rất lấy làm tiếc nếu phải nói bất cứ điều gì khiến cô Burney nhỏ bé đáng mến của tôi phải phiền lòng.
F.B.—Nếu ngài làm thế, thưa ngài, nó sẽ làm tôi phiền lòng hơn những gì ngài có thể tưởng tượng. Tôi sẽ gục ngã ngay lập tức.
Bà T.—Tôi còn nhớ, thưa ngài, khi chúng ta đi du lịch ở xứ Wales, ngài đã chất vấn tôi vì sự lịch thiệp của tôi đối với mọi người thế nào. 'Thưa bà', ngài nói, 'đừng để tôi nghe thêm những lời tán tụng nhàn rỗi không đâu này nữa. Tại sao bất cứ thứ gì bà thấy, và bất cứ ai bà gặp, bà đều phải hào phóng khen ngợi một cách bừa bãi như vậy?' 'Sao cơ! Tôi sẽ nói cho ngài biết', tôi đáp, 'khi tôi ở bên ngài, và ông Thrale, và Queeny, tôi buộc phải lịch thiệp thay cho cả bốn người!'
Đó là một đòn đáp trả cho ngài đấy! Nhưng tôi phải nói điều này, vì danh dự của cả hai—bà Thrale nói chuyện với Tiến sĩ Johnson bằng sự chân thành (dù với sự nhẹ nhàng hơn) như cách ông ấy nói chuyện với bà.