Philip đã không vượt qua được kỳ thi giải phẫu học vào cuối tháng Ba. Cậu và Dunsford đã cùng nhau ôn tập môn này trên bộ xương của Philip, hỏi nhau đi hỏi nhau lại cho đến khi cả hai thuộc làu làu từng chỗ bám của cơ và ý nghĩa của từng khối lồi hay rãnh lõm trên xương người; thế nhưng bước vào phòng thi, Philip lại hoảng loạn đến mức không tài nào trả lời đúng các câu hỏi vì sợ rằng câu trả lời của mình có thể sai. Cậu biết thừa mình đã trượt và thậm chí chẳng buồn đến tòa nhà khoa vào ngày hôm sau để xem số báo danh của mình có ở trên bảng không. Thất bại thứ hai này chính thức đẩy cậu vào hàng ngũ những sinh viên dốt nát và chểnh mảng của khóa.

Cậu chẳng bận tâm lắm. Cậu còn khối chuyện khác phải nghĩ tới. Cậu tự nhủ rằng Mildred cũng phải có cảm xúc như bao người khác, vấn đề chỉ là làm sao đánh thức chúng dậy mà thôi; cậu vốn ôm những triết lý về phụ nữ—rằng sâu thẳm bản chất họ là những kẻ thích phiêu lưu—và đinh ninh rằng thế nào cũng sẽ đến lúc mọi người phụ nữ phải chịu khuất phục trước sự kiên trì. Tất cả chỉ là vấn đề chớp lấy thời cơ, giữ vững bình tĩnh, làm cô mệt mỏi bằng những quan tâm nhỏ nhặt, tận dụng lúc thể xác kiệt quệ để trái tim dễ bề mềm yếu, và biến mình thành chốn bình yên tránh xa những phiền muộn vụn vặt trong công việc của cô. Cậu kể cho cô nghe về mối quan hệ giữa những người bạn của cậu ở Paris và những quý cô xinh đẹp mà họ ái mộ. Cuộc sống mà cậu miêu tả mang một vẻ quyến rũ, nét vui tươi nhẹ nhàng, hoàn toàn không chút dung tục. Khéo léo đan cài những cuộc phiêu lưu của Mimi và Rodolphe, của Musette cùng những người khác vào chính ký ức của mình, cậu rót vào tai Mildred câu chuyện về một đời sống nghèo khó nhưng nên thơ bởi tiếng ca và nụ cười, về thứ tình yêu ngoài vòng pháp luật nhưng lại lãng mạn bởi tuổi trẻ và sắc đẹp. Cậu không bao giờ trực tiếp công kích thành kiến của cô, mà chỉ tìm cách bác bỏ chúng bằng cách gợi ý rằng chúng thật quê mùa. Cậu không hề để tâm khi cô lơ đễnh, cũng chẳng bực bội trước sự hững hờ của cô. Cậu nghĩ rằng mình đã làm cô chán ngấy. Bằng tất cả sự nỗ lực, cậu tỏ ra nhã nhặn và thú vị; cậu không bao giờ nổi giận, không bao giờ đòi hỏi điều gì, không bao giờ phàn nàn, không bao giờ trách mắng. Khi cô hẹn rồi lại hủy, cậu vẫn đón cô vào ngày hôm sau với nụ cười trên môi; khi cô đưa ra lời cáo lỗi, cậu bảo điều đó chẳng có gì quan trọng. Cậu không bao giờ để cô nhận ra cô đã làm cậu tổn thương nhường nào. Cậu hiểu rằng nỗi đau đớn tột cùng của mình đã khiến cô mệt mỏi, và cậu cẩn thận giấu đi mọi cảm xúc có thể gây phiền toái dù chỉ là chút ít. Cậu thật anh hùng.

Dù cô không bao giờ đả động đến sự thay đổi ấy, bởi cô chẳng hề có ý thức nhận ra nó, nhưng nó vẫn tác động đến cô: cô trở nên tâm sự với cậu nhiều hơn; cô mang những nỗi ấm ức nhỏ nhặt của mình ra kể với cậu—lúc thì phàn nàn về bà quản lý cửa hàng, lúc lại về một cô nhân viên phục vụ cùng ca, hay về người dì của mình; giờ đây cô đã cởi mở hơn rất nhiều, và mặc dù cô chẳng bao giờ nói điều gì không tầm thường thì Philip vẫn chưa bao giờ thấy chán nghe cô nói.

“Em thích anh lúc anh không đòi yêu đương với em,” có lần cô nói với cậu.

“Anh lấy làm vinh hạnh đấy chứ,” cậu cười đáp.

Cô không hề nhận ra những lời nói ấy đã làm tim cậu chìm xuống tận đáy ra sao, cũng như cậu đã phải cố gắng nhường nào để đáp lại một cách nhẹ bẫng đến vậy.

“Ồ, em chẳng phiền chuyện anh hôn em thỉnh thoảng đâu. Nó có hại gì em đâu mà lại mang lại niềm vui cho anh.”

Thỉnh thoảng cô còn đi xa đến mức rủ cậu đi ăn tối, và lời đề nghị ấy, xuất phát từ chính cô, khiến cậu ngập tràn hạnh phúc.

“Em chẳng đời nào làm thế với người khác đâu,” cô nói như để thanh minh. “Nhưng với anh thì em biết mình có thể.”

“Em chẳng thể mang lại cho anh niềm vui nào lớn hơn thế,” cậu mỉm cười.

Một buổi tối vào khoảng cuối tháng Tư, cô rủ cậu cùng ăn chút gì đó.

“Được chứ,” cậu nói. “Sau đó em muốn đi đâu nào?”

“Ơ, đừng đi đâu cả. Cứ ngồi đây trò chuyện thôi. Anh không phiền chứ?”

“Sao lại phiền cơ chứ.”

Cậu nghĩ chắc là cô đã bắt đầu có tình cảm với mình. Ba tháng trước, ý tưởng về một buổi tối chỉ để trò chuyện chắc chắn sẽ khiến cô chán chết đi được. Đó là một ngày đẹp trời, và tiết xuân càng làm tinh thần Philip thêm phấn chấn. Giờ đây, cậu dễ dàng thỏa mãn với những điều rất nhỏ nhoi.

“Này, chẳng phải sẽ tuyệt lắm sao khi mùa hè đến?” cậu nói khi hai người đang ngồi trên tầng thượng của một chiếc xe buýt hướng về Soho—chính cô là người đề nghị không nên xài sang mà đi xe ngựa.

“Chúng ta có thể dành mọi Chủ nhật bên bờ sông. Chúng ta sẽ mang theo giỏ đựng bữa trưa.”

Cô mỉm cười nhẹ, và điều đó khích lệ cậu cầm lấy tay cô. Cô không rụt tay lại.

“Anh thực sự nghĩ rằng em bắt đầu thích anh một chút rồi đấy,” cậu cười bảo.

“Anh ngốc thật đấy, biết là em thích anh thì em mới ở đây chứ, phải không nào?”

Lúc này, họ đã là khách quen của quán ăn nhỏ ở Soho, và bà chủ quán liền mỉm cười chào khi họ bước vào. Người hầu bàn tỏ ra vô cùng cung kính.

“Để tối nay em gọi món nhé,” Mildred nói.

Philip đưa thực đơn cho cô, thấy cô còn quyến rũ hơn bao giờ hết, và cô chọn những món mình ưa thích. Thực đơn ở đây rất hạn chế, và họ đã ăn đi ăn lại nhiều lần tất cả những gì nhà hàng này có thể phục vụ. Philip đang rất vui vẻ. Cậu nhìn sâu vào mắt cô, đắm chìm trong từng nét hoàn hảo trên má cô. Khi dùng bữa xong, Mildred phá lệ gọi một điếu thuốc lá. Cô rất hiếm khi hút thuốc.

“Em không thích nhìn thấy một quý cô hút thuốc chút nào,” cô nói.

Cô ngập ngừng giây lát rồi cất lời.

“Anh có bất ngờ không khi em rủ anh đi chơi rồi mời em ăn chút bữa tối tối nay?”

“Anh rất đỗi vui mừng.”

“Em có chuyện này muốn nói với anh, Philip.”

Cậu nhanh chóng nhìn cô, tim thắt lại, nhưng cậu đã tự rèn luyện bản thân rất tốt.

“Ừ, cứ nói đi chứ,” cậu mỉm cười nói.

“Anh không định làm mình làm mẩy lên đấy chứ? Thực ra là em sắp sửa kết hôn.”

“Thật thế không?” Philip thốt lên.

Cậu chẳng thể nghĩ ra điều gì khác để nói. Cậu đã từng nghĩ đến khả năng này rất nhiều lần và từng tự tưởng tượng xem mình sẽ làm gì và nói gì. Cậu từng đau đớn quằn quại khi nghĩ đến sự tuyệt vọng mà mình phải gánh chịu, từng nghĩ đến chuyện tự tử, nghĩ đến cơn giận dữ điên cuồng sẽ bủa vây lấy mình; nhưng có lẽ cậu đã dự liệu quá kỹ càng về cảm xúc của bản thân, để rồi giờ đây cậu chỉ cảm thấy kiệt sức. Cậu cảm thấy giống như một người mắc bệnh nặng mà sức sống đã cạn kiệt đến mức chẳng còn thiết tha gì đến kết quả nữa, chỉ muốn được yên thân một mình.

“Anh thấy đấy, em cũng có tuổi rồi,” cô nói. “Em đã hai mươi tư và đã đến lúc cần ổn định cuộc sống.”

Cậu im lặng. Cậu nhìn bà chủ quán đang ngồi sau quầy thu ngân, và ánh mắt dừng lại trên chiếc lông chim màu đỏ mà một nữ thực khách đang cài trên mũ. Mildred đâm ra bực bội.

“Sao anh không chúc mừng em lấy một câu nhỉ,” cô nói.

“Anh chúc mừng chứ, đúng không nào? Anh gần như không thể tin đó là sự thật. Anh đã mơ về điều đó biết bao lần. Điều khiến anh thấy buồn cười là tại sao mình lại có thể vui mừng hớn hở đến thế khi được em rủ đi ăn tối. Thế em định lấy ai?”

“Anh Miller,” cô đáp, đôi má hơi ửng đỏ.

“Miller á?” Philip kinh ngạc kêu lên. “Nhưng em đã gặp lại hắn ta từ nhiều tháng nay đâu.”

“Tuần trước anh ấy ghé qua ăn trưa một bận và ngỏ lời với em khi đó. Anh ấy kiếm được rất khá. Giờ mỗi tuần anh ấy làm được bảy bảng và tương lai còn rộng mở.”

Philip lại im lặng. Cậu nhớ ra rằng cô vẫn luôn có thiện cảm với Miller; hắn biết cách làm cô vui cười; việc hắn sinh ra ở nước ngoài mang lại một nét quyến rũ kỳ lạ nào đó mà cô vô thức cảm nhận được.

“Anh đoán điều này là tất yếu,” cuối cùng cậu cũng lên tiếng. “Em thế nào cũng phải chọn kẻ trả giá cao nhất rồi. Khi nào hai người cưới?”

“Thứ Bảy tới. Em đã nộp đơn xin nghỉ việc rồi.”

Philip cảm thấy nhói đau trong lồng ngực.

“Sớm thế cơ à?”

“Bọn em định làm lễ cưới ở văn phòng đăng ký kết hôn. Emil thích thế hơn.”

Philip cảm thấy mệt mỏi rã rời. Cậu muốn rời xa cô ngay lập tức. Cậu nghĩ mình sẽ lên giường đi ngủ luôn một mạch. Cậu gọi tính tiền.

“Anh sẽ gọi xe cho em về ga Victoria nhé. Chắc là em cũng không phải chờ tàu lâu đâu.”

“Anh không đi cùng em à?”

“Anh nghĩ nếu em không phiền thì anh xin phép ở lại.”

“Tùy anh thôi,” cô kiêu kỳ đáp. “Chắc ngày mai em vẫn gặp anh lúc giờ trà chứ?”

“Không, anh nghĩ tốt nhất chúng ta nên chấm dứt hoàn toàn tại đây. Anh chẳng thấy lý do gì để tiếp tục chuốc lấy đau khổ nữa cả. Tiền xe anh trả rồi nhé.”

Cậu gật đầu chào cô, cố nặn ra một nụ cười trên môi, rồi nhảy lên xe buýt trở về nhà. Cậu hút một tẩu thuốc trước khi đi ngủ, nhưng đôi mắt đã ríu lại chẳng thể mở nổi nữa. Cậu không hề cảm thấy đau đớn gì. Cậu chìm vào giấc ngủ sâu gần như ngay khi đầu vừa chạm gối.