Các vị Tổng Giám mục, Lãnh chúa Hastings, Mowbray và Bardolph bước vào.
TỔNG GIÁM MỤC
Thế là quý vị đã nghe rõ lý do của chúng ta và nắm được lực lượng trong tay,
Và hỡi những người bạn cao quý nhất, tôi xin tất cả hãy
Phát biểu thẳng thắn ý kiến của mình về những hy vọng của chúng ta.
Và trước hết, thưa Lãnh chúa Thống soái, ngài nghĩ sao về việc này?
MOWBRAY
Tôi hoàn toàn ủng hộ nguyên do chúng ta cầm vũ khí,
Nhưng tôi rất muốn được làm rõ hơn nữa
Rằng với thực lực hiện có, liệu chúng ta có thể tự vươn lên
Để hiên ngang đối mặt với quyền uy và sức mạnh của Nhà vua hay không.
HASTINGS
Quân số điểm duyệt hiện tại của chúng ta trên sổ sách
Đã lên tới hai mươi lăm nghìn tinh binh;
Và nguồn tiếp viện của chúng ta đang đặt nhiều kỳ vọng lớn
Vào Bá tước xứ Northumberland đầy thế lực, người có lồng ngực đang sục sôi
Ngọn lửa căm hờn vì những tổn thương sâu sắc.
LÃNH CHÚA BARDOLPH
Vậy vấn đề đặt ra ở đây, thưa Lãnh chúa Hastings, là thế này:
Liệu hai mươi lăm nghìn quân hiện có của chúng ta
Có thể ngẩng cao đầu mà không cần có Northumberland đi cùng hay không.
HASTINGS
Có ngài ấy, chúng ta có thể.
LÃNH CHÚA BARDOLPH
Ừ, phải đấy, vấn đề là ở chỗ đó:
Nhưng nếu không có ngài ấy mà chúng ta tự cho là quá yếu sức,
Theo phán đoán của tôi, chúng ta không nên tiến bước quá xa
Cho đến khi nắm chắc được sự trợ giúp của ngài ấy trong tay;
Bởi trong một sự việc đẫm máu như thế này,
Những sự phỏng đoán, chờ đợi và hoài nghi
Về nguồn viện binh không chắc chắn thì không nên dung túng.
TỔNG GIÁM MỤC
Điều đó rất đúng, thưa Lãnh chúa Bardolph, bởi quả thực
Đó chính là hoàn cảnh của tên Hotspur trẻ tuổi tại Shrewsbury.
LÃNH CHÚA BARDOLPH
Đúng vậy, thưa ngài; kẻ đã tự chuốc lấy hy vọng cho mình,
Sống bằng hơi gió từ những lời hứa hẹn viện trợ,
Tự thỏa mãn với kế hoạch về một lực lượng
Nhỏ hơn cả cái nhỏ nhất trong những suy tính của y,
Và rồi, với trí tưởng tượng phóng đại
Vốn chỉ có ở những kẻ điên rồ, y đã dẫn quân đi chịu chết
Và nhắm mắt lao đầu vào cảnh diệt vong.
HASTINGS
Nhưng thưa ngài cho phép, việc đặt ra những khả năng và hình thức hy vọng
Chưa bao giờ là điều vô ích cả.
LÃNH CHÚA BARDOLPH
Có chứ, nếu bản chất cuộc chiến lúc này đây—
Quả thực là hành động đang diễn ra, một sự việc đã rồi—
Lại sống trong hy vọng giống như vào một độ xuân đầu
Chúng ta nhìn thấy những chồi non nhú lên; mà để biến thành quả ngọt
Thì hy vọng không bảo đảm chắc chắn bằng sự tuyệt vọng
Rằng sương giá sẽ làm chúng héo khô. Khi chúng ta định xây nhà,
Trước hết ta khảo sát mảnh đất, rồi vẽ bản vẽ thiết kế,
Và khi nhìn thấy hình thù của ngôi nhà,
Lúc đó ta mới ước tính chi phí xây dựng,
Nếu nhận thấy chi phí ấy vượt quá khả năng tài chính,
Thì lúc đó ta làm gì ngoài việc vẽ lại bản thiết kế
Với ít phòng ốc hơn, hoặc chí ít là từ bỏ
Ý định xây dựng luôn? Huống chi là trong công lớn này,
Gần như là lật đổ cả một vương quốc
Và dựng lên một vương quốc khác, chúng ta càng phải khảo sát
Kỹ lưỡng vị trí đất đai và bản vẽ,
Thống nhất một nền móng vững chắc,
Tham khảo ý kiến các kỹ sư, biết rõ gia tài của mình,
Xem ta có đủ khả năng gánh vác một công việc nhường ấy hay không,
Để cân nhắc với đối thủ; bằng không
Chúng ta chỉ đang xây dựng trên giấy tờ và những con số,
Dùng tên tuổi của con người thay vì con người thật,
Giống như kẻ vẽ bản thiết kế một ngôi nhà
Vượt quá sức xây của mình, để rồi khi đi được nửa đường,
Bèn buông xuôi và bỏ mặc công trình dang dở của mình
Làm kẻ trần trụi trước những đám mây đầy nước mắt
Và mặc cho sự tàn ác của mùa đông lạnh giá giày vò.
HASTINGS
Cứ cho là những hy vọng của chúng ta, dẫu có tiềm năng chào đời tốt đẹp,
Lại chết yểu từ trong trứng nước, và rằng hiện tại chúng ta đã có đủ
Mọi nhân lực có thể trông mong,
Tôi nghĩ chúng ta vẫn là một lực lượng đủ mạnh,
Ngay trong hoàn cảnh này, để sánh ngang với Nhà vua.
LÃNH CHÚA BARDOLPH
Sao cơ, Nhà vua cũng chỉ có hai mươi lăm nghìn quân thôi ư?
HASTINGS
Đối với chúng ta thì không hơn; thậm chí chẳng bằng, thưa Lãnh chúa Bardolph;
Bởi lực lượng của ông ta, giữa thời buổi hỗn loạn này,
Đang bị chia thành ba ngả: một đạo chống lại người Pháp,
Và một chống lại Glendower; tất yếu đạo thứ ba
Phải đối phó với chúng ta. Thế nên vị vua yếu bóng vía ấy
Đã bị chia làm ba mảnh, và quốc khố của ông ta
Chỉ còn vang lên sự nghèo túng và trống rỗng.
TỔNG GIÁM MỤC
Việc ông ta tập hợp các cánh quân của mình lại
Và tiến đánh chúng ta với toàn bộ sức mạnh
Là điều không phải bận tâm sợ hãi.
HASTINGS
Nếu ông ta làm thế,
Ông ta sẽ để lộ hậu phương sơ hở, khi người Pháp và người xứ Wales
Đang gầm gừ ngay sát gót: đừng bao giờ sợ điều đó.
LÃNH CHÚA BARDOLPH
Ai có nhiều khả năng dẫn quân của ông ta đến đây?
HASTINGS
Công tước xứ Lancaster và Westmoreland;
Còn đối đầu với người xứ Wales là chính nhà vua và Harry Monmouth;
Nhưng ai được cử thay thế để đối phó với người Pháp
Thì tôi chưa có tin tức chắc chắn.
TỔNG GIÁM MỤC
Chúng ta hãy lên đường thôi,
Và công bố lý do chúng ta cầm vũ khí.
Quần chúng đang chán ngấy chính sự lựa chọn của họ;
Tình yêu quá tham lam của họ đã gây ra chứng bội thực.
Kẻ nào xây dựng trên trái tim của đám đông
Thì kẻ đó đang có một chỗ ở bấp bênh và không chắc chắn.
Ôi đám đông u mê, với biết bao tiếng vỗ tay vang dội,Ngươi đã làm rung chuyển cả bầu trời khi ca tụng Bolingbroke,
Trước khi ông ta trở thành kẻ mà ngươi mong muốn!
Và giờ đây khi đã được thỏa mãn những ham muốn của chính mình,
Hỡi kẻ ăn uống phàm phu, ngươi đã quá ngấy ông ta
Đến mức tự kích động bản thân phải nôn ông ta ra.
Cũng vậy, hỡi con chó hoang tầm thường, ngươi từng nôn mửa
Cái lồng ngực tham lam của mình để tống khứ vị vua Richard hoàng gia;
Và giờ đây ngươi lại muốn ăn lại bãi nôn đã nguội lạnh của chính mình,
Rồi tru tréo lên khi tìm thấy nó. Nào còn niềm tin nào trong thời buổi này nữa?
Những kẻ từng muốn Richard phải chết khi ông còn sống
Giờ đây lại đem lòng say mê ngôi mộ của ông.
Ngươi, kẻ từng rắc bụi lên mái đầu tôn kính của ông
Khi ông bước qua đường phố London đầy kiêu hãnh với tiếng thở dài
Nối gót theo bóng hình được ngưỡng mộ của Bolingbroke,
Giờ lại kêu lên rằng: “Hỡi mặt đất, hãy trả lại cho chúng ta vị vua ấy,
Và mang kẻ này đi!” Ôi những suy nghĩ đáng nguyền rủa của con người!
Quá khứ và tương lai luôn là tuyệt nhất; hiện tại là tệ hại nhất.
MOWBRAY
Chúng ta có nên đi tập hợp quân số và xuất phát không?
HASTINGS
Chúng ta là thần dân của thời gian, và thời gian ra lệnh phải lên đường.
Họ rời đi.