Sáng hôm sau, khi tiếng chuông vang dội đánh thức Philip, cậu ngơ ngác nhìn quanh căn buồng nhỏ của mình. Rồi một giọng nói cất lên, và cậu chợt nhớ ra mình đang ở đâu.

“Cậu thức chưa, Singer?”

Vách ngăn căn buồng làm bằng gỗ thông nhựa đánh bóng, phía trước buông một tấm rèm xanh. Thời đó, người ta chẳng mấy bận tâm đến chuyện thông gió, và các cửa sổ đều đóng kín, trừ lúc buồng ngủ được mở ra thoáng khí vào buổi sáng.

Philip thức dậy, quỳ xuống cầu nguyện. Trời sáng lạnh lẽo khiến cậu hơi run rẩy; nhưng cậu từng được ông chú dạy rằng lời cầu nguyện sẽ được Chúa chấp thuận hơn nếu cậu đọc trong khi vẫn mặc áo ngủ, thay vì đợi đến lúc mặc quần áo chỉnh tề. Điều này chẳng làm cậu ngạc nhiên, bởi cậu bắt đầu nhận ra mình là tạo vật của một vị Chúa ưa thích sự bất tiện của những tín đồ sùng bái ngài. Sau đó cậu rửa mặt. Năm mươi học sinh nội trú chỉ có hai phòng tắm, và mỗi cậu bé được tắm một lần một tuần. Cậu rửa mặt bằng một cái chậu nhỏ đặt trên kệ, thứ đồ đạc cùng với giường và ghế tạo nên toàn bộ nội thất căn buồng. Đám con trai vừa mặc đồ vừa trò chuyện rôm rả. Philip dỏng tai lên nghe ngóng. Rồi một hồi chuông nữa vang lên, và họ chạy xuống lầu. Họ ngồi vào những băng ghế đặt hai bên hai chiếc bàn dài trong phòng học; và ông Watson, theo sau là vợ và đám đầy tớ, bước vào rồi ngồi xuống. Ông Watson đọc kinh cầu nguyện với phong thái đầy uy nghiêm, những lời khấn nguyện vang lên như sấm bằng giọng nói oang oang của ông, tựa như những lời đe dọa dành riêng cho từng cậu bé. Philip lắng nghe trong tâm trạng lo âu. Sau đó ông Watson đọc một chương Kinh Thánh, rồi đám đầy tớ đi ra. Một lát sau, cậu thiếu niên luộm thuộm mang vào hai ấm trà lớn và trong chuyến thứ hai là những đĩa bánh mì bơ khổng lồ.

Philip vốn kén ăn, những lát bơ kém chất lượng dày cộm trên bánh mì làm cậu buồn nôn, nhưng thấy các cậu bé khác cạo bỏ lớp bơ đi, cậu cũng bắt chước theo. Tất cả bọn họ đều có thịt đóng hộp hay những món tương tự mang trong hộp đồ chơi; một số còn có "đồ thêm", như trứng hoặc thịt xông khói, món mà ông Watson kiếm được lợi nhuận từ đó. Khi ông Watson hỏi ông Carey liệu có cho phép Philip dùng những món này không, ông Carey trả lời rằng ông không nghĩ trẻ con nên được chiều chuộng. Ông Watson hoàn toàn đồng tình—ông cho rằng không gì tốt hơn bánh mì bơ cho những cậu bé đang tuổi lớn—nhưng một số phụ huynh vì quá nuông chiều con cái nên cứ nhất quyết đòi hỏi.

Philip nhận thấy những "đồ thêm" này mang lại cho bọn con trai một vị thế nhất định, nên cậu quyết định khi viết thư cho Dì Louisa, cậu sẽ xin bà gửi cho mình.

Ăn sáng xong, bọn trẻ tản ra sân chơi. Đám học sinh ngoại trú dần dần tụ họp. Chúng là con cái của các giáo sĩ địa phương, của những sĩ quan tại khu Quân nhu, và của những nhà sản xuất hay doanh nhân trong thị trấn già cỗi này. Chẳng mấy chốc chuông reo, tất cả ùa vào trường. Ngôi trường gồm một căn phòng lớn, dài, ở hai đầu đối diện có hai giáo viên phụ trách lớp hai và lớp ba, và một căn phòng nhỏ hơn thông ra từ đó, do ông Watson sử dụng để dạy lớp một. Để kết nối trường dự bị với trường cấp cao, ba lớp này được gọi chính thức trong những ngày lễ diễn thuyết và trong các bản báo cáo là lớp hai thượng, trung và hạ. Philip được xếp vào lớp cuối cùng. Người thầy giáo, một người đàn ông mặt đỏ gay với giọng nói dễ nghe, tên là Rice; ông có phong thái vui vẻ với học sinh, và thời gian trôi qua thật nhanh. Philip ngạc nhiên khi thấy đã mười giờ bốn mươi lăm phút và họ được cho nghỉ mười phút.

Cả trường ồn ào ùa ra sân chơi. Những học sinh mới được bảo đứng vào giữa, trong khi những em khác đứng dọc theo hai bức tường đối diện. Chúng bắt đầu chơi trò "Con Lợn Ở Giữa". Đám học sinh cũ chạy từ tường này sang tường kia trong khi những học sinh mới cố bắt lấy chúng: khi một đứa bị tóm và câu thần chú được đọc lên—một, hai, ba, và con lợn dành cho tôi—nó trở thành tù nhân và đổi phe, giúp bắt những đứa vẫn còn tự do. Philip thấy một cậu bé chạy ngang qua và cố tóm lấy, nhưng cái chân khập khiễng chẳng cho cậu cơ hội nào; và những đứa đang chạy, chớp lấy thời cơ, lao thẳng vào khoảng sân cậu đang đứng. Sau đó, một đứa nảy ra ý tưởng xuất sắc là bắt chước dáng chạy vụng về của Philip. Những đứa khác nhìn thấy và bắt đầu cười; rồi tất cả đều làm theo đứa đầu tiên; chúng chạy vòng quanh Philip, tập tễnh một cách lố bịch, hét lên bằng giọng cao vút với những tràng cười chói tai. Chúng mất kiểm soát trong sự thích thú với trò giải trí mới này, và cười đến sặc sụa. Một đứa gạt chân làm Philip ngã, cậu ngã nhào, nặng nề như mọi lần, và bị xước đầu gối. Chúng càng cười to hơn khi cậu đứng dậy. Một đứa đẩy cậu từ phía sau, và nếu không có đứa khác đỡ lấy thì cậu đã ngã thêm lần nữa. Trò chơi bị lãng quên trong sự tiêu khiển với sự dị tật của Philip. Một đứa trong bọn sáng tạo ra kiểu tập tễnh lắc lư kỳ quặc khiến lũ còn lại thấy cực kỳ buồn cười, và vài đứa nằm lăn ra đất cười ngặt nghẽo: Philip vô cùng hoảng sợ. Cậu không hiểu tại sao chúng lại cười nhạo mình. Tim cậu đập mạnh đến nỗi gần như không thở nổi, và cậu chưa bao giờ thấy sợ hãi đến thế trong đời. Cậu đứng im, ngu ngơ trong khi lũ trẻ chạy quanh mình, bắt chước và cười cợt; chúng hét bảo cậu cố mà bắt lấy chúng; nhưng cậu không cử động. Cậu không muốn chúng nhìn thấy cậu chạy thêm nữa. Cậu đang dồn hết sức lực để không bật khóc.

Đột nhiên chuông reo, và tất cả lũ trẻ lại lũ lượt kéo vào lớp. Đầu gối của Philip đang chảy máu, người cậu lấm lem và bù xù. Trong vài phút, thầy Rice không thể kiểm soát lớp học của mình. Chúng vẫn còn đang phấn khích bởi trò mới lạ kia, và Philip thấy một hai đứa lén lút nhìn xuống chân cậu. Cậu thu chân vào dưới gầm ghế.

Buổi chiều, bọn trẻ đi đá bóng, nhưng ông Watson chặn Philip lại trên đường ra sau bữa trưa.

"Ta cho là cậu không chơi bóng đá được, Carey?" ông hỏi cậu.

Philip xấu hổ đỏ mặt.

"Thưa thầy, không ạ."

"Được rồi. Cậu tốt nhất nên lên sân cỏ. Cậu đi bộ đến đó được chứ?"

Philip không biết sân cỏ ở đâu, nhưng cậu vẫn trả lời.

"Vâng, thưa thầy."

Đám học sinh đi dưới sự dẫn dắt của thầy Rice, thầy liếc nhìn Philip và thấy cậu chưa thay đồ, bèn hỏi tại sao cậu không đi chơi.

"Thầy Watson bảo con không cần chơi ạ, thưa thầy," Philip đáp.

"Tại sao?"

Xung quanh cậu là đám con trai, đang nhìn cậu tò mò, và một cảm giác nhục nhã ập đến với Philip. Cậu cúi nhìn xuống mà không trả lời. Những đứa khác trả lời thay.

"Cậu ta bị chân khoèo, thưa thầy."

"Ồ, thầy hiểu rồi."

Thầy Rice còn khá trẻ; thầy mới tốt nghiệp được một năm; và thầy đột nhiên thấy bối rối. Bản năng của thầy là muốn xin lỗi cậu bé, nhưng thầy quá ngại ngùng nên không làm thế. Thầy gằn giọng, nói to.

"Nào, các cậu, còn chờ gì nữa? Đi tiếp đi."

Vài đứa đã bắt đầu đi và những đứa còn lại giờ cũng lên đường, thành từng nhóm hai hoặc ba người.

"Tốt nhất là em đi cùng thầy, Carey," thầy giáo nói. "Em không biết đường, phải không?"

Philip đoán được lòng tốt đó, và một tiếng nấc nghẹn lại nơi cổ họng cậu.

"Con không đi nhanh được ạ, thưa thầy."

"Vậy thì thầy sẽ đi rất chậm," thầy giáo nói, mỉm cười.

Philip thấy lòng mình hướng về người thầy giáo trẻ bình dị, mặt đỏ gay đã nói với cậu một lời tử tế. Cậu bỗng thấy bớt bất hạnh hơn.

Nhưng đến đêm khi lên giường ngủ và đang thay đồ, cậu bé tên là Singer bước ra khỏi căn buồng của mình và thò đầu vào buồng của Philip.

"Này, cho xem cái chân của cậu đi," nó nói.

"Không," Philip đáp.

Cậu nhảy vội lên giường.

"Đừng có nói không với tao," Singer nói. "Mason, lại đây."

Cậu bé ở căn buồng bên cạnh đang ngó quanh góc tường, nghe thấy thế liền lẻn vào. Chúng lao vào Philip và cố giật chăn khỏi người cậu, nhưng cậu nắm chặt lấy.

"Sao các cậu không để mình yên?" cậu kêu lên.

Singer chộp lấy một chiếc bàn chải và dùng mặt sau đánh vào đôi bàn tay đang nắm chặt tấm chăn của Philip. Philip thét lên.

"Sao mày không ngoan ngoãn cho tụi tao xem cái chân?"

"Tao không cho."

Trong tuyệt vọng, Philip nắm chặt tay đấm vào đứa đã hành hạ mình, nhưng cậu ở thế bất lợi, và nó chộp lấy cánh tay cậu. Nó bắt đầu vặn tay cậu.

"Ồ, đừng, đừng," Philip nói. "Cậu sẽ làm gãy tay mình mất."

"Thế thì đứng im và chìa chân ra."

Philip nức nở và thở dốc. Thằng bé vặn cánh tay thêm một cái nữa. Cơn đau không thể chịu đựng nổi.

"Được rồi. Mình sẽ làm," Philip nói.

Cậu chìa chân ra. Singer vẫn giữ tay trên cổ tay Philip. Nó tò mò nhìn dị tật.

"Gớm ghiếc chưa kìa?" Mason nói.

Một đứa khác bước vào và cũng nhìn.

"Eo ôi," nó nói, vẻ ghê tởm.

"Trời đất, nó đúng là kỳ quặc," Singer nói, nhăn mặt. "Nó có cứng không?"

Nó chạm vào bằng đầu ngón trỏ, rón rén, như thể đó là một thứ gì đó có sự sống riêng. Đột nhiên chúng nghe thấy tiếng bước chân nặng nề của ông Watson trên cầu thang. Chúng ném chăn lại phía Philip và lao như những con thỏ vào buồng của mình. Ông Watson bước vào phòng ngủ tập thể. Kiễng chân lên, ông có thể nhìn qua thanh đỡ tấm rèm xanh, và ông nhìn vào hai ba căn buồng. Những cậu bé nhỏ đã yên vị trên giường. Ông tắt đèn rồi đi ra.

Singer gọi Philip, nhưng cậu không trả lời. Cậu đã cắn chặt răng vào gối để tiếng nấc của mình không bị phát ra ngoài. Cậu không khóc vì nỗi đau chúng gây ra, cũng không phải vì nỗi nhục nhã phải chịu đựng khi chúng nhìn thấy chân mình, mà vì giận bản thân vì đã không chịu nổi sự tra tấn, nên đã tự nguyện chìa chân ra.

Và rồi cậu cảm nhận thấy sự khốn khổ của cuộc đời mình. Với tâm trí trẻ thơ, cậu tưởng chừng nỗi bất hạnh này sẽ kéo dài mãi mãi. Không vì lý do đặc biệt nào, cậu nhớ lại buổi sáng lạnh lẽo khi Emma bế cậu ra khỏi giường và đặt cậu bên cạnh mẹ. Cậu đã không nghĩ về điều đó một lần nào từ khi nó xảy ra, nhưng giờ đây cậu dường như cảm nhận được hơi ấm từ cơ thể mẹ bên cạnh và vòng tay mẹ ôm lấy mình. Đột nhiên cậu thấy cuộc đời mình như một giấc mơ, cái chết của mẹ, cuộc sống tại nhà giáo sĩ, và hai ngày khốn khổ này ở trường học, và cậu sẽ thức dậy vào buổi sáng và lại được trở về nhà. Những giọt nước mắt khô đi khi cậu nghĩ về điều đó. Cậu quá đau khổ, đây hẳn chỉ là một giấc mơ, mẹ vẫn còn sống, và Emma sẽ sớm lên đây và đi ngủ. Cậu chìm vào giấc ngủ.

Nhưng khi tỉnh dậy sáng hôm sau, đó là tiếng chuông vang dội, và điều đầu tiên mắt cậu nhìn thấy là tấm rèm xanh của căn buồng mình.