Mark Twain: Tiểu Sử Toàn Tập

Lượt đọc: 1939 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 111
Một Kỳ Nghỉ Ở Bermuda

❊ ❊ ❊

Vào ngày 16 tháng 5 năm 1877, Mark Twain lên đường thực hiện chuyến đi mà trong sổ tay, ông đã khẳng định là “chuyến du ngoạn thực sự vì niềm vui đầu tiên” trong đời; ý ông là trong mọi chuyến đi trước đó, ông đều khởi hành với một mục đích nào đó ngoài việc chỉ để thưởng ngoạn. Ông đi cùng người bạn thân kiêm mục sư của mình, Mục sư Joseph H. Twichell, và họ đáp tàu đi Bermuda, một hòn đảo nghỉ dưỡng lúc bấy giờ chưa mấy nổi tiếng hay thời thượng như ngày nay.

Họ không vào khách sạn. Dưới những cái tên giả, họ thuê phòng tại một nhà trọ của một góa phụ tên là Kirkham, sống yên bình và hoàn toàn hạnh phúc trong những cuộc dạo chơi suốt bốn ngày vàng son ấy. Mark Twain không thể cưỡng lại việc giữ một cuốn sổ tay, ghi chép lại những mảnh phong cảnh, nhân vật và sự việc, đúng như những gì ông vẫn luôn làm. Ông rất ấn tượng với sự rẻ mạt của nhà cửa và chi phí sinh hoạt tại Bermuda vào thời kỳ đó. Ông đặc biệt nhắc đến một số ngôi nhà tranh được xây bằng các khối san hô: “Tất cả đều đẹp đẽ và gọn gàng không tì vết, với chi phí chỉ bốn trăm tám mươi đô-la mỗi căn.” Ông nhận xét với Twichell:

“Joe, nơi này giống như Thiên đường, và tôi sẽ tận hưởng nó hết mức có thể.”

“Mark,” Twichell nói, “phải đấy; hãy tận hưởng một nơi giống như Thiên đường khi anh còn có cơ hội.”

Trong một đoạn ghi chép — đoạn cuối cùng — Clemens viết:

“Bermuda (hiện tại) vẫn chưa bị vấy bẩn bởi ba lời nguyền là đường sắt, điện tín và báo chí, nhưng điều này sẽ không kéo dài hết năm nay. Tôi dự định sẽ dành toàn bộ năm tới để ở đây và không đi đâu nữa.”

Khi họ chuẩn bị rời đi và ra tàu, Twichell viện cớ quay lại với mục đích nói cho bà chủ nhà trọ và con gái biết rằng, mà họ không hề hay biết, họ vừa tiếp đãi chính Mark Twain.

“Chị đã bao giờ nghe nói đến Mark Twain chưa?” Twichell hỏi.

Người con gái đáp.

“Rồi chứ,” cô nói, “cho đến khi tôi phát chán cái tên ấy lên được. Tôi biết một thanh niên chẳng bao giờ nói về chuyện gì khác ngoài cái tên đó.”

“Chà,” Twichell nói, “quý ông đi cùng tôi đây chính là Mark Twain.”

Ban đầu nhà Kirkham từ chối tin điều đó, và sau đó tỏ ra vô cùng tiếc nuối vì đã không biết sớm hơn. Twichell hứa rằng ông và Clemens sẽ quay lại vào năm sau; và họ thực sự có ý định quay lại — chúng ta vẫn luôn có ý định quay lại những nơi chốn cũ — nhưng phải ba mươi năm sau họ mới thực sự đặt chân trở lại, và khi ấy bà chủ nhà trọ dễ mến của họ đã qua đời.

Trên hành trình trở về, họ nhìn thấy một con tàu lang thang, do những thủy thủ da đen điều khiển, đang cố gắng tìm đường đến New York. Con tàu không chở hàng hóa và gần như hoàn toàn bất lực. Sau đó, khi tin tức về con tàu lại được báo cáo, Clemens đã viết về nó trên một tờ báo ở Hartford, kể lại câu chuyện theo những gì ông được biết. Con tàu đã tuyển dụng thủy thủ đoàn với thỏa thuận đổi công lấy vé đi New York. Quả là một “chuyến du ngoạn vì niềm vui”! Clemens cứ ngẫm nghĩ mãi về ý tưởng này:

Tôi đã nghe nói đến rất nhiều chuyến du ngoạn giải trí, nhưng chuyến này đứng đầu bảng. Nó thật vĩ đại, và nếu lão lang thang già mệt mỏi kia có được tìm thấy, tôi rất muốn có mặt ở đó để ngắm nhìn lão trong những bộ rách rưới thảm hại cùng mái đầu mọc đầy cỏ và rong biển đáng kính của lão, và được nghe những lão thủy thủ già kể câu chuyện về cuộc hành trình kỳ lạ của họ qua những chốn hoang vu tĩnh lặng của đại dương.

Lâu sau đó, chiếc bè lang thang này lại được nhìn thấy, vẫn đang trôi dạt theo Dòng Hải lưu Gulf Stream vô tình. Có lẽ cuối cùng nó cũng đến được New York; người ta rất muốn biết rõ sự tình, nhưng dường như chẳng có cách nào khả thi để tìm hiểu.

Chuyến đi Bermuda đầu tiên ấy luôn là một ký ức hạnh phúc đối với Mark Twain. Ông viết thư cho Twichell rằng đó là “chuyến đi vui vẻ nhất” mà ông từng thực hiện:

Chẳng có một chút đau buồn nào ở bất cứ đâu, chẳng có một sự cắn rứt lương tâm nào. Tôi thường bừng tỉnh sau những phút thẫn thờ và nhận ra một luồng suy nghĩ ngầm vẫn đang tự tư duy mà không cần sự chi phối của lý trí — rằng, phải chi chúng ta có được mười ngày đi dạo và trò chuyện thay vì chỉ có bốn ngày.

Chỉ có một điều tiếc nuối duy nhất: Howells đã không đi cùng họ. Clemens trách móc ông vì đã vắng mặt:

Nếu anh đi cùng chúng tôi và để tôi trả năm mươi đô-la chi phí cho chuyến đi, tiền trọ cùng đủ thứ quà vặt và kỷ niệm chương, tôi đã chắt lọc đủ những lời hay ý đẹp từ cuộc trò chuyện của anh để thu về lợi nhuận năm trăm phần trăm qua những bài báo trên tạp chí mà tôi có thể viết; trong khi bây giờ tôi chỉ có thể viết được một hoặc hai bài, và do đó bị thiệt hại nặng nề vì cái tính kiêu kỳ của anh.

Clemens không thể không viết về chuyến đi của mình. Ông không tài nào cưỡng lại được việc đó, và đã bắt tay viết “Một vài ghi chép tản mạn về một chuyến du ngoạn nhàn rỗi” ngay khi vừa đặt chân lên bờ ở Hartford. Chúng đúng như những gì cái tên đã gợi lên — những bài bình luận thong thả, thú vị về một kỳ nghỉ thảnh thơi, yên bình. Chúng không mang lại sự kinh ngạc về khiếu hài hước hay miêu tả, nhưng lại nhẹ nhàng giải trí và ngập tràn hương vị mùa hè, phản chiếu như những chiếc bong bóng, những cảm xúc thoáng qua về Bermuda. Howells, bị giam mình trong một văn phòng tòa soạn ở Boston, đã tìm thấy ở chúng niềm vui vô tận, và rất có thể độc giả tờ Atlantic của ông cũng đồng tình với điều đó. Câu chuyện về “Isaac và các vị tiên của thần Baal” là một tích mà Thuyền trưởng Ned Wakeman từng kể cho Twichell trong một chuyến hải hành mà vị mục sư nọ đã thực hiện tới Aspinwall cùng vị lão thủy thủ cường tráng ấy; thế nên trong “Những ghi chép tản mạn”, Wakeman xuất hiện dưới cái tên Thuyền trưởng Hurricane Jones, có lẽ là một bước quá độ trong quá trình tiến hóa để trở thành cái tên Stormfield sau này. Điểm đặc sắc nhất của loạt bài (tổng cộng có bốn bài) là câu chuyện về một vụ cứu hộ giữa đại dương; nhưng chắc chắn gợn sóng hài hước tươi sáng nhất chính là lời nhắc đến cây gỗ gụ của Bermuda:

Có đúng một cây gỗ gụ trên toàn hòn đảo. Tôi biết điều này hoàn toàn đáng tin cậy vì tôi đã gặp một người khẳng định rằng ông ấy đã đếm nó rất nhiều lần và không thể nhầm lẫn được. Ông ấy là một người có tật sứt môi và một tâm hồn trong sáng, và ai nấy đều bảo rằng ông ấy trung thực như sắt thép. Những con người như thế thật quá ít ỏi.

Clemens ít bận tâm đến những bài báo này hơn là Howells. Ông có những hoài nghi nghiêm túc về hai bài đầu tiên và từng đề nghị vứt bỏ chúng, nhưng nhờ sự trán trọng của Howells, niềm tin của chính ông vào chúng đã trở lại và ông đã cho đăng tất cả. Chúng không làm cho danh tiếng của ông vang dội hơn đặc biệt là bao, nhưng có lẽ cũng chẳng làm tổn hại gì đến nó.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 21 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.