Không có đề tài nào quá tầm thường mà lại không đáng được góp mặt trong bản tùy bút này. Theo quy tắc xã giao thông thường của chúng ta, việc không có nhà khi đã báo trước cho người ngang hàng, và đặc biệt là người bề trên, biết rằng họ sẽ đến thăm là một sự xúc phạm lớn. Hơn thế nữa, Nữ vương xứ Navarre còn bổ sung rằng, đối với một quý tộc, việc ra ngoài đón tiếp bất kỳ ai đến thăm mình —dù người đó có cao quý đến đâu— cũng là một hành động bất lịch sự, như chúng ta vẫn thường làm; và việc ở nhà để đón tiếp họ sẽ tỏ ra tôn trọng và lịch thiệp hơn, dù chỉ vì tránh việc lỡ đường gặp nhau, đồng thời việc ra tận cửa đón và tiễn họ là đã đủ chu đáo. Riêng tôi, người luôn cố gắng giảm thiểu tối đa các nghi thức rườm rà trong gia đình, tôi thường hay quên cả hai thứ phép tắc phù phiếm ấy. Nếu ngẫu nhiên có ai đó cảm thấy phật ý vì điều này, tôi đành chịu; thà làm họ mủi lòng một lần còn hơn chuốc lấy cảnh làm nô lệ cho chính mình mỗi ngày, bởi như thế sẽ thành một sự ràng buộc vĩnh viễn. Chúng ta tránh né cảnh hầu hạ luồn cúi chốn triều đình để làm gì, nếu lại rước đúng nỗi phiền toái ấy về chính ngôi nhà riêng của mình? Một quy tắc chung trong mọi buổi hội họp là những người có địa vị thấp hơn phải có mặt tại đó trước, bởi lẽ người có địa vị cao hơn xứng đáng được người khác chờ đợi và mong ngóng hơn.

Tuy nhiên, trong cuộc gặp gỡ giữa Giáo hoàng Clement và Vua Francis tại Marseilles,—[vào năm 1533.]—sau khi đã sắp xếp chu đáo mọi công tác chuẩn bị để đón tiếp và khoản đãi, nhà vua đã lui khỏi thành phố, nhường cho Giáo hoàng hai hoặc ba ngày để nhập thành, nghỉ ngơi và lấy lại sức trước khi đến gặp ngài. Tương tự như vậy, trong cuộc hội kiến giữa Giáo hoàng và Hoàng đế,—[Charles V vào năm 1532.]—tại Bologna, Hoàng đế đã để Giáo hoàng đến đó trước rồi bản thân mới tới sau; lý do được đưa ra là trong mọi cuộc gặp gỡ giữa các bậc vương tôn như vậy, vị thế tôn quý hơn phải có mặt tại địa điểm hẹn trước, đặc biệt là khi cuộc gặp diễn ra trên lãnh thổ của vị đó. Điều này ngầm thể hiện một sự cung kính nhất định đối với đối phương, vì có vẻ hợp lẽ hơn khi người kém thế hơn phải tìm đến và chủ động tiếp cận người quyền uy hơn, chứ không phải người quyền uy làm điều ngược lại.

Không chỉ mỗi quốc gia, mà mỗi thành phố và mỗi cộng đồng đều có những khuôn phép xã giao riêng biệt. Việc giáo dục tôi đã từng rất chú trọng điều này, và tôi đã sống trong những tầng lớp đủ văn minh để nắm rõ các phép tắc của đất nước mình, thậm chí có thể đứng lớp giảng dạy về chúng. Tôi thích tuân theo những phép tắc ấy, nhưng không muốn bị trói buộc một cách nô lệ đến mức cả cuộc đời phải làm tôi mọi cho các nghi lễ. Có những nghi lễ phiền toái đến độ, miễn là người ta bỏ qua chúng vì sự tinh tế chứ không phải vì kém cỏi phép lịch sự, thì mọi chuyện vẫn tốt đẹp như thường. Tôi từng thấy nhiều kẻ trở thành bất lịch sự chỉ vì quá mức khách khí và phiền hà trong phép tắc của họ.

Tuy nhiên, ngoại trừ những trường hợp quá trớn ấy, việc am hiểu phép lịch sự và cung cách ứng xử là một môn học vô cùng cần thiết. Nó giống như duyên dáng và sắc đẹp, thứ khơi gợi thiện cảm và tình yêu mến ngay từ cái nhìn đầu tiên và ngay trong buổi đầu quen biết; và do đó, nó chính là chiếc chìa khóa đầu tiên mở cửa dẫn dắt chúng ta học hỏi từ gương sáng của người khác, đồng thời tự mình làm gương, nếu như chúng ta có được những phẩm chất đáng chú ý để sẻ chia.