Mark Twain: Tiểu Sử Toàn Tập

Lượt đọc: 1770 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 106
Lần Xuất Hiện Đầu Tiên Trên Sân Khấu Của Ông

❊ ❊ ❊

Vào một đêm mùa đông năm đó, Câu lạc bộ Buổi tối Thứ Hai họp tại nhà của Mark Twain, và thay vì bài tiểu luận thường lệ, ông đọc cho họ nghe một câu chuyện: “Những sự thật liên quan đến vụ hội chợ tội ác gần đây ở Connecticut.” Đó là câu chuyện về cuộc chiến giữa một con người với một lương tâm được nhân cách hóa — một ý tưởng hơi giống “William Wilson”, dù ít kỳ dị hơn, ít ảm đạm hơn, và mang tính thực tế cũng như sự chân thực cao hơn. Trên thực tế, đó mang tính tự truyện, là sự ghi lại những lời tự trách bản thân hàng ngày của tác giả. Cao trào, nơi lương tâm bị tiêu diệt, là một bức tranh giật gân thu hút phần lớn nhân loại. Mọi thứ hiện lên sống động đến mức ở một vài đoạn, người ta khó mà không tin vào tính có thật của câu chuyện, dẫu cho ngụ ý vẫn luôn hiện hữu.

Câu lạc bộ vô cùng ấn tượng trước bài giảng đạo bằng hư cấu nhỏ bé ấy. Một thành viên trong hội mục sư của ông đã ngỏ ý nhường bục giảng của mình vào Chủ nhật tuần tới nếu Mark Twain chịu đến thuyết giảng trước giáo The đoàn của ông. Howells rất hoan nghênh tác phẩm cho tờ Atlantic, và cho đăng nó vào tháng Sáu. Tác phẩm đã thành công vang dội vào thời điểm đó, dẫu vì lý do gì đi nữa mà ngày nay nó dường như ít được biết đến hay ghi nhớ. Thỉnh thoảng có độc giả nhắc đến nó, và luôn với vẻ đầy nhiệt tình. Howells đã nhiều lần nhắc đến câu chuyện trong các bức thư của mình, và cuối cùng thuyết phục Clemens để Osgood cho xuất bản nó, cùng với “Một câu chuyện có thật”, dưới dạng một tập sách nhỏ xinh xắn. Nếu độc giả chưa biết câu chuyện này, thì việc tìm đọc nó, rồi đọc lại lần nữa là hoàn toàn xứng đáng.

Trong khi đó, Tom Sawyer vẫn chưa được xuất bản.

“Hãy giục Bliss làm nhanh lên!” Howells viết. “Cậu nhóc đó sắp tạo ra một cú vang trời đấy.”

Nhưng Clemens đã trì hoãn cuốn sách, để tìm cách qua mặt những kẻ cướp biển Canada, những kẻ cho đến lúc đó đã nhúng tay vào mọi thứ, và giờ đây đang la ó ở tòa soạn Atlantic vì chẳng còn gì để đánh cắp nữa.

Moncure D. Conway đang ở Mỹ, và đồng ý mang bản thảo cuốn Sawyer đến London để lo việc xuất bản và bản quyền. Trong hồi ký của Conway, ông nhắc đến ngôi nhà tuyệt đẹp của Mark Twain, so sánh nó và cảnh quan xung quanh với những ngôi nhà ở Surrey, Anh quốc. Ông kể về một buổi giải trí được tổ chức cho Harriet Beecher Stowe, một dạng triển lãm sáp Jarley động. Clemens và Conway đến đó cứ như thể để ghé thăm, khi chẳng mấy chốc bà cụ nợ nần phải giật mình trước cuộc xâm nhập của những nhân vật mặc trang phục hóa trang. Clemens đứng dậy và bắt đầu giới thiệu họ theo phong cách vui tươi, đầy trí tưởng tượng của mình. Ông bắt đầu với một hiệp sĩ mặc giáp trụ đầy đủ, nói như thể đang nói thầm, “Mang cái cửa hiệu đồ thiết đó theo,” rồi tiếp tục kể câu chuyện lãng mạn về những chiến tích của vị hiệp sĩ.

Conway đã đọc Tom Sawyer trên tàu và vô cùng phấn khích về nó. Sau đó, ở London, ông đã có những bài thuyết giảng về cuốn sách, đồng thời sắp xếp việc xuất bản với nhà Chatto & Windus, qua đó thiết lập một mối quan hệ làm ăn thân thiện với công ty mà Mark Twain vẫn tiếp tục duy trì trong suốt phần đời còn lại của mình.

Clemens đã tham gia vào một số hoạt động giải trí mang tính cộng đồng trong năm đó, và vào ngày 26 tháng 4 năm 1876, ông đã có lần đầu tiên xuất hiện trước công chúng trên sân khấu kịch.

Đó là một buổi biểu diễn nghiệp dư, nhưng không phải theo kiểu thông thường. Hartford vốn có tài năng kịch nghệ thực sự, và vở kịch cũ “Mượn người yêu”, với sự góp mặt của Mark Twain trong vai Peter Spuyk và cô Helen Smith — [Nay là bà William W. Ellsworth.] — trong vai Gertrude, cùng với dàn diễn viên phụ đủ đáp ứng nhu cầu của họ, đã cống hiến một màn trình diễn có lẽ mang lại nhiều sự giải trí như khả năng vốn có của vở kịch cổ điển thú vị đó. Mark Twain mang trong mình tố chất của một diễn viên lớn. Henry Irving từng nói với ông rằng:

“Anh đã mắc sai lầm khi không chọn sân khấu làm nghề nghiệp. Anh lẽ ra đã có thể trở vĩ đại với tư cách là một diễn viên hơn là một nhà văn.”

Tuy nhiên, khó có khả năng ông từng cảm thấy hài lòng với sân khấu. Ông có quá nhiều ý tưởng văn học độc đáo. Ông sẽ không bao giờ thỏa mãn khi phải lặp đi lặp lại cùng một vai diễn hết lần này đến lần khác, từ đêm này qua tuần nọ, và từ tháng này qua năm nọ. Ông thậm chí không thể tuân theo lời thoại của tác giả dù chỉ trong một đêm. Trong màn hóa thân thành Peter Spuyk phóng khoáng, đầu óc chậm chạp, những phần thêm thắt ứng biến vào lời thoại của ông đã làm khó cho đoàn kịch, những người thấy các câu hiệu lệnh của mình rối tinh rối mù, nhưng nó lại làm cho khán giả vô cùng thích thú. Chưa từng có màn hóa thân nào như thế về nhân vật đó được thể hiện trước đây, và cũng sẽ chẳng bao giờ có nữa. Vở diễn được tái diễn với những biến tấu mới mẻ và đáng kinh ngạc từ nhân vật Peter, và nó hoàn toàn có thể được công diễn dài ngày. Augustin Daly đã viết thư ngay lập tức, đề nghị nhường Nhà hát Fifth Avenue cho một buổi biểu diễn “vì lợi ích”, và rồi vài ngày sau lại tiếp tục giục giã chấp nhận. “Không chỉ cho một đêm, mà cho rất nhiều đêm.”

Chắc chắn Clemens đã cảm thấy bị cám dỗ. Có lẽ, nếu ông chịu nhượng bộ, thì ngày nay ông đã có thêm một chỗ đứng nữa cho sự bất tử của mình.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 21 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.