Nhật Ký Và Thư Của Madame D'arblay — Tập 1

Lượt đọc: 2390 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Tại Brighton: Một “Liệu Pháp.” Gia Đình Cumberland Đối Kỵ.

❊ ❊ ❊

Chúng tôi rời Tunbridge Wells, và đến điểm dừng chân đầu tiên là Uckfield vào giờ ăn tối. Chặng đường tiếp theo đưa chúng tôi đến Brighthelmstone, nơi tôi tưởng rằng chúng tôi sẽ lưu lại cho đến khi Quốc hội triệu tập ông Thrale trở về.

Vào buổi sáng sau ngày chúng tôi đến, vị khách đầu tiên đến thăm chúng tôi là ông Kipping, dược sĩ của thị trấn, một nhân vật kỳ cục đến mức Foote định đưa ông vào vở kịch sắp tới của mình, trước khi ông ấy kịp nhận ra mình đã viết xong vở kịch cuối cùng rồi. Ông ta là một kẻ ba hoa, thích ngồi lê đôi mách và vui tính, tuôn ra một dòng trò chuyện lủng củng và rời rạc chẳng kém gì Rose Fuller, dù không đến nỗi ra dáng sành điệu cho lắm.

Phần thời gian còn lại của buổi sáng, chúng tôi dành trọn, như thường lệ khi đến chốn này, để dạo trên con đường Steyn và lui tới các hiệu sách. Bà Thrale đã ghi tên tất cả chúng tôi tại cửa hàng của Thomas, hiệu sách thời thượng; nhưng chúng tôi nhận ra ông ta giờ đây đã có một đối thủ cạnh tranh, cũng nằm trên đường Steyn, kẻ dường như cuỗm hết mọi khách hàng lẫn đám đông thượng lưu. Đó là một ông Bowen vừa từ Luân Đôn tới, và trông chính là mẫu người có thể chinh phục thiên hạ với tư cách một chủ tiệm. Hết sức lịch thiệp, luôn chớp lấy mọi cơ hội để làm vui lòng khách và cần cù tận dụng chúng; lại tài tình trong việc nắm bắt thị hiếu hay tâm tư của khách hàng, đồng thời rất khéo léo bày ra trước mặt họ những cám dỗ đúng thứ họ khó lòng cưỡng lại nhất. Dù nhận ra ngón nghề và sự xảo quyệt của ông ta, bà Thrale vẫn ngưỡng mộ sự nhạy bén và tháo vát ấy đến mức, dẫu mắt mở thao láo, bà vẫn dễ dàng bị dụ dỗ dốc hầu bao chẳng kém gì đám đông nhẹ dạ ở chốn này, những kẻ luôn bị ông ta thuyết phục rằng họ không thể sống thiếu bất cứ thứ gì ông ta bày ra trước mắt. Tuy nhiên, lúc đó ông ta hoàn toàn không ngờ tôi là ai, bởi ông chỉ trưng ra cho tôi xem những tờ vé xổ số, sách vở, ví đựng giấy tờ, v.v., được chuẩn bị sẵn cho mục đích đó. Rõ ràng tôi chẳng có lấy một chút phong thái văn gia nào, bằng chứng là một chủ hiệu sách tinh đời như thế lại tưởng tôi là một tiểu thư giàu có tiêu pha phóng túng, kẻ chỉ chực chờ cơ hội để ném tiền qua cửa sổ.

Sáng Chủ nhật, khi bước ra khỏi nhà thờ, chúng tôi nhìn thấy bà Cumberland, một người con trai và cả hai cô con gái của bà. Bà Thrale có chào hỏi họ, nhưng tôi tin là họ chẳng nhớ ra tôi. Họ được xem là những kẻ ăn chơi nổi bật ở chốn này, dẫu ai nấy đều bật cười trướcệu điệu bộ, sự làm hàng, vẻ sành điệu điệu đà cùng thói hỗn hào của họ.

Vào buổi tối, bà Dickens, một người quen của bà Thrale, mời chúng tôi đến phòng trà để uống trà cùng bà ấy, và chúng tôi đã nhận lời, để rồi nhận ra nơi đó đông đúc và náo nhiệt hơn hẳn đêm hôm trước. Những nhân vật có thế giá nhất về mặt địa vị là Phu nhân Pembroke và Phu nhân Di Beauclerk, cả hai vị đều vẫn giữ được những nét kiều diễm từng khiến họ được ngợi khen hết lời thuở trước. Thế nhưng nhan sắc đương thời, thứ nhan sắc mà con cháu chúng ta (tức các cô cháu gái) mai sau có lẽ vẫn còn nhắc đến, lại là một phu nhân tên Musters, một phụ nữ đẹp tuyệt trần đang là tâm điểm ngợi ca của mùa này.

Trong lúc bà Thrale, bà Dickens và tôi đang rảo bước sau giờ uống trà, chúng tôi được một ông Cure, một quý ông vốn quen biết bà Thrale, ra dắt tay nhập hội. Sau một lát, ông ta cất lời:

“Cô Thrale cao lớn lên trông thấy kể từ lần cô ấy đến đây năm ngoái; hơn nữa, tôi nghĩ trông cô ấy thay đổi nhiều lắm.”

“Vậy ư, thưa ông,” bà thốt lên, “Tôi lại không nghĩ thế.”

“Ồ, thay đổi nhiều chứ!—nhưng các tiểu thư ở độ tuổi đó lúc nào chẳng đổi khác. Thú thật với cô, tôi suýt chẳng nhận ra cô ấy nữa.”

Câu chuyện này trôi qua trong yên lặng được một lát; nhưng chẳng bao lâu sau, ông ta kêu lên:

“Thưa phu nhân, cô có biết là tôi vẫn chưa đọc 'Evelina' không?”

“Chưa đọc sao, thưa ông?” bà vừa cười vừa hỏi.

“Vâng, và tôi nghĩ chắc mình chẳng bao giờ đọc nổi, vì tài nào kiếm được sách đâu. Mấy chủ hiệu sách bảo họ chẳng thể giữ nổi sách dù chỉ một phút, còn những kẻ mượn đọc thì cứ chuyền tay nhau kiểu gì mà sách chẳng bao giờ quay về thư viện. Thật là bực mình.”

“Nhưng,” bà Thrale nói, “sao ông lại cứ phải than thở chuyện đó với tôi làm gì?”

“Chà, bởi vì, nếu cô còn nhớ, điều cuối cùng cô dặn tôi khi chúng ta chia tay năm ngoái là—nhớ phải đọc 'Evelina' nhé. Thế nên vừa nhìn thấy cô là tôi sực nhớ lại tất cả. Nhưng tôi ước gì cô Thrale quay mặt về hướng này một chút.”

“Sao cơ, ý ông là gì, ông Cure? Bây giờ ông đã nhận ra cô Thrale chưa đấy?”

“Vâng, đương nhiên rồi,” ông ta đáp, nhìn chằm chằm vào tôi, “dù tôi dám chắc là tôi sẽ chẳng tài nào đoán ra cô ấy nếu không thấy cô ấy đi cùng với cô.”

“Ồ hay chửa!” bà Thrale cười lớn nói, “thế hóa ra nãy giờ ông đang nói đến cô Burney đấy chứ.”

Ông Cure chết trân. Ngay khi có thể hoàn hồn, tôi đoán vậy, ông ta lẩm bẩm bằng giọng nhỏ xíu:

“Cô Burney! Vậy hóa ra vị tiểu thư kia mới chính là tác giả của 'Evelina' bấy lâu nay.”

Và ông ta bỏ đi một cách khá đường đột để nhập vào một nhóm khác.

Tôi đoán là ông ta đã kể câu chuyện ấy cho tất cả những ai ông ta gặp, bởi chẳng mấy chốc, tôi thấy mình bị nhìn chằm chằm một cách dữ dội đến mức khó mà đưa mắt nhìn đi đâu mà không cảm thấy ngượng ngùng,—đặc biệt là bởi cậu thiếu niên nhà Cumberland, một chàng trai khôi ngô có gương mặt mềm mại, cứ dán mắt vào tôi không dứt, dẫu chỉ mới tối hôm trước, khi gặp tôi ở nhà Hicks, cậu ta ra dáng như thể việc liếc nhìn tôi lấy hai bận sẽ làm tổn hại đến phẩm giá cao quý của mình vậy. Có một điều khiến tôi vô cùng khó chịu, đó chính là toàn bộ thái độ của cả cái gia tộc Cumberland đó, và tôi phải giải thích rõ điều này.

Ông Cumberland, khi nhìn thấy bà Thrale, liền hớn hở lao đến nhường ghế cho bà, rồi trò chuyện với bà vô cùng thân thiết và niềm nở như vẫn thường làm từ trước tới nay—và hỏi han rất tỉ mỉ về con gái bà, bày tỏ mong muốn tha thiết được gặp cô bé. Thế nhưng khi một lúc sau, bà Thrale nói, “À kìa, con gái tôi đang ở cùng cô Burney,” ông ta liền đổi chủ đề một cách cụt lủn,—tuyệt nhiên không thèm đến gần cô Thrale, và kể từ lúc đó cho đến nay, dẫu có chạm mặt bà Thrale, ông ta cũng không hề nhắc lại tên cô bé lấy một lần; và suốt cả buổi tối, ông ta tỏ ra quyết tâm né tránh cả hai chúng tôi.

Bà Cumberland thì chỉ tỏ thái độ bằng cách nhìn tôi như nhìn một kẻ xa lạ chẳng có lý do hay sự tình gì phải quen biết.

Hai cô con gái, đặc biệt là cô chị, cũng như cậu con trai, lại chẳng hề điềm tĩnh như vậy; họ nhìn chằm chằm vào tôi mỗi khi tôi đến gần cứ như tôi là một sinh vật trong gánh xiếc đem ra trưng bày; săm soi tôi từ đầu đến chân, rồi lại nhìn từ chân lên đầu, và cứ thế lặp đi lặp lại ánh mắt xoáy vào mặt tôi với một sự tò mò quả quyết và không hề suy giảm, khiến tôi thực sự cảm thấy vô cùng bất an.

Tất cả mọi người ở đây đều quy chụp toàn bộ thái độ này cho việc tin tức đã lộ ra rằng tôi sắp cho ra mắt một vở kịch trong mùa này; bởi vì ông Cumberland, dẫu ở mọi phương diện khác là một người đáng mến và tốt tính, lại nổi tiếng là kẻ căm ghét, đố kỵ và cay cú tất cả những cây bút viết kịch đến mức cư xử chẳng còn chút gì gọi là lịch sự tối thiểu đối với họ.

Ít ra thì hiện tại, ông ta chẳng có lý do gì để ôm mối thù hằn với tôi cả; nhưng nếu ông ta đủ tiểu nhân và độc địa để đâm ra ác cảm với tôi chỉ vì tôi biết dùng bút mực, thì ông ta không xứng đáng để nghe tin tôi đã hoãn vở kịch lại, hay bất cứ điều gì khác có thể làm thỏa mãn một tâm địa hẹp hòi nhường ấy.

Tiến sĩ Johnson, ông Cholmondeley, cùng vợ chồng ông Thrale đều đã nhiều lần nói với tôi rằng: “Chắc chắn đến lúc này thì Cumberland căm ghét cô cay đắng rồi đấy;” nhưng tôi vẫn luôn coi đó chỉ là một lời nói đùa vui pha lẫn chút nịnh nọt, và chưa từng mảy may nghĩ rằng điều đó lại có thể là sự thật.

Vài ngày trước, sau buổi trà nước ở nhà bà Dickens, tất cả chúng tôi đều đến phòngêu vũ. Khách khứa rất đông đúc, và trong số đó có cả gia đình Cumberland. Cô con gái lớn, người đang đi dạo cùng bà Musters, ngoặt hẳn người lại mỗi khi chúng tôi đi lướt qua nhau, chỉ để giữ tôi trong tầm ngắm và nhìn chằm chằm vào tôi lâu nhất có thể; cậu em trai của cô ta cũng làm vậy.

Tôi chưa từng thấy ai vô giáo dục và trơ trẽn đến thế; thú thật là tôi đã chực đứng dậy rời khỏi phòngêu vũ để tránh mặt họ—cho đến phút cuối cùng, khi cô Thrale bắt gặp ánh mắt của cô Cumberland, cô liền trừng lại một cái thật thẳng thừng, quyết đoán và đầy áp đảo, khiến cho cô ta, dù là vì hổ thẹn hay tức tối, đã phải từ bỏ ý định nhìn chằm chằm vào cả hai chúng tôi kể từ giây phút đó. Cô Thrale, với một vẻ lạnh lùng hóm hỉnh đầy thiện chí, cất lời: “Bất cứ khi nào cô bị làm phiền bởi đám người hay nhìn trừng trừng này, cứ tìm tôi—tôi đảm bảo sẽ trị dứt điểm bọn chúng cho coi. Tôi cá là con nhỏ đó đang căm ghét tôi lắm đấy; nhưng tôi sứt mẻ gì cơ chứ? Tôi cũng muốn đối xử với cậu Dickey kiểu đó lắm, ngặt nỗi tôi chẳng tài nào bắt gặp được ánh mắt của cậu ta.”

Ngày 20 tháng 10—Chúng tôi vừa nhận được chuyến viếng thăm của Tiến sĩ Delap. Ông ấy bảo tôi rằng ông ấy đã viết xong một vở bi kịch khác, và tôi sẽ được đọc nó.

Ông ấy rất tò mò muốn gặp ông Cumberland, kẻ hình như đã biểu lộ rõ sự khó chịu ra mặt mỗi khi bà Thrale nhắc đến tên ông ta. Con người tội nghiệp ấy lại có cái đầu vô cùng hẹp hòi trong lĩnh vực văn chương của mình, dẫu ở mặt khác là người tốt bụng, nhân hậu và hào phóng, đến mức ông ta sẽ biến sắc ngay khi nhìn thấy hoặc nghe nhắc đến bất kỳ nhà văn nào. Bà Thrale, người vốn rất quý mến ông ta ngoại trừ điểm yếu này, cảm thấy tức điên lên vì sự tiểu tiểu nhân đó của ông ta, nên chỉ để chọc tức ông ta, bà đã thề bồi ở phòng trà rằng suốt cả buổi tối hôm đó bà sẽ đi dạo kẹp giữa Tiến sĩ Delap và tôi. Bản thân tôi chẳng mảy làm cho tâm trạng khó chịu của ông ta thêm trầm trọng, nên tôi đã quyết định ở kè kè bên cô Thrale và cô Dickens. Có một bận, khi bà Thrale đang ngồi cạnh Tiến sĩ Delap, bà bất ngờ gọi giật tôi lại, và khi tôi đã ngồi xuống, bà liền nói: “Nào, để xem ông Cumberland có dám đến bắt chuyện với tôi không nhé!” Thế nhưng ông ta luôn kiên quyết quay mặt đi hướng khác mỗi khi nhìn thấy bà ngồi cùng một trong hai chúng tôi; dẫu vào tất cả những lúc khác, ông ta lại vô cùng quấn quýt bên bà.

“Thật sự là đáng đời lắm,” bà nói, “nếu bắt Tiến sĩ Delap và cô bước kè kè hai bên tôi, một người cầm dao găm, người kia đeo mặt nạ, hệt như bi kịch và hài kịch vậy.”

“Tôi nghĩ, cô Burney,” vị tiến sĩ nói, “cô và tôi hình như đang cùng chung một hoàn cảnh. Chúng ta nên làm gì cho con người tội nghiệp ấy đây? Hay là mỗi người chúng ta tự thiêu hủy một vở kịch nhỉ?”

“Cứ tin tôi đi,” bà Thrale nói, “ông ta đã nghe ngóng được ở thủ đô rằng cả hai người đều sắp cho ra mắt một vở kịch trong mùa này, và có lẽ một vở kịch của chính ông ta sẽ phải hoãn lại vì lý do đó đấy.”

Khi có tiếng thông báo xe ngựa đã đợi sẵn, chúng tôi bước sang căn phòng bên cạnh để lấy áo choàng, và ở đó bà Thrale đang trò chuyện say sưa với ông Cumberland.

“Ồ, cô Burney đây rồi!” bà Thrale lớn tiếng nói. Ông Cumberland quay đầu lại, nhưng lập tức thu ánh mắt về ngay; còn tôi, quyết tâm không làm phiền họ, liền kéo cô Thrale bước đi cùng mình. Khoảng mười phút sau, bà rời khỏi ông ta và tất cả chúng tôi cùng lên xe về nhà.

Ngay khi vừa ngồi vào xe,

“Đúng là,” bà Thrale bức xúc thốt lên, “tôi đã phải cố hết sức mới kiềm chế được để không sỉ nhục ông Cumberland tối nay đấy!”

“Ôi, cháu mong cô đừng làm thế,” tôi kêu lên, “cháu xin cô vì ơn trên đấy!”

“Thì ta đã nhịn rồi; nhưng mà nhịn khó khủng khiếp.”

Và rồi bà kể lại cho tôi nghe đoạn hội thoại bà vừa có với hắn ta. Ngay lúc tôi chuồn mất, hắn đã cất giọng đầy cay độc và hỏi:

“Ồ, tôi nghe nói vị tiểu thư trẻ tuổi kia là một nhà văn đấy!”

“Vâng,” bà Thrale đáp, “tác giả của 'Evelina'.”

“Hừm,—tôi nghe bảo cuốn sách ấy cũng có chút hài hước đấy chứ!”

“Ái chà, quả thật là vậy! Johnson bảo rằng suốt bao nhiêu năm qua chưa từng có tác phẩm nào sánh được với nó!”

“Thế ư,” hắn kêu lên, vừa cắn môi vừa ngọ nguậy khó chịu trên ghế, “thế ư, thế ư!”

“Vâng,” bà nói tiếp, “và Sir Joshua Reynolds đã bảo với ông Thrale rằng ông ấy sẵn sàng dâng năm mươi bảng chỉ để biết ai là tác giả!”

“Thế ư—ồ, tuyệt cú mèo nhỉ!” hắn kêu lên, đưa tay lên trán.

“Chưa hết đâu,” bà bồi thêm, “chính Burke đã thức trắng cả đêm để đọc cho bằng hết đấy!”

Điều này có vẻ như đã quá sức chịu đựng đối với hắn; hắn đưa cả hai tay ôm mặt, ngả người qua lại rồi nói:

“Ồ, thế thì quá tuyệt rồi!—thế này thì làm được khối chuyện đấy!” với giọng điệu như muốn van xin rằng: Làm ơn, đừng nói nữa!

Đoạn, bà Thrale chúc hắn ngủ ngon, nhưng bà bảo lòng vẫn thèm thuồng gọi cô Thrale đến bên rồi nói: “Thế ra anh không thèm mở miệng chào con gái tôi ư?—sao nào, con bé có phải tác giả văn chương gì cho cam.”

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 15 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.