Tuyển Tập Tiểu Luận Michel De Montaigne

Lượt đọc: 1384 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 55
Về Mùi Hương

❊ ❊ ❊

Có lời kể về một số nhân vật, như Đại đế Alexander, rằng mồ hôi của họ tỏa ra một thứ hương thơm ngát xuất phát từ một thể chất hiếm có và phi thường nào đó; nguyên nhân của hiện tượng này từng được Plutarch và nhiều tác giả khác tìm hiểu. Nhưng thể chất bình thường của con người lại hoàn toàn khác biệt, và sự ưu tú lớn nhất, tuyệt vời nhất của họ chính là không mang mùi. Thậm chí, độ ngọt ngào của hơi thở tinh khiết nhất cũng chẳng có sự hoàn hảo nào lớn hơn việc không vương mùi hôi khó chịu, tựa như hơi thở của trẻ thơ khỏe mạnh—điều từng khiến Plautus nói về một người phụ nữ rằng:

Và những ai dùng các loại hương liệu ngoại lai thượng hạng thì rất có thể đang che giấu một khiếm khuyết tự nhiên nào đó mà họ cố tình dùng mùi hương để phủ lấp. Ngửi thấy thơm, dẫu có thơm đi nữa, cũng chính là bốc mùi:

Và ở một chỗ khác:

Dẫu vậy, tôi vốn là một người rất ưa chuộng hương thơm và cũng vô cùng căm ghét những mùi xú uế—thứ mà tôi nghĩ mình có thể đánh hơi thấy từ khoảng cách xa hơn người khác:

Trong các loại mùi, những mùi mộc mạc và tự nhiên mang lại cho tôi cảm giác dễ chịu nhất. Xin để các quý cô tự lo liệu việc đó, bởi đó là chuyện của họ là chính: giữa chốn hoang dã cùng cực, phụ nữ người Scythian sau khi tắm thường xức bột và trát lên mặt cùng toàn bộ cơ thể một loại dược liệu thơm mọc ở xứ sở của họ; sau khi lớp bột ấy được rửa sạch và họ đến gần đàn ông, người ta thấy họ tỏa hương thơm ngát và mịn màng. Thật khó mà tin được mọi loại mùi hương lại bám dính vào tôi một cách kỳ lạ đến thế, và làn da của tôi lại dễ dàng thấm đẫm chúng nhường nào. Kẻ nào phàn nàn rằng tự nhiên đã không ban cho loài người một phương tiện để chuyển hương thơm lên mũi thì thật là vô lý; bởi tự chúng sẽ làm được điều đó, nhất là đối với tôi. Chính bộ ria mép rậm rạp của tôi cũng đảm nhận nhiệm vụ ấy; vì nếu tôi chỉ vuốt chúng bằng găng tay hay khăn tay, mùi hương sẽ lưu lại suốt cả ngày. Chúng tố cáo tôi đã đi những đâu, và những nụ hôn đậm đà, ngọt lịm, ngấu nghiến, dính dấp đầy say đắm của tuổi trẻ bồng bột trong những năm tháng hào hoa của tôi đã để lại dư vị ngọt ngào trên đôi môi tôi suốt nhiều giờ sau đó. Thế mà tôi vẫn luôn thấy mình ít khi mắc phải các bệnh dịch truyền nhiễm lây qua đường tiếp xúc với người bệnh hay sinh ra từ sự ô uế của không khí; tôi đã thoát khỏi những trận dịch trong thời đại của mình—thứ vốn có đủ loại xuất hiện trong các thành phố và quân đội của chúng ta. Ta đọc thấy rằng Socrates, dù chưa từng rời khỏi Athens trong suốt những trận dịch hạch hoành hành thành phố, lại là người duy nhất không hề bị nhiễm bệnh.

Tôi tin rằng các y bác sĩ có thể khai thác nhiều lợi ích từ hương thơm hơn là họ đang làm, bởi tôi từng nhiều lần quan sát thấy mùi hương gây ra sự biến đổi trong cơ thể tôi và tác động đến tinh thần tôi tùy theo công dụng riêng của từng loại. Điều đó khiến tôi đồng tình với quan điểm cho rằng việc sử dụng trầm hương và hương liệu trong các nhà thờ—một tập tục có từ rất lâu đời và được tiếp nhận rộng rãi ở mọi quốc gia, mọi tôn giáo—là nhằm mang lại sự sảng khoái, đánh thức và thanh lọc các giác quan, qua đó giúp chúng ta chuẩn bị tốt hơn cho việc chiêm nghiệm.

Để có thể đánh giá một cách thấu đáo, tôi rất muốn được nếm thử nghệ thuật ẩm thực của những vị đầu bếp có cách pha chế tài tình đến mức kết hợp được hương thơm ngoại lai với vị ngon của thịt; điều này từng được ghi nhận đặc biệt tại bữa tiệc của quốc vương xứ Tunis—người vào thời của chúng ta [Muley-Hassam, năm 1543.] đã cập bến Naples để diện kiến Hoàng đế Charles. Các món ăn của ông được tẩm ướp bằng những loại dược liệu thơm với mức độ xa hoa đến mức chi phí nấu nướng một con công và hai con trĩ lên tới một trăm ducat theo lối chế biến của họ. Khi người cắt thịt bước đến để xẻ thức ăn, không chỉ phòng ăn mà tất cả các gian phòng trong cung điện của ông cùng những con phố liền kề đều ngập tràn làn hơi thơm ngát không hề tan đi ngay lập tức.

Mối bận tâm lớn nhất của tôi khi chọn nơi trọ luôn là tránh xa bầu không khí đặc quánh và hôi hám; và hai thành phố xinh đẹp Venice cùng Paris đã làm giảm đi phần nào thiện cảm mà tôi dành cho chúng: một bên vì mùi hôi khó chịu từ các đầm lầy, và bên kia vì rác rưởi của mình.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 19 tháng 10 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.