Vào mùa xuân, sau khi hoàn thành công việc ở khoa khám ngoại trú, Philip chuyển sang làm thư ký y khoa tại khoa nội trú. Chức vụ này kéo dài trong sáu tháng. Người thư ký dành mỗi buổi sáng ở các phòng bệnh, trước tiên là phòng nam, rồi đến phòng nữ, đi cùng với vị bác sĩ nội trú; cậu ghi chép bệnh án, làm các xét nghiệm và chào hỏi các y tá. Vào hai buổi chiều trong tuần, vị bác sĩ phụ trách đi một vòng với một nhúm sinh viên nhỏ, khám các ca bệnh và phân phát kiến thức. Công việc này không có sự hào hứng, sự thay đổi không ngừng, và sự tiếp xúc gần gũi với thực tế như công việc ở khoa ngoại trú; nhưng Philip đã thu lượm được khá nhiều kiến thức.

Cậu hòa nhập rất tốt với các bệnh nhân, và cậu cảm thấy hơi phổng mũi trước niềm vui mà họ thể hiện khi cậu chăm sóc họ. Cậu không hề cảm nhận được sự đồng cảm sâu sắc nào với những nỗi đau đớn của họ, nhưng cậu quý mến họ; và vì không ra điều ta đây, cậu được lòng họ hơn những thư ký khác. Cậu niềm nở, khích lệ và thân thiện. Giống như bất kỳ ai gắn bó với bệnh viện, cậu nhận thấy bệnh nhân nam dễ gần hơn bệnh nhân nữ. Phụ nữ thường hay cằn nhằn và cáu kỉnh. Họ cay đắng phàn nàn về những nữ y tá làm việc vất vả, những người đã không dành cho họ sự quan tâm mà họ cho là quyền chính đáng của mình; và họ thật phiền toái, vô ơn cùng thô lỗ.

Chẳng mấy chốc, Philip đã may mắn kết được một người bạn. Một buổi sáng, vị bác sĩ nội trú giao cho cậu một ca bệnh mới, một nam bệnh nhân; và khi ngồi xuống mép giường, Philip tiến hành ghi chép các thông tin chi tiết vào tờ bệnh án. Nhìn vào đó, cậu nhận thấy bệnh nhân được ghi nghề nghiệp là nhà báo: tên ông là Thorpe Athelny, một cái tên bất thường đối với một bệnh nhân bệnh viện, và ông bốn mươi tám tuổi. Ông đang bị một cơn vàng da nặng, và được đưa vào phòng bệnh vì những triệu chứng mơ hồ cần phải được theo dõi. Ông trả lời các câu hỏi khác nhau mà Philip có nghĩa vụ phải hỏi bằng một chất giọng dễ chịu, có học thức.

Vì ông đang nằm trên giường nên thật khó để biết ông cao hay thấp, nhưng cái đầu nhỏ và đôi bàn tay nhỏ nhắn gợi ý rằng ông là một người có chiều cao thấp hơn mức trung bình. Philip có thói quen ngắm nhìn bàn tay của mọi người, và bàn tay của Athelny khiến cậu kinh ngạc: chúng rất nhỏ, với những ngón tay dài, thon và những chiếc móng tay hồng hào tuyệt đẹp; chúng rất mịn màng và nếu không vì chứng vàng da thì đã trắng đến ngạc nhiên. Bệnh nhân để chúng ở bên ngoài chăn, một bàn tay hơi dang ra, ngón thứ hai và thứ ba chụm vào nhau, và trong khi nói chuyện với Philip, ông có vẻ ngắm nghía chúng với vẻ hài lòng. Với một tia lấp lánh trong mắt, Philip liếc nhìn khuôn mặt người đàn ông. Bất chấp sắc vàng, trông ông vẫn rất đường bệ; ông có đôi mắt xanh, chiếc mũi có vẻ táo bạo ấn tượng, quằm xuống, hiếu chiến nhưng không thô kệch, và một bộ râu nhỏ, nhọn và ngói điểm sương: ông hơi hói, nhưng mái tóc rõ ràng từng rất đẹp, uốn cong duy nhã, và ông vẫn để tóc dài.

“Tôi thấy anh là nhà báo,” Philip nói. “Anh viết cho những tờ báo nào?”

“Tôi viết cho tất cả các tờ báo. Cậu không thể mở một tờ báo ra mà không thấy bài viết của tôi.” Có một tờ báo ở cạnh giường và với tay lấy nó, ông chỉ cho thấy một quảng cáo. In bằng chữ lớn là tên của một hãng rất quen thuộc với Philip, Lynn và Sedley, phố Regent, Luân Đôn; và bên dưới, với phông chữ nhỏ hơn nhưng vẫn khá lớn, là lời tuyên ngôn độc đoán: Chần chừ là kẻ trộm thời gian. Tiếp theo là một câu hỏi, gây chú ý vì tính hợp lý của nó: Tại sao không đặt hàng ngay hôm nay? Lại có sự lặp lại, bằng chữ lớn, giống như tiếng búa gõ của lương tâm vào trái tim kẻ sát nhân: Tại sao không? Rồi, một cách táo bạo: Hàng ngàn đôi găng tay từ các thị trường hàng đầu thế giới với giá cả đáng kinh ngạc. Hàng ngàn đôi tất từ những nhà sản xuất đáng tin cậy nhất vũ trụ với mức giảm giá giật gân. Cuối cùng, câu hỏi lại xuất hiện, nhưng giờ đây được tung ra như một chiếc găng tay thách đấu trên võ đài: Tại sao không đặt hàng ngay hôm nay?

“Tôi là đại diện báo chí của Lynn và Sedley.” Ông khua nhẹ bàn tay đẹp đẽ của mình. “Đến những mục đích thấp hèn...”

Philip tiếp tục đặt ra các câu hỏi theo quy định, một số chỉ mang tính thủ tục thuần túy, số khác được nghĩ ra một cách khéo léo để dẫn dắt bệnh nhân bộc lộ những điều mà có lẽ họ muốn giấu giếm.

“Anh đã từng sống ở nước ngoài bao giờ chưa?” Philip hỏi.

“Tôi đã ở Tây Ban Nha mười một năm.”

“Anh làm gì ở đó?”

“Tôi làm thư ký cho công ty cấp nước của Anh ở Toledo.”

Philip nhớ ra rằng Clutton từng sống vài tháng ở Toledo, và câu trả lời của nhà báo khiến cậu nhìn ông với nhiều hứng thú hơn; nhưng cậu cảm thấy tỏ ra thế là không đúng mực: cần phải duy trì khoảng cách giữa bệnh nhân và nhân viên bệnh viện. Khi đã khám xong, cậu chuyển sang những chiếc giường khác.

Bệnh tình của Thorpe Athelny không trầm trọng, và dù vẫn còn rất vàng da, ông nhanh chóng cảm thấy khá hơn nhiều: ông chỉ nằm trên giường vì vị bác sĩ cho rằng ông nên được theo dõi cho đến khi một số phản ứng trở lại bình thường. Một hôm, khi bước vào phòng bệnh, Philip nhận thấy Athelny, tay cầm bút chì, đang đọc sách. Ông đặt sách xuống khi Philip đến bên giường.

“Tôi xem anh đang đọc gì được không?” Philip hỏi, người chưa bao giờ đi ngang qua một cuốn sách mà không liếc nhìn nó.

Philip cầm lên và thấy đó là một tập thơ tiếng Tây Ban Nha, các tác phẩm thơ của San Juan de la Cruz, và khi cậu mở ra, một tờ giấy rơi xuống. Philip nhặt lên và nhận thấy trên đó có chép thơ.

“Anh đừng có bảo với tôi là anh đã dùng thời gian rảnh rỗi để làm thơ đấy nhé. Đó là một việc vô cùng bất lịch sự đối với một bệnh nhân trong bệnh viện đấy.”

“Tôi đang thử dịch một chút. Cậu biết tiếng Tây Ban Nha không?”

“Không.”

“Thế cậu biết tất cả về San Juan de la Cruz chứ?”

“Tôi thực sự không biết.”

“Ông ấy là một trong những nhà huyền bí học người Tây Ban Nha. Ông ấy là một trong những nhà thơ vĩ đại nhất mà họ từng có. Tôi nghĩ việc dịch thơ ông sang tiếng Anh là rất đáng làm.”

“Tôi xem bản dịch của anh được chứ?”

“Nó còn thô lắm,” Athelny nói, nhưng ông đưa nó cho Philip với sự sốt sắng cho thấy ông rất khao khát được cậu đọc nó.

Nó được viết bằng bút chì, với nét chữ đẹp nhưng rất kỳ lạ, rất khó đọc: trông y hệt kiểu chữ in Gothic cổ.

“Chẳng phải anh mất bộn thời gian để viết được thế này sao? Thật tuyệt vời.”

“Tôi không hiểu tại sao chữ viết lại không được phép đẹp chứ.”

Philip đọc khổ thơ đầu tiên:

Trong một đêm mờ tối

Với tình yêu bồn chồn nung nấu

Ôi số phận hạnh phúc làm sao!

Tôi bước ra không ai hay biết,

Khi nhà cửa đã chìm trong giấc ngủ...

Philip tò mò nhìn Thorpe Athelny. Cậu không biết liệu mình có hơi rụt rè trước ông hay bị ông thu hút nữa. Cậu nhận thức được rằng thái độ của mình vừa rồi hơi có vẻ bề trên, và cậu đỏ bừng mặt khi chợt nghĩ rằng Athelny có thể đã coi cậu là kẻ nực cười.

“Anh mang cái tên lạ quá nhỉ,” cậu nhận xét, cốt để nói câu gì đó.

“Đó là một cái tên rất cổ ở Yorkshire. Xưa kia, người đứng đầu dòng họ tôi phải mất một ngày cỡi ngựa mệt mỏi mới đi hết một vòng thái ấp của mình, nhưng những kẻ hùng mạnh nay đã sa cơ. Gái hư và ngựa chậm.”

Ông bị cận thị và khi nói chuyện thường nhìn bạn với một vẻ mãnh liệt kỳ lạ. Ông cầm tập thơ lên.

“Cậu nên học tiếng Tây Ban Nha,” ông nói. “Đó là một thứ ngôn ngữ cao quý. Nó không có sự du dương của tiếng Ý, tiếng Ý là ngôn ngữ của những ca sĩ giọng nam cao và những kẻ kéo đàn phong cầm, nhưng nó có sự hùng vĩ: nó không róc rách như con suối trong vườn, mà cuồn cuộn dữ dội như một dòng sông lớn đang mùa lũ lụt.”

Sự hoa mỹ của ông làm Philip buồn cười, nhưng cậu rất nhạy cảm với hùng biện; và cậu lắng nghe với niềm thích thú khi Athelny, bằng những lời lẽ hình ảnh và ngọn lửa nhiệt tình thực sự, miêu tả cho cậu nghe niềm vui tuyệt vời khi đọc Don Quixote bản gốc cùng âm thanh lãng mạn, trong trẻo, nồng cháy của nhà soạn kịch Calderon đầy mê hoặc.

“Tôi phải đi làm việc đây,” Philip nói một lúc sau.

“Ồ, xin lỗi cậu, tôi quên mất. Tôi sẽ bảo vợ mang cho tôi một bức ảnh chụp Toledo, và tôi sẽ cho cậu xem. Hãy đến nói chuyện với tôi khi cậu có cơ hội. Cậu không biết điều đó mang lại cho tôi niềm vui lớn nhường nào đâu.”

Trong những ngày tiếp theo, vào những khoảnh khắc chớp nhoáng bất cứ khi nào có cơ hội, sự quen biết của Philip với nhà báo ngày càng gắn bó. Thorpe Athelny là một người giao tiếp giỏi. Ông không nói những điều rực rỡ, nhưng ông nói một cách đầy cảm hứng, với một sự sống động hừng hực thắp bùng trí tưởng tượng; Philip, kẻ sống quá nhiều trong thế giới tưởng tượng, thấy tâm trí mình tràn ngập những bức tranh mới. Athelny có cung cách rất lịch sự. Ông biết nhiều hơn Philip, cả về thế giới lẫn sách vở; ông lớn tuổi hơn rất nhiều; và sự trôi chảy trong câu chuyện mang lại cho ông một sự vượt trội nhất định; nhưng ở bệnh viện, ông là kẻ nhận ơn cứu trợ, phải tuân theo các quy tắc nghiêm ngặt; và ông đứng vững giữa hai vị trí đó một cách thoải mái và hài hước. Có lần Philip hỏi ông tại sao lại đến bệnh viện.

“Ồ, nguyên tắc của tôi là tận dụng mọi phúc lợi mà xã hội cung cấp. Tôi tận dụng thời đại mình đang sống. Khi ốm đau, tôi đến bệnh viện để được vá víu lại mà không hề mang chút mặc cảm xấu hổ giả tạo nào, và tôi gửi các con đến học ở trường công.”

“Thật thế á?” Philip nói.

“Và chúng nhận được một nền giáo dục tuyệt vời nữa chứ, tốt hơn nhiều so với cái tôi từng nhận được ở Winchester. Cậu nghĩ bằng cách nào khác tôi có thể cho chúng ăn học đây? Tôi có tới chín đứa. Cậu phải đến thăm tất cả chúng khi tôi về nhà nhé. Chịu không?”

“Tôi rất sẵn lòng,” Philip đáp.