Bấy giờ, một làn sóng sùng đạo quét qua trường học. Người ta không còn nghe thấy những lời tục tĩu, và những trò quấy phá nghịch ngợm của lũ trẻ con bị nhìn nhận với thái độ thù địch; những nam sinh lớn tuổi, tựa như những vị chúa tể phong kiến thời Trung cổ, dùng sức mạnh bắp tay của mình để ép những kẻ yếu hơn phải đi theo con đường đức hạnh.
Philip, với tâm trí bồn chồn luôn khao khát những điều mới mẻ, trở nên vô cùng sùng đạo. Cậu sớm nghe nói rằng có thể gia nhập một Liên đoàn Kinh thánh, liền viết thư về London để hỏi chi tiết. Chúng bao gồm một tờ đơn cần điền tên, tuổi và trường học của người xin gia nhập; một lời tuyên bố long trọng phải ký tên cam kết rằng cậu sẽ đọc một phần Kinh Thánh được định sẵn vào mỗi tối trong suốt một năm; và lời yêu cầu đóng nửa vương-miện (half-a-crown); khoản này, được giải thích là đòi hỏi một phần để chứng minh sự thành khẩn trong mong muốn trở thành thành viên của Liên đoàn, và một phần để chi trả các chi phí văn phòng. Philip gửi giấy tờ và tiền bạc đúng thủ tục, và đổi lại nhận được một cuốn lịch trị giá khoảng một xu, trên đó ghi rõ đoạn kinh thánh được chỉ định để đọc mỗi ngày, kèm theo một tờ giấy mà một mặt in hình Mục Tử Nhân Lành và một con cừu, còn mặt kia, được đóng khung trang trí bằng những đường viền đỏ, là một lời cầu nguyện ngắn phải đọc trước khi bắt đầu đọc sách.
Mỗi buổi tối, cậu cởi quần áo nhanh nhất có thể để có thời gian cho nhiệm vụ của mình trước khi đèn gas bị tắt. Cậu đọc một cách siêng năng, như cách cậu vẫn luôn đọc, không chút phán xét, những câu chuyện về sự tàn ác, lừa dối, vô ơn, bất lương và xảo quyệt thấp hèn. Những hành động vốn sẽ khơi dậy sự kinh hoàng trong cuộc sống xung quanh cậu, nay khi đọc qua lại trôi tuột qua tâm trí cậu mà không hề có lời bình phẩm nào, bởi vì chúng được thực hiện dưới sự soi sáng trực tiếp của Chúa. Phương pháp của Liên đoàn là luân phiên một cuốn sách Cựu Ước với một cuốn Tân Ước, và có một đêm Philip bắt gặp những lời này của Chúa Giê-su Christ:
Nếu các ngươi có đức tin, và không nghi ngờ, chẳng những các ngươi sẽ làm được điều đã làm cho cây vả này, mà lại nếu các ngươi nói với hòn núi này rằng: Hãy dời chỗ đi, và quăng xuống biển; thì điều đó sẽ được thành.
Và hết thảy những gì các ngươi xin trong sự cầu nguyện, mà tin tưởng, thì các ngươi sẽ nhận được.
Chúng không để lại ấn tượng gì đặc biệt cho lắm trong lòng cậu, nhưng thật tình cờ là hai hoặc ba ngày sau, vốn là Chủ Nhật, vị Kinh-chánh thường trực đã chọn chúng làm chủ đề cho bài giảng của mình. Ngay cả khi Philip muốn nghe thì điều đó cũng bất thành, vì đám học sinh trường King’s ngồi ở khu vực ca đoàn, còn bục giảng lại nằm ở góc của gian trúng ngang nhà thờ khiến lưng của người giảng đạo gần như quay về phía họ. Khoảng cách cũng lớn đến mức đòi hỏi một người phải có giọng nói tuyệt vời và sự am hiểu về nghệ thuật diễn ngâm mới mong làm cho khu vực ca đoàn nghe thấy; và theo thói quen lâu đời, các Kinh-chánh ở Tercanbury được chọn vì học thức của họ hơn là vì bất kỳ phẩm chất nào có ích trong một nhà thờ lớn. Tuy nhiên, những lời trong đoạn kinh thánh ấy, có lẽ vì cậu vừa mới đọc chúng cách đây không lâu, vẫn lọt vào tai Philip khá rõ ràng, và chúng bỗng chốc mang ý nghĩa gắn liền với riêng cá nhân cậu. Cậu suy ngẫm về chúng trong hầu hết thời gian của bài giảng, và tối hôm đó, khi lên giường, cậu lật giở các trang Phúc Âm và tìm lại đoạn kinh ấy một lần nữa. Mặc dù tin tưởng tuyệt đối vào mọi thứ in ấn trên giấy, cậu đã sớm học được rằng trong Kinh Thánh, những điều thoạt nghe rất rõ ràng đôi khi lại mang một ẩn ý màu nhiệm khác. Cậu chẳng thích hỏi ai ở trường cả, nên cứ giữ lại thắc mắc trong đầu cho đến kỳ nghỉ Giáng Sinh, rồi đến một hôm cậu tranh thủ tạo cơ hội. Lúc đó là sau bữa tối và lễ cầu nguyện vừa mới kết thúc. Bà Carey đang đếm số trứng mà Mary Ann mang vào theo lệ thường và ghi ngày tháng lên từng quả. Philip đứng bên bàn, vờ như đang lững thững lật giở các trang Kinh Thánh.
“Thưa bác William, đoạn kinh này đây, có thực là nó có ý nghĩa như vậy không ạ?”
Cậu đặt ngón tay lên đó như thể mình tình cờ bắt gặp.
Ông Carey ngước mắt lên qua cặp kính cận. Ông đang cầm tờ The Blackstable Times sưởi trước lò sưởi. Tờ báo vừa được chuyển đến vào buổi tối hôm đó còn ẩm mùi mực in, và vị Mục sư luôn hơ gió nó trong mười phút trước khi bắt đầu đọc.
“Đoạn nào cơ chứ?” ông hỏi.
“Thì đây này, đoạn nói rằng nếu có đức tin thì bác có thể dời được cả núi non.”
“Nếu Kinh Thánh đã chép như vậy thì đích thực là thế, hỡi Philip,” bà Carey dịu dàng nói, vừa nhấc chiếc giỏ đựng đĩa lên.
Philip nhìn ông bác để chờ đợi một câu trả lời.
“Đó là vấn đề của đức tin.”
“Ý bác muốn nói là nếu thực sự tin rằng mình có thể dời non lấp bể thì bác làm được thật sao?”
“Bởi ơn huệ của Thiên Chúa,” vị Mục sư đáp.
“Nào, hãy chúc ngủ ngon bác cháu đi, Philip,” dì Louisa nói. “Cháu không có ý định dời một quả núi vào tối nay đấy chứ?”
Philip để cho ông bác đặt một nụ hôn lên trán rồi đi trước bà Carey lên lầu. Cậu đã thu thập được thông tin mình cần. Căn phòng nhỏ của cậu lạnh buốt, và cậu rùng mình khi mặc áo ngủ vào. Nhưng cậu luôn cảm thấy những lời cầu nguyện của mình đẹp lòng Chúa hơn khi được cất lên trong điều kiện bất tiện. Sự tê cóng ở tay chân chính là một lễ vật dâng lên Đấng Tối Cao. Và tối hôm đó, cậu quỳ sụp xuống; vùi mặt vào hay bàn tay, và cầu xin Chúa bằng hết sức bình sinh rằng Ngài hãy chữa lành cái chân thọt của cậu. Đó chỉ là một chuyện vô cùng nhỏ nhoi so với việc dời non lấp bể. Cậu biết Chúa có thể làm điều đó nếu Ngài muốn, và đức tin của bản thân cậu thì vô cùng trọn vẹn. Sáng hôm sau, khi kết thúc lời cầu nguyện với cùng một thỉnh cầu ấy, cậu bèn ấn định một thời hạn cho phép màu xảy ra.
“Lạy Chúa, bằng lòng thương xót và nhân từ của Ngài, nếu đó là ý muốn của Ngài, xin hãy làm cho chân con được lành hẳn vào đêm trước khi con trở lại trường học.”
Cậu rất đỗi vui mừng khi gói gọn được lời thỉnh cầu của mình thành một công thức, và cậu lặp lại nó sau đó ở phòng ăn trong khoảng lặng ngắn ngủi mà vị Mục sư luôn dành ra sau lễ cầu nguyện, trước khi ông đứng lên khỏi vị thế quỳ. Cậu lại nói điều đó vào buổi tối và một lần nữa, trong tiếng rùng mình vì lạnh của chiếc áo ngủ, trước khi trèo lên giường. Và cậu tin sái cổ. Lần đầu tiên trong đời, cậu trông chờ đến ngày kết thúc kỳ nghỉ với một sự háo hức tột cùng. Cậu thầm bật cười khi nghĩ đến vẻ kinh ngạc của ông bác khi cậu chạy ba bậc cầu thang một lúc để lao xuống nhà; rồi sau bữa ăn sáng, cậu và dì Louisa sẽ phải vội vã ra phố để mua một đôi giày mới. Ở trường, mọi người sẽ phải sửng sốt.
“Này Carey, cậu đã làm gì với cái chân của mình thế?”
“Ồ, nó khỏi hẳn rồi,” cậu sẽ đáp lại một cách bàng quan, như thể đó là điều hiển nhiên nhất trên đời.
Cậu sẽ có thể chơi bóng đá. Trái tim cậu nhảy thót lên khi tưởng tượng ra cảnh mình đang chạy, đang chạy, nhanh hơn bất kỳ đứa trẻ nào khác. Vào cuối học kỳ Mùa Chay sẽ có hội thao, và cậu sẽ có thể tham gia các đường đua; cậu khá tự tin vào khả năng vượt rào của mình. Thật tuyệt vời làm sao khi được giống như mọi người, không bị trỏ trỏ nhìn ngó đầy tò mò bởi những cậu học sinh mới chưa biết về khuyết tật của cậu, hay vào những ngày hè ra hồ bơi không còn phải thực hiện những biện pháp phòng ngừa đến khó tin trong lúc thay đồ, trước khi có thể dìm cái chân ấy xuống nước.
Cậu cầu nguyện bằng toàn bộ sức mạnh của tâm hồn. Không một chút nghi ngờ nào xâm chiếm tâm trí cậu. Cậu đặt trọn niềm tin vào lời của Chúa. Và vào đêm trước ngày phải quay lại trường, cậu bước lên giường với cơ thể run rẩy vì phấn khích. Có tuyết phủ trên mặt đất, và dì Louisa đã tự thưởng cho mình sự xa xỉ hiếm có là đốt lò sưởi trong phòng ngủ của dì; nhưng trong căn phòng nhỏ của Philip thì lạnh đến mức các ngón tay cậu tê cứng, và cậu gặp rất nhiều khó khăn khi tháo cổ áo. Răng cậu đánh vào nhau cầm cập. Ý nghĩ chợt lóe lên trong đầu rằng cậu phải làm một điều gì đó vượt mức bình thường để thu hút sự chú ý của Chúa, thế là cậu liền lật chiếc thảm trải trước giường lên để có thể quỳ gối trực tiếp trên những tấm ván sàn trần; rồi cậu lại chợt nhận ra chiếc áo ngủ của mình quá mềm mại và có thể làm Đấng Tạo Hóa phật ý, vậy nên cậu cởi nó ra và cất lời cầu nguyện trong tình trạng thân thể trần trụi. Khi chui vào chăn, cậu lạnh đến nỗi suốt một khoảng thời gian dài không sao ngủ được, nhưng khi đã chợp mắt được thì lại ngủ say đến mức Mary Ann phải lay gọi khi cô mang nước nóng vào vào sáng hôm sau. Cô vừa kéo rèm vừa trò chuyện với cậu, nhưng cậu chẳng đáp lời; cậu đã nhớ ngay ra rằng đây chính là buổi sáng của phép màu. Trái tim cậu tràn ngập niềm vui và lòng biết ơn. Bản năng đầu tiên của cậu là đưa tay xuống sờ vào cái chân giờ đây đã lành lặn, nhưng làm như vậy chẳng khác nào hoài nghi lòng nhân từ của Chúa. Cậu biết cái chân của mình đã khỏi. Nhưng rồi cuối cùng cậu cũng quyết định, và dùng các ngón chân phải khẽ chạm vào chân trái. Sau đó, cậu lướt bàn tay qua nó.
Cậu khập khiễng bước xuống nhà đúng lúc Mary Ann đang tiến vào phòng ăn để làm lễ cầu nguyện, và rồi cậu ngồi vào bàn ăn sáng.
“Hôm nay trông cháu có vẻ trầm tính thế, Philip,” lát sau dì Louisa lên tiếng.
“Nó đang nghĩ đến bữa sáng ngon lành mà nó sẽ được ăn ở trường vào ngày mai đấy,” vị Mục sư nói.
Khi Philip đáp lời, cậu lại trả lời theo kiểu vẫn thường làm ông bác phiền lòng, bằng một câu chuyện chẳng liên quan gì đến vấn đề đang bàn tới. Ông gọi đó là một thói quen xấu là mải nghĩ vẩn vơ.
“Giả sử bác xin Chúa làm một điều gì đó,” Philip nói, “và thực sự tin rằng nó sắp xảy ra, ý con là giống như dời một quả núi ấy ạ, và bác có đức tin, thế mà nó lại không xảy ra, thì điều đó có nghĩa là gì ạ?”
“Cháu đúng là một đứa trẻ buồn cười! Cháu đã hỏi về chuyện dời non lấp bể từ hai hay ba tuần trước rồi cơ mà,” dì Louisa bảo.
“Điều đó chỉ có nghĩa là cháu chưa đủ đức tin mà thôi,” ông William đáp.
Philip đành chấp nhận lời giải thích đó. Nếu Chúa không chữa lành cho cậu, ấy là vì cậu chưa thực sự tin tưởng. Thế nhưng cậu vẫn không hiểu làm thế nào mình có thể tin nhiều hơn mức hiện tại được nữa. Hay có lẽ cậu đã không cho Chúa đủ thời gian. Cậu mới chỉ xin Ngài có mười chín ngày thôi. Chỉ một hoặc hai ngày sau, cậu bắt đầu cầu nguyện lại từ đầu, và lần này cậu ấn định thời hạn là Lễ Phục Sinh. Đó là ngày Phục Sinh vinh hiển của Con Ngài, và trong niềm hạnh phúc ấy, Chúa có thể sẽ động lòng trắc ẩn. Nhưng lần này Philip bổ sung thêm những phương pháp khác để đạt được ước nguyện: cậu bắt đầu cầu ước khi nhìn thấy trăng non hoặc một con ngựa có đốm hoa mai, và cậu ngước nhìn tìm những ngôi sao băng; trong kỳ nghỉ ngắn exeat, nhà mục sư có làm món thịt gà, và cậu đã bẻ xương may mắn cùng dì Louisa để ước nguyện một lần nữa, với hy vọng cái chân của mình sẽ được lành lặn. Cậu đang vô thức khẩn cầu những vị thần cổ xưa hơn của giống nòi mình so với Thiên Chúa của người Israel. Và cậu liên tục oanh tạc Đấng Tối Cao bằng lời cầu nguyện của mình, vào những thời điểm bất chợt trong ngày, bất cứ khi nào ý nghĩ ấy xuất hiện, với những lời lẽ hoàn toàn giống nhau y đúc, bởi vì đối với cậu, việc đưa ra thỉnh cầu bằng đúng những thuật ngữ ấy là vô cùng quan trọng. Nhưng chẳng mấy chốc, cảm giác rằng lần này đức tin của mình cũng sẽ không đủ lớn lại bao trùm lấy cậu. Cậu không thể cưỡng lại sự hoài nghi đang tấn công tâm trí. Cậu biến trải nghiệm của chính mình thành một quy luật chung.
“Chắc chẳng có ai trên đời này có đủ đức tin đâu nhỉ,” cậu tự nhủ.
Nó giống như cái thứ muối mà người vú em từng kể cho cậu nghe: bạn có thể bắt được bất kỳ con chim nào bằng cách rắc muối lên đuôi nó; và có lần cậu đã mang theo một túi muối nhỏ vào Vườn Kensington. Nhưng cậu chẳng bao giờ đến gần được để mà rắc muối lên đuôi con chim nào. Trước Lễ Phục Sinh, cậu đã từ bỏ cuộc đấu tranh. Cậu ôm nỗi bực dọc âm ỉ đối với ông bác vì đã lừa gạt mình. Câu kinh thánh nói về việc dời non lấp bể thực chất chỉ là một trong số những câu nói một đằng mà ngụ ý một nẻo mà thôi. Cậu nghĩ rằng ông bác đã chơi một vố trêu chọc mình.